Library·Matsya Purāṇa·54

Matsya Purāṇa 54

*सूत उवाच अतः परं प्रवक्ष्यामि दानधर्मानशेषतः । व्रतोपवाससंयुक्तान् यथामत्स्योदितानिह

*sūta uvāca ataḥ paraṃ pravakṣyāmi dānadharmānaśeṣataḥ / vratopavāsasaṃyuktān yathāmatsyoditāniha

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

महादेवस्य संवादे नारदस्य च धीमतः । यथावृत्तं प्रवक्ष्यामि धर्मकामार्थसाधकम्

mahādevasya saṃvāde nāradasya ca dhīmataḥ / yathāvṛttaṃ pravakṣyāmi dharmakāmārthasādhakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कैलासशिखरासीनम् अपृच्छन्नारदः पुरा । विनयनमनङ्गारिम् अनङ्गाङ्गहरं हरम्

kailāsaśikharāsīnam apṛcchannāradaḥ purā / vinayanamanaṅgārim anaṅgāṅgaharaṃ haram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

*नारद उवाच भगवन्देवदेवेश ब्रह्मविष्ण्विन्द्रनायक । श्रीमदारोग्यरूपायुर् भाग्यसौभाग्यसम्पदा । संयुक्तस्तव विष्णोर्वा पुमान्भक्तः कथं भवेत्

*nārada uvāca bhagavandevadeveśa brahmaviṣṇvindranāyaka / śrīmadārogyarūpāyur bhāgyasaubhāgyasampadā / saṃyuktastava viṣṇorvā pumānbhaktaḥ kathaṃ bhavet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नारी वा विधवा सर्व-गुणसौभाग्यसंयुता । क्रमान्मुक्तिप्रदं देव किंचिद्व्रतमिहोच्यताम्

nārī vā vidhavā sarva-guṇasaubhāgyasaṃyutā / kramānmuktipradaṃ deva kiṃcidvratamihocyatām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

*ईश्वर उवाच सम्यक्पृष्टं त्वया ब्रह्मन् सर्वलोकहितावहम् । श्रुतमप्यत्र यच्छान्त्यै तद्व्रतं शृणु नारद

*īśvara uvāca samyakpṛṣṭaṃ tvayā brahman sarvalokahitāvaham / śrutamapyatra yacchāntyai tadvrataṃ śṛṇu nārada

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नक्षत्रपुरुषं नाम व्रतं नारायणात्मकम् । पादादि कुर्याद्विधिवद् विष्णुनामानुकीर्तनम्

nakṣatrapuruṣaṃ nāma vrataṃ nārāyaṇātmakam / pādādi kuryādvidhivad viṣṇunāmānukīrtanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रतिमां वासुदेवस्य मूलर्क्षादिषु चार्चयेत् । चैत्रमासं समासाद्य कृत्वा ब्राह्मणवाचनम्

pratimāṃ vāsudevasya mūlarkṣādiṣu cārcayet / caitramāsaṃ samāsādya kṛtvā brāhmaṇavācanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मूले नमो विश्वधराय पादौ गुल्फावनन्ताय च रोहिणीषु । जङ्घे ऽभिपूज्ये वरदाय चैव द्वे जानुनी वाश्विकुमारऋक्षे

mūle namo viśvadharāya pādau gulphāvanantāya ca rohiṇīṣu / jaṅghe 'bhipūjye varadāya caiva dve jānunī vāśvikumāraṛkṣe

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पूर्वोत्तराषाढयुगे तथोरू नमः शिवायेत्यभिपूजनीयौ । पूर्वोत्तराफल्गुनियुग्मके च मेढ्रं नमः पञ्चशराय पूज्यम्

pūrvottarāṣāḍhayuge tathorū namaḥ śivāyetyabhipūjanīyau / pūrvottarāphalguniyugmake ca meḍhraṃ namaḥ pañcaśarāya pūjyam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कटिं नमः शार्ङ्गधराय विष्णोः सम्पूजयेन्नारद कृत्तिकासु । तथार्चयेद्भाद्रपदाद्वये च पार्श्वे नमः केशिनिषूदनाय

kaṭiṃ namaḥ śārṅgadharāya viṣṇoḥ sampūjayennārada kṛttikāsu / tathārcayedbhādrapadādvaye ca pārśve namaḥ keśiniṣūdanāya

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कुक्षिद्वयं नारद रेवतीषु दामोदरायेत्यभिपूजनीयम् । ऋक्षे ऽनुराधासु च माधवाय नमस्तथोरःस्थलमेव पूज्यम्

kukṣidvayaṃ nārada revatīṣu dāmodarāyetyabhipūjanīyam / ṛkṣe 'nurādhāsu ca mādhavāya namastathoraḥsthalameva pūjyam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पृष्ठं धनिष्ठासु च पूजनीयम् अघौघविध्वंसकराय तच्च । श्रीशङ्खचक्रासिगदाधराय नमो विशाखासु भुजाश्च पूज्याः

pṛṣṭhaṃ dhaniṣṭhāsu ca pūjanīyam aghaughavidhvaṃsakarāya tacca / śrīśaṅkhacakrāsigadādharāya namo viśākhāsu bhujāśca pūjyāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हस्ते तु हस्ता मधुसूदनाय नमो ऽभिपूज्या इति कैटभारेः । पुनर्वसावङ्गुलिपूर्वभागाः साम्नामधीशाय नमो ऽभिपूज्याः

haste tu hastā madhusūdanāya namo 'bhipūjyā iti kaiṭabhāreḥ / punarvasāvaṅgulipūrvabhāgāḥ sāmnāmadhīśāya namo 'bhipūjyāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भुजंगनक्षत्रदिने नखानि सम्पूजयेन्मत्स्यशरीरभाजः । कूर्मस्य पादौ शरणं व्रजामि ज्येष्ठासु कण्ठे हरिरर्चनीयः

bhujaṃganakṣatradine nakhāni sampūjayenmatsyaśarīrabhājaḥ / kūrmasya pādau śaraṇaṃ vrajāmi jyeṣṭhāsu kaṇṭhe harirarcanīyaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्रोत्रे वराहाय नमो ऽभिपूज्या जनार्दनस्य श्रवणेन सम्यक् । पुष्ये मुखं दानवसूदनाय नमो नृसिंहाय च पूजनीयम्

śrotre varāhāya namo 'bhipūjyā janārdanasya śravaṇena samyak / puṣye mukhaṃ dānavasūdanāya namo nṛsiṃhāya ca pūjanīyam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नमो नमः कारणवामनाय स्वातीषु दन्ताग्रमथार्चनीयम् । आस्यं हरेर्भार्गवनन्दनाय संपूजनीयं द्विज वारुणे तु

namo namaḥ kāraṇavāmanāya svātīṣu dantāgramathārcanīyam / āsyaṃ harerbhārgavanandanāya saṃpūjanīyaṃ dvija vāruṇe tu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नमो ऽस्तु रामाय मघासु नासा संपूजनीया रघुनन्दनस्य । मृगोत्तमाङ्गे नयने ऽभिपूज्ये नमो ऽस्तु ते राम विघूर्णिताक्ष

namo 'stu rāmāya maghāsu nāsā saṃpūjanīyā raghunandanasya / mṛgottamāṅge nayane 'bhipūjye namo 'stu te rāma vighūrṇitākṣa

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बुद्धाय शान्ताय नमो ललाटं चित्रासु संपूज्यतमं मुरारेः । शिरो ऽभिपूज्यं भरणीषु विष्णोर् नमो ऽस्तु विश्वेश्वर कल्किरूपिणे

buddhāya śāntāya namo lalāṭaṃ citrāsu saṃpūjyatamaṃ murāreḥ / śiro 'bhipūjyaṃ bharaṇīṣu viṣṇor namo 'stu viśveśvara kalkirūpiṇe

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आर्द्रासु केशाः पुरुषोत्तमस्य संपूजनीया हरये नमस्ते । उपोषितेनर्क्षदिनेषु भक्त्या संपूजनीया द्विजपुंगवाः स्युः

ārdrāsu keśāḥ puruṣottamasya saṃpūjanīyā haraye namaste / upoṣitenarkṣadineṣu bhaktyā saṃpūjanīyā dvijapuṃgavāḥ syuḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पूर्णे व्रते सर्वगुणान्विताय वाग्रूपशीलाय च सामगाय । हैमीं विशालायतबाहुदण्डां मुक्ताफलेन्दूपलवज्रयुक्ताम्

pūrṇe vrate sarvaguṇānvitāya vāgrūpaśīlāya ca sāmagāya / haimīṃ viśālāyatabāhudaṇḍāṃ muktāphalendūpalavajrayuktām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जलस्य पूर्णे कलशे निविष्टाम् अर्चां हरेर्वस्त्रगवा सहैव । शय्यां तथोपस्करभाजनादि-युक्तां प्रदद्याद्द्विजपुंगवाय

jalasya pūrṇe kalaśe niviṣṭām arcāṃ harervastragavā sahaiva / śayyāṃ tathopaskarabhājanādi-yuktāṃ pradadyāddvijapuṃgavāya

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यद्यस्ति यत्किंचिदिहास्ति देयं दद्याद्द्विजायात्महिताय सर्वम् । मनोरथान्नः सफलीकुरुष्व हिरण्यगर्भाच्युतरुद्ररूपिन्

yadyasti yatkiṃcidihāsti deyaṃ dadyāddvijāyātmahitāya sarvam / manorathānnaḥ saphalīkuruṣva hiraṇyagarbhācyutarudrarūpin

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सलक्ष्मीकं सभार्याय काञ्चनं पुरुषोत्तमम् । शय्यां च दद्यान्मन्त्रेण ग्रन्थिभेदविवर्जिताम्

salakṣmīkaṃ sabhāryāya kāñcanaṃ puruṣottamam / śayyāṃ ca dadyānmantreṇa granthibhedavivarjitām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यथा न विष्णुभक्तानां वृजिनं जायते क्वचित् । तथा सुरूपतारोग्यं केशवे भक्तिमुत्तमाम्

yathā na viṣṇubhaktānāṃ vṛjinaṃ jāyate kvacit / tathā surūpatārogyaṃ keśave bhaktimuttamām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यथा न लक्ष्म्या शयनं तव शून्यं जनार्दन । शय्या ममाप्यशून्यास्तु कृष्ण जन्मनि जन्मनि

yathā na lakṣmyā śayanaṃ tava śūnyaṃ janārdana / śayyā mamāpyaśūnyāstu kṛṣṇa janmani janmani

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवं निवेद्य तत्सर्वं वस्त्रमाल्यानुलेपनम् । नक्षत्रपुरुषज्ञाय विप्रायाथ विसर्जयेत्

evaṃ nivedya tatsarvaṃ vastramālyānulepanam / nakṣatrapuruṣajñāya viprāyātha visarjayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भुञ्जीतातैललवणं सर्वर्क्षेष्वप्युपोषितः । भोजनं च यथाशक्ति वित्तशाठ्यविवर्जितः

bhuñjītātailalavaṇaṃ sarvarkṣeṣvapyupoṣitaḥ / bhojanaṃ ca yathāśakti vittaśāṭhyavivarjitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इति नक्षत्रपुरुषम् उपास्य विधिवत्स्वयम् । सर्वान्कामानवाप्नोति विष्णुलोके महीयते

iti nakṣatrapuruṣam upāsya vidhivatsvayam / sarvānkāmānavāpnoti viṣṇuloke mahīyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ब्रह्महत्यादिकं किंचिद् इह वामुत्र वा कृतम् । आत्मना वाथ पितृभिस् तत्सर्वं क्षयमाप्नुयात्

brahmahatyādikaṃ kiṃcid iha vāmutra vā kṛtam / ātmanā vātha pitṛbhis tatsarvaṃ kṣayamāpnuyāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इति पठति शृणोति वातिभक्त्या पुरुषवरो व्रतमङ्गनाथ कुर्यात् । कलिकलुषविदारणं मुरारेः सकलविभूतिफलप्रदं च पुंसाम्

iti paṭhati śṛṇoti vātibhaktyā puruṣavaro vratamaṅganātha kuryāt / kalikaluṣavidāraṇaṃ murāreḥ sakalavibhūtiphalapradaṃ ca puṃsām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.