Library·Matsya Purāṇa·50

Matsya Purāṇa 50

*सूत उवाच अजमीढस्य नीलिन्यां नीलः समभवन्नृपः । नीलस्य तपसोग्रेण सुशान्तिरुदपद्यत

*sūta uvāca ajamīḍhasya nīlinyāṃ nīlaḥ samabhavannṛpaḥ / nīlasya tapasogreṇa suśāntirudapadyata

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पुरुजानुः सुशान्तेस्तु पृथुस्तु पुरुजानुतः । भद्राश्वः पृथुदायादो भद्राश्वतनयाञ्छृणु

purujānuḥ suśāntestu pṛthustu purujānutaḥ / bhadrāśvaḥ pṛthudāyādo bhadrāśvatanayāñchṛṇu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मुद्गलश्च जयश्चैव राजा बृहदिषुस्तथा । जवीनरश्च विक्रान्तः कपिलश्चैव पञ्चमः

mudgalaśca jayaścaiva rājā bṛhadiṣustathā / javīnaraśca vikrāntaḥ kapilaścaiva pañcamaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पञ्चानां चैव पञ्चालान् एताञ्जनपदान्विदुः । पञ्चालरक्षिणो ह्य् एते देशानामिति नः श्रुतम्

pañcānāṃ caiva pañcālān etāñjanapadānviduḥ / pañcālarakṣiṇo hy ete deśānāmiti naḥ śrutam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मुद्गलस्यापि मौद्गल्याः क्षत्रोपेता द्विजातयः । एते ह्य् अङ्गिरसः पक्षं संश्रिताः काण्वमुद्गलाः

mudgalasyāpi maudgalyāḥ kṣatropetā dvijātayaḥ / ete hy aṅgirasaḥ pakṣaṃ saṃśritāḥ kāṇvamudgalāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मुद्गलस्य सुतो जज्ञे ब्रह्मिष्ठः सुमहायशाः । इन्द्रसेनः सुतस्तस्य विन्ध्याश्वस्तस्य चात्मजः

mudgalasya suto jajñe brahmiṣṭhaḥ sumahāyaśāḥ / indrasenaḥ sutastasya vindhyāśvastasya cātmajaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विन्ध्याश्वान्मिथुनं जज्ञे मेनकायामिति श्रुतिः । दिवोदासश्च राजर्षिर् अहल्या च यशस्विनी

vindhyāśvānmithunaṃ jajñe menakāyāmiti śrutiḥ / divodāsaśca rājarṣir ahalyā ca yaśasvinī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शरद्वतस्तु दायादम् अहल्या सम्प्रसूयत । शतानन्दमृषिश्रेष्ठं तस्यापि सुमहातपाः

śaradvatastu dāyādam ahalyā samprasūyata / śatānandamṛṣiśreṣṭhaṃ tasyāpi sumahātapāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सुतः सत्यधृतिर्नाम धनुर्वेदस्य पारगः । आसीत्सत्यधृतेः शुक्रम् अमोघं धार्मिकस्य तु

sutaḥ satyadhṛtirnāma dhanurvedasya pāragaḥ / āsītsatyadhṛteḥ śukram amoghaṃ dhārmikasya tu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्कन्नं रेतः सत्यधृतेर् दृष्ट्वा चाप्सरसं जले । मिथुनं तत्र संभृतं तस्मिन्सरसि संभृतम्

skannaṃ retaḥ satyadhṛter dṛṣṭvā cāpsarasaṃ jale / mithunaṃ tatra saṃbhṛtaṃ tasminsarasi saṃbhṛtam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततः सरसि तस्मिंस्तु क्रममाणं महीपतिः । दृष्ट्वा जग्राह कृपया शंतनुर्मृगयां गतः

tataḥ sarasi tasmiṃstu kramamāṇaṃ mahīpatiḥ / dṛṣṭvā jagrāha kṛpayā śaṃtanurmṛgayāṃ gataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एते शरद्वतः पुत्रा आख्याता गौतमा वराः । अत ऊर्ध्वं प्रवक्ष्यामि दिवोदासस्य वै प्रजाः

ete śaradvataḥ putrā ākhyātā gautamā varāḥ / ata ūrdhvaṃ pravakṣyāmi divodāsasya vai prajāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दिवोदासस्य दायादो धर्मिष्ठो मित्रयुर्नृपः । मैत्रायणावरः सो ऽथ मैत्रेयस्तु ततः स्मृतः

divodāsasya dāyādo dharmiṣṭho mitrayurnṛpaḥ / maitrāyaṇāvaraḥ so 'tha maitreyastu tataḥ smṛtaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एते वंश्या यतेः पक्षाः क्षत्रोपेतास्तु भार्गवाः । राजा चैद्यवरो नाम मैत्रेयस्य सुतः स्मृतः

ete vaṃśyā yateḥ pakṣāḥ kṣatropetāstu bhārgavāḥ / rājā caidyavaro nāma maitreyasya sutaḥ smṛtaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ चैद्यवराद्विद्वान् सुदासस्तस्य चात्मजः । अजमीढः पुनर्जातः क्षीणे वंशे तु सोमकः

atha caidyavarādvidvān sudāsastasya cātmajaḥ / ajamīḍhaḥ punarjātaḥ kṣīṇe vaṃśe tu somakaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सोमकस्य सुतो जन्तुर् हते तस्मिञ्छतं बभौ । पुत्राणामजमीढस्य सोमकस्य महात्मनः

somakasya suto jantur hate tasmiñchataṃ babhau / putrāṇāmajamīḍhasya somakasya mahātmanaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

महिषी त्व् अजमीढस्य धूमिनी पुत्रवर्धिनी । पुत्राभावे तपस्तेपे शतं वर्षाणि दुश्चरम्

mahiṣī tv ajamīḍhasya dhūminī putravardhinī / putrābhāve tapastepe śataṃ varṣāṇi duścaram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हुत्वाग्निं विधिवत्सम्यक् पवित्रीकृतभोजना । अग्निहोत्रक्रमेणैव सा सुष्वाप महाव्रता

hutvāgniṃ vidhivatsamyak pavitrīkṛtabhojanā / agnihotrakrameṇaiva sā suṣvāpa mahāvratā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्यां वै धूमवर्णायाम् अजमीढः समीयिवान् । ऋक्षं सा जनयामास धूमवर्णं शताग्रजम्

tasyāṃ vai dhūmavarṇāyām ajamīḍhaḥ samīyivān / ṛkṣaṃ sā janayāmāsa dhūmavarṇaṃ śatāgrajam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ऋक्षात्संवरणो जज्ञे कुरुः संवरणात् ततः । यः प्रयागमतिक्रम्य कुरुक्षेत्रमकल्पयत्

ṛkṣātsaṃvaraṇo jajñe kuruḥ saṃvaraṇāt tataḥ / yaḥ prayāgamatikramya kurukṣetramakalpayat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कृष्यतस्तु महाराजो वर्षाणि सुबहून्यथ । कृष्यमाणस्ततः शक्रो भयात्तस्मै वरं ददौ

kṛṣyatastu mahārājo varṣāṇi subahūnyatha / kṛṣyamāṇastataḥ śakro bhayāttasmai varaṃ dadau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पुण्यं च रमणीयं च कुरुक्षेत्रं तु तत्स्मृतम् । तस्यान्ववायः सुमहान् यस्य नाम्ना तु कौरवाः

puṇyaṃ ca ramaṇīyaṃ ca kurukṣetraṃ tu tatsmṛtam / tasyānvavāyaḥ sumahān yasya nāmnā tu kauravāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कुरोस्तु दयिताः पुत्राः सुधन्वा जह्नुरेव च । परीक्षिच्च महातेजाः प्रजनश्चारिमर्दनः

kurostu dayitāḥ putrāḥ sudhanvā jahnureva ca / parīkṣicca mahātejāḥ prajanaścārimardanaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सुधन्वनस्तु दायादः पुत्रो मतिमतां वरः । च्यवनस्तस्य पुत्रस्तु राजा धर्मार्थतत्त्ववित्

sudhanvanastu dāyādaḥ putro matimatāṃ varaḥ / cyavanastasya putrastu rājā dharmārthatattvavit

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

च्यवनस्य कृमिः पुत्र ऋक्षाज्जज्ञे महातपाः । कृमेः पुत्रो महावीर्यः ख्यातस्त्विन्द्रसमो विभुः

cyavanasya kṛmiḥ putra ṛkṣājjajñe mahātapāḥ / kṛmeḥ putro mahāvīryaḥ khyātastvindrasamo vibhuḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चैद्योपरिचरो वीरो वसुर्नामान्तरिक्षगः । चैद्योपरिचराज्जज्ञे गिरिका सप्त वै सुतान्

caidyoparicaro vīro vasurnāmāntarikṣagaḥ / caidyoparicarājjajñe girikā sapta vai sutān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

महारथो मगधराड् विश्रुतो यो बृहद्रथः । प्रत्यश्रवाः कुशश्चैव चतुर्थो हरिवाहनः

mahāratho magadharāḍ viśruto yo bṛhadrathaḥ / pratyaśravāḥ kuśaścaiva caturtho harivāhanaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पञ्चमश्च यजुश्चैव मत्स्यः काली च सप्तमी । बृहद्रथस्य दायादः कुशाग्रो नाम विश्रुतः

pañcamaśca yajuścaiva matsyaḥ kālī ca saptamī / bṛhadrathasya dāyādaḥ kuśāgro nāma viśrutaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कुशाग्रस्यात्मजश्चैव वृषभो नाम वीर्यवान् । वृषभस्य तु दायादः पुण्यवान्नाम पार्थिवः

kuśāgrasyātmajaścaiva vṛṣabho nāma vīryavān / vṛṣabhasya tu dāyādaḥ puṇyavānnāma pārthivaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पुण्यः पुण्यवतश्चैव राजा सत्यधृतिस्ततः । दायादस्तस्य धनुषस् तस्मात्सर्वश्च जज्ञिवान्

puṇyaḥ puṇyavataścaiva rājā satyadhṛtistataḥ / dāyādastasya dhanuṣas tasmātsarvaśca jajñivān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वस्य सम्भवः पुत्रस् तस्माद्राजा बृहद्रथः । द्वे तस्य शकले जाते जरया संधितश् च सः

sarvasya sambhavaḥ putras tasmādrājā bṛhadrathaḥ / dve tasya śakale jāte jarayā saṃdhitaś ca saḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जरया संधितो यस्माज् जरासंधस्ततः स्मृतः । जेता सर्वस्य क्षत्रस्य जरासंधो महाबलः

jarayā saṃdhito yasmāj jarāsaṃdhastataḥ smṛtaḥ / jetā sarvasya kṣatrasya jarāsaṃdho mahābalaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जरासंधस्य पुत्रस्तु सहदेवः प्रतापवान् । सहदेवात्मजः श्रीमान् सोमवित् स महातपाः

jarāsaṃdhasya putrastu sahadevaḥ pratāpavān / sahadevātmajaḥ śrīmān somavit sa mahātapāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्रुतश्रवास्तु सोमादेर् मागधाः परिकीर्तिताः । जह्नुस्त्वजनयत्पुत्रं सुरथं नाम भूमिपम्

śrutaśravāstu somāder māgadhāḥ parikīrtitāḥ / jahnustvajanayatputraṃ surathaṃ nāma bhūmipam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सुरथस्य तु दायादो वीरो राजा विदूरथः । विदूरथसुतश्चापि सार्वभौम इति स्मृतः

surathasya tu dāyādo vīro rājā vidūrathaḥ / vidūrathasutaścāpi sārvabhauma iti smṛtaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सार्वभौमाज्जयत्सेनो रुचिरस्तस्य चात्मजः । रुचिरात्तु ततो भौमस् त्वरितायुस्ततो ऽभवत्

sārvabhaumājjayatseno rucirastasya cātmajaḥ / rucirāttu tato bhaumas tvaritāyustato 'bhavat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अक्रोधनस् त्व् आयुसुतस् तस्माद्देवातिथिः स्मृतः । देवातिथेस्तु दायादो दक्ष एव बभूव ह

akrodhanas tv āyusutas tasmāddevātithiḥ smṛtaḥ / devātithestu dāyādo dakṣa eva babhūva ha

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भीमसेनस्ततो दक्षाद् दिलीपस् तस्य चात्मजः । दिलीपस्य प्रतीपस्तु तस्य पुत्रास् त्रयः स्मृताः

bhīmasenastato dakṣād dilīpas tasya cātmajaḥ / dilīpasya pratīpastu tasya putrās trayaḥ smṛtāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

देवापिः शंतनुश्चैव वाह्लीकश्चैव ते त्रयः । वाह्लीकस्य तु दायादाः सप्त वाह्लीश्वरा नृपाः । देवापिस्तु ह्य् अपध्यातः प्रजाभिरभवन्मुनिः

devāpiḥ śaṃtanuścaiva vāhlīkaścaiva te trayaḥ / vāhlīkasya tu dāyādāḥ sapta vāhlīśvarā nṛpāḥ / devāpistu hy apadhyātaḥ prajābhirabhavanmuniḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

*मुनय ऊचुः प्रजाभिस्तु किमर्थं वै ह्य् अपध्यातो जनेश्वरः । को दोषो राजपुत्रस्य प्रजाभिः समुदाहृतः

*munaya ūcuḥ prajābhistu kimarthaṃ vai hy apadhyāto janeśvaraḥ / ko doṣo rājaputrasya prajābhiḥ samudāhṛtaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

*सूत उवाच किलासीद्राजपुत्रस्तु कुष्ठी तं नाभ्यपूजयन् । कार्यं चैव तु देवानां क्षत्रं प्रति द्विजोत्तमाः । भविष्यं कीर्तयिष्यामि शंतनोस्तु निबोधत

*sūta uvāca kilāsīdrājaputrastu kuṣṭhī taṃ nābhyapūjayan / kāryaṃ caiva tu devānāṃ kṣatraṃ prati dvijottamāḥ / bhaviṣyaṃ kīrtayiṣyāmi śaṃtanostu nibodhata

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शंतनुस्त्वभवद्राजा विद्वान्स वै महाभिषक् । इदं चोदाहरन्त्यत्र श्लोकं प्रति महाभिषक्

śaṃtanustvabhavadrājā vidvānsa vai mahābhiṣak / idaṃ codāharantyatra ślokaṃ prati mahābhiṣak

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यं यं कराभ्यां स्पृशति जीर्णं रोगिणमेव च । पुनर्युवा च भवति तस्मात्तं शंतनुं विदुः

yaṃ yaṃ karābhyāṃ spṛśati jīrṇaṃ rogiṇameva ca / punaryuvā ca bhavati tasmāttaṃ śaṃtanuṃ viduḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्तस्य शंतनुत्वं हि प्रजाभिरिह कीर्त्यते । ततो ऽवृणुत भार्यार्थं शंतनुर्जाह्नवीं नृप

tattasya śaṃtanutvaṃ hi prajābhiriha kīrtyate / tato 'vṛṇuta bhāryārthaṃ śaṃtanurjāhnavīṃ nṛpa

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्यां देवव्रतं नाम कुमारं जनयद्विभुः । काली विचित्रवीर्यं तु दाशेयी जनयत्सुतम्

tasyāṃ devavrataṃ nāma kumāraṃ janayadvibhuḥ / kālī vicitravīryaṃ tu dāśeyī janayatsutam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शंतनोर्दयितं पुत्रं शान्तात्मानमकल्मषम् । कृष्णद्वैपायनो नाम क्षेत्रे वैचित्रविर्यके

śaṃtanordayitaṃ putraṃ śāntātmānamakalmaṣam / kṛṣṇadvaipāyano nāma kṣetre vaicitraviryake

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

धृतराष्ट्रं च पाण्डुं च विदुरं चाप्यजीजनत् । धृतराष्ट्रस्तु गान्धार्यां पुत्रानजनयच्छतम्

dhṛtarāṣṭraṃ ca pāṇḍuṃ ca viduraṃ cāpyajījanat / dhṛtarāṣṭrastu gāndhāryāṃ putrānajanayacchatam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तेषां दुर्योधनः श्रेष्ठः सर्वक्षत्रस्य वै प्रभुः । माद्री कुन्ती तथा चैव पाण्डोर्भार्ये बभूवतुः

teṣāṃ duryodhanaḥ śreṣṭhaḥ sarvakṣatrasya vai prabhuḥ / mādrī kuntī tathā caiva pāṇḍorbhārye babhūvatuḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

देवदत्ताः सुताः पञ्च पाण्डोरर्थे ऽभिजज्ञिरे । धर्माद्युधिष्ठिरो जज्ञे मारुताच्च वृकोदरः

devadattāḥ sutāḥ pañca pāṇḍorarthe 'bhijajñire / dharmādyudhiṣṭhiro jajñe mārutācca vṛkodaraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इन्द्राद्धनंजयश्चैव इन्द्रतुल्यपराक्रमः । नकुलं सहदेवं च माद्र्यश्विभ्यामजीजनत्

indrāddhanaṃjayaścaiva indratulyaparākramaḥ / nakulaṃ sahadevaṃ ca mādryaśvibhyāmajījanat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पञ्चैते पाण्डवेभ्यस्तु द्रौपद्यां जज्ञिरे सुताः । द्रौपद्यजनयच्छ्रेष्ठं प्रतिविन्ध्यं युधिष्ठिरात्

pañcaite pāṇḍavebhyastu draupadyāṃ jajñire sutāḥ / draupadyajanayacchreṣṭhaṃ prativindhyaṃ yudhiṣṭhirāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्रुतसेनं भीमसेनाच् छ्रुतकीर्तिं धनंजयात् । चतुर्थं श्रुतकर्माणं सहदेवाद् अजायत

śrutasenaṃ bhīmasenāc chrutakīrtiṃ dhanaṃjayāt / caturthaṃ śrutakarmāṇaṃ sahadevād ajāyata

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नकुलाच्च शतानीकं द्रौपदेयाः प्रकीर्तिताः । तेभ्यो ऽपरे पाण्डवेयाः षडेवान्ये महारथाः

nakulācca śatānīkaṃ draupadeyāḥ prakīrtitāḥ / tebhyo 'pare pāṇḍaveyāḥ ṣaḍevānye mahārathāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हैडम्बो भीमसेनात्तु पुत्रो जज्ञे घटोत्कचः । काशी बलधराद्भीमाज् जज्ञे वै सर्वगं सुतम्

haiḍambo bhīmasenāttu putro jajñe ghaṭotkacaḥ / kāśī baladharādbhīmāj jajñe vai sarvagaṃ sutam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सुहोत्रं तनयं माद्री सहदेवादसूयत । करेणुमत्यां चैद्यायां निरमित्रस्तु नाकुलिः

suhotraṃ tanayaṃ mādrī sahadevādasūyata / kareṇumatyāṃ caidyāyāṃ niramitrastu nākuliḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सुभद्रायां रथी पार्थाद् अभिमन्युरजायत । यौधेयं देवकी चैव पुत्रं जज्ञे युधिष्ठिरात्

subhadrāyāṃ rathī pārthād abhimanyurajāyata / yaudheyaṃ devakī caiva putraṃ jajñe yudhiṣṭhirāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अभिमन्योः परीक्षित्तु पुत्रः परपुरजयः । जनमेजयः परीक्षितः पुत्रः परमधार्मिकः

abhimanyoḥ parīkṣittu putraḥ parapurajayaḥ / janamejayaḥ parīkṣitaḥ putraḥ paramadhārmikaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ब्रह्माणं कल्पयामास स वै वाजसनेयकम् । स वैशम्पायनेनैव शप्तः किल महर्षिणा

brahmāṇaṃ kalpayāmāsa sa vai vājasaneyakam / sa vaiśampāyanenaiva śaptaḥ kila maharṣiṇā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न स्थास्यतीह दुर्बुद्धे तवैतद्वचनं भुवि । यावत्स्थास्यसि त्वं लोके तावदेव प्रपत्स्यति

na sthāsyatīha durbuddhe tavaitadvacanaṃ bhuvi / yāvatsthāsyasi tvaṃ loke tāvadeva prapatsyati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्षत्रस्य विजयं ज्ञात्वा ततःप्रभृति सर्वशः । अभिगम्य स्थिताश्चैव नृपं च जनमेजयम्

kṣatrasya vijayaṃ jñātvā tataḥprabhṛti sarvaśaḥ / abhigamya sthitāścaiva nṛpaṃ ca janamejayam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततःप्रभृति शापेन क्षत्रियस्य तु याजिनः । उत्सन्ना याजिनो यज्ञे ततःप्रभृति सर्वशः

tataḥprabhṛti śāpena kṣatriyasya tu yājinaḥ / utsannā yājino yajñe tataḥprabhṛti sarvaśaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्षत्रस्य याजिनः केचिच् छापात्तस्य महात्मनः । पौर्णमासेन हविषा इष्ट्वा तस्मिन्प्रजापतिम् । स वैशम्पायनेनैव प्रविशन्वारितस्ततः

kṣatrasya yājinaḥ kecic chāpāttasya mahātmanaḥ / paurṇamāsena haviṣā iṣṭvā tasminprajāpatim / sa vaiśampāyanenaiva praviśanvāritastataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

परीक्षितः सुतो ऽसौ वै पौरवो जनमेजयः । द्विर् अश्वमेधमाहृत्य महावाजसनेयकः

parīkṣitaḥ suto 'sau vai pauravo janamejayaḥ / dvir aśvamedhamāhṛtya mahāvājasaneyakaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रवर्तयित्वा तं सर्वम् ऋषिं वाजसनेयकम् । विवादे ब्राह्मणैः सार्धम् अभिशप्तो वनं ययौ

pravartayitvā taṃ sarvam ṛṣiṃ vājasaneyakam / vivāde brāhmaṇaiḥ sārdham abhiśapto vanaṃ yayau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जनमेजयाच्छतानीकस् तस्माज्जज्ञे स वीर्यवान् । जनमेजयः शतानीकं पुत्रं राज्ये ऽभिषिक्तवान्

janamejayācchatānīkas tasmājjajñe sa vīryavān / janamejayaḥ śatānīkaṃ putraṃ rājye 'bhiṣiktavān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथाश्वमेधेन ततः शतानीकस्य वीर्यवान् । जज्ञे ऽधिसोमकृष्णाख्यः साम्प्रतं यो महायशाः

athāśvamedhena tataḥ śatānīkasya vīryavān / jajñe 'dhisomakṛṣṇākhyaḥ sāmprataṃ yo mahāyaśāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्मिञ्छासति राष्ट्रं तु युष्माभिरिदमाहृतम् । दुरापं दीर्घसत्त्रं वै त्रीणि वर्षाणि पुष्करे । वर्षद्वयं कुरुक्षेत्रे दृषद्वत्यां द्विजोत्तमाः

tasmiñchāsati rāṣṭraṃ tu yuṣmābhiridamāhṛtam / durāpaṃ dīrghasattraṃ vai trīṇi varṣāṇi puṣkare / varṣadvayaṃ kurukṣetre dṛṣadvatyāṃ dvijottamāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

*मुनय ऊचुः भविष्यं श्रोतुमिच्छामः प्रजानां लोमहर्षणे । पुरा किल यदेतद्वै व्यतीतं कीर्तितं त्वया

*munaya ūcuḥ bhaviṣyaṃ śrotumicchāmaḥ prajānāṃ lomaharṣaṇe / purā kila yadetadvai vyatītaṃ kīrtitaṃ tvayā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

येषु वै स्थास्यते क्षत्रम् उत्पत्स्यन्ते नृपाश्च ये । तेषाम् आयुष्प्रमाणं च नामतश्चैव तान्नृपान्

yeṣu vai sthāsyate kṣatram utpatsyante nṛpāśca ye / teṣām āyuṣpramāṇaṃ ca nāmataścaiva tānnṛpān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कृतयुगप्रमाणं च त्रेताद्वापरयोस्तथा । कलियुगप्रमाणं च युगदोषं युगक्षयम्

kṛtayugapramāṇaṃ ca tretādvāparayostathā / kaliyugapramāṇaṃ ca yugadoṣaṃ yugakṣayam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सुखदुःखप्रमाणं च प्रजादोषं युगस्य तु । एतत्सर्वं प्रसंख्याय पृच्छतां ब्रूहि नः प्रभो

sukhaduḥkhapramāṇaṃ ca prajādoṣaṃ yugasya tu / etatsarvaṃ prasaṃkhyāya pṛcchatāṃ brūhi naḥ prabho

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

*सूत उवाच यथा मे कीर्तितं पूर्वं व्यासेनाक्लिष्टकर्मणा । भाव्यं कलियुगं चैव तथा मन्वन्तराणि च

*sūta uvāca yathā me kīrtitaṃ pūrvaṃ vyāsenākliṣṭakarmaṇā / bhāvyaṃ kaliyugaṃ caiva tathā manvantarāṇi ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अनागतानि सर्वाणि ब्रुवतो मे निबोधत । अत ऊर्ध्वं प्रवक्ष्यामि भविष्या ये नृपास्तथा

anāgatāni sarvāṇi bruvato me nibodhata / ata ūrdhvaṃ pravakṣyāmi bhaviṣyā ye nṛpāstathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ऐडेक्ष्वाक्वन्वये चैव पौरवे चान्वये तथा । येषु संस्थास्यते तच्च ऐडेक्ष्वाकुकुलं शुभम् । तान्सर्वान्कीर्तयिष्यामि भविष्ये कथितान्नृपान्

aiḍekṣvākvanvaye caiva paurave cānvaye tathā / yeṣu saṃsthāsyate tacca aiḍekṣvākukulaṃ śubham / tānsarvānkīrtayiṣyāmi bhaviṣye kathitānnṛpān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तेभ्यो ऽपरे ऽपि ये त्व् अन्ये ह्य् उत्पत्स्यन्ते नृपाः पुनः । क्षत्राः पारशवाः शूद्रास् तथान्ये ये बहिश्चराः

tebhyo 'pare 'pi ye tv anye hy utpatsyante nṛpāḥ punaḥ / kṣatrāḥ pāraśavāḥ śūdrās tathānye ye bahiścarāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अन्धाः शकाः पुलिन्दाश्च चूलिका यवनास्तथा । कैवर्ताभीरशबरा ये चान्ये म्लेच्छसम्भवाः । पर्यायतः प्रवक्ष्यामि नामतश्चैव तान्नृपान्

andhāḥ śakāḥ pulindāśca cūlikā yavanāstathā / kaivartābhīraśabarā ye cānye mlecchasambhavāḥ / paryāyataḥ pravakṣyāmi nāmataścaiva tānnṛpān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अधिसोमकृष्णश् चैतेषां प्रथमं वर्तते नृपः । तस्यान्ववाये वक्ष्यामि भविष्ये कथितान्नृपान्

adhisomakṛṣṇaś caiteṣāṃ prathamaṃ vartate nṛpaḥ / tasyānvavāye vakṣyāmi bhaviṣye kathitānnṛpān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अधिसोमकृष्णपुत्रस्तु विवक्षुर्भविता नृपः । गङ्गया तु हृते तस्मिन् नगरे नागसाह्वये

adhisomakṛṣṇaputrastu vivakṣurbhavitā nṛpaḥ / gaṅgayā tu hṛte tasmin nagare nāgasāhvaye

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्यक्त्वा विवक्षुर्नगरं कौशाम्ब्यां तु निवत्स्यति । भविष्याष्टौ सुतास्तस्य महाबलपराक्रमाः

tyaktvā vivakṣurnagaraṃ kauśāmbyāṃ tu nivatsyati / bhaviṣyāṣṭau sutāstasya mahābalaparākramāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भूरिर्ज्येष्ठः सुतस्तस्य तस्य चित्ररथः स्मृतः । शुचिद्रवश्चित्ररथाद् वृष्णिमांश्च शुचिद्रवात्

bhūrirjyeṣṭhaḥ sutastasya tasya citrarathaḥ smṛtaḥ / śucidravaścitrarathād vṛṣṇimāṃśca śucidravāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वृष्णिमतः सुषेणश्च भविष्यति शुचिर्नृपः । तस्मात्सुषेणाद्भविता सुनीथो नाम पार्थिवः

vṛṣṇimataḥ suṣeṇaśca bhaviṣyati śucirnṛpaḥ / tasmātsuṣeṇādbhavitā sunītho nāma pārthivaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नृपात्सुनीथाद्भविता नृचक्षुः सुमहायशाः । नृचक्षुषस्तु दायादो भविता वै सुखीवलः

nṛpātsunīthādbhavitā nṛcakṣuḥ sumahāyaśāḥ / nṛcakṣuṣastu dāyādo bhavitā vai sukhīvalaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सुखीवलसुतश्चापि भावी राजा परिष्णवः । परिष्णवसुतश्चापि भविता सुतपा नृपः

sukhīvalasutaścāpi bhāvī rājā pariṣṇavaḥ / pariṣṇavasutaścāpi bhavitā sutapā nṛpaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मेधावी तस्य दायादो भविष्यति न संशयः । मेधाविनः सुतश्चापि भविष्यति पुरंजयः

medhāvī tasya dāyādo bhaviṣyati na saṃśayaḥ / medhāvinaḥ sutaścāpi bhaviṣyati puraṃjayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उर्वो भाव्यः सुतस्तस्य तिग्मात्मा तस्य चात्मजः । तिग्माद्बृहद्रथो भाव्यो वसुदामा बृहद्रथात्

urvo bhāvyaḥ sutastasya tigmātmā tasya cātmajaḥ / tigmādbṛhadratho bhāvyo vasudāmā bṛhadrathāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वसुदाम्नः शतानीको भविष्योदयनस्ततः । भविष्यते चोदयनाद् वीगे राजा वहीनरः

vasudāmnaḥ śatānīko bhaviṣyodayanastataḥ / bhaviṣyate codayanād vīge rājā vahīnaraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वहीनरात्मजश्चैव दण्डपाणिर्भविष्यति । दण्डपाणेर्निरमित्रो निरमित्रात्तु क्षेमकः

vahīnarātmajaścaiva daṇḍapāṇirbhaviṣyati / daṇḍapāṇerniramitro niramitrāttu kṣemakaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अत्रानुवंशश्लोको ऽयं गीतो विप्रैः पुरातनैः । ब्रह्मक्षत्रस्य यो योनिर् वंशो देवर्षिसत्कृतः । क्षेमकं प्राप्य राजानं संस्थास्यति कलौ युगे

atrānuvaṃśaśloko 'yaṃ gīto vipraiḥ purātanaiḥ / brahmakṣatrasya yo yonir vaṃśo devarṣisatkṛtaḥ / kṣemakaṃ prāpya rājānaṃ saṃsthāsyati kalau yuge

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इत्येष पौरवो वंशो यथावदिह कीर्तितः । धीमतः पाण्डुपुत्रस्य चार्जुनस्य महात्मनः

ityeṣa pauravo vaṃśo yathāvadiha kīrtitaḥ / dhīmataḥ pāṇḍuputrasya cārjunasya mahātmanaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.