Matsya Purāṇa 170

*मत्स्य उवाच विघ्नस्तपसि सम्भूतो मधुर्नाम महासुरः । तेनैव च सहोद्भूतो ह्य् असुरो नाम कैटभः

*matsya uvāca vighnastapasi sambhūto madhurnāma mahāsuraḥ / tenaiva ca sahodbhūto hy asuro nāma kaiṭabhaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तौ रजस्तमसौ विष्णोः सम्भूतौ तामसौ गणौ । एकार्णवे जगत्सर्वं क्षोभयन्तौ महाबलौ

tau rajastamasau viṣṇoḥ sambhūtau tāmasau gaṇau / ekārṇave jagatsarvaṃ kṣobhayantau mahābalau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दिव्यरक्ताम्बरधरौ श्वेतदीप्तोग्रदंष्ट्रिणौ । किरीटकुण्डलोदग्रौ केयूरवलयोज्ज्वलौ

divyaraktāmbaradharau śvetadīptogradaṃṣṭriṇau / kirīṭakuṇḍalodagrau keyūravalayojjvalau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

महाविवृतताम्राक्षौ पीनोरस्कौ महाभुजौ । महागिरेः संहननौ जङ्गमाविव पर्वतौ

mahāvivṛtatāmrākṣau pīnoraskau mahābhujau / mahāgireḥ saṃhananau jaṅgamāviva parvatau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नवमेघप्रतीकाशाव् आदित्यसदृशाननौ । विद्युदाभौ गदाग्राभ्यां कराभ्यामतिभीषणौ

navameghapratīkāśāv ādityasadṛśānanau / vidyudābhau gadāgrābhyāṃ karābhyāmatibhīṣaṇau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तौ पादयोस्तु विन्यासाद् उत्क्षिपन्ताविवार्णवम् । कम्पयन्ताविव हरिं शयानं मधुसूदनम्

tau pādayostu vinyāsād utkṣipantāvivārṇavam / kampayantāviva hariṃ śayānaṃ madhusūdanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तौ तत्र विचरन्तौ स्म पुष्करे विश्वतोमुखम् । योगिनां श्रेष्ठमासाद्य दीप्तं ददृशतुस्तदा

tau tatra vicarantau sma puṣkare viśvatomukham / yogināṃ śreṣṭhamāsādya dīptaṃ dadṛśatustadā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नारायणसमाज्ञातं सृजन्तमखिलाः प्रजाः । दैवतानि च विश्वानि मानसानसुरानृषीन्

nārāyaṇasamājñātaṃ sṛjantamakhilāḥ prajāḥ / daivatāni ca viśvāni mānasānasurānṛṣīn

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततस्तावूचतुस्तत्र ब्रह्माणमसुरोत्तमौ । दीप्तौ मुमूर्षू संक्रुद्धौ रोषव्याकुलितेक्षणौ

tatastāvūcatustatra brahmāṇamasurottamau / dīptau mumūrṣū saṃkruddhau roṣavyākulitekṣaṇau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कस्त्वं पुष्करमध्यस्थः सितोष्णीषश्चतुर्भुजः । आधाय नियमं मोहाद् आस्ते त्वं विगतज्वरः

kastvaṃ puṣkaramadhyasthaḥ sitoṣṇīṣaścaturbhujaḥ / ādhāya niyamaṃ mohād āste tvaṃ vigatajvaraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एह्यागच्छावयोर् युद्धं देहि त्वं कमलोद्भव । आवाभ्यां परमीशाभ्याम् अशक्तस्त्वमिहार्णवे

ehyāgacchāvayor yuddhaṃ dehi tvaṃ kamalodbhava / āvābhyāṃ paramīśābhyām aśaktastvamihārṇave

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्र कश्चोद्भवस्तुभ्यं केन वासि न योजितः । कः स्रष्टा कश्च ते गोप्ता केन नाम्ना विधीयसे

tatra kaścodbhavastubhyaṃ kena vāsi na yojitaḥ / kaḥ sraṣṭā kaśca te goptā kena nāmnā vidhīyase

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

*ब्रह्मोवाच एक इत्युच्यते लोकैर् अविचिन्त्यः सहस्रदृक् । तत्संयोगेन भवतोः कर्म नामावगच्छताम्

*brahmovāca eka ityucyate lokair avicintyaḥ sahasradṛk / tatsaṃyogena bhavatoḥ karma nāmāvagacchatām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

*मधुकैटभावूचतुः नावयोः परमं लोके किंचिदस्ति महामते । आवाभ्यां छाद्यते विश्वं तमसा रजसाथ वै

*madhukaiṭabhāvūcatuḥ nāvayoḥ paramaṃ loke kiṃcidasti mahāmate / āvābhyāṃ chādyate viśvaṃ tamasā rajasātha vai

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रजस्तमोमयावावाम् ऋषीणाम् अवलङ्घितौ । छाद्यमानौ धर्मशीलौ दुस्तरौ सर्वदेहिनाम्

rajastamomayāvāvām ṛṣīṇām avalaṅghitau / chādyamānau dharmaśīlau dustarau sarvadehinām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आवाभ्यामुह्यते लोको दुष्कराभ्यां युगे युगे । आवामर्थश्च कामश्च यज्ञः स्वर्गपरिग्रहः

āvābhyāmuhyate loko duṣkarābhyāṃ yuge yuge / āvāmarthaśca kāmaśca yajñaḥ svargaparigrahaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सुखं यत्र मुदा युक्तं यत्र श्रीः कीर्तिरेव च । येषां यत्काङ्क्षितं चैव तत्तदावां विचिन्तय

sukhaṃ yatra mudā yuktaṃ yatra śrīḥ kīrtireva ca / yeṣāṃ yatkāṅkṣitaṃ caiva tattadāvāṃ vicintaya

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

*ब्रह्मोवाच यत्नाद् योगवतो दृष्ट्या योगः पूर्वं मयार्जितः । तं समाधाय गुणवत् सत्त्वं चास्मि समाश्रितः

*brahmovāca yatnād yogavato dṛṣṭyā yogaḥ pūrvaṃ mayārjitaḥ / taṃ samādhāya guṇavat sattvaṃ cāsmi samāśritaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यः परो योगमतिमान् योगाख्यः सत्त्वमेव च । रजसस्तमसश्चैव यः स्रष्टा विश्वसंभवः

yaḥ paro yogamatimān yogākhyaḥ sattvameva ca / rajasastamasaścaiva yaḥ sraṣṭā viśvasaṃbhavaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततो भूतानि जायन्ते सात्त्विकानीतराणि च । स एव हि युवां नांशे वशी देवो हनिष्यति

tato bhūtāni jāyante sāttvikānītarāṇi ca / sa eva hi yuvāṃ nāṃśe vaśī devo haniṣyati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्वपन्नेव ततः श्रीमान् बहुयोजनविस्तृतम् । बाहुं नारायणो ब्रह्मा कृतवानात्ममायया

svapanneva tataḥ śrīmān bahuyojanavistṛtam / bāhuṃ nārāyaṇo brahmā kṛtavānātmamāyayā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कृष्यमाणौ ततस्तस्य बाहुना बाहुशालिनः । चेरतुस्तौ विगलितौ शकुनाविव पीवरौ

kṛṣyamāṇau tatastasya bāhunā bāhuśālinaḥ / ceratustau vigalitau śakunāviva pīvarau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततस्तावाहतुर्गत्वा तदा देवं सनातनम् । पद्मनाभं हृषीकेशं प्रणिपत्य स्थितावुभौ

tatastāvāhaturgatvā tadā devaṃ sanātanam / padmanābhaṃ hṛṣīkeśaṃ praṇipatya sthitāvubhau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जानीवस्त्वां विश्वयोनिं त्वामेकं पुरुषोत्तमम् । त्वमावां पाहि हेत्वर्थम् इदं नौ बुद्धिकारणम्

jānīvastvāṃ viśvayoniṃ tvāmekaṃ puruṣottamam / tvamāvāṃ pāhi hetvartham idaṃ nau buddhikāraṇam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अमोघदर्शनः स त्वं यतस्त्वां विद्वः शाश्वतम् । ततस्त्वामागतावावाम् अभितः प्रसमीक्षितुम्

amoghadarśanaḥ sa tvaṃ yatastvāṃ vidvaḥ śāśvatam / tatastvāmāgatāvāvām abhitaḥ prasamīkṣitum

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तदिच्छामो वरं देव त्वत्तो ऽद्भुतम् अरिंदम । अमोघदर्शनो ऽसि त्वं नमस्ते समितिंजय

tadicchāmo varaṃ deva tvatto 'dbhutam ariṃdama / amoghadarśano 'si tvaṃ namaste samitiṃjaya

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

*श्रीभगवानुवाच किमर्थं हि द्रुतं ब्रूतं वरं ह्यसुरसत्तमौ । दत्तायुष्कौ पुनर्भूयो रहो जीवितुम् इच्छथः

*śrībhagavānuvāca kimarthaṃ hi drutaṃ brūtaṃ varaṃ hyasurasattamau / dattāyuṣkau punarbhūyo raho jīvitum icchathaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

*मधुकैटभावूचतुः यस्मिन्न कश्चिन्मृतवान् देव तस्मिन्प्रभो वधम् । तमिच्छावो वधश्चैव त्वत्तो नो ऽस्तु महाव्रत

*madhukaiṭabhāvūcatuḥ yasminna kaścinmṛtavān deva tasminprabho vadham / tamicchāvo vadhaścaiva tvatto no 'stu mahāvrata

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

*श्रीभगवानुवाच बाढं युवां तु प्रवरौ भविष्यत्कालसंभवे । भविष्यतो न संदेहः सत्यमेतद्ब्रवीमि वाम्

*śrībhagavānuvāca bāḍhaṃ yuvāṃ tu pravarau bhaviṣyatkālasaṃbhave / bhaviṣyato na saṃdehaḥ satyametadbravīmi vām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वरं प्रदायाथ महासुराभ्यां सनातनो विश्ववरः सुरोत्तमः । रजस्तमोवर्गभवायनौ यमौ ममन्थ तावूरुतलेन वै प्रभुः

varaṃ pradāyātha mahāsurābhyāṃ sanātano viśvavaraḥ surottamaḥ / rajastamovargabhavāyanau yamau mamantha tāvūrutalena vai prabhuḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.