Library·Matsya Purāṇa·60

Matsya Purāṇa 60

*मत्स्य उवाच तथैवान्यत्प्रवक्ष्यामि सर्वकामफलप्रदम् । सौभाग्यशयनं नाम यत्पुराणविदो विदुः

*matsya uvāca tathaivānyatpravakṣyāmi sarvakāmaphalapradam / saubhāgyaśayanaṃ nāma yatpurāṇavido viduḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पुरा दग्धेषु लोकेषु भूर्भुवःस्वर्महादिषु । सौभाग्यं सर्वभूतानाम् एकस्थमभवत्तदा । वैकुण्ठं स्वर्गमासाद्य विष्णोर् वक्षःस्थलस्थितम्

purā dagdheṣu lokeṣu bhūrbhuvaḥsvarmahādiṣu / saubhāgyaṃ sarvabhūtānām ekasthamabhavattadā / vaikuṇṭhaṃ svargamāsādya viṣṇor vakṣaḥsthalasthitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततः कालेन महता पुनः सर्गविधौ नृप । अहंकारावृते लोके प्रधानपुरुषान्विते

tataḥ kālena mahatā punaḥ sargavidhau nṛpa / ahaṃkārāvṛte loke pradhānapuruṣānvite

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्पर्धायां च प्रवृत्तायां कमलासनकृष्णयोः । लिङ्गाकारा समुद्भूता वह्नेर्ज्वालातिभीषणा । तयाभितप्तस्य हरेर् वक्षसस्तद्विनिःसृतम्

spardhāyāṃ ca pravṛttāyāṃ kamalāsanakṛṣṇayoḥ / liṅgākārā samudbhūtā vahnerjvālātibhīṣaṇā / tayābhitaptasya harer vakṣasastadviniḥsṛtam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वक्षःस्थलं समाश्रित्य विष्णोः सौभाग्यमास्थितम् । रसरूपं ततो यावत् प्राप्नोति वसुधातलम्

vakṣaḥsthalaṃ samāśritya viṣṇoḥ saubhāgyamāsthitam / rasarūpaṃ tato yāvat prāpnoti vasudhātalam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उत्क्षिप्तमन्तरिक्षे तद् ब्रह्मपुत्रेण धीमता । दक्षेण पीतमात्रं तद् रूपलावण्यकारकम्

utkṣiptamantarikṣe tad brahmaputreṇa dhīmatā / dakṣeṇa pītamātraṃ tad rūpalāvaṇyakārakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बलं तेजो महज्जातं दक्षस्य परमेष्ठिनः । शेषं यदपतद्भूमाव् अष्टधा समजायत

balaṃ tejo mahajjātaṃ dakṣasya parameṣṭhinaḥ / śeṣaṃ yadapatadbhūmāv aṣṭadhā samajāyata

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततो जनानां संजाताः सप्त सौभाग्यदायिकाः । इक्षवो रसराजाश्च निष्पावाजाजिधान्यकम्

tato janānāṃ saṃjātāḥ sapta saubhāgyadāyikāḥ / ikṣavo rasarājāśca niṣpāvājājidhānyakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विकारवच्च गोक्षीरं कुसुम्भं कुङ्कुमं तथा । लवणं चाष्टमं तद्वत् सौभाग्याष्टकमुच्यते

vikāravacca gokṣīraṃ kusumbhaṃ kuṅkumaṃ tathā / lavaṇaṃ cāṣṭamaṃ tadvat saubhāgyāṣṭakamucyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पीतं यद्ब्रह्मपुत्रेण योगज्ञानविदा पुनः । दुहिता साभवत्तस्य या सतीत्यभिधीयते

pītaṃ yadbrahmaputreṇa yogajñānavidā punaḥ / duhitā sābhavattasya yā satītyabhidhīyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

लोकानतीत्य लालित्याल् ललिता तेन चोच्यते । त्रैलोक्यसुन्दरीम् एनाम् उपयेमे पिनाकधृक्

lokānatītya lālityāl lalitā tena cocyate / trailokyasundarīm enām upayeme pinākadhṛk

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

या देवी सौभाग्यमयी भुक्तिमुक्तिफलप्रदा । तामाराध्य पुमान्भक्त्या नारी वा किं न विन्दति

yā devī saubhāgyamayī bhuktimuktiphalapradā / tāmārādhya pumānbhaktyā nārī vā kiṃ na vindati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

*मनुरुवाच कथमाराधनं तस्या जगद्धात्र्या जनार्दन । तद्विधानं जगन्नाथ तत्सर्वं च वदस्व मे

*manuruvāca kathamārādhanaṃ tasyā jagaddhātryā janārdana / tadvidhānaṃ jagannātha tatsarvaṃ ca vadasva me

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

*मत्स्य उवाच वसन्तमासमासाद्य तृतीयायां जनप्रिय । शुक्लपक्षस्य पूर्वाह्णे तिलैः स्नानं समाचरेत्

*matsya uvāca vasantamāsamāsādya tṛtīyāyāṃ janapriya / śuklapakṣasya pūrvāhṇe tilaiḥ snānaṃ samācaret

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्मिन्नहनि सा देवी किल विश्वात्मना सती । पाणिग्रहणकैर् मन्त्रैर् उदूढा वरवर्णिनी

tasminnahani sā devī kila viśvātmanā satī / pāṇigrahaṇakair mantrair udūḍhā varavarṇinī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तया सहैव देवेशं तृतीयायाम् अथार्चयेत् । फलैर्नानाविधैर्धूपैर् दीपनैवेद्यसंयुतैः

tayā sahaiva deveśaṃ tṛtīyāyām athārcayet / phalairnānāvidhairdhūpair dīpanaivedyasaṃyutaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रतिमां पञ्चगव्येन तथा गन्धोदकेन तु । स्नापयित्वार्चयेद् गौरीम् इन्दुशेखरसंयुताम्

pratimāṃ pañcagavyena tathā gandhodakena tu / snāpayitvārcayed gaurīm induśekharasaṃyutām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नमो ऽस्तु पाटलायै तु पादौ देव्याः शिवस्य तु । शिवायेति च संकीर्य जयायै गुल्फयोर् द्वयोः

namo 'stu pāṭalāyai tu pādau devyāḥ śivasya tu / śivāyeti ca saṃkīrya jayāyai gulphayor dvayoḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्रिगुणायेति रुद्राय भवान्यै जङ्घयोर्युगम् । शिवां रुद्रेश्वरायै च विजयायेति जानुनी । संकीर्त्य हरिकेशाय तथोरू वरदे नमः

triguṇāyeti rudrāya bhavānyai jaṅghayoryugam / śivāṃ rudreśvarāyai ca vijayāyeti jānunī / saṃkīrtya harikeśāya tathorū varade namaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ईशायै च कीटं देव्याः शंकरायेति शंकरम् । कुक्षिद्वयं च कोटव्यै शूलिने शूलपाणये

īśāyai ca kīṭaṃ devyāḥ śaṃkarāyeti śaṃkaram / kukṣidvayaṃ ca koṭavyai śūline śūlapāṇaye

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मङ्गलायै नमस्तुभ्यम् उदरं चाभिपूजयेत् । सर्वात्मने नमो रुद्रम् ईशान्यै च कुचद्वयम्

maṅgalāyai namastubhyam udaraṃ cābhipūjayet / sarvātmane namo rudram īśānyai ca kucadvayam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शिवं वेदात्मने तद्वद् रुद्राण्यै कण्ठमर्चयेत् । त्रिपुरघ्नाय विश्वेशम् अनन्तायै करद्वयम्

śivaṃ vedātmane tadvad rudrāṇyai kaṇṭhamarcayet / tripuraghnāya viśveśam anantāyai karadvayam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्रिलोचनाय च हरं बाहू कालानलप्रिये । सौभाग्यभवनायेति भूषणानि सदार्चयेत् । स्वाहास्वधायै च मुखम् ईश्वरायेति शूलिनम्

trilocanāya ca haraṃ bāhū kālānalapriye / saubhāgyabhavanāyeti bhūṣaṇāni sadārcayet / svāhāsvadhāyai ca mukham īśvarāyeti śūlinam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अशोकमधुवासिन्यै पूज्यावोष्ठौ च भूतिदौ । स्थाणवे तु हरं तद्वद् धास्यं चन्द्रमुखप्रिये

aśokamadhuvāsinyai pūjyāvoṣṭhau ca bhūtidau / sthāṇave tu haraṃ tadvad dhāsyaṃ candramukhapriye

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नमो ऽर्धनारीशहरम् असिताङ्गीति नासिकाम् । नम उग्राय लोकेशं ललितेति पुनर्भ्रुवौ

namo 'rdhanārīśaharam asitāṅgīti nāsikām / nama ugrāya lokeśaṃ laliteti punarbhruvau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शर्वाय पुरहन्तारं वासव्यै तु तथालकान् । नमः श्रीकण्ठनाथायै शिवकेशांस्ततो ऽर्चयेत् । भीमोग्रसमरूपिण्यै शिरः सर्वात्मने नमः

śarvāya purahantāraṃ vāsavyai tu tathālakān / namaḥ śrīkaṇṭhanāthāyai śivakeśāṃstato 'rcayet / bhīmograsamarūpiṇyai śiraḥ sarvātmane namaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शिवमभ्यर्च्य विधिवत् सौभाग्याष्टकमग्रतः । स्थापयेद्धृतनिष्पाव-कुसुम्भक्षीरजीरकम्

śivamabhyarcya vidhivat saubhāgyāṣṭakamagrataḥ / sthāpayeddhṛtaniṣpāva-kusumbhakṣīrajīrakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रसराजं च लवणं कुस्तुम्बुरु तथाष्टकम् । दत्तं सौभाग्यमित्यस्मात् सौभाग्याष्टकमित्यतः

rasarājaṃ ca lavaṇaṃ kustumburu tathāṣṭakam / dattaṃ saubhāgyamityasmāt saubhāgyāṣṭakamityataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवं निवेद्य तत्सर्वम् अग्रतः शिवयोः पुनः । रात्रौ शृङ्गोदकं प्राश्य तद्वद्भूमावरिंदम

evaṃ nivedya tatsarvam agrataḥ śivayoḥ punaḥ / rātrau śṛṅgodakaṃ prāśya tadvadbhūmāvariṃdama

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पुनः प्रभाते तु तथा कृतस्नानजपः शुचिः । संपूज्य द्विजदाम्पत्यं वस्त्रमाल्यविभूषणैः

punaḥ prabhāte tu tathā kṛtasnānajapaḥ śuciḥ / saṃpūjya dvijadāmpatyaṃ vastramālyavibhūṣaṇaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सौभाग्याष्टकसंयुक्तं सुवर्णचरणद्वयम् । प्रीयतामत्र ललिता ब्राह्मणाय निवेदयेत्

saubhāgyāṣṭakasaṃyuktaṃ suvarṇacaraṇadvayam / prīyatāmatra lalitā brāhmaṇāya nivedayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवं संवत्सरं यावत् तृतीयायां सदा मनो । कर्तव्यं विधिवद्भक्त्या सर्वसौभाग्यमीप्सुभिः

evaṃ saṃvatsaraṃ yāvat tṛtīyāyāṃ sadā mano / kartavyaṃ vidhivadbhaktyā sarvasaubhāgyamīpsubhiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्राशने दानमन्त्रे च विशेषो ऽयं निबोध मे । शृङ्गोदकं चैत्रमासे वैशाखे गोमयं पुनः

prāśane dānamantre ca viśeṣo 'yaṃ nibodha me / śṛṅgodakaṃ caitramāse vaiśākhe gomayaṃ punaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ज्येष्ठे मन्दारकुसुमं बिल्वपत्त्रं शुचौ स्मृतम् । श्रावणे दधि संप्राश्यं नभस्ये च कुशोदकम्

jyeṣṭhe mandārakusumaṃ bilvapattraṃ śucau smṛtam / śrāvaṇe dadhi saṃprāśyaṃ nabhasye ca kuśodakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्षीरमाश्वयुजे मासि कार्त्तिके पृषदाज्यकम् । मार्गे मासे तु गोमूत्रं पौषे संप्राशयेद्घृतम्

kṣīramāśvayuje māsi kārttike pṛṣadājyakam / mārge māse tu gomūtraṃ pauṣe saṃprāśayedghṛtam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

माघे कृष्णतिलांस्तद्वत् पञ्चगव्यं च फाल्गुने । ललिता विजया भद्रा भवानी कुमुदा शिवा

māghe kṛṣṇatilāṃstadvat pañcagavyaṃ ca phālgune / lalitā vijayā bhadrā bhavānī kumudā śivā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वासुदेवी तथा गौरी मङ्गला कमला सती । उमा च दानकाले तु प्रीयतामिति कीर्तयेत्

vāsudevī tathā gaurī maṅgalā kamalā satī / umā ca dānakāle tu prīyatāmiti kīrtayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मल्लिकाशोककमलं कदम्बोत्पलमालतीः । कुब्जकं करवीरं च बाणमम्लानकुङ्कुमम्

mallikāśokakamalaṃ kadambotpalamālatīḥ / kubjakaṃ karavīraṃ ca bāṇamamlānakuṅkumam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सिन्धुवारं च सर्वेषु मासेषु क्रमशः स्मृतम् । जपाकुसुम्भकुसुमं मालती शतपत्त्रिका

sindhuvāraṃ ca sarveṣu māseṣu kramaśaḥ smṛtam / japākusumbhakusumaṃ mālatī śatapattrikā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यथालाभं प्रशस्तानि करवीरं च सर्वदा । एवं संवत्सरं यावद् उपोष्य विधिवन्नरः

yathālābhaṃ praśastāni karavīraṃ ca sarvadā / evaṃ saṃvatsaraṃ yāvad upoṣya vidhivannaraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्त्री भक्ता वा कुमारी वा शिवमभ्यर्च्य भक्तितः । व्रतान्ते शयनं दद्यात् सर्वोपस्करसंयुतम्

strī bhaktā vā kumārī vā śivamabhyarcya bhaktitaḥ / vratānte śayanaṃ dadyāt sarvopaskarasaṃyutam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उमामहेश्वरं हैमं वृषभं च गवा सह । स्थापयित्वाथ शयने ब्राह्मणाय निवेदयेत्

umāmaheśvaraṃ haimaṃ vṛṣabhaṃ ca gavā saha / sthāpayitvātha śayane brāhmaṇāya nivedayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अन्यान्यपि यथाशक्ति मिथुनान्यम्बरादिभिः । धान्यालंकारगोदानैर् अभ्यर्चेद्धनसंचयैः । वित्तशाठ्येन रहितः पूजयेद्गतविस्मयः

anyānyapi yathāśakti mithunānyambarādibhiḥ / dhānyālaṃkāragodānair abhyarceddhanasaṃcayaiḥ / vittaśāṭhyena rahitaḥ pūjayedgatavismayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवं करोति यः सम्यक् सौभाग्यशयनव्रतम् । सर्वान्कामानवाप्नोति पदमत्यन्तमश्नुते । फलस्यैकस्य त्यागेन व्रतमेतत्समाचरेत्

evaṃ karoti yaḥ samyak saubhāgyaśayanavratam / sarvānkāmānavāpnoti padamatyantamaśnute / phalasyaikasya tyāgena vratametatsamācaret

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

य इच्छन्कीर्तिमाप्नोति प्रतिमासं नराधिप । सौभाग्यारोग्यरूपायुर् वस्त्रालंकारभूषणैः । न वियुक्तो भवेद्राजन् नवार्बुदशतत्रयम्

ya icchankīrtimāpnoti pratimāsaṃ narādhipa / saubhāgyārogyarūpāyur vastrālaṃkārabhūṣaṇaiḥ / na viyukto bhavedrājan navārbudaśatatrayam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यस्तु द्वादश वर्षाणि सौभाग्यशयनव्रतम् । करोति सप्त चाष्टौ वा श्रीकण्ठभवने ऽमरैः । पूज्यमानो वसेत्सम्यग् यावत्कल्पायुतत्रयम्

yastu dvādaśa varṣāṇi saubhāgyaśayanavratam / karoti sapta cāṣṭau vā śrīkaṇṭhabhavane 'maraiḥ / pūjyamāno vasetsamyag yāvatkalpāyutatrayam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नारी वा कुरुते वापि कुमारी वा नरेश्वर । सापि तत्फलमाप्नोति देव्यनुग्रहलालिता

nārī vā kurute vāpi kumārī vā nareśvara / sāpi tatphalamāpnoti devyanugrahalālitā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शृणुयादपि यश्चैव प्रदद्यादथवा मतिम् । सो ऽपि विद्याधरो भूत्वा स्वर्गलोके चिरं वसेत्

śṛṇuyādapi yaścaiva pradadyādathavā matim / so 'pi vidyādharo bhūtvā svargaloke ciraṃ vaset

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इदमिह मदनेन पूर्वमिष्टं शतधनुषा कृतवीर्यसूनुना च । कृतमथ वरुणेन नन्दिना वा किम् उ जननाथ ततो यदुद्भवः स्यात्

idamiha madanena pūrvamiṣṭaṃ śatadhanuṣā kṛtavīryasūnunā ca / kṛtamatha varuṇena nandinā vā kim u jananātha tato yadudbhavaḥ syāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.