Library·Manjusrimulakalpa·50

Manjusrimulakalpa 50

अथ खलु भगवां वज्रपाणिर्यक्षसेनापतिः तस्यां पर्षदि सन्निपतितो ऽभूत् । सन्निषण्णः उत्थायासनादेकांशमुत्तरासङ्गं कृत्वा दक्षिणं जानुमण्डलं पृथिव्यां प्रतिष्ठाप्य स येन भगवांस्तेनाञ्जलिं प्रणम्य भगवन्तमेतदवोचत् - यो हि भगवं मञ्जुश्रिया कुमारभूतेन क्रोधराजा यमान्तको नाम भाषितः तस्य कल्पं विस्तरशो भगवता न प्रकाशितम् । नापि मञ्जुश्रिया कुमारभूतेन । अहं भगवं पश्चिमता जनतामवेक्ष्य भगवता परिनिर्वृते शासनान्तर्धानकालसमये वर्तमाने महाभैरवकाले युगाधमे सर्वश्रावकप्रत्येकबुद्धविनिर्मुक्ते बुद्धक्षेत्रे तथागतशासनसंरक्षणार्थं धर्मधातुचिरस्थित्यर्थं सर्वदुष्टराज्ञां निवारणार्थं रत्नत्रयापकारिणां निग्रहार्थं वैनेयसत्त्वकौशलाचिन्त्यबोधिसत्त्वचर्यापरिपूरणार्थं अचिन्त्यसत्त्वपाकमभिनिर्हरणार्थं च पश्चिमे भगवं काले पश्चिमे सुगतसमये शासनविप्रलोपे वर्तमाने य इमं यमान्तकं नाम क्रोधराजानं यथाविधि कल्पविनिर्दिष्टं प्रयोक्ष्यति तस्य सिद्धिः भविष्यति । नियतं च दुष्टराज्ञां शासनापकारिणां च सत्त्वानां महायक्षाणां महोत्साहिनां निग्रहानुग्रहप्रवृत्तानां महाकरुणाविरहितानां तेषामयं क्रोधराजा प्रयोक्तव्यः नान्येषाम् ॥ अथ भगवां तूष्णीम्भावेन बुद्धविकुर्वणाधिष्ठानं नाम समाधिं समापद्यते स्म । मञ्जुश्रीः कुमारभूतो ऽपि तूष्णीम्भावेन स्थितो ऽभूत् । सर्वावन्तश्च पर्षन्मण्डल षड्विकारं प्रकम्पमजायत । भीताश्च देवसङ्घा उक्त्रस्ताः सर्वबालेशाः । सर्वदेवाश्च नागाश्च दानवेन्द्राः समातराः

atha khalu bhagavāṃ vajrapāṇiryakṣasenāpatiḥ tasyāṃ parṣadi sannipatito 'bhūt / sanniṣaṇṇaḥ utthāyāsanādekāṃśamuttarāsaṅgaṃ kṛtvā dakṣiṇaṃ jānumaṇḍalaṃ pṛthivyāṃ pratiṣṭhāpya sa yena bhagavāṃstenāñjaliṃ praṇamya bhagavantametadavocat - yo hi bhagavaṃ mañjuśriyā kumārabhūtena krodharājā yamāntako nāma bhāṣitaḥ tasya kalpaṃ vistaraśo bhagavatā na prakāśitam / nāpi mañjuśriyā kumārabhūtena / ahaṃ bhagavaṃ paścimatā janatāmavekṣya bhagavatā parinirvṛte śāsanāntardhānakālasamaye vartamāne mahābhairavakāle yugādhame sarvaśrāvakapratyekabuddhavinirmukte buddhakṣetre tathāgataśāsanasaṃrakṣaṇārthaṃ dharmadhātucirasthityarthaṃ sarvaduṣṭarājñāṃ nivāraṇārthaṃ ratnatrayāpakāriṇāṃ nigrahārthaṃ vaineyasattvakauśalācintyabodhisattvacaryāparipūraṇārthaṃ acintyasattvapākamabhinirharaṇārthaṃ ca paścime bhagavaṃ kāle paścime sugatasamaye śāsanavipralope vartamāne ya imaṃ yamāntakaṃ nāma krodharājānaṃ yathāvidhi kalpavinirdiṣṭaṃ prayokṣyati tasya siddhiḥ bhaviṣyati / niyataṃ ca duṣṭarājñāṃ śāsanāpakāriṇāṃ ca sattvānāṃ mahāyakṣāṇāṃ mahotsāhināṃ nigrahānugrahapravṛttānāṃ mahākaruṇāvirahitānāṃ teṣāmayaṃ krodharājā prayoktavyaḥ nānyeṣām // atha bhagavāṃ tūṣṇīmbhāvena buddhavikurvaṇādhiṣṭhānaṃ nāma samādhiṃ samāpadyate sma / mañjuśrīḥ kumārabhūto 'pi tūṣṇīmbhāvena sthito 'bhūt / sarvāvantaśca parṣanmaṇḍala ṣaḍvikāraṃ prakampamajāyata / bhītāśca devasaṅghā uktrastāḥ sarvabāleśāḥ / sarvadevāśca nāgāśca dānavendrāḥ samātarāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वे च ग्रहमुख्याद्या देवसङ्घाः प्रकम्पिरे । मानुषा प्रकम्पे भिन्नमनसो दुष्टचित्ताश्च पूतनाः

sarve ca grahamukhyādyā devasaṅghāḥ prakampire / mānuṣā prakampe bhinnamanaso duṣṭacittāśca pūtanāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आर्त्ता भीताः ततस्ते वै रौद्रचित्ता नराधिपाः । शरणं ते तदा जग्मुः धर्मराजस्य शासनम्

ārttā bhītāḥ tataste vai raudracittā narādhipāḥ / śaraṇaṃ te tadā jagmuḥ dharmarājasya śāsanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गुह्यकेन्द्रस्य यक्षस्य वज्रपाणिमहाद्युतेः । मञ्जुघोषस्य ते भीताः कुमारस्यैव मन्त्रराट् । समयं च तदा चक्रे मञ्जुघोषस्य अन्तिके

guhyakendrasya yakṣasya vajrapāṇimahādyuteḥ / mañjughoṣasya te bhītāḥ kumārasyaiva mantrarāṭ / samayaṃ ca tadā cakre mañjughoṣasya antike

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

परित्रायस्व भो बाल सर्वसत्त्वानुकम्पक । निर्दहिष्यामि नो अद्य क्रूरकमन्त्रैः सुदारुणैः । क्रोधेन मूर्च्छिता ह्यद्य प्रतिष्ठाम महीतले

paritrāyasva bho bāla sarvasattvānukampaka / nirdahiṣyāmi no adya krūrakamantraiḥ sudāruṇaiḥ / krodhena mūrcchitā hyadya pratiṣṭhāma mahītale

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततस्तां बोधिसत्त्वा वै बालरूपी महाद्युतिः । मा भैष्ठथ सुराः सर्वे यक्षराक्षसदानवा

tatastāṃ bodhisattvā vai bālarūpī mahādyutiḥ / mā bhaiṣṭhatha surāḥ sarve yakṣarākṣasadānavā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

समयं वो मया ह्युक्तः अलङ्घ्यः सर्वदेवतैः । मानुषामानुषाश्चापि सर्वभूतैस्तु केवलैः

samayaṃ vo mayā hyuktaḥ alaṅghyaḥ sarvadevataiḥ / mānuṣāmānuṣāścāpi sarvabhūtaistu kevalaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मैत्रचित्त सदा भूत्वा तन्मन्त्रं स्मरते सदा । सम्बुद्धं द्विपदामग्र्यं शाक्यसिंहं नरोत्तमम्

maitracitta sadā bhūtvā tanmantraṃ smarate sadā / sambuddhaṃ dvipadāmagryaṃ śākyasiṃhaṃ narottamam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तेनैव भाषितं मन्त्रं उष्णीषाद्याः सलोचनाः । त्रैलोक्यगुरवश्चकी तेजोराशिं जयोद्भवम्

tenaiva bhāṣitaṃ mantraṃ uṣṇīṣādyāḥ salocanāḥ / trailokyaguravaścakī tejorāśiṃ jayodbhavam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विजयोष्णीषमन्त्राद्यां पद्मपाणिं सलोकितम् । अवलोकितनाथं च भृकुटी तारां यशस्विनीम्

vijayoṣṇīṣamantrādyāṃ padmapāṇiṃ salokitam / avalokitanāthaṃ ca bhṛkuṭī tārāṃ yaśasvinīm

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

देवीं च सितवासिन्यां महाश्वेता यशोवतीम् । विद्यां भोगवतीं चापि हयग्रीवश्च मन्त्रराट्

devīṃ ca sitavāsinyāṃ mahāśvetā yaśovatīm / vidyāṃ bhogavatīṃ cāpi hayagrīvaśca mantrarāṭ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एते ह्यब्जकुले मन्त्रा प्रधाना जिननिःसृता । एकाक्षरश्चक्रवर्ती वा मन्त्राणामधिपतिं प्रभुम्

ete hyabjakule mantrā pradhānā jinaniḥsṛtā / ekākṣaraścakravartī vā mantrāṇāmadhipatiṃ prabhum

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्मृत्वा देवदेवं च मन्त्रनाथं महाद्युतिम् । क्रोधमप्रभवो तस्य यमान्तो नाम नामतः

smṛtvā devadevaṃ ca mantranāthaṃ mahādyutim / krodhamaprabhavo tasya yamānto nāma nāmataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अवलोकितनाथस्य चेतांसि करुणोदयाः । महाकरुणाकृष्टमनसो पूर्वबुद्धैः प्रकाशिता

avalokitanāthasya cetāṃsi karuṇodayāḥ / mahākaruṇākṛṣṭamanaso pūrvabuddhaiḥ prakāśitā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सा तारा तारयते जन्तूं अवलोकितभाषिता । विद्या समाधिजा आर्या स्त्र्याख्या संज्ञारूपिणी

sā tārā tārayate jantūṃ avalokitabhāṣitā / vidyā samādhijā āryā stryākhyā saṃjñārūpiṇī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बोधिसत्त्वो ऽथ चरते बोधिचारिकमुत्तमाम् । लोकधातुसहस्राणि असङ्ख्या बहुधा पुनः

bodhisattvo 'tha carate bodhicārikamuttamām / lokadhātusahasrāṇi asaṅkhyā bahudhā punaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पर्यटन्त तदा देवी सत्त्वानां हितकारणा । स्त्रीरूपधारिणी भूत्वा मन्त्ररूपेण देहिनाम्

paryaṭanta tadā devī sattvānāṃ hitakāraṇā / strīrūpadhāriṇī bhūtvā mantrarūpeṇa dehinām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विधिनेयतदां सत्त्वां बोधियानेति योजयेत् । चर्या बोधिसत्त्वानां अचिन्तेयं प्रकाशिता

vidhineyatadāṃ sattvāṃ bodhiyāneti yojayet / caryā bodhisattvānāṃ acinteyaṃ prakāśitā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वज्रपाणिं तथा वीरं मन्त्राणामधिपतिं स्मरेत् । मामकीं कुलन्दरीं देवीं त्रैलोक्यप्रतिपूजिताम्

vajrapāṇiṃ tathā vīraṃ mantrāṇāmadhipatiṃ smaret / māmakīṃ kulandarīṃ devīṃ trailokyapratipūjitām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शङ्कुला मेखलां चैव वज्रमुष्टिं यशस्विनीम् । क्रोधेन्द्रतिलकं शत्रुं नीलदण्डं सभैरवम्

śaṅkulā mekhalāṃ caiva vajramuṣṭiṃ yaśasvinīm / krodhendratilakaṃ śatruṃ nīladaṇḍaṃ sabhairavam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एते दूतिगणाः क्रोधाः विद्याध्यक्षाः प्रकीर्तिताः । प्रधानां वज्रकुले सर्वे अस्मद्रक्षिता हि ते

ete dūtigaṇāḥ krodhāḥ vidyādhyakṣāḥ prakīrtitāḥ / pradhānāṃ vajrakule sarve asmadrakṣitā hi te

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गजगन्धं तथा लोके बोधिसत्त्वं महर्द्धिकम् । महास्थानगतं धीमं बोधिसत्त्वं महर्द्धिकम्

gajagandhaṃ tathā loke bodhisattvaṃ maharddhikam / mahāsthānagataṃ dhīmaṃ bodhisattvaṃ maharddhikam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ज्येष्ठं तनयमुख्यं तु समन्तभद्रं सुशोभनम् । यः स्मरेत् तदा काले भयं तेषां न विद्यते

jyeṣṭhaṃ tanayamukhyaṃ tu samantabhadraṃ suśobhanam / yaḥ smaret tadā kāle bhayaṃ teṣāṃ na vidyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

माणिभद्रं तथा नित्यं जम्भलं यक्षमुत्तमम् । सर्वश्रावकप्रत्येकं बुद्धानां च कुतो भयम्

māṇibhadraṃ tathā nityaṃ jambhalaṃ yakṣamuttamam / sarvaśrāvakapratyekaṃ buddhānāṃ ca kuto bhayam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्मरणात् पूजनात् तेषां महारक्षा प्रकीर्त्तिता । बृहत् फलं तदा देवां पुण्याभां च असंज्ञका

smaraṇāt pūjanāt teṣāṃ mahārakṣā prakīrttitā / bṛhat phalaṃ tadā devāṃ puṇyābhāṃ ca asaṃjñakā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्त्रीरूपधारिणां देवीं वीतरागां महर्द्धिकाम् । रत्नत्रये च पूजां वै प्रसन्ना जिनशासने

strīrūpadhāriṇāṃ devīṃ vītarāgāṃ maharddhikām / ratnatraye ca pūjāṃ vai prasannā jinaśāsane

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तेषां न विद्यते किञ्चित् मित्रामित्रभयं यदा । समयं तत्र इत्युक्तः अलङ्घ्यं सर्वमन्त्रिभिः

teṣāṃ na vidyate kiñcit mitrāmitrabhayaṃ yadā / samayaṃ tatra ityuktaḥ alaṅghyaṃ sarvamantribhiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एतत् क्रोधवरे ख्यातं यमान्तस्यैव वर्णिते । समये च स्थितां सत्त्वां अभक्षाः सर्वमानुषाः

etat krodhavare khyātaṃ yamāntasyaiva varṇite / samaye ca sthitāṃ sattvāṃ abhakṣāḥ sarvamānuṣāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततस्ते हृष्टमनसः सर्वे देवा ह्यमानुषाः । समये तस्थिरे सर्वे जिनपुत्रानुबुद्धिना

tataste hṛṣṭamanasaḥ sarve devā hyamānuṣāḥ / samaye tasthire sarve jinaputrānubuddhinā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यक्षसेनापतिः क्रुद्धः वचनं चेत् पराभवम् । सम्प्रकम्प्य तदा सर्वां लोकधातुमसङ्ख्यकाम्

yakṣasenāpatiḥ kruddhaḥ vacanaṃ cet parābhavam / samprakampya tadā sarvāṃ lokadhātumasaṅkhyakām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

निरर्थं क्रोधराजं तु किमर्थमिदं प्रकाशितम् । जिनपुत्रैस्तदा पूर्वं सत्त्वानां विनयकारणात्

nirarthaṃ krodharājaṃ tu kimarthamidaṃ prakāśitam / jinaputraistadā pūrvaṃ sattvānāṃ vinayakāraṇāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रभावं क्रोधराजस्य उद्यष्टं च पुरातनम् । एवमुक्तास्ततो वज्री वज्रं निक्षिप्यं तस्थुरे

prabhāvaṃ krodharājasya udyaṣṭaṃ ca purātanam / evamuktāstato vajrī vajraṃ nikṣipyaṃ tasthure

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततः प्रहस्य मतिमां बालरूपी महर्द्धिकः । कुमारो मञ्जुघोषो वै इमां वाचमुदीरयेत्

tataḥ prahasya matimāṃ bālarūpī maharddhikaḥ / kumāro mañjughoṣo vai imāṃ vācamudīrayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मा प्रदुष्य महायक्ष वज्रपाणि महर्द्धिक । मया प्रकाशितो ह्येष क्रोधराजो महर्द्धिकः

mā praduṣya mahāyakṣa vajrapāṇi maharddhika / mayā prakāśito hyeṣa krodharājo maharddhikaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तवैव मन्त्रं दास्यामि यथेच्छं सम्प्रकाशय । त्वया न शक्यं क्रोधस्य प्रभावं परिकीर्तितम्

tavaiva mantraṃ dāsyāmi yathecchaṃ samprakāśaya / tvayā na śakyaṃ krodhasya prabhāvaṃ parikīrtitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तयैव संस्थितो ह्येष देहस्थ इह दृश्यते । आकृष्टः तेन वै तुभ्यं हृदयं ते यदि पृच्छसि

tayaiva saṃsthito hyeṣa dehastha iha dṛśyate / ākṛṣṭaḥ tena vai tubhyaṃ hṛdayaṃ te yadi pṛcchasi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न शक्यं निवर्त्तितुं ह्यत्र क्रोधाविष्टो हि वै प्रभो । यथेच्छं सम्प्रकाशयस्व समयं त्यक्त्वानुमन्यतः

na śakyaṃ nivarttituṃ hyatra krodhāviṣṭo hi vai prabho / yathecchaṃ samprakāśayasva samayaṃ tyaktvānumanyataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अस्नाते प्रसुप्ते च ग्राम्यधर्मानुवर्त्तिते । तैलाभ्यक्ते अरक्षे च दुष्टचित्तेषु वा सदा

asnāte prasupte ca grāmyadharmānuvarttite / tailābhyakte arakṣe ca duṣṭacitteṣu vā sadā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्यक्तो मन्त्रवरैः सर्वैः अप्रसन्नेषु शासने । वैचिकित्सो तथा मर्त्यो अश्राद्धेषु दुःस्थिते

tyakto mantravaraiḥ sarvaiḥ aprasanneṣu śāsane / vaicikitso tathā martyo aśrāddheṣu duḥsthite

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सद्धर्मरत्नसङ्घे च प्रतिक्षेप्तव्याः समाहिते । नग्नके च सदोच्छिष्टे अशुच्याचारगोचरे

saddharmaratnasaṅghe ca pratikṣeptavyāḥ samāhite / nagnake ca sadocchiṣṭe aśucyācāragocare

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अगुप्ते ह्यमन्त्रयुक्ते च नित्योच्छिष्टे हि निर्घृणे । देवावसथचैत्येषु विहाराङ्गणमण्डले

agupte hyamantrayukte ca nityocchiṣṭe hi nirghṛṇe / devāvasathacaityeṣu vihārāṅgaṇamaṇḍale

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मैथुनाभिरता तत्र तेषां क्रोधो विनाशयेत् । समयभ्रष्टा प्रसन्नाश्च मन्त्रयुक्तिमजानका

maithunābhiratā tatra teṣāṃ krodho vināśayet / samayabhraṣṭā prasannāśca mantrayuktimajānakā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इषिस्खलितगताचारा तेषां क्रोधो निपातयेत् । सर्वेषां मानुषां लोके अप्रमादो न विद्यते

iṣiskhalitagatācārā teṣāṃ krodho nipātayet / sarveṣāṃ mānuṣāṃ loke apramādo na vidyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रमादमभिरागिन्यः समयभ्रंशानुच्छिद्रिणे । हन्यन्ते क्रोधराजेन अप्रयुक्तैस्तु मन्त्रिभिः

pramādamabhirāginyaḥ samayabhraṃśānucchidriṇe / hanyante krodharājena aprayuktaistu mantribhiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वथा बालिशाः सर्वे प्रमादा वशगामिनः । वीतरागां सदा मुक्त्वा प्रत्येकार्हश्रावकाम्

sarvathā bāliśāḥ sarve pramādā vaśagāminaḥ / vītarāgāṃ sadā muktvā pratyekārhaśrāvakām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वे वै क्रोधराजस्य वध्या दण्ड्याश्च सर्वतः । एवमुक्तास्तु मञ्जुश्री करुणाविष्टेन चेतसाम्

sarve vai krodharājasya vadhyā daṇḍyāśca sarvataḥ / evamuktāstu mañjuśrī karuṇāviṣṭena cetasām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अचिन्त्यं चर्यबुद्धानां बोधिसत्त्वां महर्द्धिकाम् । एवमुक्त्वा ततः सर्वां तूष्णीम्भूतो हि तस्थुरे

acintyaṃ caryabuddhānāṃ bodhisattvāṃ maharddhikām / evamuktvā tataḥ sarvāṃ tūṣṇīmbhūto hi tasthure

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ वज्रधरः श्रीमां भूयो वज्रं परामृशेत् । गृह्य वज्रं तदा तुष्टो लब्ध्वानुज्ञां प्रभाषत इति

atha vajradharaḥ śrīmāṃ bhūyo vajraṃ parāmṛśet / gṛhya vajraṃ tadā tuṣṭo labdhvānujñāṃ prabhāṣata iti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.