*शौनक उवाच श्रुत्वा कुमारं जातं सा देवयानी शुचिस्मिता । चिन्तयाविष्टदुःखार्ता शर्मिष्ठां प्रति भारत
*śaunaka uvāca śrutvā kumāraṃ jātaṃ sā devayānī śucismitā / cintayāviṣṭaduḥkhārtā śarmiṣṭhāṃ prati bhārata
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततो ऽभिगम्य शर्मिष्ठां देवयान्यब्रवीदिदम् । किमर्थं वृजिनं सुभ्रूः कृतं ते कामलुब्धया
tato 'bhigamya śarmiṣṭhāṃ devayānyabravīdidam / kimarthaṃ vṛjinaṃ subhrūḥ kṛtaṃ te kāmalubdhayā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
*शर्मिष्ठोवाच ऋषिर् अभ्यागतः कश्चिद् धर्मात्मा वेदपारगः । स मया तु वरः कामं याचितो धर्मसंहतम्
*śarmiṣṭhovāca ṛṣir abhyāgataḥ kaścid dharmātmā vedapāragaḥ / sa mayā tu varaḥ kāmaṃ yācito dharmasaṃhatam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नाहमन्यायतः कामम् आचरामि शुचिस्मिते । तस्माद् ऋषेर् ममापत्यम् इति सत्यं ब्रवीमि ते
nāhamanyāyataḥ kāmam ācarāmi śucismite / tasmād ṛṣer mamāpatyam iti satyaṃ bravīmi te
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
*देवयान्युवाच पद्येतदेवं शर्मिष्ठे न मन्युर्विद्यते मम । अपत्यं यदि ते लब्धं ज्येष्ठाच्छ्रेष्ठाच्च वै द्विजात्
*devayānyuvāca padyetadevaṃ śarmiṣṭhe na manyurvidyate mama / apatyaṃ yadi te labdhaṃ jyeṣṭhācchreṣṭhācca vai dvijāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शोभनं भीरु सत्यं चेत् कथं स ज्ञायते द्विजः । गोत्रनामाभिजनतः श्रोतुमिच्छामि तं द्विजम्
śobhanaṃ bhīru satyaṃ cet kathaṃ sa jñāyate dvijaḥ / gotranāmābhijanataḥ śrotumicchāmi taṃ dvijam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
*शर्मिष्ठोवाच ओजसा तेजसा चैव दीप्यमानं रविं यथा । तं दृष्ट्वा मम संप्रष्टुं शक्तिर् नासीच्छुचिस्मिते
*śarmiṣṭhovāca ojasā tejasā caiva dīpyamānaṃ raviṃ yathā / taṃ dṛṣṭvā mama saṃpraṣṭuṃ śaktir nāsīcchucismite
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
*शौनक उवाच अन्योन्यमेवम् उक्त्वा च सम्प्रहस्य च ते मिथः । जगाम भार्गवी वेश्म तथ्यमित्यभिजानती
*śaunaka uvāca anyonyamevam uktvā ca samprahasya ca te mithaḥ / jagāma bhārgavī veśma tathyamityabhijānatī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ययातिर्देवयान्यां तु पुत्राव् अजनयन्नृपः । यदुं च तुर्वसुं चैव शक्रविष्णू इवापरौ
yayātirdevayānyāṃ tu putrāv ajanayannṛpaḥ / yaduṃ ca turvasuṃ caiva śakraviṣṇū ivāparau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्मादेव तु राजर्षेः शर्मिष्ठा वार्षपर्वणी । द्रुह्यं चानुं च पूरुं च त्रीन्कुमारानजीजनत्
tasmādeva tu rājarṣeḥ śarmiṣṭhā vārṣaparvaṇī / druhyaṃ cānuṃ ca pūruṃ ca trīnkumārānajījanat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः काले च कस्मिंश्चिद् देवयानी शुचिस्मिता । ययातिसहिता राजञ् जगाम हरितं वनम्
tataḥ kāle ca kasmiṃścid devayānī śucismitā / yayātisahitā rājañ jagāma haritaṃ vanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ददर्श च तदा तत्र कुमारान्देवरूपिणः । क्रीडमानान् तु विस्रब्धान् विस्मिता चेदमब्रवीत्
dadarśa ca tadā tatra kumārāndevarūpiṇaḥ / krīḍamānān tu visrabdhān vismitā cedamabravīt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
*देवयान्युवाच कस्यैते दारका राजन् देवपुत्रोपमाः शुभाः । वर्चसा रूपतश्चैव दृश्यन्ते सदृशास्तव
*devayānyuvāca kasyaite dārakā rājan devaputropamāḥ śubhāḥ / varcasā rūpataścaiva dṛśyante sadṛśāstava
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं पृष्ट्वा तु राजानं कुमारान्पर्यपृच्छत । किं नामधेयगोत्रे वः पुत्रका ब्राह्मणः पिता
evaṃ pṛṣṭvā tu rājānaṃ kumārānparyapṛcchata / kiṃ nāmadheyagotre vaḥ putrakā brāhmaṇaḥ pitā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विब्रूत मे यथातथ्यं श्रोतुकामास्म्यतो ह्य् अहम् । ते ऽदर्शयन्प्रदेशिन्या तमेव नृपसत्तमम्
vibrūta me yathātathyaṃ śrotukāmāsmyato hy aham / te 'darśayanpradeśinyā tameva nṛpasattamam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शर्मिष्ठां मातरं चैव तस्या ऊचुः कुमारकाः । *शौनक उवाच इत्युक्त्वा सहितास्तेन राजानम् उपचक्रमुः
śarmiṣṭhāṃ mātaraṃ caiva tasyā ūcuḥ kumārakāḥ / *śaunaka uvāca ityuktvā sahitāstena rājānam upacakramuḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नाभ्यनन्दत तान्राजा देवयान्यास् तदान्तिके । रुदन्तस्ते ऽथ शर्मिष्ठाम् अभ्ययुर् बालकास्तदा
nābhyanandata tānrājā devayānyās tadāntike / rudantaste 'tha śarmiṣṭhām abhyayur bālakāstadā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दृष्ट्वा तेषां तु बालानां प्रणयं पार्थिवं प्रति । बुद्ध्वा च तत्त्वतो देवी शर्मिष्ठामिदमब्रवीत्
dṛṣṭvā teṣāṃ tu bālānāṃ praṇayaṃ pārthivaṃ prati / buddhvā ca tattvato devī śarmiṣṭhāmidamabravīt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
*देवयान्युवाच मदधीना सती कस्माद् अकार्षीर्विप्रियं मम । तमेवासुरधर्मं त्वम् आस्थिता न बिभेषि किम्
*devayānyuvāca madadhīnā satī kasmād akārṣīrvipriyaṃ mama / tamevāsuradharmaṃ tvam āsthitā na bibheṣi kim
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
*शर्मिष्ठोवाच यदुक्तमृषिरित्येव तत्सत्यं चारुहासिनि । न्यायतो धर्मतश्चैव चरन्ती न बिभेमि ते
*śarmiṣṭhovāca yaduktamṛṣirityeva tatsatyaṃ cāruhāsini / nyāyato dharmataścaiva carantī na bibhemi te
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यदा त्वया वृतो राजा वृत एव तदा मया । सखीभर्ता हि धर्मेण भर्ता भवति शोभने
yadā tvayā vṛto rājā vṛta eva tadā mayā / sakhībhartā hi dharmeṇa bhartā bhavati śobhane
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पूज्यासि मम मान्या च श्रेष्ठा ज्येष्ठा च ब्राह्मणी । त्वत्तो हि मे पूज्यतरो राजर्षिः किं न वेत्सि तत्
pūjyāsi mama mānyā ca śreṣṭhā jyeṣṭhā ca brāhmaṇī / tvatto hi me pūjyataro rājarṣiḥ kiṃ na vetsi tat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
*शौनक उवाच श्रुत्वा तस्यास्ततो वाक्यं देवयान्यब्रवीद् इदम् । राजन्नाद्येह वत्स्यामि विप्रियं मे त्वया कृतम्
*śaunaka uvāca śrutvā tasyāstato vākyaṃ devayānyabravīd idam / rājannādyeha vatsyāmi vipriyaṃ me tvayā kṛtam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सहसोत्पतितां श्यामां दृष्ट्वा तां साश्रुलोचनाम् । तूर्णं सकाशं काव्यस्य प्रस्थितां व्यथितस्तदा
sahasotpatitāṃ śyāmāṃ dṛṣṭvā tāṃ sāśrulocanām / tūrṇaṃ sakāśaṃ kāvyasya prasthitāṃ vyathitastadā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अनुवव्राज संभ्रान्तः पृष्ठतः सान्त्वयन्नृपः । न्यवर्तत न सा चैव क्रोधसंरक्तलोचना
anuvavrāja saṃbhrāntaḥ pṛṣṭhataḥ sāntvayannṛpaḥ / nyavartata na sā caiva krodhasaṃraktalocanā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अविब्रुवन्ती किंचिच्च राजानं साश्रुलोचना । अचिरादेव सम्प्राप्ता काव्यस्योशनसो ऽन्तिकम्
avibruvantī kiṃcicca rājānaṃ sāśrulocanā / acirādeva samprāptā kāvyasyośanaso 'ntikam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सा तु दृष्ट्वैव पितरम् अभिवाद्याग्रतः स्थिता । अनन्तरं ययातिस्तु पूजयामास भार्गवम्
sā tu dṛṣṭvaiva pitaram abhivādyāgrataḥ sthitā / anantaraṃ yayātistu pūjayāmāsa bhārgavam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
*देवयान्युवाच अधर्मेण जितो धर्मः प्रवृत्तमधरोत्तरम् । शर्मिष्ठा यातिवृत्तास्ति दुहिता वृषपर्वणः
*devayānyuvāca adharmeṇa jito dharmaḥ pravṛttamadharottaram / śarmiṣṭhā yātivṛttāsti duhitā vṛṣaparvaṇaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्रयो ऽस्यां जनिताः पुत्रा राज्ञानेन ययातिना । दुर्भगाया मम द्वौ तु पुत्रौ तात ब्रवीमि ते
trayo 'syāṃ janitāḥ putrā rājñānena yayātinā / durbhagāyā mama dvau tu putrau tāta bravīmi te
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
धर्मज्ञ इति विख्यात एष राजा भृगूद्वह । अतिक्रान्तश्च मर्यादां काव्यैतत्कथयामि ते
dharmajña iti vikhyāta eṣa rājā bhṛgūdvaha / atikrāntaśca maryādāṃ kāvyaitatkathayāmi te
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
*शुक्र उवाच धर्मज्ञस्त्वं महाराज यो ऽधर्मम् अकृथाः प्रियम् । तस्माज्जरा त्वाम् अचिराद् धर्षयिष्यति दुर्जया
*śukra uvāca dharmajñastvaṃ mahārāja yo 'dharmam akṛthāḥ priyam / tasmājjarā tvām acirād dharṣayiṣyati durjayā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
*ययातिरुवाच ऋतुं यो याच्यमानाया न ददाति पुमान्वृतः । भ्रूणहेत्युच्यते ब्रह्मन् स चेह ब्रह्मवादिभिः
*yayātiruvāca ṛtuṃ yo yācyamānāyā na dadāti pumānvṛtaḥ / bhrūṇahetyucyate brahman sa ceha brahmavādibhiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ऋतुकामां स्त्रियं यस्तु गम्यां रहसि याचितः । नोपैति यो हि धर्मेण ब्रह्महेत्युच्यते बुधैः
ṛtukāmāṃ striyaṃ yastu gamyāṃ rahasi yācitaḥ / nopaiti yo hi dharmeṇa brahmahetyucyate budhaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इत्येतानि समीक्ष्याहं कारणानि भृगूद्वह । अधर्मभयसंविग्नः शर्मिष्ठाम् उपजग्मिवान्
ityetāni samīkṣyāhaṃ kāraṇāni bhṛgūdvaha / adharmabhayasaṃvignaḥ śarmiṣṭhām upajagmivān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
*शुक्र उवाच न त्व् अहं प्रत्यवेक्ष्यस्ते मदधीनो ऽसि पार्थिव । मिथ्याचरणधर्मेषु चौर्यं भवति नाहुष
*śukra uvāca na tv ahaṃ pratyavekṣyaste madadhīno 'si pārthiva / mithyācaraṇadharmeṣu cauryaṃ bhavati nāhuṣa
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
*शौनक उवाच क्रोधेनोशनसा शप्तो ययातिर्नाहुषस्तदा । पूर्वं वयः परित्यज्य जरां सद्यो ऽन्वपद्यत
*śaunaka uvāca krodhenośanasā śapto yayātirnāhuṣastadā / pūrvaṃ vayaḥ parityajya jarāṃ sadyo 'nvapadyata
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
*ययातिरुवाच अतृप्तो यौवनस्याहं देवयान्यां भृगूद्वह । प्रसादं कुरु मे ब्रह्मञ् जरेयं मा विशेत माम्
*yayātiruvāca atṛpto yauvanasyāhaṃ devayānyāṃ bhṛgūdvaha / prasādaṃ kuru me brahmañ jareyaṃ mā viśeta mām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
*शुक्र उवाच नाहं मृषा वदाम्येतज् जरां प्राप्तो ऽसि भूमिप । जरां त्व् एतां त्वमन्यस्मिन् संक्रामय यदीच्छसि
*śukra uvāca nāhaṃ mṛṣā vadāmyetaj jarāṃ prāpto 'si bhūmipa / jarāṃ tv etāṃ tvamanyasmin saṃkrāmaya yadīcchasi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
*ययातिरुवाच राज्यभाक् स भवेद्ब्रह्मन् पुण्यभाक्कीर्तिभाक्तथा । यो दद्यान्मे वयः पुत्रस् तद्भवाननुमन्यताम्
*yayātiruvāca rājyabhāk sa bhavedbrahman puṇyabhākkīrtibhāktathā / yo dadyānme vayaḥ putras tadbhavānanumanyatām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
*शुक्र उवाच संक्रामयिष्यसि जरां यथेष्टं नहुषात्मज । मामनुध्याय तत्त्वेन न च पापमवाप्स्यसि
*śukra uvāca saṃkrāmayiṣyasi jarāṃ yatheṣṭaṃ nahuṣātmaja / māmanudhyāya tattvena na ca pāpamavāpsyasi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वयो दास्यति ते पुत्रो यः स राजा भविष्यति । आयुष्मान्कीर्तिमांश्चैव बह्वपत्यस् तथैव च
vayo dāsyati te putro yaḥ sa rājā bhaviṣyati / āyuṣmānkīrtimāṃścaiva bahvapatyas tathaiva ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.