Library·Matsya Purāṇa·68

Matsya Purāṇa 68

*नारद उवाच किमुद्वेगाद्भुते कृत्यम् अलक्ष्मीः केन हन्यते । मृतवत्साभिषेकादि-कार्येषु च किमिष्यते

*nārada uvāca kimudvegādbhute kṛtyam alakṣmīḥ kena hanyate / mṛtavatsābhiṣekādi-kāryeṣu ca kimiṣyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

*श्रीभगवानुवाच पुरा कृतानि पापानि फलन्त्यस्मिंस्तपोधन । रोगदौर्गत्यरूपेण तथैवेष्टवधेन च

*śrībhagavānuvāca purā kṛtāni pāpāni phalantyasmiṃstapodhana / rogadaurgatyarūpeṇa tathaiveṣṭavadhena ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तद्विघाताय वक्ष्यामि सदा कल्पाणकारकम् । सप्तमीस्नपनं नाम जनपीडाविनाशनम्

tadvighātāya vakṣyāmi sadā kalpāṇakārakam / saptamīsnapanaṃ nāma janapīḍāvināśanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बालानां मरणं यत्र क्षीरपाणां प्रदृश्यते । तद्वद्वृद्धातुराणां च यौवने चापि वर्तताम्

bālānāṃ maraṇaṃ yatra kṣīrapāṇāṃ pradṛśyate / tadvadvṛddhāturāṇāṃ ca yauvane cāpi vartatām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शान्तये तत्र वक्ष्यामि मृतवत्साभिषेचनम् । एतद् एवाद्भुतोद्वेग-चित्तभ्रमविनाशनम्

śāntaye tatra vakṣyāmi mṛtavatsābhiṣecanam / etad evādbhutodvega-cittabhramavināśanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भविष्यति च वाराहो यत्र कल्पस्तपोधन । वैवस्वतश्च तत्रापि यदा तु मनुरुत्तमः

bhaviṣyati ca vārāho yatra kalpastapodhana / vaivasvataśca tatrāpi yadā tu manuruttamaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भविष्यति च तत्रैव पञ्चविंशतिमं यदा । कृतं नाम युगं तत्र हैहयान्वयवर्धनः । भविता नृपतिर्वीरः कृतवीर्यः प्रतापवान्

bhaviṣyati ca tatraiva pañcaviṃśatimaṃ yadā / kṛtaṃ nāma yugaṃ tatra haihayānvayavardhanaḥ / bhavitā nṛpatirvīraḥ kṛtavīryaḥ pratāpavān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स सप्तद्वीपमखिलं पालयिष्यति भूतलम् । यावद्वर्षसहस्राणि सप्तसप्तति नारद

sa saptadvīpamakhilaṃ pālayiṣyati bhūtalam / yāvadvarṣasahasrāṇi saptasaptati nārada

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जातमात्रं च तस्यापि यावत्पुत्रशतं तथा । च्यवनस्य तु शापेन विनाशमपयास्यति

jātamātraṃ ca tasyāpi yāvatputraśataṃ tathā / cyavanasya tu śāpena vināśamapayāsyati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सहस्रबाहुश्च यदा भविता तस्य वै सुतः । कुरङ्गनयनः श्रीमान् सम्भूतो नृपलक्षणैः

sahasrabāhuśca yadā bhavitā tasya vai sutaḥ / kuraṅganayanaḥ śrīmān sambhūto nṛpalakṣaṇaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कृतवीर्यस्तदाराध्य सहस्रांशुं दिवाकरम् । उपवासैर्व्रतैर्दिव्यैर् वेदसूक्तैश्च नारद । पुत्रस्य जीवनायालम् एतत्स्नानमवाप्स्यति

kṛtavīryastadārādhya sahasrāṃśuṃ divākaram / upavāsairvratairdivyair vedasūktaiśca nārada / putrasya jīvanāyālam etatsnānamavāpsyati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कृतवीर्येण वै पृष्ट इदं वक्ष्यति भास्करः । अशेषदुष्टशमनं सदा कल्मषनाशनम्

kṛtavīryeṇa vai pṛṣṭa idaṃ vakṣyati bhāskaraḥ / aśeṣaduṣṭaśamanaṃ sadā kalmaṣanāśanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

*सूर्य उवाच अलं क्लेशेन महता पुत्रस्तव नराधिप । भविष्यति चिरंजीवी किंतु कल्मषनाशनम्

*sūrya uvāca alaṃ kleśena mahatā putrastava narādhipa / bhaviṣyati ciraṃjīvī kiṃtu kalmaṣanāśanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सप्तमीस्नपनं वक्ष्ये सर्वलोकहिताय वै । जातस्य मृतवत्सायाः सप्तमे मासि नारद । अथवा शुक्लसप्तम्याम् एतत्सर्वं प्रशस्यते

saptamīsnapanaṃ vakṣye sarvalokahitāya vai / jātasya mṛtavatsāyāḥ saptame māsi nārada / athavā śuklasaptamyām etatsarvaṃ praśasyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ग्रहताराबलं लब्ध्वा कृत्वा ब्राह्मणवाचनम् । बालस्य जन्मनक्षत्रं वर्जयेत्तां तिथिं बुधः । तद्वद्वृद्धातुराणां च कृत्यं स्यादितरेषु च

grahatārābalaṃ labdhvā kṛtvā brāhmaṇavācanam / bālasya janmanakṣatraṃ varjayettāṃ tithiṃ budhaḥ / tadvadvṛddhāturāṇāṃ ca kṛtyaṃ syāditareṣu ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गोमयेनानुलिप्तायां भूमावेकाग्निवत्तदा । तण्डुलै रक्तशालीयैश् चरुं गोक्षीरसंयुतम् । निर्वपेत्सूर्यरुद्राभ्यां तन्मन्त्राभ्यां विधानतः

gomayenānuliptāyāṃ bhūmāvekāgnivattadā / taṇḍulai raktaśālīyaiś caruṃ gokṣīrasaṃyutam / nirvapetsūryarudrābhyāṃ tanmantrābhyāṃ vidhānataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कीर्तयेत्सूर्यदेवत्यं सप्तर्चं च घृताहुतीः । जुहुयाद्रुद्रसूक्तेन तद्वद्रुद्राय नारद

kīrtayetsūryadevatyaṃ saptarcaṃ ca ghṛtāhutīḥ / juhuyādrudrasūktena tadvadrudrāya nārada

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

होतव्याः समिधश्चात्र तथैवार्कपलाशयोः । यवकृष्णतिलैर्होमः कर्तव्यो ऽष्टशतं पुनः

hotavyāḥ samidhaścātra tathaivārkapalāśayoḥ / yavakṛṣṇatilairhomaḥ kartavyo 'ṣṭaśataṃ punaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

व्याहृतीभिस्तथाज्येन तथैवाष्टशतं पुनः । हुत्वा स्नानं च कर्तव्यं मङ्गलं येन धीमता

vyāhṛtībhistathājyena tathaivāṣṭaśataṃ punaḥ / hutvā snānaṃ ca kartavyaṃ maṅgalaṃ yena dhīmatā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विप्रेण वेदविदुषा विधिवद्दर्भपाणिना । स्थापयित्वा तु चतुरः कुम्भान्कोणेषु शोभनान्

vipreṇa vedaviduṣā vidhivaddarbhapāṇinā / sthāpayitvā tu caturaḥ kumbhānkoṇeṣu śobhanān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पञ्चमं च पुनर्मध्ये दध्यक्षतविभूषितम् । स्थापयेदव्रणं कुम्भं सप्तर्चेनाभिमन्त्रितम्

pañcamaṃ ca punarmadhye dadhyakṣatavibhūṣitam / sthāpayedavraṇaṃ kumbhaṃ saptarcenābhimantritam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सौरेण तीर्थतोयेन पूर्णं रत्नसमन्वितम् । सर्वान्सर्वौषधैर्युक्तान् पञ्चगव्यसमन्वितान् । पञ्चरत्नफलैः पुष्पैर् वासोभिः परिवेष्टयेत्

saureṇa tīrthatoyena pūrṇaṃ ratnasamanvitam / sarvānsarvauṣadhairyuktān pañcagavyasamanvitān / pañcaratnaphalaiḥ puṣpair vāsobhiḥ pariveṣṭayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गजाश्वरथ्यावल्मीकात् संगमाद्ध्रदगोकुलात् । संशुद्धां मृदमानीय सर्वेष्वेव विनिक्षिपेत्

gajāśvarathyāvalmīkāt saṃgamāddhradagokulāt / saṃśuddhāṃ mṛdamānīya sarveṣveva vinikṣipet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चतुर्ष्वपि च कुम्भेषु रत्नगर्भेषु मध्यमम् । गृहीत्वा ब्राह्मणस्तत्र सौरान्मन्त्रानुदीरयेत्

caturṣvapi ca kumbheṣu ratnagarbheṣu madhyamam / gṛhītvā brāhmaṇastatra saurānmantrānudīrayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नारीभिः सप्तसंख्याभिर् अव्यङ्गाङ्गीभिरत्र च । पूजिताभिर्यथाशक्त्या माल्यवस्त्रविभूषणैः । सविप्राभिश्च कर्तव्यं मृतवत्साभिषेचनम्

nārībhiḥ saptasaṃkhyābhir avyaṅgāṅgībhiratra ca / pūjitābhiryathāśaktyā mālyavastravibhūṣaṇaiḥ / saviprābhiśca kartavyaṃ mṛtavatsābhiṣecanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एते ऽभिषेकमन्त्राः दीर्घायुरस्तु बालो ऽयं जीवत्पुत्रा च भामिनी । आदित्यश्चन्द्रमाः सार्धं ग्रहनक्षत्रमण्डलैः

ete 'bhiṣekamantrāḥ dīrghāyurastu bālo 'yaṃ jīvatputrā ca bhāminī / ādityaścandramāḥ sārdhaṃ grahanakṣatramaṇḍalaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सशक्रा लोकपाला वै ब्रह्मविष्णुमहेश्वराः । ते ते चान्ये च देवौघाः सदा पान्तु कुमारकम्

saśakrā lokapālā vai brahmaviṣṇumaheśvarāḥ / te te cānye ca devaughāḥ sadā pāntu kumārakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मित्रः शनिर्वा हुतभुग् ये च बालग्रहाः क्वचित् । पीडां कुर्वन्तु बालस्य मा मातुर्जनकस्य वै

mitraḥ śanirvā hutabhug ye ca bālagrahāḥ kvacit / pīḍāṃ kurvantu bālasya mā māturjanakasya vai

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततः शुक्लाम्बरधरा कुमारपतिसंयुता । सप्तकं पूजयेद्भक्त्या स्त्रीणामथ गुरुं पुनः

tataḥ śuklāmbaradharā kumārapatisaṃyutā / saptakaṃ pūjayedbhaktyā strīṇāmatha guruṃ punaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

काञ्चनीं च ततः कुर्यात् ताम्रपात्रोपरिस्थिताम् । प्रतिमां धर्मराजस्य गुरवे विनिवेदयेत्

kāñcanīṃ ca tataḥ kuryāt tāmrapātroparisthitām / pratimāṃ dharmarājasya gurave vinivedayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वस्त्रकाञ्चनरत्नौघैर् भक्ष्यैः सघृतपायसैः । पूजयेद्ब्राह्मणांस्तद्वद् वित्तशाठ्यविवर्जितः

vastrakāñcanaratnaughair bhakṣyaiḥ saghṛtapāyasaiḥ / pūjayedbrāhmaṇāṃstadvad vittaśāṭhyavivarjitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भुक्त्वा च गुरुणा चेयम् उच्चार्या मन्त्रसंततिः । दीर्घायुरस्तु बालो ऽयं यावद्वर्षशतं सुखी

bhuktvā ca guruṇā ceyam uccāryā mantrasaṃtatiḥ / dīrghāyurastu bālo 'yaṃ yāvadvarṣaśataṃ sukhī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यत्किंचिदस्य दुरितं तत्क्षिप्तं वडवानले । ब्रह्मा रुद्रो वसुः स्कन्दो विष्णुः शक्रो हुताशनः

yatkiṃcidasya duritaṃ tatkṣiptaṃ vaḍavānale / brahmā rudro vasuḥ skando viṣṇuḥ śakro hutāśanaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रक्षन्तु सर्वे दुष्टेभ्यो वरदाः सन्तु सर्वदा । एवमादीनि वाक्यानि वदन्तं पूजयेद्गुरुम्

rakṣantu sarve duṣṭebhyo varadāḥ santu sarvadā / evamādīni vākyāni vadantaṃ pūjayedgurum

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शक्तितः कपिलां दद्यात् प्रणम्य च विसर्जयेत् । चरुं च पुत्रसहिता प्रणम्य रविशंकरौ

śaktitaḥ kapilāṃ dadyāt praṇamya ca visarjayet / caruṃ ca putrasahitā praṇamya raviśaṃkarau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हुतशेषं तदाश्नीयाद् आदित्याय नमो ऽस्त्विति । इदमेवाद्भुतोद्वेग-दुःस्वप्नेषु प्रशस्यते

hutaśeṣaṃ tadāśnīyād ādityāya namo 'stviti / idamevādbhutodvega-duḥsvapneṣu praśasyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कर्तुर्जन्मदिनर्क्षं च त्यक्त्वा सम्पूजयेत्सदा । शान्त्यर्थं शुक्लसप्तम्याम् एतत्कुर्वन्न सीदति

karturjanmadinarkṣaṃ ca tyaktvā sampūjayetsadā / śāntyarthaṃ śuklasaptamyām etatkurvanna sīdati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सदानेन विधानेन दीर्घायुरभवन्नरः । संवत्सराणामयुतं शशास पृथिवीमिमाम्

sadānena vidhānena dīrghāyurabhavannaraḥ / saṃvatsarāṇāmayutaṃ śaśāsa pṛthivīmimām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पुण्यं पवित्रमायुष्यं सप्तमीस्नपनं रविः । कथयित्वा द्विजश्रेष्ठ तत्रैवान्तरधीयत

puṇyaṃ pavitramāyuṣyaṃ saptamīsnapanaṃ raviḥ / kathayitvā dvijaśreṣṭha tatraivāntaradhīyata

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एतत्सर्वं समाख्यातं सप्तमीस्नानमुत्तमम् । सर्वदुष्टोपशमनं बालानां परमं हितम्

etatsarvaṃ samākhyātaṃ saptamīsnānamuttamam / sarvaduṣṭopaśamanaṃ bālānāṃ paramaṃ hitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आरोग्यं भास्करादिच्छेद् धनमिच्छेद्धुताशनात् । ईश्वराज्ज्ञानम् अन्विच्छेन् मोक्षम् इच्छेज्जनार्दनात्

ārogyaṃ bhāskarādicched dhanamiccheddhutāśanāt / īśvarājjñānam anvicchen mokṣam icchejjanārdanāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एतन्महापातकनाशनं स्यात् परं हितं बालविवर्धनं च । शृणोति यश्चैनमनन्यचेतास् तस्यापि सिद्धिं मुनयो वदन्ति

etanmahāpātakanāśanaṃ syāt paraṃ hitaṃ bālavivardhanaṃ ca / śṛṇoti yaścainamananyacetās tasyāpi siddhiṃ munayo vadanti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.