Matsya Purāṇa 173

*मत्स्य उवाच ततो ऽभयं विष्णुवचः श्रुत्वा दैत्याश्च दानवाः । उद्योगं विपुलं चक्रुर् युद्धाय विजयाय च

*matsya uvāca tato 'bhayaṃ viṣṇuvacaḥ śrutvā daityāśca dānavāḥ / udyogaṃ vipulaṃ cakrur yuddhāya vijayāya ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मयस्तु काञ्चनमयं त्रिनल्वायतमक्षयम् । चतुश्चक्रं सुविपुलं सुकल्पितमहायुगम्

mayastu kāñcanamayaṃ trinalvāyatamakṣayam / catuścakraṃ suvipulaṃ sukalpitamahāyugam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

किङ्किणीजालनिर्घोषं द्वीपिचर्मपरिष्कृतम् । रुचिरं रत्नजालैश्च हेमजालैश्च शोभितम्

kiṅkiṇījālanirghoṣaṃ dvīpicarmapariṣkṛtam / ruciraṃ ratnajālaiśca hemajālaiśca śobhitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ईहामृगगणाकीर्णं पक्षिपङ्क्तिविराजितम् । दिव्यास्त्रतूणीरधरं पयोधरविनादितम्

īhāmṛgagaṇākīrṇaṃ pakṣipaṅktivirājitam / divyāstratūṇīradharaṃ payodharavināditam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्वक्षं रथवरोदारं सूपस्थं गगनोपमम् । गदापरिघसम्पूर्णं मूर्तिमन्तमिवार्णवम्

svakṣaṃ rathavarodāraṃ sūpasthaṃ gaganopamam / gadāparighasampūrṇaṃ mūrtimantamivārṇavam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हेमकेयूरवलयं स्वर्णमण्डलकूबरम् । सपताकध्वजोपेतं सादित्यमिव मन्दरम्

hemakeyūravalayaṃ svarṇamaṇḍalakūbaram / sapatākadhvajopetaṃ sādityamiva mandaram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गजेन्द्राभोगवपुषं क्वचित्केसरिवर्चसम् । युक्तमृक्षसहस्रेण समृद्धाम्बुदनादितम्

gajendrābhogavapuṣaṃ kvacitkesarivarcasam / yuktamṛkṣasahasreṇa samṛddhāmbudanāditam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दीप्तमाकाशगं दिव्यं रथं पररथारुजम् । अध्यतिष्ठद्रणाकाङ्क्षी मेरुं दीप्त इवांशुमान्

dīptamākāśagaṃ divyaṃ rathaṃ pararathārujam / adhyatiṣṭhadraṇākāṅkṣī meruṃ dīpta ivāṃśumān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तारमुत्क्रोशविस्तारं सर्वं हेममयं रथम् । शैलाकारमसंबाधं नीलाञ्जनचयोपमम्

tāramutkrośavistāraṃ sarvaṃ hemamayaṃ ratham / śailākāramasaṃbādhaṃ nīlāñjanacayopamam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कार्ष्णायसमयं दिव्यं लोहेषाबद्धकूबरम् । तिमिरोद्गारिकिरणं गर्जन्तमिव तोयदम्

kārṣṇāyasamayaṃ divyaṃ loheṣābaddhakūbaram / timirodgārikiraṇaṃ garjantamiva toyadam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

लोहजालेन महता सगवाक्षेण दंशितम् । आयसैः परिघैः पूर्णं क्षेपणीयैश्च मुद्गरैः

lohajālena mahatā sagavākṣeṇa daṃśitam / āyasaiḥ parighaiḥ pūrṇaṃ kṣepaṇīyaiśca mudgaraiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रासैः पाशैश्च विततैर् असंयुक्तैश्च कण्टकैः । शोभितं त्रासयानैश्च तोमरैश्च परश्वधैः

prāsaiḥ pāśaiśca vitatair asaṃyuktaiśca kaṇṭakaiḥ / śobhitaṃ trāsayānaiśca tomaraiśca paraśvadhaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उद्यन्तं द्विषतां हेतोर् द्वितीयमिव मन्दरम् । युक्तं खरसहस्रेण सो ऽध्यारोहद्रथोत्तमम्

udyantaṃ dviṣatāṃ hetor dvitīyamiva mandaram / yuktaṃ kharasahasreṇa so 'dhyārohadrathottamam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विरोचनस्तु संक्रुद्धो गदापाणिरवस्थितः । प्रमुखे तस्य सैन्यस्य दीप्तशृङ्ग इवाचलः

virocanastu saṃkruddho gadāpāṇiravasthitaḥ / pramukhe tasya sainyasya dīptaśṛṅga ivācalaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

युक्तं रथसहस्रेण हयग्रीवस्तु दानवः । स्यन्दनं वाहयामास सपत्नानीकमर्दनः

yuktaṃ rathasahasreṇa hayagrīvastu dānavaḥ / syandanaṃ vāhayāmāsa sapatnānīkamardanaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

व्यायतं किष्कुसाहस्रं धनुर्विस्फारयन्महत् । वराहः प्रमुखे तस्थौ सप्ररोह इवाचलः

vyāyataṃ kiṣkusāhasraṃ dhanurvisphārayanmahat / varāhaḥ pramukhe tasthau sapraroha ivācalaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

खरस्तु विक्षरन्दर्पान् नेत्राभ्यां रोषजं जलम् । स्फुरद्दन्तोष्ठनयनः सङ्ग्रामं सो ऽभ्यकाङ्क्षत

kharastu vikṣarandarpān netrābhyāṃ roṣajaṃ jalam / sphuraddantoṣṭhanayanaḥ saṅgrāmaṃ so 'bhyakāṅkṣata

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्वष्टा त्वष्टगजं घोरं यानमास्थाय दानवः । व्यूहितुं दानवव्यूहं परिचक्राम वीर्यवान्

tvaṣṭā tvaṣṭagajaṃ ghoraṃ yānamāsthāya dānavaḥ / vyūhituṃ dānavavyūhaṃ paricakrāma vīryavān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विप्रचित्तिसुतः श्वेतः श्वेतकुण्डलभूषणः । श्वेतशैलप्रतीकाशो युद्धायाभिमुखे स्थितः

vipracittisutaḥ śvetaḥ śvetakuṇḍalabhūṣaṇaḥ / śvetaśailapratīkāśo yuddhāyābhimukhe sthitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अरिष्टो बलिपुत्रश्च वरिष्ठो ऽद्रिशिलायुधः । युद्धायाभिमुखस्तस्थौ धराधरविकम्पनः

ariṣṭo baliputraśca variṣṭho 'driśilāyudhaḥ / yuddhāyābhimukhastasthau dharādharavikampanaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

किशोरस्त्वतिसंहर्षात् किशोर इति चोदितः । सबला दानवाश्चैव संनह्यन्ते यथाक्रमम्

kiśorastvatisaṃharṣāt kiśora iti coditaḥ / sabalā dānavāścaiva saṃnahyante yathākramam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अभवद्दैत्यसैन्यस्य मध्ये रविरिवोदितः । लम्बस्तु नवमेघाभः प्रलम्बाम्बरभूषणः

abhavaddaityasainyasya madhye ravirivoditaḥ / lambastu navameghābhaḥ pralambāmbarabhūṣaṇaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दैत्यव्यूहगतो भाति सनीहार इवांशुमान् । स्वर्भानुरास्ययोधी तु दशनोष्ठेक्षणायुधः

daityavyūhagato bhāti sanīhāra ivāṃśumān / svarbhānurāsyayodhī tu daśanoṣṭhekṣaṇāyudhaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हसंस्तिष्ठति दैत्यानां प्रमुखे स महाग्रहः । अन्ये हयगतास्तत्र गजस्कन्धगताः परे

hasaṃstiṣṭhati daityānāṃ pramukhe sa mahāgrahaḥ / anye hayagatāstatra gajaskandhagatāḥ pare

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सिंहव्याघ्रगताश्चान्ये वराहर्क्षेषु चापरे । केचित्खरोष्ट्रयातारः केचिच्छ्वापदवाहनाः

siṃhavyāghragatāścānye varāharkṣeṣu cāpare / kecitkharoṣṭrayātāraḥ kecicchvāpadavāhanāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पत्तिनस्त्वपरे दैत्या भीषणा विकृताननाः । एकपादार्धपादाश्च ननृतुर्युद्धकाङ्क्षिणः

pattinastvapare daityā bhīṣaṇā vikṛtānanāḥ / ekapādārdhapādāśca nanṛturyuddhakāṅkṣiṇaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आस्फोटयन्तो बहवः क्ष्वेडन्तश्च तथा परे । हृष्टशार्दूलनिर्घोषा नेदुर्दानवपुंगवाः

āsphoṭayanto bahavaḥ kṣveḍantaśca tathā pare / hṛṣṭaśārdūlanirghoṣā nedurdānavapuṃgavāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ते गदापरिघैरुग्रैः शिलामुसलपाणयः । बाहुभिः परिघाकारैस् तर्जयन्ति स्म देवताः

te gadāparighairugraiḥ śilāmusalapāṇayaḥ / bāhubhiḥ parighākārais tarjayanti sma devatāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पाशैः प्रासैश्च परिघैस् तोमराङ्कुशपट्टिशैः । चिक्रीडुस्ते शतघ्नीभिः शतधारैश्च मुद्गरैः

pāśaiḥ prāsaiśca parighais tomarāṅkuśapaṭṭiśaiḥ / cikrīḍuste śataghnībhiḥ śatadhāraiśca mudgaraiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गण्डशैलैश्च शैलैश्च परिघैश्चोत्तमायसैः । चक्रैश्च दैत्यप्रवराश् चक्रुर् आनन्दितं बलम्

gaṇḍaśailaiśca śailaiśca parighaiścottamāyasaiḥ / cakraiśca daityapravarāś cakrur ānanditaṃ balam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एतद्दानवसैन्यं तत् सर्वं युद्धमदोत्कटम् । देवानभिमुखे तस्थौ मेघानीकमिवोद्धतम्

etaddānavasainyaṃ tat sarvaṃ yuddhamadotkaṭam / devānabhimukhe tasthau meghānīkamivoddhatam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तदद्भुतं दैत्यसहस्रगाढं वाय्वग्निशैलाम्बुदतोयकल्पम् । बलं रणौघाभ्युदये ऽभ्युदीर्णं युयुत्सयोन्मत्तम् इवाबभासे

tadadbhutaṃ daityasahasragāḍhaṃ vāyvagniśailāmbudatoyakalpam / balaṃ raṇaughābhyudaye 'bhyudīrṇaṃ yuyutsayonmattam ivābabhāse

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.