Library·Matsya Purāṇa·31

Matsya Purāṇa 31

*शौनक उवाच ययातिः स्वपुरं प्राप्य महेन्द्रपुरसंनिभम् । प्रविश्यान्तःपुरं तत्र देवयानीं न्यवेशयत्

*śaunaka uvāca yayātiḥ svapuraṃ prāpya mahendrapurasaṃnibham / praviśyāntaḥpuraṃ tatra devayānīṃ nyaveśayat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

देवयान्याश्चानुमते सुतां तां वृषपर्वणः । अशोकवनिकाभ्याशे गृहं कृत्वा न्यवेशयत्

devayānyāścānumate sutāṃ tāṃ vṛṣaparvaṇaḥ / aśokavanikābhyāśe gṛhaṃ kṛtvā nyaveśayat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वृतां दासीसहस्रेण शर्मिष्ठाम् आसुरायणीम् । वासोभिरन्नपानैश्च संविभज्य सुसंवृताम्

vṛtāṃ dāsīsahasreṇa śarmiṣṭhām āsurāyaṇīm / vāsobhirannapānaiśca saṃvibhajya susaṃvṛtām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

देवयान्या तु सहितः स नृपो नहुषात्मजः । विजहार बहूनब्दान् देववन्मुदितो भृशम्

devayānyā tu sahitaḥ sa nṛpo nahuṣātmajaḥ / vijahāra bahūnabdān devavanmudito bhṛśam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ऋतुकाले तु सम्प्राप्ते देवयानी वराङ्गना । लेभे गर्भं प्रथमतः कुमारश्च व्यजायत

ṛtukāle tu samprāpte devayānī varāṅganā / lebhe garbhaṃ prathamataḥ kumāraśca vyajāyata

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गते वर्षसहस्रे तु शर्मिष्ठा वार्षपर्वणी । ददर्श यौवनं प्राप्ता ऋतुं सा कमलेक्षणा

gate varṣasahasre tu śarmiṣṭhā vārṣaparvaṇī / dadarśa yauvanaṃ prāptā ṛtuṃ sā kamalekṣaṇā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चिन्तयामास धर्मज्ञा ऋतुप्राप्तौ च भामिनी । ऋतुकालश्च सम्प्राप्तो न कश्चिन्मे पतिर्वृतः

cintayāmāsa dharmajñā ṛtuprāptau ca bhāminī / ṛtukālaśca samprāpto na kaścinme patirvṛtaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

किं प्राप्तं किंच कर्तव्यं कथं कृत्वा सुखं भवेत् । देवयानी प्रसूतासौ वृथाहं प्राप्तयौवना

kiṃ prāptaṃ kiṃca kartavyaṃ kathaṃ kṛtvā sukhaṃ bhavet / devayānī prasūtāsau vṛthāhaṃ prāptayauvanā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यथा तया वृतो भर्ता तथैवाहं वृणोमि तम् । राज्ञा पुत्रफलं देयम् इति मे निश्चिता मतिः । अपीदानीं स धर्मात्मा रहो मे दर्शनं व्रजेत्

yathā tayā vṛto bhartā tathaivāhaṃ vṛṇomi tam / rājñā putraphalaṃ deyam iti me niścitā matiḥ / apīdānīṃ sa dharmātmā raho me darśanaṃ vrajet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

*शौनक उवाच अथ निष्क्रम्य राजासौ तस्मिन्काले यदृच्छया । अशोकवनिकाभ्याशे शर्मिष्ठां प्राप्य विस्मितः

*śaunaka uvāca atha niṣkramya rājāsau tasminkāle yadṛcchayā / aśokavanikābhyāśe śarmiṣṭhāṃ prāpya vismitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तमेकं रहसि दृष्ट्वा शर्मिष्ठा चारुहासिनी । प्रत्युद्गम्याञ्जलिं कृत्वा राजानं वाक्यमब्रवीत्

tamekaṃ rahasi dṛṣṭvā śarmiṣṭhā cāruhāsinī / pratyudgamyāñjaliṃ kṛtvā rājānaṃ vākyamabravīt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

*शर्मिष्ठोवाच सोमश्चेन्द्रश्च वायुश्च यमश्च वरुणश्च वा । तव वा नाहुष गृहे कः स्त्रियं द्रष्टुमर्हति

*śarmiṣṭhovāca somaścendraśca vāyuśca yamaśca varuṇaśca vā / tava vā nāhuṣa gṛhe kaḥ striyaṃ draṣṭumarhati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रूपाभिजनशीलैर्हि त्वं राजन्वेत्थ मां सदा । सा त्वां याचे प्रसाद्येह रन्तुमेहि नराधिप

rūpābhijanaśīlairhi tvaṃ rājanvettha māṃ sadā / sā tvāṃ yāce prasādyeha rantumehi narādhipa

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

*ययातिरुवाच वेद्मि त्वां शीलसम्पन्नां दैत्यकन्यामनिन्दिताम् । रूपं तु ते न पश्यामि सूच्यग्रमपि निन्दितम्

*yayātiruvāca vedmi tvāṃ śīlasampannāṃ daityakanyāmaninditām / rūpaṃ tu te na paśyāmi sūcyagramapi ninditam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मामब्रवीत्तदा शुक्रो देवयानीं यदावहम् । नेयम् आह्वयितव्या ते शयने वार्षपर्वणी

māmabravīttadā śukro devayānīṃ yadāvaham / neyam āhvayitavyā te śayane vārṣaparvaṇī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

*शर्मिष्ठोवाच न नर्मयुक्तं वचनं हिनस्ति न स्त्रीषु राजन् न विवाहकाले । प्राणात्यये सर्वधनापहारे पञ्चानृतान्याहुर् अपातकानि

*śarmiṣṭhovāca na narmayuktaṃ vacanaṃ hinasti na strīṣu rājan na vivāhakāle / prāṇātyaye sarvadhanāpahāre pañcānṛtānyāhur apātakāni

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पृष्टास्तु साक्ष्ये प्रवदन्ति चान्यथा भवन्ति मिथ्यावचना नरेन्द्र ते । एकार्थतायां तु समाहितायां मिथ्या वदन्तं ह्य् अनृतं हिनस्ति

pṛṣṭāstu sākṣye pravadanti cānyathā bhavanti mithyāvacanā narendra te / ekārthatāyāṃ tu samāhitāyāṃ mithyā vadantaṃ hy anṛtaṃ hinasti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

*ययातिरुवाच राजा प्रमाणं भूतानां स विनश्येन्मृषा वदन् । अर्थकृच्छ्रमपि प्राप्य न मिथ्या कर्तुमुत्सहे

*yayātiruvāca rājā pramāṇaṃ bhūtānāṃ sa vinaśyenmṛṣā vadan / arthakṛcchramapi prāpya na mithyā kartumutsahe

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

*शर्मिष्ठोवाच समाव् एतौ मतौ राजन् पतिः सख्याश्च यः पतिः । समं विवाह इत्याहुः सख्या मे ऽसि पतिर्यतः

*śarmiṣṭhovāca samāv etau matau rājan patiḥ sakhyāśca yaḥ patiḥ / samaṃ vivāha ityāhuḥ sakhyā me 'si patiryataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

*ययातिरुवाच दातव्यं याचमानस्य हीति मे व्रतमाहितम् । त्वं च याचसि कामं मां ब्रूहि किं करवाणि तत्

*yayātiruvāca dātavyaṃ yācamānasya hīti me vratamāhitam / tvaṃ ca yācasi kāmaṃ māṃ brūhi kiṃ karavāṇi tat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

*शर्मिष्ठोवाच अधर्मात्त्राहि मां राजन् धर्मं च प्रतिपादय । त्वत्तो ऽपत्यवती लोके चरेयं धर्ममुत्तमम्

*śarmiṣṭhovāca adharmāttrāhi māṃ rājan dharmaṃ ca pratipādaya / tvatto 'patyavatī loke careyaṃ dharmamuttamam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्रय एवाधना राजन् भार्या दासस्तथा सुतः । यत्ते समधिगच्छन्ति यस्य ते तस्य तद्धनम्

traya evādhanā rājan bhāryā dāsastathā sutaḥ / yatte samadhigacchanti yasya te tasya taddhanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

देवयान्या भुजिष्यास्मि वश्या च तव भार्गवी । सा चाहं च त्वया राजन् भरणीयां भजस्व माम्

devayānyā bhujiṣyāsmi vaśyā ca tava bhārgavī / sā cāhaṃ ca tvayā rājan bharaṇīyāṃ bhajasva mām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

*शौनक उवाच एवमुक्तस्तया राजा तथ्यम् इत्यभिजज्ञिवान् । पूजयामास शर्मिष्ठां धर्मं च प्रतिपादयन्

*śaunaka uvāca evamuktastayā rājā tathyam ityabhijajñivān / pūjayāmāsa śarmiṣṭhāṃ dharmaṃ ca pratipādayan

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स समागम्य शर्मिष्ठां यथाकाममवाप्य च । अन्योन्यं चाभिसंपूज्य जग्मतुस्तौ यथागतम्

sa samāgamya śarmiṣṭhāṃ yathākāmamavāpya ca / anyonyaṃ cābhisaṃpūjya jagmatustau yathāgatam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्मिन्समागमे सुभ्रूः शर्मिष्ठा वार्षपर्वणी । लेभे गर्भं प्रथमतस् तस्मान्नृपतिसत्तमात्

tasminsamāgame subhrūḥ śarmiṣṭhā vārṣaparvaṇī / lebhe garbhaṃ prathamatas tasmānnṛpatisattamāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रजज्ञे च ततः काले राज्ञी राजीवलोचना । कुमारं देवगर्भाभम् आदित्यसमतेजसम्

prajajñe ca tataḥ kāle rājñī rājīvalocanā / kumāraṃ devagarbhābham ādityasamatejasam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.