Library·Matsya Purāṇa·55

Matsya Purāṇa 55

*नारद उवाच उपवासेष्वशक्तस्य तदेव फलमिच्छतः । अनभ्यासेन रोगाद्वा किमिष्टं व्रतमुत्तमम्

*nārada uvāca upavāseṣvaśaktasya tadeva phalamicchataḥ / anabhyāsena rogādvā kimiṣṭaṃ vratamuttamam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

*ईश्वर उवाच उपवासे ऽप्यशक्तानां नक्तं भोजनमिष्यते । यस्मिन्व्रते तदप्यत्र श्रूयतामक्षयं महत्

*īśvara uvāca upavāse 'pyaśaktānāṃ naktaṃ bhojanamiṣyate / yasminvrate tadapyatra śrūyatāmakṣayaṃ mahat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आदित्यशयनं नाम यथावच्छंकरार्चनम् । येषु नक्षत्रयोगेषु पुराणज्ञाः प्रचक्षते

ādityaśayanaṃ nāma yathāvacchaṃkarārcanam / yeṣu nakṣatrayogeṣu purāṇajñāḥ pracakṣate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यदा हस्तेन सप्तम्याम् आदित्यस्य दिनं भवेत् । सूर्यस्य चाथ संक्रान्तिस् तिथिः सा सार्वकामिकी

yadā hastena saptamyām ādityasya dinaṃ bhavet / sūryasya cātha saṃkrāntis tithiḥ sā sārvakāmikī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उमामहेश्वरस्यार्चाम् अर्चयेत्सूर्यनामभिः । सूर्यार्चां शिवलिङ्गे च प्रकुर्वन् पूजयेद्यतः

umāmaheśvarasyārcām arcayetsūryanāmabhiḥ / sūryārcāṃ śivaliṅge ca prakurvan pūjayedyataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उमापते रवेर्वापि न भेदो दृश्यते क्वचित् । यस्मात्तस्मान्मुनिश्रेष्ठ गृहे शम्भुं समर्चयेत्

umāpate ravervāpi na bhedo dṛśyate kvacit / yasmāttasmānmuniśreṣṭha gṛhe śambhuṃ samarcayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हस्ते च सूर्याय नमो ऽस्तु पादाव् अर्काय चित्रासु च गुल्फदेशम् । स्वातीषु जङ्घे पुरुषोत्तमाय धात्रे विशाखासु च जानुदेशम्

haste ca sūryāya namo 'stu pādāv arkāya citrāsu ca gulphadeśam / svātīṣu jaṅghe puruṣottamāya dhātre viśākhāsu ca jānudeśam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तथानुराधासु नमो ऽभिपूज्यम् ऊरुद्वयं चैव सहस्रभानोः । ज्येष्ठास्वनङ्गाय नमो ऽस्तु गुह्यम् इन्द्राय सोमाय कटी च मूले

tathānurādhāsu namo 'bhipūjyam ūrudvayaṃ caiva sahasrabhānoḥ / jyeṣṭhāsvanaṅgāya namo 'stu guhyam indrāya somāya kaṭī ca mūle

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पूर्वोत्तराषाढयुगे च नाभिं त्वष्ट्रे नमः सप्ततरंगमाय । तीक्ष्णांशवे च श्रवणे च कुक्षौ पृष्ठं धनिष्ठासु विकर्तनाय

pūrvottarāṣāḍhayuge ca nābhiṃ tvaṣṭre namaḥ saptataraṃgamāya / tīkṣṇāṃśave ca śravaṇe ca kukṣau pṛṣṭhaṃ dhaniṣṭhāsu vikartanāya

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चक्षुःस्थलं ध्वान्तविनाशनाय जलाधिपर्क्षे परिपूजनीयम् । पूर्वोत्तराभाद्रपदाद्वये च बाहू नमश्चण्डकराय पूज्यौ

cakṣuḥsthalaṃ dhvāntavināśanāya jalādhiparkṣe paripūjanīyam / pūrvottarābhādrapadādvaye ca bāhū namaścaṇḍakarāya pūjyau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

साम्नामधीशाय करद्वयं च संपूजनीयं द्विज रेवतीषु । नखानि पूज्यानि तथाश्विनीषु नमो ऽस्तु सप्ताश्वधुरंधराय

sāmnāmadhīśāya karadvayaṃ ca saṃpūjanīyaṃ dvija revatīṣu / nakhāni pūjyāni tathāśvinīṣu namo 'stu saptāśvadhuraṃdharāya

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कठोरधाम्ने भरणीषु कण्ठं दिवाकरायेत्यभिपूजनीया । ग्रीवाग्निऋक्षे ऽधरमम्बुजेशे सम्पूजयेन्नारद रोहिणीषु

kaṭhoradhāmne bharaṇīṣu kaṇṭhaṃ divākarāyetyabhipūjanīyā / grīvāgniṛkṣe 'dharamambujeśe sampūjayennārada rohiṇīṣu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मृगोत्तमाङ्गे दशना मुरारेः संपूजनीया हरये नमस्ते । नमः सवित्रे रसनां शंकरे च नासाभिपूज्या च पुनर्वसौ च

mṛgottamāṅge daśanā murāreḥ saṃpūjanīyā haraye namaste / namaḥ savitre rasanāṃ śaṃkare ca nāsābhipūjyā ca punarvasau ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ललाटमम्भोरुहवल्लभाय पुष्ये ऽलका वेदशरीरधारिणे । सार्पे ऽथ मौलिं विबुधप्रियाय मघासु कर्णाविति गोगणेशे

lalāṭamambhoruhavallabhāya puṣye 'lakā vedaśarīradhāriṇe / sārpe 'tha mauliṃ vibudhapriyāya maghāsu karṇāviti gogaṇeśe

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पूर्वासु गोब्राह्मणवन्दनाय नेत्राणि संपूज्यतमानि शम्भोः । अथोत्तराफल्गुनिभे भ्रुवौ च विश्वेश्वरायेति च पूजनीये

pūrvāsu gobrāhmaṇavandanāya netrāṇi saṃpūjyatamāni śambhoḥ / athottarāphalgunibhe bhruvau ca viśveśvarāyeti ca pūjanīye

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नमो ऽस्तु पाशाङ्कुशशूलपद्म-कपालसर्पेन्दुधनुर्धराय । गजासुरानङ्गपुरान्धकादि-विनाशमूलाय नमः शिवाय

namo 'stu pāśāṅkuśaśūlapadma-kapālasarpendudhanurdharāya / gajāsurānaṅgapurāndhakādi-vināśamūlāya namaḥ śivāya

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इत्यादि चास्त्राणि च पूज्य नित्यं विश्वेश्वरायेति शिवो ऽभिपूज्यः । भोक्तव्यमत्रैवमतैलशाकम् अमांसमक्षारमभुक्तशेषम्

ityādi cāstrāṇi ca pūjya nityaṃ viśveśvarāyeti śivo 'bhipūjyaḥ / bhoktavyamatraivamatailaśākam amāṃsamakṣāramabhuktaśeṣam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इत्येवं द्विज नक्तानि कृत्वा दद्यात् पुनर्वसौ । शालेयतण्डुलप्रस्थम् औदुम्बरमये घृतम्

ityevaṃ dvija naktāni kṛtvā dadyāt punarvasau / śāleyataṇḍulaprastham audumbaramaye ghṛtam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

संस्थाप्य पात्रे विप्राय सहिरण्यं निवेदयेत् । सप्तमे वस्त्रयुग्मं च पारणे त्वधिकं भवेत्

saṃsthāpya pātre viprāya sahiraṇyaṃ nivedayet / saptame vastrayugmaṃ ca pāraṇe tvadhikaṃ bhavet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चतुर्दशे तु सम्प्राप्ते पारणे नारदाब्दिके । ब्राह्मणान्भोजयेद्भक्त्या गुडक्षीरघृतादिभिः

caturdaśe tu samprāpte pāraṇe nāradābdike / brāhmaṇānbhojayedbhaktyā guḍakṣīraghṛtādibhiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कृत्वा तु काञ्चनं पद्मम् अष्टपत्त्रं सकर्णिकम् । शुद्धमष्टाङ्गुलं तच्च पद्मरागदलान्वितम्

kṛtvā tu kāñcanaṃ padmam aṣṭapattraṃ sakarṇikam / śuddhamaṣṭāṅgulaṃ tacca padmarāgadalānvitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शय्यां विलक्षणां कृत्वा विरुद्धग्रन्थिवर्जिताम् । सोपधानकविश्राम-स्वास्तरव्यजनानि च

śayyāṃ vilakṣaṇāṃ kṛtvā viruddhagranthivarjitām / sopadhānakaviśrāma-svāstaravyajanāni ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भाजनोपानहछत्त्र-चामरासनदर्पणैः । भूषणैरपि संयुक्तां फलवस्त्रानुलेपनैः

bhājanopānahachattra-cāmarāsanadarpaṇaiḥ / bhūṣaṇairapi saṃyuktāṃ phalavastrānulepanaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्यां विधाय तत्पद्मम् अलंकृत्य गुणान्वितम् । कपिलां वस्त्रसंयुक्तां सुशीलां च पयस्विनीम्

tasyāṃ vidhāya tatpadmam alaṃkṛtya guṇānvitam / kapilāṃ vastrasaṃyuktāṃ suśīlāṃ ca payasvinīm

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रौप्यखुरीं हेमशृङ्गीं सवत्सां कांस्यदोहनाम् । दद्यान्मन्त्रेण पूर्वाह्णे न चैनामभिलङ्घयेत्

raupyakhurīṃ hemaśṛṅgīṃ savatsāṃ kāṃsyadohanām / dadyānmantreṇa pūrvāhṇe na caināmabhilaṅghayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यथैवादित्यशयनम् अशून्यं तव सर्वदा । कान्त्या धृत्या श्रिया रत्या तथा मे सन्तु सिद्धयः

yathaivādityaśayanam aśūnyaṃ tava sarvadā / kāntyā dhṛtyā śriyā ratyā tathā me santu siddhayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यथा न देवाः श्रेयांसं त्वदन्यमनघं विदुः । तथा माम् उद्धराशेष-दुःखसंसारसागरात्

yathā na devāḥ śreyāṃsaṃ tvadanyamanaghaṃ viduḥ / tathā mām uddharāśeṣa-duḥkhasaṃsārasāgarāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततः प्रदक्षिणीकृत्य प्रणिपत्य विसर्जयेत् । शय्यागवादि तत्सर्वं द्विजस्य भवनं नयेत्

tataḥ pradakṣiṇīkṛtya praṇipatya visarjayet / śayyāgavādi tatsarvaṃ dvijasya bhavanaṃ nayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नैतद्विशीलाय न दाम्भिकाय कुतर्कदुष्टाय विनिन्दकाय । प्रकाशनीयं व्रतमिन्दुमौलेर् यश्चापि निन्दामधिकां विधत्ते

naitadviśīlāya na dāmbhikāya kutarkaduṣṭāya vinindakāya / prakāśanīyaṃ vratamindumauler yaścāpi nindāmadhikāṃ vidhatte

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भक्ताय दान्ताय च गुह्यमेतद् आख्येयम् आनन्दकरं शिवस्य । इदं महापातकभिन् नराणाम् अप्यक्षरं वेदविदो वदन्ति

bhaktāya dāntāya ca guhyametad ākhyeyam ānandakaraṃ śivasya / idaṃ mahāpātakabhin narāṇām apyakṣaraṃ vedavido vadanti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न बन्धुपुत्रेण धनैर्वियुक्तः पत्नीभिरानन्दकरः सुराणाम् । नाभ्येति रोगं न च शोकदुःखं या वाथ नारी कुरुते ऽतिभक्त्या

na bandhuputreṇa dhanairviyuktaḥ patnībhirānandakaraḥ surāṇām / nābhyeti rogaṃ na ca śokaduḥkhaṃ yā vātha nārī kurute 'tibhaktyā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इदं वसिष्ठेन पुरार्जुनेन कृतं कुबेरेण पुरंदरेण । यत्कीर्तनेनाप्यखिलानि नाशम् आयान्ति पापानि न संशयो ऽस्ति

idaṃ vasiṣṭhena purārjunena kṛtaṃ kubereṇa puraṃdareṇa / yatkīrtanenāpyakhilāni nāśam āyānti pāpāni na saṃśayo 'sti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.