Matsya Purāṇa 167

*मत्स्य उवाच एवमेकार्णवीभूते शेते लोकेमहाद्युतिः । प्रच्छाद्य सलिलेनोर्वीं हंसो नारायणस्तदा

*matsya uvāca evamekārṇavībhūte śete lokemahādyutiḥ / pracchādya salilenorvīṃ haṃso nārāyaṇastadā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

महतो रजसो मध्ये महार्णवसरःसु वै । विरजस्कं महाबाहुम् अक्षयं ब्रह्म यद्विदुः

mahato rajaso madhye mahārṇavasaraḥsu vai / virajaskaṃ mahābāhum akṣayaṃ brahma yadviduḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आत्मरूपप्रकाशेन तमसा संवृतः प्रभुः । मनः सात्त्विकमाधाय यत्र तत्सत्यमासत

ātmarūpaprakāśena tamasā saṃvṛtaḥ prabhuḥ / manaḥ sāttvikamādhāya yatra tatsatyamāsata

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

याथातथ्यं परं ज्ञानं भूतं तद्ब्रह्मणा पुरा । रहस्यारण्यकोद्दिष्टं यच्चौपनिषदं स्मृतम्

yāthātathyaṃ paraṃ jñānaṃ bhūtaṃ tadbrahmaṇā purā / rahasyāraṇyakoddiṣṭaṃ yaccaupaniṣadaṃ smṛtam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पुरुषो यज्ञ इत्येतद् यत्परं परिकीर्तितम् । यश्चान्यः पुरुषाख्यः स्यात् स एष पुरुषोत्तमः

puruṣo yajña ityetad yatparaṃ parikīrtitam / yaścānyaḥ puruṣākhyaḥ syāt sa eṣa puruṣottamaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ये च यज्ञकरा विप्रा ये चर्त्विज इति स्मृताः । अस्मादेव पुरा भूता यज्ञेभ्यः श्रूयतां तथा

ye ca yajñakarā viprā ye cartvija iti smṛtāḥ / asmādeva purā bhūtā yajñebhyaḥ śrūyatāṃ tathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ब्रह्माणं प्रथमं वक्त्राद् उद्गातारं च सामगम् । होतारमपि चाध्वर्युं बाहुभ्यामसृजत्प्रभुः

brahmāṇaṃ prathamaṃ vaktrād udgātāraṃ ca sāmagam / hotāramapi cādhvaryuṃ bāhubhyāmasṛjatprabhuḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ब्रह्मणो ब्राह्मणाच्छंसि प्रस्तोतारं च सर्वशः । तौ मित्रावरुणौ पृष्ठात् प्रतिप्रस्तारमेव च

brahmaṇo brāhmaṇācchaṃsi prastotāraṃ ca sarvaśaḥ / tau mitrāvaruṇau pṛṣṭhāt pratiprastārameva ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उदरात्प्रतिहर्तारं पोतारं चैव पार्थिव । अच्छावाकमथोरुभ्यां नेष्टारं चैव पार्थिव

udarātpratihartāraṃ potāraṃ caiva pārthiva / acchāvākamathorubhyāṃ neṣṭāraṃ caiva pārthiva

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पाणिभ्यामथ चाग्नीध्रं सुब्रह्मण्यं च जानुतः । ग्रावस्तुतं तु पादाभ्याम् उन्नेतारं च याजुषम्

pāṇibhyāmatha cāgnīdhraṃ subrahmaṇyaṃ ca jānutaḥ / grāvastutaṃ tu pādābhyām unnetāraṃ ca yājuṣam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवमेवैष भगवान् षोडशैव जगत्पतिः । प्रवक्तॄन्सर्वयज्ञानाम् ऋत्विजो ऽसृजदुत्तमान्

evamevaiṣa bhagavān ṣoḍaśaiva jagatpatiḥ / pravaktṝnsarvayajñānām ṛtvijo 'sṛjaduttamān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तदेष वै वेदमयः पुरुषो यज्ञसंज्ञितः । वेदाश्चैतन्मयाः सर्वे साङ्गोपनिषदक्रियाः

tadeṣa vai vedamayaḥ puruṣo yajñasaṃjñitaḥ / vedāścaitanmayāḥ sarve sāṅgopaniṣadakriyāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्वपित्येकार्णवे चैव यदाश्चर्यमभूत्पुरा । श्रूयतां तद्यथा विप्रा मार्कण्डेयकुतूहलम्

svapityekārṇave caiva yadāścaryamabhūtpurā / śrūyatāṃ tadyathā viprā mārkaṇḍeyakutūhalam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गीर्णो भगवतस्तस्य कुक्षावेव महामुनिः । बहुवर्षसहस्रायुस् तस्यैव वरतेजसा

gīrṇo bhagavatastasya kukṣāveva mahāmuniḥ / bahuvarṣasahasrāyus tasyaiva varatejasā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अटंस्तीर्थप्रसङ्गेन पृथिवीं तीर्थगोचराम् । आश्रमाणि च पुण्यानि देवतायतनानि च

aṭaṃstīrthaprasaṅgena pṛthivīṃ tīrthagocarām / āśramāṇi ca puṇyāni devatāyatanāni ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

देशान्राष्ट्राणि चित्राणि पुराणि विविधानि च । जपहोमपरः शान्तस् तपो घोरं समास्थितः

deśānrāṣṭrāṇi citrāṇi purāṇi vividhāni ca / japahomaparaḥ śāntas tapo ghoraṃ samāsthitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मार्कण्डेयस्ततस्तस्य शनैर्वक्त्राद्विनिःसृतः । स निष्क्रामन्न चात्मानं जानीते देवमायया

mārkaṇḍeyastatastasya śanairvaktrādviniḥsṛtaḥ / sa niṣkrāmanna cātmānaṃ jānīte devamāyayā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

निष्क्रम्याप्यस्य वदनाद् एकार्णवमथो जगत् । सर्वतस्तमसाच्छन्नं मार्कण्डेयो ऽन्ववैक्षत

niṣkramyāpyasya vadanād ekārṇavamatho jagat / sarvatastamasācchannaṃ mārkaṇḍeyo 'nvavaikṣata

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्योत्पन्नं भयं तीव्रं संशयश्चात्मजीविते । देवदर्शनसंहृष्टो विस्मयं परमं गतः

tasyotpannaṃ bhayaṃ tīvraṃ saṃśayaścātmajīvite / devadarśanasaṃhṛṣṭo vismayaṃ paramaṃ gataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चिन्तयञ्जलमध्यस्थो मार्कण्डेयो विशङ्कितः । किं नु स्यान्मम चिन्तेयं मोहः स्वप्नो ऽनुभूयते

cintayañjalamadhyastho mārkaṇḍeyo viśaṅkitaḥ / kiṃ nu syānmama cinteyaṃ mohaḥ svapno 'nubhūyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

व्यक्तमन्यतमो भावस् तेषां संभावितो मम । न हीदृशं जगत्क्लेशम् अयुक्तं सत्यमर्हति

vyaktamanyatamo bhāvas teṣāṃ saṃbhāvito mama / na hīdṛśaṃ jagatkleśam ayuktaṃ satyamarhati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नष्टचन्द्रार्कपवने नष्टपर्वतभूतले । कतमः स्यादयं लोक इति चिन्तामवस्थितः

naṣṭacandrārkapavane naṣṭaparvatabhūtale / katamaḥ syādayaṃ loka iti cintāmavasthitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ददर्श चापि पुरुषं स्वपन्तं पर्वतोपमम् । सलिले ऽर्धमथो मग्नं जीमूतमिव सागरे

dadarśa cāpi puruṣaṃ svapantaṃ parvatopamam / salile 'rdhamatho magnaṃ jīmūtamiva sāgare

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ज्वलन्तमिव तेजोभिर् गोयुक्तमिव भास्करम् । शर्वर्यां जाग्रतमिव भासन्तं स्वेन तेजसा

jvalantamiva tejobhir goyuktamiva bhāskaram / śarvaryāṃ jāgratamiva bhāsantaṃ svena tejasā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

देवं द्रष्टुमिहायातः को भवानिति विस्मयात् । तथैव स मुनिः कुक्षिं पुनरेव प्रवेशितः

devaṃ draṣṭumihāyātaḥ ko bhavāniti vismayāt / tathaiva sa muniḥ kukṣiṃ punareva praveśitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सम्प्रविष्टः पुनः कुक्षिं मार्कण्डेयो ऽतिविस्मयः । तथैव तु पुनर्भूयो विजानन्स्वप्नदर्शनम्

sampraviṣṭaḥ punaḥ kukṣiṃ mārkaṇḍeyo 'tivismayaḥ / tathaiva tu punarbhūyo vijānansvapnadarśanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स तथैव यथापूर्वं यो धरामटते पुरा । पुण्यतीर्थजलोपेतां विविधान्याश्रमाणि च

sa tathaiva yathāpūrvaṃ yo dharāmaṭate purā / puṇyatīrthajalopetāṃ vividhānyāśramāṇi ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्रतुभिर्यजमानाश्च समाप्तवरदक्षिणान् । अपश्यद्देवकुक्षिस्थान् याजकाञ्छतशो द्विजान्

kratubhiryajamānāśca samāptavaradakṣiṇān / apaśyaddevakukṣisthān yājakāñchataśo dvijān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सद्वृत्तमास्थिताः सर्वे वर्णा ब्राह्मणपूर्वकाः । चत्वारश्चाश्रमाः सम्यग् यथोद्दिष्टा मया तव

sadvṛttamāsthitāḥ sarve varṇā brāhmaṇapūrvakāḥ / catvāraścāśramāḥ samyag yathoddiṣṭā mayā tava

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवं वर्षशतं साग्रं मार्कण्डेयस्य धीमतः । चरतः पृथिवीं सर्वां न कुक्ष्यन्तः समीक्षितः

evaṃ varṣaśataṃ sāgraṃ mārkaṇḍeyasya dhīmataḥ / carataḥ pṛthivīṃ sarvāṃ na kukṣyantaḥ samīkṣitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततः कदाचिदथ वै पुनर्वक्त्राद्विनिःसृतः । सुप्तं न्यग्रोधशाखायां बालमेकं निरैक्षत

tataḥ kadācidatha vai punarvaktrādviniḥsṛtaḥ / suptaṃ nyagrodhaśākhāyāṃ bālamekaṃ niraikṣata

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तथैवैकार्णवजले नीहारेणावृताम्बरे । अव्यग्रः क्रीडते लोके सर्वभूतविवर्जिते

tathaivaikārṇavajale nīhāreṇāvṛtāmbare / avyagraḥ krīḍate loke sarvabhūtavivarjite

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स मुनिर्विस्मयाविष्टः कौतूहलसमन्वितः । बालमादित्यसंकाशं नाशक्नोदभिवीक्षितुम्

sa munirvismayāviṣṭaḥ kautūhalasamanvitaḥ / bālamādityasaṃkāśaṃ nāśaknodabhivīkṣitum

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स चिन्तयंस्तथैकान्ते स्थित्वा सलिलसंनिधौ । पूर्वदृष्टमिदं मेने शङ्कितो देवमायया

sa cintayaṃstathaikānte sthitvā salilasaṃnidhau / pūrvadṛṣṭamidaṃ mene śaṅkito devamāyayā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अगाधसलिले तस्मिन् मार्कण्डेयः सविस्मयः । प्लवंस्तथार्तिम् अगमद् भयात्संत्रस्तलोचनः

agādhasalile tasmin mārkaṇḍeyaḥ savismayaḥ / plavaṃstathārtim agamad bhayātsaṃtrastalocanaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स तस्मै भगवानाह स्वागतं बालयोगवान् । बभाषे मेघतुल्येन स्वरेण पुरुषोत्तमः

sa tasmai bhagavānāha svāgataṃ bālayogavān / babhāṣe meghatulyena svareṇa puruṣottamaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मा भैर्वत्स न भेतव्यम् इहैवायाहि मे ऽन्तिकम् । मार्कण्डेयो मुनिस्त्वाह बालं तं श्रमपीडितः

mā bhairvatsa na bhetavyam ihaivāyāhi me 'ntikam / mārkaṇḍeyo munistvāha bālaṃ taṃ śramapīḍitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

*मार्कण्डेय उवाच को मां नाम्ना कीर्तयति तपः परिभवन्मम । दिव्यं वर्षसहस्राख्यं धर्षयन्निव मे वयः

*mārkaṇḍeya uvāca ko māṃ nāmnā kīrtayati tapaḥ paribhavanmama / divyaṃ varṣasahasrākhyaṃ dharṣayanniva me vayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न ह्येष वः समाचारो देवेष्वपि ममोचितः । मां ब्रह्मापि हि देवेशो दीर्घायुरिति भाषते

na hyeṣa vaḥ samācāro deveṣvapi mamocitaḥ / māṃ brahmāpi hi deveśo dīrghāyuriti bhāṣate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कस्तमो घोरमासाद्य मामद्य त्यक्तजीवितः । मार्कण्डेयेति मामुक्त्वा मृत्युमीक्षितुमर्हति

kastamo ghoramāsādya māmadya tyaktajīvitaḥ / mārkaṇḍeyeti māmuktvā mṛtyumīkṣitumarhati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

*सूत उवाच एवमाभाष्य तं क्रोधान् मार्कण्डेयो महामुनिः । तथैव भगवान्भूयो बभाषे मधुसूदनः

*sūta uvāca evamābhāṣya taṃ krodhān mārkaṇḍeyo mahāmuniḥ / tathaiva bhagavānbhūyo babhāṣe madhusūdanaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

*श्रीभगवान् उवाच अहं ते जनको वत्स हृषीकेशः पिता गुरुः । आयुष्प्रदाता पौराणः किं मां त्वं नोपसर्पसि

*śrībhagavān uvāca ahaṃ te janako vatsa hṛṣīkeśaḥ pitā guruḥ / āyuṣpradātā paurāṇaḥ kiṃ māṃ tvaṃ nopasarpasi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मां पुत्रकामः प्रथमं पिता ते ऽङ्गिरसो मुनिः । पूर्वमाराधयामास तपस्तीव्रं समाश्रितः

māṃ putrakāmaḥ prathamaṃ pitā te 'ṅgiraso muniḥ / pūrvamārādhayāmāsa tapastīvraṃ samāśritaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततस्त्वां घोरतपसा प्रावृणोदमितौजसम् । उक्तवानहमात्मस्थं महर्षिम् अमितौजसम्

tatastvāṃ ghoratapasā prāvṛṇodamitaujasam / uktavānahamātmasthaṃ maharṣim amitaujasam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कः समुत्सहते चान्यो यो न भूतात्मकात्मजः । द्रष्टुमेकार्णवगतं क्रीडन्तं योगवर्त्मना

kaḥ samutsahate cānyo yo na bhūtātmakātmajaḥ / draṣṭumekārṇavagataṃ krīḍantaṃ yogavartmanā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततः प्रहृष्टवदनो विस्मयोत्फुल्ललोचनः । मूर्ध्नि बद्धाञ्जलिपुटो मार्कण्डेयो महातपाः

tataḥ prahṛṣṭavadano vismayotphullalocanaḥ / mūrdhni baddhāñjalipuṭo mārkaṇḍeyo mahātapāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नामगोत्रे ततः प्रोच्य दीर्घायुर्लोकपूजितः । तस्मै भगवते भक्त्या नमस्कारमथाकरोत्

nāmagotre tataḥ procya dīrghāyurlokapūjitaḥ / tasmai bhagavate bhaktyā namaskāramathākarot

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

*मार्कण्डेय उवाच इच्छेयं तत्त्वतो मायाम् इमां ज्ञातुं तवानघ । यदेकार्णवमध्यस्थः शेषे त्वं बालरूपवान्

*mārkaṇḍeya uvāca iccheyaṃ tattvato māyām imāṃ jñātuṃ tavānagha / yadekārṇavamadhyasthaḥ śeṣe tvaṃ bālarūpavān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

किंसंज्ञश्चैव भगवांल् लोके विज्ञायसे प्रभो । तर्कये त्वां महात्मानं को ह्यन्यः स्थातुमर्हति

kiṃsaṃjñaścaiva bhagavāṃl loke vijñāyase prabho / tarkaye tvāṃ mahātmānaṃ ko hyanyaḥ sthātumarhati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

*श्रीभगवानुवाच अहं नारायणो ब्रह्मन् सर्वभूतविनाशनः । अहं सहस्रशीर्षाख्यो यः पदैरभिसंज्ञितः

*śrībhagavānuvāca ahaṃ nārāyaṇo brahman sarvabhūtavināśanaḥ / ahaṃ sahasraśīrṣākhyo yaḥ padairabhisaṃjñitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आदित्यवर्णः पुरुषो मखे ब्रह्ममयो मखः । अहमग्निर्हव्यवाहो यादसां पतिरव्ययः

ādityavarṇaḥ puruṣo makhe brahmamayo makhaḥ / ahamagnirhavyavāho yādasāṃ patiravyayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अहमिन्द्रपदे शक्रो वर्षाणां परिवत्सरः । अहं योगी युगाख्यस्य युगान्तावर्त एव च

ahamindrapade śakro varṣāṇāṃ parivatsaraḥ / ahaṃ yogī yugākhyasya yugāntāvarta eva ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अहं सर्वाणि सत्त्वानि दैवतान्यखिलानि तु । भुजंगानामहं शेषस् तार्क्ष्यो वै सर्वपक्षिणाम्

ahaṃ sarvāṇi sattvāni daivatānyakhilāni tu / bhujaṃgānāmahaṃ śeṣas tārkṣyo vai sarvapakṣiṇām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कृतान्तः सर्वभूतानां विश्वेषां कालसंज्ञितः । अहं धर्मस्तपश्चाहं सर्वाश्रमनिवासिनाम्

kṛtāntaḥ sarvabhūtānāṃ viśveṣāṃ kālasaṃjñitaḥ / ahaṃ dharmastapaścāhaṃ sarvāśramanivāsinām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अहं चैव सरिद्दिव्या क्षीरोदश्च महार्णवः । यत्तत्सत्यं च परमम् अहमेकः प्रजापतिः

ahaṃ caiva sariddivyā kṣīrodaśca mahārṇavaḥ / yattatsatyaṃ ca paramam ahamekaḥ prajāpatiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अहं सांख्यमहं योगो ऽप्यहं तत्परमं पदम् । अहमिज्या क्रिया चाहम् अहं विद्याधिपः स्मृतः

ahaṃ sāṃkhyamahaṃ yogo 'pyahaṃ tatparamaṃ padam / ahamijyā kriyā cāham ahaṃ vidyādhipaḥ smṛtaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अहं ज्योतिरहं वायुर् अहं भूमिरहं नभः । अहमापः समुद्राश्च नक्षत्राणि दिशो दश

ahaṃ jyotirahaṃ vāyur ahaṃ bhūmirahaṃ nabhaḥ / ahamāpaḥ samudrāśca nakṣatrāṇi diśo daśa

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अहं वर्षमहं सोमः पर्जन्यो ऽहमहं रविः । क्षीरोदसागरे चाहं समुद्रे वडवामुखः

ahaṃ varṣamahaṃ somaḥ parjanyo 'hamahaṃ raviḥ / kṣīrodasāgare cāhaṃ samudre vaḍavāmukhaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वह्निः संवर्तको भूत्वा पिबंस्तोयमयं हविः । अहं पुराणः परमं तथैवाहं परायणम्

vahniḥ saṃvartako bhūtvā pibaṃstoyamayaṃ haviḥ / ahaṃ purāṇaḥ paramaṃ tathaivāhaṃ parāyaṇam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अहं भूतस्य भव्यस्य वर्तमानस्य संभवः । यत्किंचित्पश्यसे विप्र यच्छृणोषि च किंचन

ahaṃ bhūtasya bhavyasya vartamānasya saṃbhavaḥ / yatkiṃcitpaśyase vipra yacchṛṇoṣi ca kiṃcana

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यल्लोके चानुभवसि तत्सर्वं मामनुस्मर । विश्वं सृष्टं मया पूर्वं सृज्यं चाद्यापि पश्य माम्

yalloke cānubhavasi tatsarvaṃ māmanusmara / viśvaṃ sṛṣṭaṃ mayā pūrvaṃ sṛjyaṃ cādyāpi paśya mām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

युगे युगे च स्रक्ष्यामि मार्कण्डेयाखिलं जगत् । तदेतदखिलं सर्वं मार्कण्डेयावधारय

yuge yuge ca srakṣyāmi mārkaṇḍeyākhilaṃ jagat / tadetadakhilaṃ sarvaṃ mārkaṇḍeyāvadhāraya

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शुश्रूषुर्मम धर्मांश्च कुक्षौ चर सुखं मम । मम ब्रह्मा शरीरस्थो देवैश्च ऋषिभिः सह

śuśrūṣurmama dharmāṃśca kukṣau cara sukhaṃ mama / mama brahmā śarīrastho devaiśca ṛṣibhiḥ saha

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

व्यक्तमव्यक्तयोगं माम् अवगच्छासुरद्विषम् । अहमेकाक्षरो मन्त्रस् त्र्यक्षरश्चैव तारकः

vyaktamavyaktayogaṃ mām avagacchāsuradviṣam / ahamekākṣaro mantras tryakṣaraścaiva tārakaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

परस्त्रिवर्गाद् ॐकारस् त्रिवर्गार्थनिदर्शनः । एवमादिपुराणेशो वदन्नेव महामतिः

parastrivargād oṃkāras trivargārthanidarśanaḥ / evamādipurāṇeśo vadanneva mahāmatiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वक्त्रमाहृतवानाशु मार्कण्डेयं महामुनिम् । ततो भगवतः कुक्षिं प्रविष्टो मुनिसत्तमः

vaktramāhṛtavānāśu mārkaṇḍeyaṃ mahāmunim / tato bhagavataḥ kukṣiṃ praviṣṭo munisattamaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स तस्मिन्सुखमेकान्ते शुश्रूषुर्हंसमव्ययम् । यो ऽहमेव विविधतनुं परिश्रितो महार्णवे व्यपगतचन्द्रभास्करे । शनैश्चरन्प्रभुरपि हंससंज्ञितो ऽसृजज्जगद्विहरति कालपर्यये

sa tasminsukhamekānte śuśrūṣurhaṃsamavyayam / yo 'hameva vividhatanuṃ pariśrito mahārṇave vyapagatacandrabhāskare / śanaiścaranprabhurapi haṃsasaṃjñito 'sṛjajjagadviharati kālaparyaye

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.