*ऋषय ऊचुः कथं कौशिकदायादाः प्राप्तास्ते योगमुत्तमम् । पञ्चभिर्जन्मसम्बन्धैः कथं कर्मक्षयो भवेत्
*ṛṣaya ūcuḥ kathaṃ kauśikadāyādāḥ prāptāste yogamuttamam / pañcabhirjanmasambandhaiḥ kathaṃ karmakṣayo bhavet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
*सूत उवाच कौशिको नाम धर्मात्मा कुरुक्षेत्रे महानृषिः । नामतः कर्मतस्तस्य सुतान्सप्त निबोधत
*sūta uvāca kauśiko nāma dharmātmā kurukṣetre mahānṛṣiḥ / nāmataḥ karmatastasya sutānsapta nibodhata
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्वसृपः क्रोधनो हिंस्रः पिशुनः कविरेव च । वाग्दुष्टः पितृवर्ती च गर्गशिष्यास्तदाभवन्
śvasṛpaḥ krodhano hiṃsraḥ piśunaḥ kavireva ca / vāgduṣṭaḥ pitṛvartī ca gargaśiṣyāstadābhavan
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पितर्युपरते तेषाम् अभूद्दुर्भिक्षमुल्बणम् । अनावृष्टिश्च महती सर्वलोकभयंकरी
pitaryuparate teṣām abhūddurbhikṣamulbaṇam / anāvṛṣṭiśca mahatī sarvalokabhayaṃkarī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गर्गादेशाद्वने दोग्ध्रीं रक्षन्तस्ते तपोधनाः । खादामः कपिलामेतां वयं क्षुत्पीडिता भृशम्
gargādeśādvane dogdhrīṃ rakṣantaste tapodhanāḥ / khādāmaḥ kapilāmetāṃ vayaṃ kṣutpīḍitā bhṛśam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति चिन्तयतां पापं लघुः प्राह तदानुजः । यद्यवश्यमियं वध्या श्राद्धरूपेण योज्यताम्
iti cintayatāṃ pāpaṃ laghuḥ prāha tadānujaḥ / yadyavaśyamiyaṃ vadhyā śrāddharūpeṇa yojyatām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्राद्धे नियोज्यमानेयं पापात्त्रास्यति नो ध्रुवम् । एव कुर्वित्यनुज्ञातः पितृवर्ती तदानुजैः
śrāddhe niyojyamāneyaṃ pāpāttrāsyati no dhruvam / eva kurvityanujñātaḥ pitṛvartī tadānujaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चक्रे समाहितः श्राद्धम् उपयुज्य च तां पुनः । द्वौ दैवे भ्रातरौ कृत्वा पित्रे त्रीनप्यनुक्रमात्
cakre samāhitaḥ śrāddham upayujya ca tāṃ punaḥ / dvau daive bhrātarau kṛtvā pitre trīnapyanukramāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तथैकमतिथिं कृत्वा श्राद्धदः स्वयमेव तु । चकार मन्त्रवच्छ्राद्धं स्मरन्पितृपरायणः
tathaikamatithiṃ kṛtvā śrāddhadaḥ svayameva tu / cakāra mantravacchrāddhaṃ smaranpitṛparāyaṇaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विना गवा वत्सको ऽपि गुरवे विनिवेदितः । व्याघ्रेण निहता धेनुर् वत्सो ऽयं प्रतिगृह्यताम्
vinā gavā vatsako 'pi gurave viniveditaḥ / vyāghreṇa nihatā dhenur vatso 'yaṃ pratigṛhyatām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं सा भक्षिता धेनुः सप्तभिस्तैस्तपोधनैः । वैदिकं बलमाश्रित्य क्रूरे कर्मणि निर्भयाः
evaṃ sā bhakṣitā dhenuḥ saptabhistaistapodhanaiḥ / vaidikaṃ balamāśritya krūre karmaṇi nirbhayāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः कालावकृष्टास्ते व्याधा दाशपुरे ऽभवन् । जातिस्मरत्वं प्राप्तास्ते पितृभावेन भाविताः
tataḥ kālāvakṛṣṭāste vyādhā dāśapure 'bhavan / jātismaratvaṃ prāptāste pitṛbhāvena bhāvitāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यत्कृतं क्रूरकर्मापि श्राद्धरूपेण तैस्तदा । तेन ते भवने जाता व्याधानां क्रूरकर्मिणाम्
yatkṛtaṃ krūrakarmāpi śrāddharūpeṇa taistadā / tena te bhavane jātā vyādhānāṃ krūrakarmiṇām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पितॄणां चैव माहात्म्याज् जाता जातिस्मरास्तु ते । ते तु वैराग्ययोगेन आस्थायानशनं पुनः
pitṝṇāṃ caiva māhātmyāj jātā jātismarāstu te / te tu vairāgyayogena āsthāyānaśanaṃ punaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जातिस्मराः सप्त जाता मृगाः कालञ्जरे गिरौ । नीलकण्ठस्य पुरतः पितृभावानुभाविताः
jātismarāḥ sapta jātā mṛgāḥ kālañjare girau / nīlakaṇṭhasya purataḥ pitṛbhāvānubhāvitāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्रापि ज्ञानवैराग्यात् प्राणानुत्सृज्य धर्मतः । लोकैर् अवेक्ष्यमाणास्ते तीर्थान्ते ऽनशनेन तु
tatrāpi jñānavairāgyāt prāṇānutsṛjya dharmataḥ / lokair avekṣyamāṇāste tīrthānte 'naśanena tu
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मानसे चक्रवाकास्ते संजाताः सप्त योगिनः । नामतः कर्मतः सर्वाञ् छृणुध्वं द्विजसत्तमाः
mānase cakravākāste saṃjātāḥ sapta yoginaḥ / nāmataḥ karmataḥ sarvāñ chṛṇudhvaṃ dvijasattamāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सुमनाः कुमुदः शुद्धश् छिद्रदर्शी सुनेत्रकः । सुनेत्रश्चांशुमांश्चैव सप्तैते योगपारगाः
sumanāḥ kumudaḥ śuddhaś chidradarśī sunetrakaḥ / sunetraścāṃśumāṃścaiva saptaite yogapāragāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
योगभ्रष्टास्त्रयस्तेषां बभ्रमुश् चाल्पचेतनाः । दृष्ट्वा विभ्राजमानं तम् उद्याने स्त्रीभिरन्वितम्
yogabhraṣṭāstrayasteṣāṃ babhramuś cālpacetanāḥ / dṛṣṭvā vibhrājamānaṃ tam udyāne strībhiranvitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्रीडन्तं विविधैर्भावैर् महाबलपराक्रमम् । पञ्चालान्वयसम्भूतं प्रभूतबलवाहनम्
krīḍantaṃ vividhairbhāvair mahābalaparākramam / pañcālānvayasambhūtaṃ prabhūtabalavāhanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
राज्यकामो ऽभवच्चैकस् तेषां मध्ये जलौकसाम् । पितृवर्ती च यो विप्रः श्राद्धकृत् पितृवत्सलः
rājyakāmo 'bhavaccaikas teṣāṃ madhye jalaukasām / pitṛvartī ca yo vipraḥ śrāddhakṛt pitṛvatsalaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अपरौ मन्त्रिणौ दृष्ट्वा प्रभूतबलवाहनौ । मन्त्रित्वे चक्रतुश्चेच्छाम् अस्मिन्मर्त्ये द्विजोत्तमाः
aparau mantriṇau dṛṣṭvā prabhūtabalavāhanau / mantritve cakratuścecchām asminmartye dvijottamāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तन्मध्ये ये तु निष्कामास् ते बभूवुर् द्विजोत्तमाः । विभ्राजपुत्रस्त्वेको ऽभूद् ब्रह्मदत्त इति स्मृतः
tanmadhye ye tu niṣkāmās te babhūvur dvijottamāḥ / vibhrājaputrastveko 'bhūd brahmadatta iti smṛtaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मन्त्रिपुत्रौ तथा चोभौ कण्डरीकसुबालकौ । ब्रह्मदत्तो ऽभिषिक्तः सन् पुरोहितविपश्चिता
mantriputrau tathā cobhau kaṇḍarīkasubālakau / brahmadatto 'bhiṣiktaḥ san purohitavipaścitā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पञ्चालराजो विक्रान्तः सर्वशास्त्रविशारदः । योगवित्सर्वजन्तूनां रुतवेत्ताभवत्तदा
pañcālarājo vikrāntaḥ sarvaśāstraviśāradaḥ / yogavitsarvajantūnāṃ rutavettābhavattadā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्य राज्ञो ऽभवद्भार्या देवलस्यात्मजा शुभा । संनतिर्नाम विख्याता कपिला याभवत्पुरा
tasya rājño 'bhavadbhāryā devalasyātmajā śubhā / saṃnatirnāma vikhyātā kapilā yābhavatpurā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पितृकार्ये नियुक्तत्वाद् अभवद्ब्रह्मवादिनी । तया चकार सहितः स राज्यं राजनन्दनः
pitṛkārye niyuktatvād abhavadbrahmavādinī / tayā cakāra sahitaḥ sa rājyaṃ rājanandanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कदाचिदुद्यानगतस् तया सह स पार्थिवः । ददर्श कीटमिथुनम् अनङ्गकलहाकुलम्
kadācidudyānagatas tayā saha sa pārthivaḥ / dadarśa kīṭamithunam anaṅgakalahākulam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पिपीलिकामनुनयन् परितः कीटकामुकः । पञ्चबाणाभितप्ताङ्गः सगद्गदमुवाच ह
pipīlikāmanunayan paritaḥ kīṭakāmukaḥ / pañcabāṇābhitaptāṅgaḥ sagadgadamuvāca ha
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न त्वया सदृशी लोके कामिनी विद्यते क्वचित् । मध्यक्षामातिजघना बृहद्वक्षो ऽभिगामिनी
na tvayā sadṛśī loke kāminī vidyate kvacit / madhyakṣāmātijaghanā bṛhadvakṣo 'bhigāminī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सुवर्णवर्णा सुश्रोणी मञ्जूक्ता चारुहासिनी । सुलक्ष्यनेत्ररसना गुडशर्करवत्सला
suvarṇavarṇā suśroṇī mañjūktā cāruhāsinī / sulakṣyanetrarasanā guḍaśarkaravatsalā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भोक्ष्यसे मयि भुक्ते त्वं स्नासि स्नाते तथा मयि । प्रोषिते सति दीना त्वं क्रुद्धे ऽपि भयचञ्चला
bhokṣyase mayi bhukte tvaṃ snāsi snāte tathā mayi / proṣite sati dīnā tvaṃ kruddhe 'pi bhayacañcalā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
किमर्थं वद कल्याणि सरोषवदना स्थिता । सा तमाह सकोपा तु किम् आलपसि मां शठ
kimarthaṃ vada kalyāṇi saroṣavadanā sthitā / sā tamāha sakopā tu kim ālapasi māṃ śaṭha
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्वया मोदकचूर्णं तु मां विहाय विनेष्यता । प्रदत्तं समतिक्रान्ते दिने ऽन्यस्याः समन्मथ
tvayā modakacūrṇaṃ tu māṃ vihāya vineṣyatā / pradattaṃ samatikrānte dine 'nyasyāḥ samanmatha
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
*पिपीलिक उवाच त्वत्सादृश्यान्मया दत्तम् अन्यस्यै वरवर्णिनि । तदेकमपराधं मे क्षन्तुमर्हसि भामिनि
*pipīlika uvāca tvatsādṛśyānmayā dattam anyasyai varavarṇini / tadekamaparādhaṃ me kṣantumarhasi bhāmini
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नैतदेवं करिष्यामि पुनः क्वापीह सुव्रते । स्पृशामि पादौ सत्येन प्रसीद प्रणतस्य मे
naitadevaṃ kariṣyāmi punaḥ kvāpīha suvrate / spṛśāmi pādau satyena prasīda praṇatasya me
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
*सूत उवाच इति तद्वचनं श्रुत्वा सा प्रसन्नाभवत्ततः । आत्मानम् अर्पयामास मोहनाय पिपीलिका
*sūta uvāca iti tadvacanaṃ śrutvā sā prasannābhavattataḥ / ātmānam arpayāmāsa mohanāya pipīlikā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ब्रह्मदत्तो ऽप्यशेषं तं ज्ञात्वा विस्मयम् आगमत् । सर्वसत्त्वरुतज्ञत्वात् प्रसादाच् चक्रपाणिनः
brahmadatto 'pyaśeṣaṃ taṃ jñātvā vismayam āgamat / sarvasattvarutajñatvāt prasādāc cakrapāṇinaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.