*शौनक उवाच कृतविद्ये कचे प्राप्ते हृष्टरूपा दिवौकसः । कचादवेत्य तां विद्यां कृतार्था भरतर्षभ
*śaunaka uvāca kṛtavidye kace prāpte hṛṣṭarūpā divaukasaḥ / kacādavetya tāṃ vidyāṃ kṛtārthā bharatarṣabha
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्व एव समागम्य शतक्रतुमथाब्रुवन् । कालस्त्वद्विक्रमस्याद्य जहि शत्रून्पुरंदर
sarva eva samāgamya śatakratumathābruvan / kālastvadvikramasyādya jahi śatrūnpuraṃdara
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवमुक्तस्तु सह तैस् त्रिदशैर् मघवांस्तदा । तथेत्युक्त्वोपचक्राम सो ऽपश्यद्विपिने स्त्रियः
evamuktastu saha tais tridaśair maghavāṃstadā / tathetyuktvopacakrāma so 'paśyadvipine striyaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्रीडन्तीनां तु कन्यानां वने चैत्ररथोपमे । वायुर्भूतः स वस्त्राणि सर्वाण्येव व्यमिश्रयत्
krīḍantīnāṃ tu kanyānāṃ vane caitrarathopame / vāyurbhūtaḥ sa vastrāṇi sarvāṇyeva vyamiśrayat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततो जलात् समुत्तीर्य ताः कन्याः सहितास्तदा । वस्त्राणि जगृहुस्तानि यथासंस्थान्यनेकशः
tato jalāt samuttīrya tāḥ kanyāḥ sahitāstadā / vastrāṇi jagṛhustāni yathāsaṃsthānyanekaśaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्र वासो देवयान्याः शर्मिष्ठा जगृहे तदा । व्यतिक्रममजानन्ती दुहिता वृषपर्वणः
tatra vāso devayānyāḥ śarmiṣṭhā jagṛhe tadā / vyatikramamajānantī duhitā vṛṣaparvaṇaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततस्तयोर् मिथस्तत्र विरोधः समजायत । देवयान्याश्च राजेन्द्र शर्मिष्ठायाश्च तत्कृते
tatastayor mithastatra virodhaḥ samajāyata / devayānyāśca rājendra śarmiṣṭhāyāśca tatkṛte
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
*देवयान्युवाच कस्माद्गृह्णासि मे वस्त्रं शिष्या भूत्वा ममासुरि । समुदाचारहीनाया न ते श्रेयो भविष्यति
*devayānyuvāca kasmādgṛhṇāsi me vastraṃ śiṣyā bhūtvā mamāsuri / samudācārahīnāyā na te śreyo bhaviṣyati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
*शर्मिष्ठोवाच आसीनं च शयानं च पिता ते पितरं मम । स्तौति पृच्छति चाभीक्ष्णं नीचस्थः सुविनीतवत्
*śarmiṣṭhovāca āsīnaṃ ca śayānaṃ ca pitā te pitaraṃ mama / stauti pṛcchati cābhīkṣṇaṃ nīcasthaḥ suvinītavat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
याचतस्त्वं च दुहिता स्तुवतः प्रतिगृह्णतः । सुताहं स्तूयमानस्य ददतो न तु गृह्णतः
yācatastvaṃ ca duhitā stuvataḥ pratigṛhṇataḥ / sutāhaṃ stūyamānasya dadato na tu gṛhṇataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अनायुधा सायुधायाः किं त्वं कुप्यसि भिक्षुकि । लप्स्यसे प्रतियोद्धारं न च त्वां गणयाम्यहम्
anāyudhā sāyudhāyāḥ kiṃ tvaṃ kupyasi bhikṣuki / lapsyase pratiyoddhāraṃ na ca tvāṃ gaṇayāmyaham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
*शौनक उवाच सा विस्मयं देवयानीं गतां सक्तां च वाससि । शर्मिष्ठा प्राक्षिपत्कूपे ततः स्वपुरमाविशत्
*śaunaka uvāca sā vismayaṃ devayānīṃ gatāṃ saktāṃ ca vāsasi / śarmiṣṭhā prākṣipatkūpe tataḥ svapuramāviśat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हतेयमिति विज्ञाय शर्मिष्ठा पापनिश्चया । अनवेक्ष्य ययौ तस्मात् क्रोधवेगपरायणा
hateyamiti vijñāya śarmiṣṭhā pāpaniścayā / anavekṣya yayau tasmāt krodhavegaparāyaṇā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथ तं देशमभ्यागाद् ययातिर्नहुषात्मजः । श्रान्तयुग्यः श्रान्तरूपो मृगलिप्सुः पिपासितः
atha taṃ deśamabhyāgād yayātirnahuṣātmajaḥ / śrāntayugyaḥ śrāntarūpo mṛgalipsuḥ pipāsitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नाहुषिः प्रेक्षमाणो हि स निपाने गतोदके । ददर्श कन्यां तां तत्र दीप्तामग्निशिखाम् इव
nāhuṣiḥ prekṣamāṇo hi sa nipāne gatodake / dadarśa kanyāṃ tāṃ tatra dīptāmagniśikhām iva
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तामपृच्छत्स दृष्ट्वैव कन्याममरवर्णिनीम् । सान्त्वयित्वा नृपश्रेष्ठः साम्ना परमवल्गुना
tāmapṛcchatsa dṛṣṭvaiva kanyāmamaravarṇinīm / sāntvayitvā nṛpaśreṣṭhaḥ sāmnā paramavalgunā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
का त्वं चारुमुखी श्यामा सुमृष्टमणिकुण्डला । दीर्घं ध्यायसि चात्यर्थं कस्माच्छ्वसिषि चातुरा
kā tvaṃ cārumukhī śyāmā sumṛṣṭamaṇikuṇḍalā / dīrghaṃ dhyāyasi cātyarthaṃ kasmācchvasiṣi cāturā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कथं च पतिता ह्य् अस्मिन् कूपे वीरुत्तृणावृते । दुहिता चैव कस्य त्वं वद सर्वं सुमध्यमे
kathaṃ ca patitā hy asmin kūpe vīruttṛṇāvṛte / duhitā caiva kasya tvaṃ vada sarvaṃ sumadhyame
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
*देवयान्युवाच यो ऽसौ देवैर्हतान् दैत्यान् उत्थापयति विद्यया । तस्य शुक्रस्य कन्याहं त्वं मां नूनं न बुध्यसे
*devayānyuvāca yo 'sau devairhatān daityān utthāpayati vidyayā / tasya śukrasya kanyāhaṃ tvaṃ māṃ nūnaṃ na budhyase
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एष मे दक्षिणो राजन् पाणिस् ताम्रनखाङ्गुलिः । समुद्धर गृहीत्वा मां कुलीनस्त्वं हि मे मतः
eṣa me dakṣiṇo rājan pāṇis tāmranakhāṅguliḥ / samuddhara gṛhītvā māṃ kulīnastvaṃ hi me mataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जानामि त्वां च संशान्तं वीर्यवन्तं यशस्विनम् । तस्मान्मां पतितां कूपाद् अस्माद् उद्धर्तुमर्हसि
jānāmi tvāṃ ca saṃśāntaṃ vīryavantaṃ yaśasvinam / tasmānmāṃ patitāṃ kūpād asmād uddhartumarhasi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
*शौनक उवाच तामथ ब्राह्मणीं स्त्रीं च विज्ञाय नहुषात्मजः । गृहीत्वा दक्षिणे पाणाव् उज्जहार ततो ऽवटात्
*śaunaka uvāca tāmatha brāhmaṇīṃ strīṃ ca vijñāya nahuṣātmajaḥ / gṛhītvā dakṣiṇe pāṇāv ujjahāra tato 'vaṭāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उद्धृत्य चैनां तरसा तस्मात्कूपान्नराधिपः । आमन्त्रयित्वा सुश्रोणीं ययातिः स्वपुरं ययौ
uddhṛtya caināṃ tarasā tasmātkūpānnarādhipaḥ / āmantrayitvā suśroṇīṃ yayātiḥ svapuraṃ yayau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गते तु नाहुषे तस्मिन् देवयान्यपि निन्दिता । उवाच शोकसंतप्ता घूर्णिकामागतां पुनः
gate tu nāhuṣe tasmin devayānyapi ninditā / uvāca śokasaṃtaptā ghūrṇikāmāgatāṃ punaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
*देवयान्युवाच त्वरितं घूर्णिके गच्छ सर्वमाचक्ष्व मे पितुः । नेदानीं तु प्रवेक्ष्यामि नगरं वृषपर्वणः
*devayānyuvāca tvaritaṃ ghūrṇike gaccha sarvamācakṣva me pituḥ / nedānīṃ tu pravekṣyāmi nagaraṃ vṛṣaparvaṇaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
*शौनक उवाच सा तु वै त्वरितं गत्वा घूर्णिकासुरमन्दिरम् । दृष्ट्वा काव्यमुवाचेदं कम्पमाना विचेतना
*śaunaka uvāca sā tu vai tvaritaṃ gatvā ghūrṇikāsuramandiram / dṛṣṭvā kāvyamuvācedaṃ kampamānā vicetanā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आचख्यौ च महाभागा देवयानी वने हता । शर्मिष्ठया महाप्राज्ञ दुहित्रा वृषपर्वणः
ācakhyau ca mahābhāgā devayānī vane hatā / śarmiṣṭhayā mahāprājña duhitrā vṛṣaparvaṇaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्रुत्वा दुहितरं काव्यस् तदा शर्मिष्ठया हताम् । त्वरया निर्ययौ दुःखान् मार्गमाणः सुतां वने
śrutvā duhitaraṃ kāvyas tadā śarmiṣṭhayā hatām / tvarayā niryayau duḥkhān mārgamāṇaḥ sutāṃ vane
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दृष्ट्वा दुहितरं काव्यो देवयानीं तपोवने । बाहुभ्यां सम्परिष्वज्य दुःखितो वाक्यमब्रवीत्
dṛṣṭvā duhitaraṃ kāvyo devayānīṃ tapovane / bāhubhyāṃ sampariṣvajya duḥkhito vākyamabravīt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आत्मदोषैर् नियच्छन्ति सर्वे दुःखसुखे जनाः । मन्ये दुश्चरितं ते ऽस्ति तस्येयं निष्कृतिः कृता
ātmadoṣair niyacchanti sarve duḥkhasukhe janāḥ / manye duścaritaṃ te 'sti tasyeyaṃ niṣkṛtiḥ kṛtā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
*देवयान्युवाच निष्कृतिर् वास्तु वा मास्तु शृणुष्वावहितो मम । शर्मिष्ठया यदुक्तास्मि दुहित्रा वृषपर्वणः
*devayānyuvāca niṣkṛtir vāstu vā māstu śṛṇuṣvāvahito mama / śarmiṣṭhayā yaduktāsmi duhitrā vṛṣaparvaṇaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सत्यं किलैतत्सा प्राह दैत्यानामस्मि गायना । एवं हि मे कथयति शर्मिष्ठा वार्षपर्वणी
satyaṃ kilaitatsā prāha daityānāmasmi gāyanā / evaṃ hi me kathayati śarmiṣṭhā vārṣaparvaṇī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वचनं तीक्ष्णपरुषं क्रोधरक्तेक्षणा भृशम् । स्तुवतो दुहितासि त्वं याचतः प्रतिगृह्णतः
vacanaṃ tīkṣṇaparuṣaṃ krodharaktekṣaṇā bhṛśam / stuvato duhitāsi tvaṃ yācataḥ pratigṛhṇataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सुताहं स्तूयमानस्य ददतो ऽप्रतिगृह्णतः । इति मामाह शर्मिष्ठा दुहिता वृषपर्वणः । क्रोधसंरक्तनयना दर्पपूर्णानना ततः
sutāhaṃ stūyamānasya dadato 'pratigṛhṇataḥ / iti māmāha śarmiṣṭhā duhitā vṛṣaparvaṇaḥ / krodhasaṃraktanayanā darpapūrṇānanā tataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यद्यहं स्तुवतस्तात दुहिता प्रतिगृह्णतः । प्रसादयिष्ये शर्मिष्ठाम् इत्युक्ता हि सखी मया *शुक्र उवाच स्तुवतो दुहिता न त्वं भद्रे न प्रतिगृह्णतः । अतस्त्वं स्तूयमानस्य दुहिता देवयान्यसि
yadyahaṃ stuvatastāta duhitā pratigṛhṇataḥ / prasādayiṣye śarmiṣṭhām ityuktā hi sakhī mayā *śukra uvāca stuvato duhitā na tvaṃ bhadre na pratigṛhṇataḥ / atastvaṃ stūyamānasya duhitā devayānyasi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वृषपर्वैव तद्वेद शक्रो राजा च नाहुषः । अचिन्त्यं ब्रह्म निर्द्वंद्वम् ऐश्वरं हि बलं मम
vṛṣaparvaiva tadveda śakro rājā ca nāhuṣaḥ / acintyaṃ brahma nirdvaṃdvam aiśvaraṃ hi balaṃ mama
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.