Library·Matsya Purāṇa·22

Matsya Purāṇa 22

*ऋषय ऊचुः कस्मिन्काले च तच्छ्राद्धम् अनन्तफलदं भवेत् । कस्मिन्वासरभागे तु श्राद्धकृच्छ्राद्धमाचरेत् । तीर्थेषु केषु च कृतं श्राद्धं बहुफलं भवेत्

*ṛṣaya ūcuḥ kasminkāle ca tacchrāddham anantaphaladaṃ bhavet / kasminvāsarabhāge tu śrāddhakṛcchrāddhamācaret / tīrtheṣu keṣu ca kṛtaṃ śrāddhaṃ bahuphalaṃ bhavet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

*सूत उवाच अपराह्णे तु सम्प्राप्ते अभिजिद्रौहिणोदये । यत्किंचिद्दीयते तत्र तदक्षयमुदाहृतम्

*sūta uvāca aparāhṇe tu samprāpte abhijidrauhiṇodaye / yatkiṃciddīyate tatra tadakṣayamudāhṛtam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तीर्थानि यानि शस्तानि पितॄणां वल्लभानि च । नामतस्तानि वक्ष्यामि संक्षेपेण द्विजोत्तमाः

tīrthāni yāni śastāni pitṝṇāṃ vallabhāni ca / nāmatastāni vakṣyāmi saṃkṣepeṇa dvijottamāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पितृतीर्थं गया नाम सर्वतीर्थवरं शुभम् । यत्रास्ते देवदेवेशः स्वयमेव पितामहः

pitṛtīrthaṃ gayā nāma sarvatīrthavaraṃ śubham / yatrāste devadeveśaḥ svayameva pitāmahaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्रैषा पितृभिर्गीता गाथा भागमभीप्सुभिः

tatraiṣā pitṛbhirgītā gāthā bhāgamabhīpsubhiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एष्टव्या बहवः पुत्रा यद्येको ऽपि गयां व्रजेत् । यजेत वाश्वमेधेन नीलं वा वृषमुत्सृजेत्

eṣṭavyā bahavaḥ putrā yadyeko 'pi gayāṃ vrajet / yajeta vāśvamedhena nīlaṃ vā vṛṣamutsṛjet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तथा वाराणसी पुण्या पितॄणां वल्लभा सदा । यत्राविमुक्तसांनिध्यं भुक्तिमुक्तिफलप्रदम्

tathā vārāṇasī puṇyā pitṝṇāṃ vallabhā sadā / yatrāvimuktasāṃnidhyaṃ bhuktimuktiphalapradam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पितॄणां वल्लभं तद्वत् पुण्यं च विमलेश्वरम् । पितृतीर्थं प्रयागं तु सर्वकामफलप्रदम्

pitṝṇāṃ vallabhaṃ tadvat puṇyaṃ ca vimaleśvaram / pitṛtīrthaṃ prayāgaṃ tu sarvakāmaphalapradam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वटेश्वरस्तु भगवान् माधवेन समन्वितः । योगनिद्राशयस्तद्वत् सदा वसति केशवः

vaṭeśvarastu bhagavān mādhavena samanvitaḥ / yoganidrāśayastadvat sadā vasati keśavaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दशाश्वमेधिकं पुण्यं गङ्गाद्वारं तथैव च । नन्दाथ ललिता तद्वत् तीर्थं मायापुरी शुभा

daśāśvamedhikaṃ puṇyaṃ gaṅgādvāraṃ tathaiva ca / nandātha lalitā tadvat tīrthaṃ māyāpurī śubhā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तथा मित्रपदं नाम ततः केदारमुत्तमम् । गङ्गासागरमित्याहुः सर्वतीर्थमयं शुभम्

tathā mitrapadaṃ nāma tataḥ kedāramuttamam / gaṅgāsāgaramityāhuḥ sarvatīrthamayaṃ śubham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तीर्थं ब्रह्मसरस्तद्वच् छतद्रुसलिले ह्रदे । तीर्थं तु नैमिषं नाम सर्वतीर्थफलप्रदम्

tīrthaṃ brahmasarastadvac chatadrusalile hrade / tīrthaṃ tu naimiṣaṃ nāma sarvatīrthaphalapradam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गङ्गोद्भेदस्तु गोमत्यां यत्रोद्भूतः सनातनः । तथा यज्ञवराहस्तु देवदेवश्च शूलभृत्

gaṅgodbhedastu gomatyāṃ yatrodbhūtaḥ sanātanaḥ / tathā yajñavarāhastu devadevaśca śūlabhṛt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यत्र तत्काञ्चनं द्वारम् अष्टादशभुजो हरः । नेमिस्तु हरिचक्रस्य शीर्णा यत्राभवत्पुरा

yatra tatkāñcanaṃ dvāram aṣṭādaśabhujo haraḥ / nemistu haricakrasya śīrṇā yatrābhavatpurā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तदेतन्नैमिषारण्यं सर्वतीर्थनिषेवितम् । देवदेवस्य तत्रापि वाराहस्य तु दर्शनम्

tadetannaimiṣāraṇyaṃ sarvatīrthaniṣevitam / devadevasya tatrāpi vārāhasya tu darśanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यः प्रयाति स पूतात्मा नारायणपदं व्रजेत् । कृतशौचं महापुण्यं सर्वपापनिषूदनम्

yaḥ prayāti sa pūtātmā nārāyaṇapadaṃ vrajet / kṛtaśaucaṃ mahāpuṇyaṃ sarvapāpaniṣūdanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यत्रास्ते नारसिंहस्तु स्वयमेव जनार्दनः । तीर्थमिक्षुमती नाम पितॄणां वल्लभं सदा

yatrāste nārasiṃhastu svayameva janārdanaḥ / tīrthamikṣumatī nāma pitṝṇāṃ vallabhaṃ sadā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

संगमे यत्र तिष्ठन्ति गङ्गायाः पितरः सदा । कुरुक्षेत्रं महापुण्यं सर्वतीर्थसमन्वितम्

saṃgame yatra tiṣṭhanti gaṅgāyāḥ pitaraḥ sadā / kurukṣetraṃ mahāpuṇyaṃ sarvatīrthasamanvitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तथा च सरयूः पुण्या सर्वदेवनमस्कृता । इरावती नदी तद्वत् पितृतीर्थाधिवासिनी

tathā ca sarayūḥ puṇyā sarvadevanamaskṛtā / irāvatī nadī tadvat pitṛtīrthādhivāsinī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यमुना देविका काली चन्द्रभागा दृषद्वती । नदी वेणुमती पुण्या परा वेत्रवती तथा

yamunā devikā kālī candrabhāgā dṛṣadvatī / nadī veṇumatī puṇyā parā vetravatī tathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पितॄणां वल्लभा ह्य् एताः श्राद्धे कोटिगुणा मताः । जम्बूमार्गं महापुण्यं यत्र मार्गो हि लक्ष्यते

pitṝṇāṃ vallabhā hy etāḥ śrāddhe koṭiguṇā matāḥ / jambūmārgaṃ mahāpuṇyaṃ yatra mārgo hi lakṣyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अद्यापि पितृतीर्थं तत् सर्वकामफलप्रदम् । नीलकुण्डमिति ख्यातं पितृतीर्थं द्विजोत्तमाः

adyāpi pitṛtīrthaṃ tat sarvakāmaphalapradam / nīlakuṇḍamiti khyātaṃ pitṛtīrthaṃ dvijottamāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तथा रुद्रसरः पुण्यं सरो मानसमेव च । मन्दाकिनी तथाच्छोदा विपाशाथ सरस्वती

tathā rudrasaraḥ puṇyaṃ saro mānasameva ca / mandākinī tathācchodā vipāśātha sarasvatī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पूर्वमित्रपदं तद्वद् वैद्यनाथं महाफलम् । क्षिप्रा नदी महाकालस् तथा कालञ्जरं शुभम्

pūrvamitrapadaṃ tadvad vaidyanāthaṃ mahāphalam / kṣiprā nadī mahākālas tathā kālañjaraṃ śubham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वंशोद्भेदं हरोद्भेदं गङ्गोद्भेदं महाफलम् । भद्रेश्वरं विष्णुपदं नर्मदाद्वारमेव च

vaṃśodbhedaṃ harodbhedaṃ gaṅgodbhedaṃ mahāphalam / bhadreśvaraṃ viṣṇupadaṃ narmadādvārameva ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गयापिण्डप्रदानेन समान्याहुर्महर्षयः । एतानि पितृतीर्थानि सर्वपापहराणि च

gayāpiṇḍapradānena samānyāhurmaharṣayaḥ / etāni pitṛtīrthāni sarvapāpaharāṇi ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्मरणादपि लोकानां किम् उ श्राद्धकृतां नृणाम् । ॐकारं पितृतीर्थं च कावेरी कपिलोदकम्

smaraṇādapi lokānāṃ kim u śrāddhakṛtāṃ nṛṇām / oṃkāraṃ pitṛtīrthaṃ ca kāverī kapilodakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सम्भेदश् चण्डवेगायास् तथैवामरकण्टकम् । कुरुक्षेत्राच्छतगुणं तस्मिन्स्नानादिकं भवेत्

sambhedaś caṇḍavegāyās tathaivāmarakaṇṭakam / kurukṣetrācchataguṇaṃ tasminsnānādikaṃ bhavet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शुक्रतीर्थं च विख्यातं तीर्थं सोमेश्वरं परम् । सर्वव्याधिहरं पुण्यं शतकोटिफलाधिकम्

śukratīrthaṃ ca vikhyātaṃ tīrthaṃ someśvaraṃ param / sarvavyādhiharaṃ puṇyaṃ śatakoṭiphalādhikam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्राद्धे दाने तथा होमे स्वाध्याये जलसंनिधौ । कायावरोहणं नाम तथा चर्मण्वती नदी

śrāddhe dāne tathā home svādhyāye jalasaṃnidhau / kāyāvarohaṇaṃ nāma tathā carmaṇvatī nadī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गोमती वरणा तद्वत् तीर्थमौशनसं परम् । भैरवं भृगुतुङ्गं च गौरीतीर्थमनुत्तमम्

gomatī varaṇā tadvat tīrthamauśanasaṃ param / bhairavaṃ bhṛgutuṅgaṃ ca gaurītīrthamanuttamam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तीर्थं वैनायकं नाम भद्रेश्वरमतः परम् । तथा पापहरं नाम पुण्याथ तपती नदी

tīrthaṃ vaināyakaṃ nāma bhadreśvaramataḥ param / tathā pāpaharaṃ nāma puṇyātha tapatī nadī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मूलतापी पयोष्णी च पयोष्णीसंगमस्तथा । महाबोधिः पाटला च नागतीर्थमवन्तिका

mūlatāpī payoṣṇī ca payoṣṇīsaṃgamastathā / mahābodhiḥ pāṭalā ca nāgatīrthamavantikā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तथा वेणा नदी पुण्या महाशालं तथैव च । महारुद्रं महालिङ्गं दशार्णा च नदी शुभा

tathā veṇā nadī puṇyā mahāśālaṃ tathaiva ca / mahārudraṃ mahāliṅgaṃ daśārṇā ca nadī śubhā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शतरुद्रा शताह्वा च तथा विश्वपदं परम् । अङ्गारवाहिका तद्वन् नदौ तौ शोणघर्घरौ

śatarudrā śatāhvā ca tathā viśvapadaṃ param / aṅgāravāhikā tadvan nadau tau śoṇaghargharau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कालिका च नदी पुण्या वितस्ता च नदी तथा । एतानि पितृतीर्थानि शस्यन्ते स्नानदानयोः

kālikā ca nadī puṇyā vitastā ca nadī tathā / etāni pitṛtīrthāni śasyante snānadānayoḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्राद्धमेतेषु यद्दत्तं तदनन्तफलं स्मृतम् । द्रोणी वाटनदी धारा सरित्क्षीरनदी तथा

śrāddhameteṣu yaddattaṃ tadanantaphalaṃ smṛtam / droṇī vāṭanadī dhārā saritkṣīranadī tathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गोकर्णं गजकर्णं च तथा च पुरुषोत्तमः । द्वारका कृष्णतीर्थं च तथार्बुदसरस्वती

gokarṇaṃ gajakarṇaṃ ca tathā ca puruṣottamaḥ / dvārakā kṛṣṇatīrthaṃ ca tathārbudasarasvatī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नदी मणिमती नाम तथा च गिरिकर्णिका । धूतपापं तथा तीर्थं समुद्रो दक्षिणस्तथा

nadī maṇimatī nāma tathā ca girikarṇikā / dhūtapāpaṃ tathā tīrthaṃ samudro dakṣiṇastathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एतेषु पितृतीर्थेषु श्राद्धमानन्त्यमश्नुते । तीर्थं मेघकरं नाम स्वयमेव जनार्दनः

eteṣu pitṛtīrtheṣu śrāddhamānantyamaśnute / tīrthaṃ meghakaraṃ nāma svayameva janārdanaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यत्र शार्ङ्गधरो विष्णुर् मेखलायामवस्थितः । तथा मन्दोदरीतीर्थं तीर्थं चम्पा नदी शुभा

yatra śārṅgadharo viṣṇur mekhalāyāmavasthitaḥ / tathā mandodarītīrthaṃ tīrthaṃ campā nadī śubhā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तथा सामलनाथश्च महाशालनदी तथा । चक्रवाकं चर्मकोटं तथा जन्मेश्वरं महत्

tathā sāmalanāthaśca mahāśālanadī tathā / cakravākaṃ carmakoṭaṃ tathā janmeśvaraṃ mahat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अर्जुनं त्रिपुरं चैव सिद्धेश्वरमतः परम् । श्रीशैलं शांकरं तीर्थं नारसिंहमतः परम्

arjunaṃ tripuraṃ caiva siddheśvaramataḥ param / śrīśailaṃ śāṃkaraṃ tīrthaṃ nārasiṃhamataḥ param

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

महेन्द्रं च तथा पुण्यम् अथ श्रीरङ्गसंज्ञितम् । एतेष्वपि सदा श्राद्धम् अनन्तफलदं स्मृतम्

mahendraṃ ca tathā puṇyam atha śrīraṅgasaṃjñitam / eteṣvapi sadā śrāddham anantaphaladaṃ smṛtam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दर्शनादपि चैतानि सद्यः पापहराणि वै । तुङ्गभद्रा नदी पुण्या तथा भीमरथी सरित्

darśanādapi caitāni sadyaḥ pāpaharāṇi vai / tuṅgabhadrā nadī puṇyā tathā bhīmarathī sarit

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भीमेश्वरं कृष्णवेणा कावेरी कुड्मला नदी । नदी गोदावरी नाम त्रिसंध्या तीर्थमुत्तमम्

bhīmeśvaraṃ kṛṣṇaveṇā kāverī kuḍmalā nadī / nadī godāvarī nāma trisaṃdhyā tīrthamuttamam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तीर्थं त्रैयम्बकं नाम सर्वतीर्थनमस्कृतम् । यत्रास्ते भगवानीशः स्वयमेव त्रिलोचनः

tīrthaṃ traiyambakaṃ nāma sarvatīrthanamaskṛtam / yatrāste bhagavānīśaḥ svayameva trilocanaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्राद्धमेतेषु सर्वेषु कोटिकोटिगुणं भवेत् । स्मरणादपि पापानि नश्यन्ति शतधा द्विजाः

śrāddhameteṣu sarveṣu koṭikoṭiguṇaṃ bhavet / smaraṇādapi pāpāni naśyanti śatadhā dvijāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्रीपर्णी ताम्रपर्णी च जया तीर्थमनुत्तमम् । तथा मत्स्यनदी पुण्या शिवधारं तथैव च

śrīparṇī tāmraparṇī ca jayā tīrthamanuttamam / tathā matsyanadī puṇyā śivadhāraṃ tathaiva ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भद्रतीर्थं च विख्यातं पम्पातीर्थं च शाश्वतम् । पुण्यं रामेश्वरं तद्वद् एलापुरमलं पुरम्

bhadratīrthaṃ ca vikhyātaṃ pampātīrthaṃ ca śāśvatam / puṇyaṃ rāmeśvaraṃ tadvad elāpuramalaṃ puram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अङ्गभूतं च विख्यातम् आमर्दकम् अलम्भुषम् । आम्रातकेश्वरं तद्वद् एकाम्भकमतः परम्

aṅgabhūtaṃ ca vikhyātam āmardakam alambhuṣam / āmrātakeśvaraṃ tadvad ekāmbhakamataḥ param

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गोवर्धनं हरिश्चन्द्रं कृपुचन्द्रं पृथूदकम् । सहस्राक्षं हिरण्याक्षं तथा च कदली नदी

govardhanaṃ hariścandraṃ kṛpucandraṃ pṛthūdakam / sahasrākṣaṃ hiraṇyākṣaṃ tathā ca kadalī nadī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रामाधिवासस्तत्रापि तथा सौमित्रिसंगमः । इन्द्रकीलं महानादं तथा च प्रियमेलकम्

rāmādhivāsastatrāpi tathā saumitrisaṃgamaḥ / indrakīlaṃ mahānādaṃ tathā ca priyamelakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एतान्यपि सदा श्राद्धे प्रशस्तान्यधिकानि तु । एतेषु सर्वदेवानां सांनिध्यं दृश्यते यतः

etānyapi sadā śrāddhe praśastānyadhikāni tu / eteṣu sarvadevānāṃ sāṃnidhyaṃ dṛśyate yataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दानमेतेषु सर्वेषु दत्तं कोटिशताधिकम् । बाहुदा च नदीपुण्या तथा सिद्धवनं शुभम्

dānameteṣu sarveṣu dattaṃ koṭiśatādhikam / bāhudā ca nadīpuṇyā tathā siddhavanaṃ śubham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तीर्थं पाशुपतं नाम नदी पार्वतिका शुभा । श्राद्धमेतेषु सर्वेषु दत्तं कोटिशतोत्तरम्

tīrthaṃ pāśupataṃ nāma nadī pārvatikā śubhā / śrāddhameteṣu sarveṣu dattaṃ koṭiśatottaram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तथैव पितृतीर्थं तु यत्र गोदावरी नदी । युता लिङ्गसहस्रेण सर्वान्तरजलावहा

tathaiva pitṛtīrthaṃ tu yatra godāvarī nadī / yutā liṅgasahasreṇa sarvāntarajalāvahā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जामदग्न्यस्य तत्तीर्थं क्रमादायातमुत्तमम् । प्रतीकस्य भयाद्भिन्नं यत्र गोदावरी नदी

jāmadagnyasya tattīrthaṃ kramādāyātamuttamam / pratīkasya bhayādbhinnaṃ yatra godāvarī nadī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्तीर्थं हव्यकव्यानाम् अप्सरोयुगसंज्ञितम् । श्राद्धाग्निकार्यदानेषु तथा कोटिशताधिकम्

tattīrthaṃ havyakavyānām apsaroyugasaṃjñitam / śrāddhāgnikāryadāneṣu tathā koṭiśatādhikam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तथा सहस्रलिङ्गं च राघवेश्वरमुत्तमम् । सेन्द्रफेना नदी पुण्या यत्रेन्द्रः पतितः पुरा

tathā sahasraliṅgaṃ ca rāghaveśvaramuttamam / sendraphenā nadī puṇyā yatrendraḥ patitaḥ purā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

निहत्य नमुचिं शक्रस् तपसा स्वर्गमाप्तवान् । तत्र दत्तं नरैः श्राद्धम् अनन्तफलदं भवेत्

nihatya namuciṃ śakras tapasā svargamāptavān / tatra dattaṃ naraiḥ śrāddham anantaphaladaṃ bhavet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तीर्थं तु पुष्करं नाम शालग्रामं तथैव च । सोमपानं च विख्यातं यत्र वैश्वानरालयम्

tīrthaṃ tu puṣkaraṃ nāma śālagrāmaṃ tathaiva ca / somapānaṃ ca vikhyātaṃ yatra vaiśvānarālayam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तीर्थं सारस्वतं नाम स्वामितीर्थं तथैव च । मलंदरा नदी पुण्या कौशिकी चन्द्रिका तथा

tīrthaṃ sārasvataṃ nāma svāmitīrthaṃ tathaiva ca / malaṃdarā nadī puṇyā kauśikī candrikā tathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वैदर्भा वाथ वैरा च पयोष्णी प्राङ्मुखा परा । कावेरी चोत्तरा पुण्या तथा जालंधरो गिरिः

vaidarbhā vātha vairā ca payoṣṇī prāṅmukhā parā / kāverī cottarā puṇyā tathā jālaṃdharo giriḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एतेषु श्राद्धतीर्थेषु श्राद्धमानन्त्यमश्नुते । लोहदण्डं तथा तीर्थं चित्रकूटस्तथैव च

eteṣu śrāddhatīrtheṣu śrāddhamānantyamaśnute / lohadaṇḍaṃ tathā tīrthaṃ citrakūṭastathaiva ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विन्ध्ययोगश्च गङ्गायास् तथा नदीतटं शुभम् । कुब्जाभ्रं तु तथा तीर्थम् उर्वशीपुलिनं तथा

vindhyayogaśca gaṅgāyās tathā nadītaṭaṃ śubham / kubjābhraṃ tu tathā tīrtham urvaśīpulinaṃ tathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

संसारमोचनं तीर्थं तथैव ऋणमोचनम् । एतेषु पितृतीर्थेषु श्राद्धम् आनन्त्यमश्नुते

saṃsāramocanaṃ tīrthaṃ tathaiva ṛṇamocanam / eteṣu pitṛtīrtheṣu śrāddham ānantyamaśnute

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अट्टहासं तथा तीर्थं गौतमेश्वरमेव च । तथा वसिष्ठतीर्थं नु हारीतं तु ततः परम्

aṭṭahāsaṃ tathā tīrthaṃ gautameśvarameva ca / tathā vasiṣṭhatīrthaṃ nu hārītaṃ tu tataḥ param

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ब्रह्मावर्तं कुशावर्तं हयतीर्थं तथैव च । पिण्डारकं च विख्यातं शङ्खोद्धारं तथैव च

brahmāvartaṃ kuśāvartaṃ hayatīrthaṃ tathaiva ca / piṇḍārakaṃ ca vikhyātaṃ śaṅkhoddhāraṃ tathaiva ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

घण्टेश्वरं बिल्वकं च नीलपर्वतमेव च । तथा च धरणीतीर्थं रामतीर्थं तथैव च

ghaṇṭeśvaraṃ bilvakaṃ ca nīlaparvatameva ca / tathā ca dharaṇītīrthaṃ rāmatīrthaṃ tathaiva ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अश्वतीर्थं च विख्यातम् अनन्तं श्राद्धदानयोः । तीर्थं वेदशिरो नाम तथैवौघवती नदी

aśvatīrthaṃ ca vikhyātam anantaṃ śrāddhadānayoḥ / tīrthaṃ vedaśiro nāma tathaivaughavatī nadī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तीर्थं वसुप्रदं नाम छागलाण्डं तथैव च । एतेषु श्राद्धदातारः प्रयान्ति परमं पदम्

tīrthaṃ vasupradaṃ nāma chāgalāṇḍaṃ tathaiva ca / eteṣu śrāddhadātāraḥ prayānti paramaṃ padam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तथाच बदरीतीर्थं गणतीर्थं तथैव च । जयन्तं विजयं चैव शक्रतीर्थं तथैव च

tathāca badarītīrthaṃ gaṇatīrthaṃ tathaiva ca / jayantaṃ vijayaṃ caiva śakratīrthaṃ tathaiva ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्रीपतेश्च तथा तीर्थं तीर्थं रैवतकं तथा । तथैव शारदातीर्थं भद्रकालेश्वरं तथा

śrīpateśca tathā tīrthaṃ tīrthaṃ raivatakaṃ tathā / tathaiva śāradātīrthaṃ bhadrakāleśvaraṃ tathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वैकुण्ठतीर्थं च परं भीमेश्वरमथापि वा । एतेषु श्राद्धदातारः प्रयान्ति परमां गतिम्

vaikuṇṭhatīrthaṃ ca paraṃ bhīmeśvaramathāpi vā / eteṣu śrāddhadātāraḥ prayānti paramāṃ gatim

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तीर्थं मातृगृहं नाम करवीरपुरं तथा । कुशेशयं च विख्यातं गौरीशिखरमेव च

tīrthaṃ mātṛgṛhaṃ nāma karavīrapuraṃ tathā / kuśeśayaṃ ca vikhyātaṃ gaurīśikharameva ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नकुलेशस्य तीर्थं च कर्दमालं तथैव च । दिण्डिपुण्यकरं तद्वत् पुण्डरीकपुरं तथा

nakuleśasya tīrthaṃ ca kardamālaṃ tathaiva ca / diṇḍipuṇyakaraṃ tadvat puṇḍarīkapuraṃ tathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सप्तगोदावरीतीर्थं सर्वतीर्थेश्वरेश्वरम् । तत्र श्राद्धं प्रदातव्यम् अनन्तफलमीप्सुभिः

saptagodāvarītīrthaṃ sarvatīrtheśvareśvaram / tatra śrāddhaṃ pradātavyam anantaphalamīpsubhiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एष तूद्देशतः प्रोक्तस् तीर्थानां संग्रहो मया । वागीशो ऽपि न शक्नोति विस्तरात् किम् उ मानुषः

eṣa tūddeśataḥ proktas tīrthānāṃ saṃgraho mayā / vāgīśo 'pi na śaknoti vistarāt kim u mānuṣaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सत्यं तीर्थं दया तीर्थं तीर्थमिन्द्रियनिग्रहः । वर्णाश्रमाणां गेहे ऽपि तीर्थं तु समुदाहृतम्

satyaṃ tīrthaṃ dayā tīrthaṃ tīrthamindriyanigrahaḥ / varṇāśramāṇāṃ gehe 'pi tīrthaṃ tu samudāhṛtam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एतत्तीर्थेषु यच्छ्राद्धं तत्कोटिगुणमिष्यते । यस्मात्तस्मात्प्रयत्नेन तीर्थे श्राद्धं समाचरेत्

etattīrtheṣu yacchrāddhaṃ tatkoṭiguṇamiṣyate / yasmāttasmātprayatnena tīrthe śrāddhaṃ samācaret

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रातःकालो मुहूर्तांस् त्रीन् संगवस् तावदेव तु । मध्याह्नस्त्रिमुहूर्तः स्याद् अपराह्णस्ततः परम्

prātaḥkālo muhūrtāṃs trīn saṃgavas tāvadeva tu / madhyāhnastrimuhūrtaḥ syād aparāhṇastataḥ param

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सायाह्नस्त्रिमुहूर्तः स्याच् छ्राद्धं तत्र न कारयेत् । राक्षसी नाम सा वेला गर्हिता सर्वकर्मसु

sāyāhnastrimuhūrtaḥ syāc chrāddhaṃ tatra na kārayet / rākṣasī nāma sā velā garhitā sarvakarmasu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अह्नो मुहूर्ता विख्याता दश पञ्च च सर्वदा । तत्राष्टमो मुहूर्तो यः स कालः कुतपः स्मृतः

ahno muhūrtā vikhyātā daśa pañca ca sarvadā / tatrāṣṭamo muhūrto yaḥ sa kālaḥ kutapaḥ smṛtaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मध्याह्ने सर्वदा यस्मान् मन्दीभवति भास्करः । तस्मादनन्तफलदस् तदारम्भो विशिष्यते

madhyāhne sarvadā yasmān mandībhavati bhāskaraḥ / tasmādanantaphaladas tadārambho viśiṣyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मध्याह्नः खड्गपात्रं च तथा नेपालकम्बलः । रूप्यं दर्भास्तिला गावो दौहित्रश्चाष्टमः स्मृतः

madhyāhnaḥ khaḍgapātraṃ ca tathā nepālakambalaḥ / rūpyaṃ darbhāstilā gāvo dauhitraścāṣṭamaḥ smṛtaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पापं कुत्सितमित्याहुस् तस्य संतापकारिणः । अष्टाव् एते यतस्तस्मात् कुतपा इति विश्रुताः

pāpaṃ kutsitamityāhus tasya saṃtāpakāriṇaḥ / aṣṭāv ete yatastasmāt kutapā iti viśrutāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ऊर्ध्वं मुहूर्तात्कुतपाद् यन्मुहूर्तचतुष्टयम् । मुहूर्तपञ्चकं चैतत् स्वधाभवनमिष्यते

ūrdhvaṃ muhūrtātkutapād yanmuhūrtacatuṣṭayam / muhūrtapañcakaṃ caitat svadhābhavanamiṣyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विष्णोर् देहसमुद्भूताः कुशाः कृष्णास्तिलास्तथा । श्राद्धस्य रक्षणायालम् एतत्प्राहुर्दिवौकसः

viṣṇor dehasamudbhūtāḥ kuśāḥ kṛṣṇāstilāstathā / śrāddhasya rakṣaṇāyālam etatprāhurdivaukasaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तिलोदकाञ्जलिर्देयो जलस्थैस्तीर्थवासिभिः । सदर्भहस्तेनैकेन श्राद्धमेवं विशिष्यते

tilodakāñjalirdeyo jalasthaistīrthavāsibhiḥ / sadarbhahastenaikena śrāddhamevaṃ viśiṣyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्राद्धसाधनकाले तु पाणिनैकेन दीयते । तर्पणं तूभयेनैव विधिरेष सदा स्मृतः

śrāddhasādhanakāle tu pāṇinaikena dīyate / tarpaṇaṃ tūbhayenaiva vidhireṣa sadā smṛtaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

*सूत उवाच पुण्यं पवित्रमायुष्यं सर्वपापविनाशनम् । पुरा मलये न कथितं तीर्थश्राद्धानुकीर्तनम्

*sūta uvāca puṇyaṃ pavitramāyuṣyaṃ sarvapāpavināśanam / purā malaye na kathitaṃ tīrthaśrāddhānukīrtanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शृणोति यः पठेद्वापि श्रीमान्संजायते नरः

śṛṇoti yaḥ paṭhedvāpi śrīmānsaṃjāyate naraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्राद्धकाले च वक्तव्यं तथा तीर्थनिवासिभिः । सर्वपापोपशान्त्यर्थम् अलक्ष्मीनाशनं परम्

śrāddhakāle ca vaktavyaṃ tathā tīrthanivāsibhiḥ / sarvapāpopaśāntyartham alakṣmīnāśanaṃ param

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इदं पवित्रं यशसो निधानम् इदं महापापहरं च पुंसाम् । ब्रह्मार्करुद्रैरपि पूजितं च श्राद्धस्य माहात्म्यमुशन्ति तज्ज्ञाः

idaṃ pavitraṃ yaśaso nidhānam idaṃ mahāpāpaharaṃ ca puṃsām / brahmārkarudrairapi pūjitaṃ ca śrāddhasya māhātmyamuśanti tajjñāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.