Library·Matsya Purāṇa·40

Matsya Purāṇa 40

*अष्टक उवाच चरन्गृहस्थः कथमेति देवान् कथं भिक्षुः कथम् आचार्यकर्मा । वानप्रस्थः सत्पथे संनिविष्टो बहून्यस्मिन् सम्प्रति वेदयन्ति

*aṣṭaka uvāca carangṛhasthaḥ kathameti devān kathaṃ bhikṣuḥ katham ācāryakarmā / vānaprasthaḥ satpathe saṃniviṣṭo bahūnyasmin samprati vedayanti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

*ययातिरुवाच आहूताध्यायी गुरुकर्मसु चोद्यतः पूर्वोत्थायी चरमं चोपशायी । मृदुर्दान्तो धृतिमानप्रमत्तः स्वाध्यायशीलः सिध्यति ब्रह्मचारी

*yayātiruvāca āhūtādhyāyī gurukarmasu codyataḥ pūrvotthāyī caramaṃ copaśāyī / mṛdurdānto dhṛtimānapramattaḥ svādhyāyaśīlaḥ sidhyati brahmacārī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

धर्मागतं प्राप्य धनं यजेत दद्यात्सदैवातिथीन्भोजयेच्च । अनाददानश्च परैरदत्तं सैषा गृहस्थोपनिषत्पुराणी

dharmāgataṃ prāpya dhanaṃ yajeta dadyātsadaivātithīnbhojayecca / anādadānaśca parairadattaṃ saiṣā gṛhasthopaniṣatpurāṇī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्ववीर्यजीवी वृजिनान्निवृत्तो दाता परेभ्यो न परोपतापी । तादृङ्मुनिः सिद्धिमुपैति मुख्यां वसन्न् अरण्ये नियताहारचेष्टः

svavīryajīvī vṛjinānnivṛtto dātā parebhyo na paropatāpī / tādṛṅmuniḥ siddhimupaiti mukhyāṃ vasann araṇye niyatāhāraceṣṭaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अशिल्पजीवी विगृहश्च नित्यं जितेन्द्रियः सर्वतो विप्रमुक्तः । अनोकशायी लघु लिप्समानश् चरन् देशानेकचरः स भिक्षुः

aśilpajīvī vigṛhaśca nityaṃ jitendriyaḥ sarvato vipramuktaḥ / anokaśāyī laghu lipsamānaś caran deśānekacaraḥ sa bhikṣuḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रात्र्या यया चाभिरताश्च लोका भवन्ति कामाभिजिताः सुखेन च । तामेव रात्रिं प्रयतेत विद्वान् अरण्यसंस्थो भवितुं यतात्मा

rātryā yayā cābhiratāśca lokā bhavanti kāmābhijitāḥ sukhena ca / tāmeva rātriṃ prayateta vidvān araṇyasaṃstho bhavituṃ yatātmā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दशैव पूर्वान्दश चापरांस्तु ज्ञातींस्तथात्मानमथैकविंशम् । अरण्यवासी सुकृतं दधाति मुक्त्वा त्व् अरण्ये स्वशरीरधातून्

daśaiva pūrvāndaśa cāparāṃstu jñātīṃstathātmānamathaikaviṃśam / araṇyavāsī sukṛtaṃ dadhāti muktvā tv araṇye svaśarīradhātūn

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

*अष्टक उवाच कतिस्विद् देवमुनयो मौनानि कति चाप्युत । भवन्तीति तदाचक्ष्व श्रोतुम् इच्छामहे वयम्

*aṣṭaka uvāca katisvid devamunayo maunāni kati cāpyuta / bhavantīti tadācakṣva śrotum icchāmahe vayam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

*ययातिरुवाच अरण्ये वसतो यस्य ग्रामो भवति पृष्ठतः । ग्रामे वा वसतो ऽरण्यं स मुनिः स्याज्जनाधिप

*yayātiruvāca araṇye vasato yasya grāmo bhavati pṛṣṭhataḥ / grāme vā vasato 'raṇyaṃ sa muniḥ syājjanādhipa

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

*अष्टक उवाच कथंस्विद्वसतो ऽरण्ये ग्रामो भवति पृष्ठतः । ग्रामे वा वसतो ऽरण्यं कथं भवति पृष्ठतः

*aṣṭaka uvāca kathaṃsvidvasato 'raṇye grāmo bhavati pṛṣṭhataḥ / grāme vā vasato 'raṇyaṃ kathaṃ bhavati pṛṣṭhataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

*ययातिरुवाच न ग्राम्यमुपयुञ्जीत य आरण्यो मुनिर्भवेत् । तथास्य वसतो ऽरण्ये ग्रामो भवति पृष्ठतः

*yayātiruvāca na grāmyamupayuñjīta ya āraṇyo munirbhavet / tathāsya vasato 'raṇye grāmo bhavati pṛṣṭhataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अनग्निरनिकेतश् चाप्य् अगोत्रचरणो मुनिः । कौपीनाच्छादनं यावत् तावदिच्छेच्च चीवरम्

anagniraniketaś cāpy agotracaraṇo muniḥ / kaupīnācchādanaṃ yāvat tāvadicchecca cīvaram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यावत्प्राणाभिसंधानं तावदिच्छेच्च भोजनम् । तदास्य वसतो ग्रामे ऽरण्यं भवति पृष्ठतः

yāvatprāṇābhisaṃdhānaṃ tāvadicchecca bhojanam / tadāsya vasato grāme 'raṇyaṃ bhavati pṛṣṭhataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यस्तु कामान्परित्यज्य त्यक्तकर्मा जितेन्द्रियः । आतिष्ठेत मुनिर् मौनं स लोके सिद्धिमाप्नुयात्

yastu kāmānparityajya tyaktakarmā jitendriyaḥ / ātiṣṭheta munir maunaṃ sa loke siddhimāpnuyāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

धौतदन्तं कृत्तनखं सदा स्नातमलंकृतम् । असितं सितकर्मस्थं कस्तं नार्चितुमर्हति

dhautadantaṃ kṛttanakhaṃ sadā snātamalaṃkṛtam / asitaṃ sitakarmasthaṃ kastaṃ nārcitumarhati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तपसा कर्शितः क्षामः क्षीणमांसास्थिशोणितः । यदा भवति निर्द्वंद्वो मुनिर्मौनं समास्थितः

tapasā karśitaḥ kṣāmaḥ kṣīṇamāṃsāsthiśoṇitaḥ / yadā bhavati nirdvaṃdvo munirmaunaṃ samāsthitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ लोकमिमं जित्वा लोकं चापि जयेत्परम् । आस्येन तु यदाहारं गोवन्मृगयते मुनिः । अथास्य लोकैः सर्वो यः सो ऽमृतत्वाय कल्पते

atha lokamimaṃ jitvā lokaṃ cāpi jayetparam / āsyena tu yadāhāraṃ govanmṛgayate muniḥ / athāsya lokaiḥ sarvo yaḥ so 'mṛtatvāya kalpate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.