*शौनक उवाच एवमुक्तः स राजर्षिः काव्यं स्मृत्वा महाव्रतम् । संक्रामयामास जरां तदा पुत्रे महात्मनि
*śaunaka uvāca evamuktaḥ sa rājarṣiḥ kāvyaṃ smṛtvā mahāvratam / saṃkrāmayāmāsa jarāṃ tadā putre mahātmani
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पौरवेणाथ वयसा ययातिर्नहुषात्मजः । प्रीतियुक्तो नरश्रेष्ठश् चचार विषयान्प्रियान्
pauraveṇātha vayasā yayātirnahuṣātmajaḥ / prītiyukto naraśreṣṭhaś cacāra viṣayānpriyān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यथाकामं यथोत्साहं यथाकालं यथासुखम् । धर्माविरुद्धान्राजेन्द्रो यथार्हति स एव हि
yathākāmaṃ yathotsāhaṃ yathākālaṃ yathāsukham / dharmāviruddhānrājendro yathārhati sa eva hi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
देवान् अतर्पयद् यज्ञैः श्राद्धैरपि पितामहान् । दीनाननुग्रहैरिष्टैः कामैश्च द्विजसत्तमान्
devān atarpayad yajñaiḥ śrāddhairapi pitāmahān / dīnānanugrahairiṣṭaiḥ kāmaiśca dvijasattamān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अतिथीनन्नपानैश्च विशश्च प्रतिपालनैः । आनृशंस्येन शूद्रांश्च दस्यून्निग्रहणेन च
atithīnannapānaiśca viśaśca pratipālanaiḥ / ānṛśaṃsyena śūdrāṃśca dasyūnnigrahaṇena ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
धर्मेण च प्रजाः सर्वा यथावद् अनुरञ्जयन् । ययातिः पालयामास साक्षादिन्द्र इवापरः
dharmeṇa ca prajāḥ sarvā yathāvad anurañjayan / yayātiḥ pālayāmāsa sākṣādindra ivāparaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स राजा सिंहविक्रान्तो युवा विषयगोचरः । अविरोधेन धर्मस्य चचार सुखमुत्तमम्
sa rājā siṃhavikrānto yuvā viṣayagocaraḥ / avirodhena dharmasya cacāra sukhamuttamam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स सम्प्राप्य शुभान्कामांस् तृप्तः खिन्नश्च पार्थिवः । कालं वर्षसहस्रान्तं सस्मार मनुजाधिपः
sa samprāpya śubhānkāmāṃs tṛptaḥ khinnaśca pārthivaḥ / kālaṃ varṣasahasrāntaṃ sasmāra manujādhipaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
परिचिन्त्य स कालज्ञः कलाकाष्ठाश्च वीर्यवान् । पूर्णम् मत्वा ततः कालं पूरुं पुत्रमुवाच ह
paricintya sa kālajñaḥ kalākāṣṭhāśca vīryavān / pūrṇam matvā tataḥ kālaṃ pūruṃ putramuvāca ha
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न जातु कामः कामानाम् उपभोगेन शाम्यति । हविषा कृष्णवर्त्मेव भूय एवाभिवर्धते
na jātu kāmaḥ kāmānām upabhogena śāmyati / haviṣā kṛṣṇavartmeva bhūya evābhivardhate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यत्पृथिव्यां व्रीहियवं हिरण्यं पशवः स्त्रियः । नालमेकस्य तत्सर्वम् इति मत्वा शमं व्रजेत्
yatpṛthivyāṃ vrīhiyavaṃ hiraṇyaṃ paśavaḥ striyaḥ / nālamekasya tatsarvam iti matvā śamaṃ vrajet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यथासुखं यथोत्साहं यथाकाममरिंदम । सेविता विषयाः पुत्र यौवनेन मया तव
yathāsukhaṃ yathotsāhaṃ yathākāmamariṃdama / sevitā viṣayāḥ putra yauvanena mayā tava
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पूरो प्रीतो ऽस्मि भद्रं ते गृहाणेदं स्वयौवनम् । राज्यं चैव गृहाणेदं त्वं हि मे प्रियकृत्सुतः
pūro prīto 'smi bhadraṃ te gṛhāṇedaṃ svayauvanam / rājyaṃ caiva gṛhāṇedaṃ tvaṃ hi me priyakṛtsutaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
*शौनक उवाच प्रतिपेदे जरां राजा ययातिर्नाहुषस्तदा । यौवनं प्रतिपेदे स पूरुः स्वं पुनरात्मनः
*śaunaka uvāca pratipede jarāṃ rājā yayātirnāhuṣastadā / yauvanaṃ pratipede sa pūruḥ svaṃ punarātmanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अभिषेक्तुकामं च नृपं पूरुं पुत्रं कनीयसम् । ब्राह्मणप्रमुखा वर्णा इदं वचनमब्रुवन्
abhiṣektukāmaṃ ca nṛpaṃ pūruṃ putraṃ kanīyasam / brāhmaṇapramukhā varṇā idaṃ vacanamabruvan
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कथं शुक्रस्य दौहित्रं देवयान्याः सुतं प्रभो । ज्येष्ठं यदुमतिक्रम्य राज्यं पूरोः प्रदास्यसि
kathaṃ śukrasya dauhitraṃ devayānyāḥ sutaṃ prabho / jyeṣṭhaṃ yadumatikramya rājyaṃ pūroḥ pradāsyasi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ज्येष्ठो यदुस्तव सुतस् तुर्वसुस्तदनन्तरम् । शर्मिष्ठायाः सुतो द्रुह्युस् तथानुः पूरुरेव च
jyeṣṭho yadustava sutas turvasustadanantaram / śarmiṣṭhāyāḥ suto druhyus tathānuḥ pūrureva ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कथं ज्येष्ठमतिक्रम्य कनीयान् राज्यमर्हति । एतत्संबोधयामस्त्वां स्वधर्ममनुपालय
kathaṃ jyeṣṭhamatikramya kanīyān rājyamarhati / etatsaṃbodhayāmastvāṃ svadharmamanupālaya
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
*ययातिरुवाच ब्राह्मणप्रमुखा वर्णाः सर्वे शृण्वन्तु मे वचः । ज्येष्ठं प्रति यतो राज्यं न देयं मे कथंचन
*yayātiruvāca brāhmaṇapramukhā varṇāḥ sarve śṛṇvantu me vacaḥ / jyeṣṭhaṃ prati yato rājyaṃ na deyaṃ me kathaṃcana
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मम ज्येष्ठेन यदुना नियोगो नानुपालितः । प्रतिकूलः पितुर्यश्च न स पुत्रः सतां मतः
mama jyeṣṭhena yadunā niyogo nānupālitaḥ / pratikūlaḥ pituryaśca na sa putraḥ satāṃ mataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मातापित्रोर्वचनकृद् धितः पथ्यश्च यः सुतः । स पुत्रः पुत्रवद्यश्च वर्तते पितृमातृषु
mātāpitrorvacanakṛd dhitaḥ pathyaśca yaḥ sutaḥ / sa putraḥ putravadyaśca vartate pitṛmātṛṣu
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यदुनाहमवज्ञातस् तथा तुर्वसुनापि वा । द्रुह्युणा चानुना चैवम् अप्यवज्ञा कृता भृशम्
yadunāhamavajñātas tathā turvasunāpi vā / druhyuṇā cānunā caivam apyavajñā kṛtā bhṛśam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पूरुणा मे कृतं वाक्यं मानितं च विशेषतः । कनीयान्मम दायादो जरा येन धृता मम
pūruṇā me kṛtaṃ vākyaṃ mānitaṃ ca viśeṣataḥ / kanīyānmama dāyādo jarā yena dhṛtā mama
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मम कामः स च कृतः पूरुणा पुत्ररूपिणा । शुक्रेण च वरो दत्तः काव्येनोशनसा स्वयम्
mama kāmaḥ sa ca kṛtaḥ pūruṇā putrarūpiṇā / śukreṇa ca varo dattaḥ kāvyenośanasā svayam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुत्रो यस्त्वानुवर्तेत स राजा पृथिवीपतिः । भवन्तः प्रतिजानन्तु पूरू राज्ये ऽभिषिच्यताम्
putro yastvānuvarteta sa rājā pṛthivīpatiḥ / bhavantaḥ pratijānantu pūrū rājye 'bhiṣicyatām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
*प्रकृतय ऊचुः यः पुत्रो गुणसम्पन्नो मातापित्रोर्हितः सदा । सर्वं सो ऽर्हति कल्याणं कनीयानपि स प्रभुः
*prakṛtaya ūcuḥ yaḥ putro guṇasampanno mātāpitrorhitaḥ sadā / sarvaṃ so 'rhati kalyāṇaṃ kanīyānapi sa prabhuḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अर्हं पूरोरिदं राज्यं यः प्रियः प्रियकृत् तव । वरदानेन शुक्रस्य न शक्यं वक्तुमुत्तरम्
arhaṃ pūroridaṃ rājyaṃ yaḥ priyaḥ priyakṛt tava / varadānena śukrasya na śakyaṃ vaktumuttaram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
*शौनक उवाच पौरजानपदैस् तुष्टैर् इत्युक्तो नाहुषस्तदा । अभिषिच्य ततः पूरुं राज्ये स्वसुतमात्मजम्
*śaunaka uvāca paurajānapadais tuṣṭair ityukto nāhuṣastadā / abhiṣicya tataḥ pūruṃ rājye svasutamātmajam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दत्त्वा च पूरवे राज्यं वनवासाय दीक्षितः । पुरात्स निर्ययौ राजा ब्राह्मणैस्तापसैः सह
dattvā ca pūrave rājyaṃ vanavāsāya dīkṣitaḥ / purātsa niryayau rājā brāhmaṇaistāpasaiḥ saha
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यदोस्तु यादवा जातास् तुर्वसोर्यवनाः सुताः । द्रुह्योश्चैव सुता भोजा अनोस्तु म्लेच्छजातयः
yadostu yādavā jātās turvasoryavanāḥ sutāḥ / druhyoścaiva sutā bhojā anostu mlecchajātayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पूरोस्तु पौरवो वंशो यत्र जातो ऽसि पार्थिव । इदं वर्षसहस्रात्तु राज्यं कुरुकुलागतम्
pūrostu pauravo vaṃśo yatra jāto 'si pārthiva / idaṃ varṣasahasrāttu rājyaṃ kurukulāgatam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.