*ऋषय ऊचुः ये पूज्याः स्युर् द्विजातीनाम् अग्नयः सूत सर्वदा । तानिदानीं समाचक्ष्व तद्वंशं चानुपूर्वशः
*ṛṣaya ūcuḥ ye pūjyāḥ syur dvijātīnām agnayaḥ sūta sarvadā / tānidānīṃ samācakṣva tadvaṃśaṃ cānupūrvaśaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
*सूत उवाच यो ऽसाव् अग्निरभीमानी स्मृतः स्वायम्भुवे ऽन्तरे । ब्रह्मणो मानसः पुत्रस् तस्मात्स्वाहा व्यजीजनत्
*sūta uvāca yo 'sāv agnirabhīmānī smṛtaḥ svāyambhuve 'ntare / brahmaṇo mānasaḥ putras tasmātsvāhā vyajījanat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पावकं पवमानं च शुचिरग्निश्च यः स्मृतः । निर्मथ्यः पवमानो ऽग्निर् वैद्युतः पावकात्मजः
pāvakaṃ pavamānaṃ ca śuciragniśca yaḥ smṛtaḥ / nirmathyaḥ pavamāno 'gnir vaidyutaḥ pāvakātmajaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शुचिरग्निः स्मृतः सौरः स्थावराश्चैव ते स्मृताः । पवमानात्मजो ह्य् अग्निर् हव्यवाहः स उच्यते
śuciragniḥ smṛtaḥ sauraḥ sthāvarāścaiva te smṛtāḥ / pavamānātmajo hy agnir havyavāhaḥ sa ucyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पावकः सहरक्षस्तु हव्यवाहमुखः शुचिः । देवानां हव्यवाहो ऽग्निः प्रथमो ब्रह्मणः सुतः
pāvakaḥ saharakṣastu havyavāhamukhaḥ śuciḥ / devānāṃ havyavāho 'gniḥ prathamo brahmaṇaḥ sutaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सहरक्षः सुराणां तु त्रयाणां ते त्रयो ऽग्नयः । एतेषां पुत्रपौत्राश्च चत्वारिंशत्तथैव च
saharakṣaḥ surāṇāṃ tu trayāṇāṃ te trayo 'gnayaḥ / eteṣāṃ putrapautrāśca catvāriṃśattathaiva ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रवक्ष्ये नामतस्तान्वै प्रविभागेन तान्पृथक् । पावनो लौकिको ह्य् अग्निः प्रथमो ब्रह्मणश्च यः
pravakṣye nāmatastānvai pravibhāgena tānpṛthak / pāvano laukiko hy agniḥ prathamo brahmaṇaśca yaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ब्रह्मौदनाग्निस् तत्पुत्रो भरतो नाम विश्रुतः । वैश्वानरो हव्यवाहो वहन्हव्यं ममार सः
brahmaudanāgnis tatputro bharato nāma viśrutaḥ / vaiśvānaro havyavāho vahanhavyaṃ mamāra saḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स मृतो ऽथर्वणः पुत्रो मथितः पुष्करोदधिः । यो ऽथर्वा लौकिको ह्य् अग्निर् दक्षिणाग्निः स उच्यते
sa mṛto 'tharvaṇaḥ putro mathitaḥ puṣkarodadhiḥ / yo 'tharvā laukiko hy agnir dakṣiṇāgniḥ sa ucyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भृगोः प्रजायताथर्वा ह्य् अङ्गिराथर्वणः स्मृतः । तस्य ह्य् अलौकिको ह्य् अग्निर् दक्षिणाग्निः स वै स्मृतः
bhṛgoḥ prajāyatātharvā hy aṅgirātharvaṇaḥ smṛtaḥ / tasya hy alaukiko hy agnir dakṣiṇāgniḥ sa vai smṛtaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथ यः पवमानस्तु निर्मथ्यो ऽग्निः स उच्यते । स च वै गार्हपत्यो ऽग्निः प्रथमो ब्रह्मणः स्मृतः
atha yaḥ pavamānastu nirmathyo 'gniḥ sa ucyate / sa ca vai gārhapatyo 'gniḥ prathamo brahmaṇaḥ smṛtaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः सभ्यावसथ्यौ च संशत्यास् तौ सुतावुभौ । ततः षोडश नद्यस्तु चकमे हव्यवाहनः । यः खल्वाहवनीयो ऽग्निर् अभिमानी द्विजैः स्मृतः
tataḥ sabhyāvasathyau ca saṃśatyās tau sutāvubhau / tataḥ ṣoḍaśa nadyastu cakame havyavāhanaḥ / yaḥ khalvāhavanīyo 'gnir abhimānī dvijaiḥ smṛtaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कावेरीं कृष्णवेणीं च नर्मदां यमुनां तथा । गोदावरीं वितस्तां च चन्द्रभागामिरावतीम्
kāverīṃ kṛṣṇaveṇīṃ ca narmadāṃ yamunāṃ tathā / godāvarīṃ vitastāṃ ca candrabhāgāmirāvatīm
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विपाशां कौशिकीं चैव शतद्रुं सरयूं तथा । सीतां मनस्विनीं चैव ह्रादिनीं पावनां तथा
vipāśāṃ kauśikīṃ caiva śatadruṃ sarayūṃ tathā / sītāṃ manasvinīṃ caiva hrādinīṃ pāvanāṃ tathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तासु षोडशधात्मानं प्रविभज्य पृथक्पृथक् । तदा तु विहरंस्तासु धिष्ण्येच्छः स बभूव ह
tāsu ṣoḍaśadhātmānaṃ pravibhajya pṛthakpṛthak / tadā tu viharaṃstāsu dhiṣṇyecchaḥ sa babhūva ha
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्वाभिधानस्थिता धिष्ण्यास् तासूत्पन्नाश्च धिष्णवः । धिष्ण्येषु जज्ञिरे यस्मात् ततस्ते धिष्णवः स्मृताः
svābhidhānasthitā dhiṣṇyās tāsūtpannāśca dhiṣṇavaḥ / dhiṣṇyeṣu jajñire yasmāt tataste dhiṣṇavaḥ smṛtāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इत्येते वै नदीपुत्रा धिष्ण्येषु प्रतिपेदिरे । तेषां विहरणीया ये उपस्थेयाश्च ताञ्शृणु । विभुः प्रवाहणो ऽग्नीध्रस् तत्रस्था धिष्णवो ऽपरे
ityete vai nadīputrā dhiṣṇyeṣu pratipedire / teṣāṃ viharaṇīyā ye upastheyāśca tāñśṛṇu / vibhuḥ pravāhaṇo 'gnīdhras tatrasthā dhiṣṇavo 'pare
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विहरति यथास्थानं पुण्याहे समुपक्रमे । अनिर्देश्यानिवार्याणाम् अग्नीनां शृणुत क्रमम्
viharati yathāsthānaṃ puṇyāhe samupakrame / anirdeśyānivāryāṇām agnīnāṃ śṛṇuta kramam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वासवो ऽग्निः कृशानुर्यो द्वितीयोत्तरवेदिकः । सम्राडग्निसुतो ह्यष्टाव् उपतिष्ठन्ति तान्द्विजाः
vāsavo 'gniḥ kṛśānuryo dvitīyottaravedikaḥ / samrāḍagnisuto hyaṣṭāv upatiṣṭhanti tāndvijāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पर्जन्यः पवमानस्तु द्वितीयः सो ऽनुदृश्यते । पावकोष्णः समूह्यस्तु वोत्तरे सो ऽग्निरुच्यते
parjanyaḥ pavamānastu dvitīyaḥ so 'nudṛśyate / pāvakoṣṇaḥ samūhyastu vottare so 'gnirucyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हव्यसूदो ह्य् असंमृज्यः शामित्रः स विभाव्यते । शतधामा सुधाज्योती रौद्रैश्वर्यः स उच्यते
havyasūdo hy asaṃmṛjyaḥ śāmitraḥ sa vibhāvyate / śatadhāmā sudhājyotī raudraiśvaryaḥ sa ucyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ब्रह्मज्योतिर् वसुधामा ब्रह्मस्थानीय उच्यते । अजैकपादुपस्थेयः स वै शालामुखो यतः
brahmajyotir vasudhāmā brahmasthānīya ucyate / ajaikapādupastheyaḥ sa vai śālāmukho yataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अनिर्देश्यो ह्यहिर्बुध्न्यो बहिरन्ते तु दक्षिणौ । पुत्रा ह्येते तु सर्वस्य उपस्थेया द्विजैः स्मृताः
anirdeśyo hyahirbudhnyo bahirante tu dakṣiṇau / putrā hyete tu sarvasya upastheyā dvijaiḥ smṛtāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततो विहरणीयांस्तु वक्ष्याम्यष्टौ तु तान्सुतान् । हौत्रियस्य सुतो ह्यग्निर् बर्हिषो हव्यवाहनः
tato viharaṇīyāṃstu vakṣyāmyaṣṭau tu tānsutān / hautriyasya suto hyagnir barhiṣo havyavāhanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रशंस्यो ऽग्निः प्रचेतास्तु द्वितीयः संसहायकः । सुतो ह्यग्नेर् विश्ववेदा ब्राह्मणाच्छंसिरुच्यते
praśaṃsyo 'gniḥ pracetāstu dvitīyaḥ saṃsahāyakaḥ / suto hyagner viśvavedā brāhmaṇācchaṃsirucyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अपां योनिः स्मृतः स्वाम्भः सेतुर्नाम विभाव्यते । धिष्ण्य आहरणा ह्येते सोमेनेज्यन्त वै द्विजैः
apāṃ yoniḥ smṛtaḥ svāmbhaḥ seturnāma vibhāvyate / dhiṣṇya āharaṇā hyete somenejyanta vai dvijaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततो यः पावको नाम्ना यः सद्भिर्योग उच्यते । अग्निः सो ऽवभृथो ज्ञेयो वरुणेन सहेज्यते
tato yaḥ pāvako nāmnā yaḥ sadbhiryoga ucyate / agniḥ so 'vabhṛtho jñeyo varuṇena sahejyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हृदयस्य सुतो ह्यग्नेर् जठरे ऽसौ नृणां पचन् । मन्युमाञ्जठरश्चाग्निर् विद्धाग्निः सततं स्मृतः
hṛdayasya suto hyagner jaṭhare 'sau nṛṇāṃ pacan / manyumāñjaṭharaścāgnir viddhāgniḥ satataṃ smṛtaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
परस्परोत्थितो ह्यग्निर् भूतानीह विभुर्दहन् । अग्नेर्मन्युमतः पुत्रो घोरः संवर्तकः स्मृतः
parasparotthito hyagnir bhūtānīha vibhurdahan / agnermanyumataḥ putro ghoraḥ saṃvartakaḥ smṛtaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पिबन्नपः स वसति समुद्रे वडवामुखे । समुद्रवासिनः पुत्रः सहरक्षो विभाव्यते
pibannapaḥ sa vasati samudre vaḍavāmukhe / samudravāsinaḥ putraḥ saharakṣo vibhāvyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सहरक्षस्तु वै कामान् गृहे स वसते नृणाम् । क्रव्यादग्निः सुतस्तस्य पुरुषान्यो ऽत्ति वै मृतान्
saharakṣastu vai kāmān gṛhe sa vasate nṛṇām / kravyādagniḥ sutastasya puruṣānyo 'tti vai mṛtān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इत्येते पावकस्याग्नेर् द्विजैः पुत्राः प्रकीर्तिताः । ततः सुतास्तु सौवीर्याद् गन्धर्वैरसुरैर् हृताः
ityete pāvakasyāgner dvijaiḥ putrāḥ prakīrtitāḥ / tataḥ sutāstu sauvīryād gandharvairasurair hṛtāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मथितो यस्त्वरण्यां तु सो ऽग्निराप समिन्धनम् । आयुर् नाम्ना तु भगवान् पशौ यस्तु प्रणीयते
mathito yastvaraṇyāṃ tu so 'gnirāpa samindhanam / āyur nāmnā tu bhagavān paśau yastu praṇīyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आयुषो महिमान्पुत्रो दहनस्तु ततः सुतः । पाकयज्ञेष्व् अभीमानी हुतं हव्यं भुनक्ति यः
āyuṣo mahimānputro dahanastu tataḥ sutaḥ / pākayajñeṣv abhīmānī hutaṃ havyaṃ bhunakti yaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वस्माद्देवलोकाच्च हव्यं कव्यं भुनक्ति यः । पुत्रो ऽस्य सहितो ह्यग्निर् अद्भुतः स महायशाः
sarvasmāddevalokācca havyaṃ kavyaṃ bhunakti yaḥ / putro 'sya sahito hyagnir adbhutaḥ sa mahāyaśāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रायश्चित्तेष्वभीमानी हृतं हव्यं भुनक्ति यः । अद्भुतस्य सुतो वीरो देवांशस्तु महान्स्मृतः
prāyaścitteṣvabhīmānī hṛtaṃ havyaṃ bhunakti yaḥ / adbhutasya suto vīro devāṃśastu mahānsmṛtaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विविधाग्निस्ततस्तस्य तस्य पुत्रो महाकविः । विविधाग्निसुतादर्काद् अग्नयो ऽष्टौ सुताः स्मृताः
vividhāgnistatastasya tasya putro mahākaviḥ / vividhāgnisutādarkād agnayo 'ṣṭau sutāḥ smṛtāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
काम्यास्विष्टिष्वभीमानी रक्षोहायतिकृच्च यः । सुरभिर्वसुमान्नादो हर्यश्वश्चैव रुक्मवान्
kāmyāsviṣṭiṣvabhīmānī rakṣohāyatikṛcca yaḥ / surabhirvasumānnādo haryaśvaścaiva rukmavān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रवर्ग्यः क्षेमवांश्चैव इत्यष्टौ च प्रकीर्तिताः । शुच्यग्नेस्तु प्रजा ह्येषा अग्नयश्च चतुर्दश
pravargyaḥ kṣemavāṃścaiva ityaṣṭau ca prakīrtitāḥ / śucyagnestu prajā hyeṣā agnayaśca caturdaśa
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इत्येते ह्यग्नयः प्रोक्ताः प्रणीता ये हि चाध्वरे । समतीते तु सर्गे ये यामैः सह सुरोत्तमैः
ityete hyagnayaḥ proktāḥ praṇītā ye hi cādhvare / samatīte tu sarge ye yāmaiḥ saha surottamaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्वायम्भुवे ऽन्तरे पूर्वम् अग्नयस्ते ऽभिमानिनः । एते विहरणीयेषु चेतनाचेतनेष्विह
svāyambhuve 'ntare pūrvam agnayaste 'bhimāninaḥ / ete viharaṇīyeṣu cetanācetaneṣviha
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्थानाभिमानिनो ऽग्नीध्राः प्रागासन्हव्यवाहनाः । काम्यनैमित्तिकाद्यास्ते ये ते कर्मस्ववस्थिताः
sthānābhimānino 'gnīdhrāḥ prāgāsanhavyavāhanāḥ / kāmyanaimittikādyāste ye te karmasvavasthitāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पूर्वे मन्वन्तरे ऽतीते शुक्रैर्यामैश्च तैः सह । एते देवगणैः सार्धं प्रथमस्यान्तरे मनोः
pūrve manvantare 'tīte śukrairyāmaiśca taiḥ saha / ete devagaṇaiḥ sārdhaṃ prathamasyāntare manoḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इत्येता योनयो ह्यक्ताः स्थानाख्या जातवेदसाम् । स्वारोचिषादिषु ज्ञेयाः सवर्णान्तेषु सप्तसु
ityetā yonayo hyaktāḥ sthānākhyā jātavedasām / svārociṣādiṣu jñeyāḥ savarṇānteṣu saptasu
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तैरेवं तु प्रसंख्यातं साम्प्रतानागतेष्विह । मन्वन्तरेषु सर्वेषु लक्षणं जातवेदसाम्
tairevaṃ tu prasaṃkhyātaṃ sāmpratānāgateṣviha / manvantareṣu sarveṣu lakṣaṇaṃ jātavedasām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मन्वन्तरेषु सर्वेषु नानारूपप्रयोजनैः । वर्तन्ते वर्तमानैश्च यामैर्देवैः सहाग्नयः
manvantareṣu sarveṣu nānārūpaprayojanaiḥ / vartante vartamānaiśca yāmairdevaiḥ sahāgnayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अनागतैः सुरैः सार्धं वत्स्यन्तो ऽनागतास्त्वथ । इत्येष प्रचयो ऽग्नीनां मया प्रोक्तो यथाक्रमम् । विस्तरेणानुपूर्व्या च किमन्यच्छ्रोतुमिच्छथ
anāgataiḥ suraiḥ sārdhaṃ vatsyanto 'nāgatāstvatha / ityeṣa pracayo 'gnīnāṃ mayā prokto yathākramam / vistareṇānupūrvyā ca kimanyacchrotumicchatha
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.