Library·Matsya Purāṇa·38

Matsya Purāṇa 38

*ययातिरुवाच अहं ययातिर्नहुषस्य पुत्रः पूरोः पिता सर्वभूतावमानात् । प्रभ्रंशितो ऽहं सुरसिद्धलोकात् परिच्युतः प्रपताम्यल्पपुण्यः

*yayātiruvāca ahaṃ yayātirnahuṣasya putraḥ pūroḥ pitā sarvabhūtāvamānāt / prabhraṃśito 'haṃ surasiddhalokāt paricyutaḥ prapatāmyalpapuṇyaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अहं हि पूर्वो वयसा भवद्भयस् तेनाभिवादं भवतां न युञ्जे । यो विद्यया तपसा जन्मना वा वृद्धः स वै सम्भवति द्विजानाम्

ahaṃ hi pūrvo vayasā bhavadbhayas tenābhivādaṃ bhavatāṃ na yuñje / yo vidyayā tapasā janmanā vā vṛddhaḥ sa vai sambhavati dvijānām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

*अष्टक उवाच अवादीस्त्वं वयसास्मि प्रवृद्ध इति वै राजन्न् अधिकः कथंचित् । यो वै विद्वांस्तपसा सम्प्रवृद्धः स एव पूज्यो भवति द्विजानाम्

*aṣṭaka uvāca avādīstvaṃ vayasāsmi pravṛddha iti vai rājann adhikaḥ kathaṃcit / yo vai vidvāṃstapasā sampravṛddhaḥ sa eva pūjyo bhavati dvijānām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

*ययातिरुवाच प्रतिकूलं कर्मणां पापमाहुस् तद्वर्तिनां प्रवणं पापलोकम् । सन्तो ऽसतो नान्ववर्तन्त ते वै यदात्मनैषां प्रतिकूलवादी

*yayātiruvāca pratikūlaṃ karmaṇāṃ pāpamāhus tadvartināṃ pravaṇaṃ pāpalokam / santo 'sato nānvavartanta te vai yadātmanaiṣāṃ pratikūlavādī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अभूद्धनं मे विपुलं महद्वै विचेष्टमानो ऽधिगन्ता तदस्मि । एवं प्रधार्यात्महिते निविष्टो यो वर्तते स विजानाति धीरः

abhūddhanaṃ me vipulaṃ mahadvai viceṣṭamāno 'dhigantā tadasmi / evaṃ pradhāryātmahite niviṣṭo yo vartate sa vijānāti dhīraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नानाभावा बहवो जीवलोके दैवाधीना नष्टचेष्टाधिकाराः । तत्तत्प्राप्य न विहन्येत धीरो दिष्टं बलीय इति मत्वात्मबुद्ध्या

nānābhāvā bahavo jīvaloke daivādhīnā naṣṭaceṣṭādhikārāḥ / tattatprāpya na vihanyeta dhīro diṣṭaṃ balīya iti matvātmabuddhyā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सुखं हि जन्तुर्यदि वापि दुःखं दैवाधीनं विन्दति नात्मशक्त्या । तस्माद्दिष्टं बलवन्मन्यमानो न संज्वरेन्नापि हृष्येत्कदाचित्

sukhaṃ hi janturyadi vāpi duḥkhaṃ daivādhīnaṃ vindati nātmaśaktyā / tasmāddiṣṭaṃ balavanmanyamāno na saṃjvarennāpi hṛṣyetkadācit

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दुःखे न तप्येत सुखे न हृष्येत् समेन वर्तेत सदैव धीरः । दिष्टं बलीय इति मन्यमानो न संज्वरेन्नापि हृष्येत् कदाचित्

duḥkhe na tapyeta sukhe na hṛṣyet samena varteta sadaiva dhīraḥ / diṣṭaṃ balīya iti manyamāno na saṃjvarennāpi hṛṣyet kadācit

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भये न मुह्याम्यष्टकाहं कदाचित् संतापो मे मनसो नास्ति कश्चित् । धाता यथा मां विदधाति लोके ध्रुवं तथाहं भवितेति मत्वा

bhaye na muhyāmyaṣṭakāhaṃ kadācit saṃtāpo me manaso nāsti kaścit / dhātā yathā māṃ vidadhāti loke dhruvaṃ tathāhaṃ bhaviteti matvā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

संस्वेदजा ह्य् अण्डजा ह्य् उद्भिदश्च सरीसृपाः कृमयो ऽप्य् अप्सु मत्स्याः । तथाश्मानस्तृणकाष्ठं च सर्वं दिष्टक्षये स्वां प्रकृतिं भजन्ते

saṃsvedajā hy aṇḍajā hy udbhidaśca sarīsṛpāḥ kṛmayo 'py apsu matsyāḥ / tathāśmānastṛṇakāṣṭhaṃ ca sarvaṃ diṣṭakṣaye svāṃ prakṛtiṃ bhajante

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अनित्यतां सुखदुःखस्य बुद्ध्वा कस्मात् संतापमष्टकाहं भजेयम् । किं कुर्यां वै किंच कृत्वा न तप्ये तस्मात्संतापं वर्जयाम्यप्रमत्तः

anityatāṃ sukhaduḥkhasya buddhvā kasmāt saṃtāpamaṣṭakāhaṃ bhajeyam / kiṃ kuryāṃ vai kiṃca kṛtvā na tapye tasmātsaṃtāpaṃ varjayāmyapramattaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

*शौनक उवाच एवं ब्रुवाणं नृपतिं ययातिम् अथाष्टकः पुनरेवान्वपृच्छत् । मातामहं सर्वगुणोपपन्नं यत्र स्थितं स्वर्गलोके यथावत्

*śaunaka uvāca evaṃ bruvāṇaṃ nṛpatiṃ yayātim athāṣṭakaḥ punarevānvapṛcchat / mātāmahaṃ sarvaguṇopapannaṃ yatra sthitaṃ svargaloke yathāvat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

*अष्टक उवाच ये ये लोकाः पार्थिवेन्द्र प्रधानास् त्वया भुक्ता यं च काले यथा च । तन्मे राजन्ब्रूहि सर्वं यथावत् क्षेत्रज्ञवद्भाषसे त्वं हि धर्मम्

*aṣṭaka uvāca ye ye lokāḥ pārthivendra pradhānās tvayā bhuktā yaṃ ca kāle yathā ca / tanme rājanbrūhi sarvaṃ yathāvat kṣetrajñavadbhāṣase tvaṃ hi dharmam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

*ययातिरुवाच राजाहमासं त्व् इह सार्वभौमस् ततो लोकान्महतश् चाजर्यं वै । तत्रावसं वर्षसहस्रमात्रं ततो लोकान्परमानभ्युपेतः

*yayātiruvāca rājāhamāsaṃ tv iha sārvabhaumas tato lokānmahataś cājaryaṃ vai / tatrāvasaṃ varṣasahasramātraṃ tato lokānparamānabhyupetaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततः पुरीं पुरुहूतस्य रम्यां सहस्रद्वारां शतयोजनान्ताम् । अध्यावसं वर्षसहस्रमात्रं ततो लोकान्परमानभ्युपेतः

tataḥ purīṃ puruhūtasya ramyāṃ sahasradvārāṃ śatayojanāntām / adhyāvasaṃ varṣasahasramātraṃ tato lokānparamānabhyupetaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततो दिव्यमजरं प्राप्य लोकं प्रजापतेर् लोकपतेर्दुरापम् । तत्रावसं वर्षसहस्रमात्रं ततो लोकान्परमानभ्युपेतः

tato divyamajaraṃ prāpya lokaṃ prajāpater lokapaterdurāpam / tatrāvasaṃ varṣasahasramātraṃ tato lokānparamānabhyupetaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

देवस्य देवस्य निवेशने च विजित्य लोकान्न्यवसं यथेष्टम् । सम्पूज्यमानस्त्रिदशैः समस्तैस् तुल्यप्रभावद्युतिरीश्वराणाम्

devasya devasya niveśane ca vijitya lokānnyavasaṃ yatheṣṭam / sampūjyamānastridaśaiḥ samastais tulyaprabhāvadyutirīśvarāṇām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तथावसं नन्दने कामरूपी संवत्सराणामयुतं शतानाम् । सहाप्सरोभिर्विचरन्पुण्यगन्धान् पश्यन्नगान् पुष्पितांश्चारुरूपान्

tathāvasaṃ nandane kāmarūpī saṃvatsarāṇāmayutaṃ śatānām / sahāpsarobhirvicaranpuṇyagandhān paśyannagān puṣpitāṃścārurūpān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्र स्थितं मां देवसुखेषु सक्तं काले ऽतीते महति ततो ऽतिमात्रम् । दूतो देवानामब्रवीदुग्ररूपो ध्वंसेत्युच्चैस्त्रिः प्लुतेन स्वरेण

tatra sthitaṃ māṃ devasukheṣu saktaṃ kāle 'tīte mahati tato 'timātram / dūto devānāmabravīdugrarūpo dhvaṃsetyuccaistriḥ plutena svareṇa

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एतावन्मे विदितं राजसिंह ततो भ्रष्टो ऽहं नन्दनात्क्षीणपुण्यः । वाचो ऽश्रौषं चान्तरिक्षे सुराणाम् अनुक्रोशाच्छोचतां मां नरेन्द्र

etāvanme viditaṃ rājasiṃha tato bhraṣṭo 'haṃ nandanātkṣīṇapuṇyaḥ / vāco 'śrauṣaṃ cāntarikṣe surāṇām anukrośācchocatāṃ māṃ narendra

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अकस्माद्वै क्षीणपुण्यो ययातिः पतत्यसौ पुण्यकृत्पुण्यकीर्तिः । तानब्रुवं पतमानस्तदाहं सतां मध्ये निपतेयं कथं नु

akasmādvai kṣīṇapuṇyo yayātiḥ patatyasau puṇyakṛtpuṇyakīrtiḥ / tānabruvaṃ patamānastadāhaṃ satāṃ madhye nipateyaṃ kathaṃ nu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तैराख्यातां भवतां यज्ञभूमिं समीक्ष्य चैनामहमागतो ऽस्मि । हविर्गन्धैर् दर्शितां यज्ञभूमिं धूमापाङ्गं परिगृह्य प्रतीताम्

tairākhyātāṃ bhavatāṃ yajñabhūmiṃ samīkṣya caināmahamāgato 'smi / havirgandhair darśitāṃ yajñabhūmiṃ dhūmāpāṅgaṃ parigṛhya pratītām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.