तथा ज्ञानाग्निना पापं सर्वं दहति वेदवित् ॥ म्न् ११।२४६[२४५म्] ॥ इत्य् एतद् एनसाम् उक्तं प्रायश्चित्तं यथाविधि & अत ऊर्ध्वं रहस्या७नां प्रायश्चित्तं निबोधत ॥ म्न् ११।२४७[२४६म्] ॥ स-व्याहृति-प्रणवकाः प्राणायामास् तु षोडश & अपि भ्रूणहनं मासात् पुनन्त्य् अहर् अहः कृताः ॥ म्न् ११।२४८[२४७म्] ॥ कौत्सं जप्त्वा९प इत्य् एतद् वसिष्ठं च प्रती७त्य् ऋचम् & माहित्रं शुद्धवत्यश् च सुरापो ऽपि विशुध्यति ॥ म्न् ११।२४९[२४८म्] ॥ सकृज् जप्त्वा०स्यवामीयं शिवसंकल्पम् एव च & अपहृत्य सुवर्णं तु क्षणाद् भवति निर्-मलः ॥ म्न् ११।२५०[२४९म्] ॥ हविष्पान्तीयम् अभ्यस्य न तमं ह इती७ति च & जपित्वा पौरुषं सूक्तं मुच्यते गुरुतल्पगः ॥ म्न् ११।२५१[२५०म्] ॥ एनसां स्थूल-सूक्ष्माणां चिकीर्षन्न् अपनोदनम् & अवे७त्य् ऋचं जपेद् अब्दं यत् किं चे७दम् इती७ति वा ॥ म्न् ११।२५२[२५१म्] ॥ प्रतिगृह्या७प्रतिग्राह्यं भुक्त्वा चा७न्नं विगर्हितम् & जपंस् तरत्समन्दीयं पूयते मानवस् त्र्यहात् ॥ म्न् ११।२५३[२५२म्] ॥ सोमारौद्रं तु बह्व्-एनाः मासम् अभ्यस्य शुध्यति [म्: समाम् अभ्यस्य] & स्रवन्त्याम् आचरन् स्नानम् अर्यम्णाम् इति च तृचम् ॥ म्न् ११।२५४[२५३म्] ॥ अब्दार्धम् इन्द्रम् इत्य् एतद् एनस्वी सप्तकं जपेत् & अप्रशस्तं तु कृत्वा९प्सु मासम् आसीत भैक्षभुक् ॥ म्न् ११।२५५[२५४म्] ॥ मन्त्रैः शाकलहोमीयैर् अब्दं हुत्वा घृतं द्विजः & सुगुर्व् अप्य् अपहन्त्य् एनो जप्त्वा वा नम इत्य् ऋचम् ॥ म्न् ११।२५६[२५५म्] ॥ महापातकसंयुक्तो ऽनुगच्छेद् गाः समाहितः & अभ्यस्या७ब्दं पावमानीर् भैक्षा३हारो विशुध्यति ॥ म्न् ११।२५७[२५६म्] ॥ अरण्ये वा त्रिर् अभ्यस्य प्रयतो वेदसंहिताम् & मुच्यते पातकैः सर्वैः पराकैः शोधितस् त्रिभिः ॥ म्न् ११।२५८[२५७म्] ॥ त्र्यहं तू७पवसेद् युक्तस् त्रिर् अह्नो ऽभ्युपयन्न् अपः & मुच्यते पातकैः सर्वैस् त्रिर् जपित्वा९घमर्षणम् ॥ म्न् ११।२५९[२५८म्] ॥ यथा९श्वमेधः क्रतुराट् सर्वपापाप-नोदनः & तथा९घमर्षणं सूक्तं सर्वपापाप-नोदनम् ॥ म्न् ११।२६०[२५९म्] ॥ हत्वा लोकान् अपी७मांस् त्रीन् अश्नन्न् अपि यतस् ततः & ऋग्वेदं धारयन् विप्रो नै७नः प्राप्नोति किं चन ॥ म्न् ११।२६१[२६०म्] ॥ ऋक्संहितां त्रिर् अभ्यस्य यजुषां वा समाहितः & साम्नां वा स-रहस्यानां सर्वपापैः प्रमुच्यते ॥ म्न् ११।२६२[२६१म्] ॥ यथा महाह्रदं प्राप्य क्षिप्तं लोष्टं विनश्यति & तथा दुश्चरितं सर्वं वेदे त्रिवृति मज्जति ॥ म्न् ११।२६३[२६२म्] ॥ ऋचो यजूंषि चा७न्यानि सामानि विविधानि च & एष ज्ञेयस् त्रिवृद्वेदो यो वेदै७नं स वेदवित् ॥ म्न् ११।२६४[२६३म्] ॥ आद्यं यत् त्र्यक्षरं ब्रह्म त्रयी यस्मिन् प्रतिष्ठिता & स गुह्यो ऽन्यस् त्रिवृद्वेदो यस् तं वेद स वेदवित् ॥ म्न् ११।२६५[२६४म्] ॥ चातुर्वर्ण्यस्य कृत्स्नो ऽयम् उक्तो धर्मस् त्वया९नघः & कर्मणां फलनिर्वृत्तिं शंस नस् तत्त्वतः पराम्
tathā jñānāgninā pāpaṃ sarvaṃ dahati vedavit // Mn 11.246[245M] // ity etad enasām uktaṃ prāyaścittaṃ yathāvidhi & ata ūrdhvaṃ rahasyā7nāṃ prāyaścittaṃ nibodhata // Mn 11.247[246M] // sa-vyāhṛti-praṇavakāḥ prāṇāyāmās tu ṣoḍaśa & api bhrūṇahanaṃ māsāt punanty ahar ahaḥ kṛtāḥ // Mn 11.248[247M] // kautsaṃ japtvā9pa ity etad vasiṣṭhaṃ ca pratī7ty ṛcam & māhitraṃ śuddhavatyaś ca surāpo 'pi viśudhyati // Mn 11.249[248M] // sakṛj japtvā0syavāmīyaṃ śivasaṃkalpam eva ca & apahṛtya suvarṇaṃ tu kṣaṇād bhavati nir-malaḥ // Mn 11.250[249M] // haviṣpāntīyam abhyasya na tamaṃ ha itī7ti ca & japitvā pauruṣaṃ sūktaṃ mucyate gurutalpagaḥ // Mn 11.251[250M] // enasāṃ sthūla-sūkṣmāṇāṃ cikīrṣann apanodanam & ave7ty ṛcaṃ japed abdaṃ yat kiṃ ce7dam itī7ti vā // Mn 11.252[251M] // pratigṛhyā7pratigrāhyaṃ bhuktvā cā7nnaṃ vigarhitam & japaṃs taratsamandīyaṃ pūyate mānavas tryahāt // Mn 11.253[252M] // somāraudraṃ tu bahv-enāḥ māsam abhyasya śudhyati [M: samām abhyasya] & sravantyām ācaran snānam aryamṇām iti ca tṛcam // Mn 11.254[253M] // abdārdham indram ity etad enasvī saptakaṃ japet & apraśastaṃ tu kṛtvā9psu māsam āsīta bhaikṣabhuk // Mn 11.255[254M] // mantraiḥ śākalahomīyair abdaṃ hutvā ghṛtaṃ dvijaḥ & sugurv apy apahanty eno japtvā vā nama ity ṛcam // Mn 11.256[255M] // mahāpātakasaṃyukto 'nugacched gāḥ samāhitaḥ & abhyasyā7bdaṃ pāvamānīr bhaikṣā3hāro viśudhyati // Mn 11.257[256M] // araṇye vā trir abhyasya prayato vedasaṃhitām & mucyate pātakaiḥ sarvaiḥ parākaiḥ śodhitas tribhiḥ // Mn 11.258[257M] // tryahaṃ tū7pavased yuktas trir ahno 'bhyupayann apaḥ & mucyate pātakaiḥ sarvais trir japitvā9ghamarṣaṇam // Mn 11.259[258M] // yathā9śvamedhaḥ kraturāṭ sarvapāpāpa-nodanaḥ & tathā9ghamarṣaṇaṃ sūktaṃ sarvapāpāpa-nodanam // Mn 11.260[259M] // hatvā lokān apī7māṃs trīn aśnann api yatas tataḥ & ṛgvedaṃ dhārayan vipro nai7naḥ prāpnoti kiṃ cana // Mn 11.261[260M] // ṛksaṃhitāṃ trir abhyasya yajuṣāṃ vā samāhitaḥ & sāmnāṃ vā sa-rahasyānāṃ sarvapāpaiḥ pramucyate // Mn 11.262[261M] // yathā mahāhradaṃ prāpya kṣiptaṃ loṣṭaṃ vinaśyati & tathā duścaritaṃ sarvaṃ vede trivṛti majjati // Mn 11.263[262M] // ṛco yajūṃṣi cā7nyāni sāmāni vividhāni ca & eṣa jñeyas trivṛdvedo yo vedai7naṃ sa vedavit // Mn 11.264[263M] // ādyaṃ yat tryakṣaraṃ brahma trayī yasmin pratiṣṭhitā & sa guhyo 'nyas trivṛdvedo yas taṃ veda sa vedavit // Mn 11.265[264M] // cāturvarṇyasya kṛtsno 'yam ukto dharmas tvayā9naghaḥ & karmaṇāṃ phalanirvṛttiṃ śaṃsa nas tattvataḥ parām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स तान् उवाच धर्मा३त्मा महर्षीन् मानवो भृगुः & अस्य सर्वस्य शृणुत कर्मयोगस्य निर्णयम्
sa tān uvāca dharmā3tmā maharṣīn mānavo bhṛguḥ & asya sarvasya śṛṇuta karmayogasya nirṇayam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शुभा१शुभ-फलं कर्म मनो-वाग्-देह-संभवम् & कर्मजा गतयो नॄणाम् उत्तमा१धम-मध्यमः
śubhā1śubha-phalaṃ karma mano-vāg-deha-saṃbhavam & karmajā gatayo nṝṇām uttamā1dhama-madhyamaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्ये७ह त्रिविधस्या७पि त्र्यधिष्ठानस्य देहिनः & दशलक्षणयुक्तस्य मनो विद्यात् प्रवर्तकम्
tasye7ha trividhasyā7pi tryadhiṣṭhānasya dehinaḥ & daśalakṣaṇayuktasya mano vidyāt pravartakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
परद्रव्येष्व् अभिध्यानं मनसा९निष्टचिन्तनम् & वितथाभिनिवेशश् च त्रिविधं कर्म मानसम्
paradravyeṣv abhidhyānaṃ manasā9niṣṭacintanam & vitathābhiniveśaś ca trividhaṃ karma mānasam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पारुष्यम् अनृतं चै७व पैशुन्यं चा७पि सर्वशः & असंबद्धप्रलापश् च वाङ्-मयं स्याच् चतुर्विधम्
pāruṣyam anṛtaṃ cai7va paiśunyaṃ cā7pi sarvaśaḥ & asaṃbaddhapralāpaś ca vāṅ-mayaṃ syāc caturvidham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अदत्तानाम् उपादानं हिंसा चै७वा७विधानतः & परदारो१पसेवा च शारीरं त्रिविधं स्मृतम्
adattānām upādānaṃ hiṃsā cai7vā7vidhānataḥ & paradāro1pasevā ca śārīraṃ trividhaṃ smṛtam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मानसं मनसै९वा७यम् उपभुङ्क्ते शुभा१शुभम् & वाचा वाचा कृतं कर्म कायेनै७व च कायिकम्
mānasaṃ manasai9vā7yam upabhuṅkte śubhā1śubham & vācā vācā kṛtaṃ karma kāyenai7va ca kāyikam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शरीरजैः कर्मदोषैर् याति स्थावरतां नरः & वाचिकैः पक्षि-मृगतां मानसैर् अन्त्यजातिताम्
śarīrajaiḥ karmadoṣair yāti sthāvaratāṃ naraḥ & vācikaiḥ pakṣi-mṛgatāṃ mānasair antyajātitām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वाग्दण्डो ऽथ मनोदण्डः कायदण्डस् तथै९व च & यस्यै७ते निहिता बुद्धौ त्रिदण्डी९ति स उच्यते
vāgdaṇḍo 'tha manodaṇḍaḥ kāyadaṇḍas tathai9va ca & yasyai7te nihitā buddhau tridaṇḍī9ti sa ucyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्रिदण्डम् एतन् निक्षिप्य सर्वभूतेषु मानवः & काम-क्रोधौ तु संयम्य ततः सिद्धिं नियच्छति [म्: काम-क्रोधौ सुसंयम्य ततः सिद्धिं निगच्छति]
tridaṇḍam etan nikṣipya sarvabhūteṣu mānavaḥ & kāma-krodhau tu saṃyamya tataḥ siddhiṃ niyacchati [M: kāma-krodhau susaṃyamya tataḥ siddhiṃ nigacchati]
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यो ऽस्या८त्मनः कारयिता तं क्षेत्रज्ञं प्रचक्षते & यः करोति तु कर्माणि स भूतात्मो९च्यते बुधैः
yo 'syā8tmanaḥ kārayitā taṃ kṣetrajñaṃ pracakṣate & yaḥ karoti tu karmāṇi sa bhūtātmo9cyate budhaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जीवसंज्ञो ऽन्तरात्मा९न्यः सहजः सर्वदेहिनाम् & येन वेदयते सर्वं सुखं दुःखं च जन्मसु
jīvasaṃjño 'ntarātmā9nyaḥ sahajaḥ sarvadehinām & yena vedayate sarvaṃ sukhaṃ duḥkhaṃ ca janmasu
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ताव् उभौ भूतसंपृक्तौ महान् क्षेत्रज्ञ एव च & उच्चावचेषु भूतेषु स्थितं तं व्याप्य तिष्ठतः
tāv ubhau bhūtasaṃpṛktau mahān kṣetrajña eva ca & uccāvaceṣu bhūteṣu sthitaṃ taṃ vyāpya tiṣṭhataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
असंख्या मूर्तयस् तस्य निष्पतन्ति शरीरतः & उच्चावचानि भूतानि सततं चेष्टयन्ति याः
asaṃkhyā mūrtayas tasya niṣpatanti śarīrataḥ & uccāvacāni bhūtāni satataṃ ceṣṭayanti yāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पञ्चभ्य एव मात्राभ्यः प्रेत्य दुष्कृतिनां नृणाम् [म्: पञ्चभ्य एव भूतेभ्यः] & शरीरं यातनार्थीयम् अन्यद् उत्पद्यते ध्रुवम्
pañcabhya eva mātrābhyaḥ pretya duṣkṛtināṃ nṛṇām [M: pañcabhya eva bhūtebhyaḥ] & śarīraṃ yātanārthīyam anyad utpadyate dhruvam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तेना७नुभूय ता यामीः शरीरेणे७ह यातनाः & तास्व् एव भूतमात्रासु प्रलीयन्ते विभागशः
tenā7nubhūya tā yāmīḥ śarīreṇe7ha yātanāḥ & tāsv eva bhūtamātrāsu pralīyante vibhāgaśaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सो ऽनुभूया७सुखो१दर्कान् दोषान् विषयसङ्गजान् & व्यपेत-कल्मषो ऽभ्येति ताव् एवो७भौ महौ२जसौ
so 'nubhūyā7sukho1darkān doṣān viṣayasaṅgajān & vyapeta-kalmaṣo 'bhyeti tāv evo7bhau mahau2jasau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तौ धर्मं पश्यतस् तस्य पापं चा७तन्द्रितौ सह & याभ्यां प्राप्नोति संपृक्तः प्रेत्ये७ह च सुखा१सुखम्
tau dharmaṃ paśyatas tasya pāpaṃ cā7tandritau saha & yābhyāṃ prāpnoti saṃpṛktaḥ pretye7ha ca sukhā1sukham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यद्य् आचरति धर्मं स प्रायशो ऽधर्मम् अल्पशः [म्: यथा८चरति] & तैर् एव चा८वृतो भूतैः स्वर्गे सुखम् उपाश्नुते
yady ācarati dharmaṃ sa prāyaśo 'dharmam alpaśaḥ [M: yathā8carati] & tair eva cā8vṛto bhūtaiḥ svarge sukham upāśnute
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यदि तु प्रायशो ऽधर्मं सेवते धर्मम् अल्पशः & तैर् भूतैः स परित्यक्तो यामीः प्राप्नोति यातनाः
yadi tu prāyaśo 'dharmaṃ sevate dharmam alpaśaḥ & tair bhūtaiḥ sa parityakto yāmīḥ prāpnoti yātanāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यामीस् ता यातनाः प्राप्य स जीवो वीत-कल्मषः & तान्य् एव पञ्च भूतानि पुनर् अप्येति भागशः
yāmīs tā yātanāḥ prāpya sa jīvo vīta-kalmaṣaḥ & tāny eva pañca bhūtāni punar apyeti bhāgaśaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एता दृष्ट्वा९स्य जीवस्य गतीः स्वेनै७व चेतसा & धर्मतो ऽधर्मतश् चै७व धर्मे दध्यात् सदा मनः
etā dṛṣṭvā9sya jīvasya gatīḥ svenai7va cetasā & dharmato 'dharmataś cai7va dharme dadhyāt sadā manaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सत्त्वं रजस् तमश् चै७व त्रीन् विद्याद् आत्मनो गुणान् & यैर् व्याप्ये७मान् स्थितो भावान् महान् सर्वान् अशेषतः
sattvaṃ rajas tamaś cai7va trīn vidyād ātmano guṇān & yair vyāpye7mān sthito bhāvān mahān sarvān aśeṣataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यो यदै९षां गुणो देहे साकल्येना७तिरिच्यते & स तदा तद्गुणप्रायं तं करोति शरीरिणम्
yo yadai9ṣāṃ guṇo dehe sākalyenā7tiricyate & sa tadā tadguṇaprāyaṃ taṃ karoti śarīriṇam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सत्त्वं ज्ञानं तमो ऽज्ञानं राग-द्वेषौ रजः स्मृतम् & एतद् व्याप्तिमद् एतेषां सर्वभूताश्रितं वपुः
sattvaṃ jñānaṃ tamo 'jñānaṃ rāga-dveṣau rajaḥ smṛtam & etad vyāptimad eteṣāṃ sarvabhūtāśritaṃ vapuḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्र यत् प्रीतिसंयुक्तं किं चिद् आत्मनि लक्षयेत् & प्रशान्तम् इव शुद्धाभं सत्त्वं तद् उपधारयेत्
tatra yat prītisaṃyuktaṃ kiṃ cid ātmani lakṣayet & praśāntam iva śuddhābhaṃ sattvaṃ tad upadhārayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यत् तु दुःखसमायुक्तम् अप्रीतिकरम् आत्मनः & तद् रजो प्रतीपं विद्यात् सततं हारि देहिनाम् [म्: हर्तृ]
yat tu duḥkhasamāyuktam aprītikaram ātmanaḥ & tad rajo pratīpaṃ vidyāt satataṃ hāri dehinām [M: hartṛ]
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यत् तु स्यान् मोहसंयुक्तम् अव्यक्तं विषयात्मकम् & अप्रतर्क्यम् अविज्ञेयं तमस् तद् उपधारयेत्
yat tu syān mohasaṃyuktam avyaktaṃ viṣayātmakam & apratarkyam avijñeyaṃ tamas tad upadhārayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्रयाणाम् अपि चै७तेषां गुणानां यः फलो१दयः & अग्र्यो मध्यो जघन्यश् च तं प्रवक्ष्याम्य् अशेषतः
trayāṇām api cai7teṣāṃ guṇānāṃ yaḥ phalo1dayaḥ & agryo madhyo jaghanyaś ca taṃ pravakṣyāmy aśeṣataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वेदाभ्यासस् तपो ज्ञानं शौचम् इन्द्रियनिग्रहः & धर्मक्रिया०त्मचिन्ता च सात्त्विकं गुणलक्षणम्
vedābhyāsas tapo jñānaṃ śaucam indriyanigrahaḥ & dharmakriyā0tmacintā ca sāttvikaṃ guṇalakṣaṇam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आरम्भरुचिता९धैर्यम् असत्कार्य-परिग्रहः & विषयो१पसेवा चा७जस्रं राजसं गुणलक्षणम्
ārambharucitā9dhairyam asatkārya-parigrahaḥ & viṣayo1pasevā cā7jasraṃ rājasaṃ guṇalakṣaṇam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
लोभः स्वप्नो ऽधृतिः क्रौर्यं नास्तिक्यं भिन्नवृत्तिता & याचिष्णुता प्रमादश् च तामसं गुणलक्षणम्
lobhaḥ svapno 'dhṛtiḥ krauryaṃ nāstikyaṃ bhinnavṛttitā & yāciṣṇutā pramādaś ca tāmasaṃ guṇalakṣaṇam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्रयाणाम् अपि चै७तेषां गुणानां त्रिषु तिष्ठताम् & इदं सामासिकं ज्ञेयं क्रमशो गुणलक्षणम्
trayāṇām api cai7teṣāṃ guṇānāṃ triṣu tiṣṭhatām & idaṃ sāmāsikaṃ jñeyaṃ kramaśo guṇalakṣaṇam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यत् कर्म कृत्वा कुर्वंश् च करिष्यंश् चै७व लज्जति & तज् ज्ञेयं विदुषा सर्वं तामसं गुणलक्षणम्
yat karma kṛtvā kurvaṃś ca kariṣyaṃś cai7va lajjati & taj jñeyaṃ viduṣā sarvaṃ tāmasaṃ guṇalakṣaṇam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
येना७स्मिन् कर्मना लोके ख्यातिम् इच्छति पुष्कलाम् & न च शोचत्य् असंपत्तौ तद् विज्ञेयं तु राजसम्
yenā7smin karmanā loke khyātim icchati puṣkalām & na ca śocaty asaṃpattau tad vijñeyaṃ tu rājasam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यत् सर्वेणे७च्छति ज्ञातुं यन् न लज्जति चा८चरन् & येन तुष्यति चा८त्मा९स्य तत् सत्त्वगुणलक्षणम्
yat sarveṇe7cchati jñātuṃ yan na lajjati cā8caran & yena tuṣyati cā8tmā9sya tat sattvaguṇalakṣaṇam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तमसो लक्षणं कामो रजसस् त्व् अर्थ उच्यते & सत्त्वस्य लक्षणं धर्मः श्रैष्ठ्यम् एषां यथो२त्तरम्
tamaso lakṣaṇaṃ kāmo rajasas tv artha ucyate & sattvasya lakṣaṇaṃ dharmaḥ śraiṣṭhyam eṣāṃ yatho2ttaram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
येन यस् तु गुणेनै७षां संसरान् प्रतिपद्यते [म्: येन यांस् तु] & तान् समासेन वक्ष्यामि सर्वस्या७स्य यथाक्रमम्
yena yas tu guṇenai7ṣāṃ saṃsarān pratipadyate [M: yena yāṃs tu] & tān samāsena vakṣyāmi sarvasyā7sya yathākramam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
देवत्वं सात्त्विका यान्ति मनुष्यत्वं च राजसाः & तिर्यक्त्वं तामसा नित्यम् इत्य् एषा त्रिविधा गतिः
devatvaṃ sāttvikā yānti manuṣyatvaṃ ca rājasāḥ & tiryaktvaṃ tāmasā nityam ity eṣā trividhā gatiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्रिविधा त्रिविधै९षा तु विज्ञेया गौणिकी गतिः & अधमा मध्यमा१ग्र्या च कर्म-विद्या-विशेषतः
trividhā trividhai9ṣā tu vijñeyā gauṇikī gatiḥ & adhamā madhyamā1gryā ca karma-vidyā-viśeṣataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्थावराः कृमि-कीटाश् च मत्स्याः सर्पाः स-कच्छपाः & पशवश् च मृगाश् चै७व जघन्या तामसी गतिः
sthāvarāḥ kṛmi-kīṭāś ca matsyāḥ sarpāḥ sa-kacchapāḥ & paśavaś ca mṛgāś cai7va jaghanyā tāmasī gatiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हस्तिनश् च तुरङ्गाश् च शूद्रा म्लेच्छाश् च गर्हिताः & सिंहा व्याघ्रा वराहाश् च मध्यमा तामसी गतिः
hastinaś ca turaṅgāś ca śūdrā mlecchāś ca garhitāḥ & siṃhā vyāghrā varāhāś ca madhyamā tāmasī gatiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चारणाश् च सुपर्णाश् च पुरुषाश् चै७व दाम्भिकाः & रक्षांसि च पिशाचाश् च तामसीषू७त्तमा गतिः
cāraṇāś ca suparṇāś ca puruṣāś cai7va dāmbhikāḥ & rakṣāṃsi ca piśācāś ca tāmasīṣū7ttamā gatiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
झल्ला मल्ला नटाश् चै७व पुरुषाः शस्त्र-वृत्तयः & द्यूत-पान-प्रसक्ताश् च जघन्या राजसी गतिः
jhallā mallā naṭāś cai7va puruṣāḥ śastra-vṛttayaḥ & dyūta-pāna-prasaktāś ca jaghanyā rājasī gatiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
राजानः क्षत्रियाश् चै७व राज्ञां चै७व पुरोहिताः & वाद-युद्ध-प्रधानाश् च मध्यमा राजसी गतिः
rājānaḥ kṣatriyāś cai7va rājñāṃ cai7va purohitāḥ & vāda-yuddha-pradhānāś ca madhyamā rājasī gatiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गन्धर्वा गुह्यका यक्षा विबुधानुचराश् च ये & तथै९वा७प्सरसः सर्वा राजसीषू७त्तमा गतिः
gandharvā guhyakā yakṣā vibudhānucarāś ca ye & tathai9vā7psarasaḥ sarvā rājasīṣū7ttamā gatiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तापसा यतयो विप्रा ये च वैमानिका गणाः & नक्षत्राणि च दैत्याश् च प्रथमा सात्त्विकी गतिः
tāpasā yatayo viprā ye ca vaimānikā gaṇāḥ & nakṣatrāṇi ca daityāś ca prathamā sāttvikī gatiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यज्वान ऋषयो देवा वेदा ज्योतींषि वत्सराः & पितरश् चै७व साध्याश् च द्वितीया सात्त्विकी गतिः
yajvāna ṛṣayo devā vedā jyotīṃṣi vatsarāḥ & pitaraś cai7va sādhyāś ca dvitīyā sāttvikī gatiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ब्रह्मा विश्वसृजो धर्मो महान् अव्यक्तम् एव च & उत्तमां सात्त्विकीम् एतां गतिम् आहुर् मनीषिणः
brahmā viśvasṛjo dharmo mahān avyaktam eva ca & uttamāṃ sāttvikīm etāṃ gatim āhur manīṣiṇaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एष सर्वः समुद्दिष्टस् त्रि-प्रकारस्य कर्मणः [म्: त्रिष्-प्रकारस्य] & त्रिविधस् त्रिविधः कृत्स्नः संसारः सार्वभौतिकः
eṣa sarvaḥ samuddiṣṭas tri-prakārasya karmaṇaḥ [M: triṣ-prakārasya] & trividhas trividhaḥ kṛtsnaḥ saṃsāraḥ sārvabhautikaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इन्द्रियाणां प्रसङ्गेन धर्मस्या७सेवनेन च & पापान् संयान्ति संसारान् अविद्वांसो नराधमाः
indriyāṇāṃ prasaṅgena dharmasyā7sevanena ca & pāpān saṃyānti saṃsārān avidvāṃso narādhamāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यां यां योनिं तु जीवो ऽयं येन येने७ह कर्मणा & क्रमशो याति लोके ऽस्मिंस् तत् तत् सर्वं निबोधत
yāṃ yāṃ yoniṃ tu jīvo 'yaṃ yena yene7ha karmaṇā & kramaśo yāti loke 'smiṃs tat tat sarvaṃ nibodhata
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बहून् वर्षगणान् घोरान् नरकान् प्राप्य तत्क्षयात् & संसारान् प्रतिपद्यन्ते महापातकिनस् त्व् इमान्
bahūn varṣagaṇān ghorān narakān prāpya tatkṣayāt & saṃsārān pratipadyante mahāpātakinas tv imān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्व-सूकर-खरो१ष्ट्राणां गो-ऽजा१वि-मृग-पक्षिणां & चण्डाल-पुक्कसानां च ब्रह्महा योनिम् ऋच्छति
śva-sūkara-kharo1ṣṭrāṇāṃ go-'jā1vi-mṛga-pakṣiṇāṃ & caṇḍāla-pukkasānāṃ ca brahmahā yonim ṛcchati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कृमि-कीट-पतङ्गानां विड्-भुजां चै७व पक्षिणाम् & हिंस्राणां चै७व सत्त्वानां सुरापो ब्राह्मणो व्रजेत्
kṛmi-kīṭa-pataṅgānāṃ viḍ-bhujāṃ cai7va pakṣiṇām & hiṃsrāṇāṃ cai7va sattvānāṃ surāpo brāhmaṇo vrajet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
लूता२हि-सरटानां च तिरश्चां चा७म्बुचारिणाम् & हिंस्राणां च पिशाचानां स्तेनो विप्रः सहस्रशः
lūtā2hi-saraṭānāṃ ca tiraścāṃ cā7mbucāriṇām & hiṃsrāṇāṃ ca piśācānāṃ steno vipraḥ sahasraśaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तृण-गुल्म-लतानां च क्रव्यादां दंष्ट्रिणाम् अपि & क्रूरकर्मकृतां चै७व शतशो गुरुतल्पगः
tṛṇa-gulma-latānāṃ ca kravyādāṃ daṃṣṭriṇām api & krūrakarmakṛtāṃ cai7va śataśo gurutalpagaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हिंस्रा भवन्ति क्रव्यादाः कृमयो ऽमेध्यभक्षिणः & परस्परादिनः स्तेनाः प्रेत्या७न्त्यस्त्रीनिषेविणः
hiṃsrā bhavanti kravyādāḥ kṛmayo 'medhyabhakṣiṇaḥ & parasparādinaḥ stenāḥ pretyā7ntyastrīniṣeviṇaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
संयोगं पतितैर् गत्वा परस्यै७व च योषितम् & अपहृत्य च विप्रस्वं भवति ब्रह्मराक्षसः
saṃyogaṃ patitair gatvā parasyai7va ca yoṣitam & apahṛtya ca viprasvaṃ bhavati brahmarākṣasaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मणि-मुक्ता-प्रवालानि हृत्वा लोभेन मानवः & विविधाणि च रत्नानि जायते हेमकर्तृषु
maṇi-muktā-pravālāni hṛtvā lobhena mānavaḥ & vividhāṇi ca ratnāni jāyate hemakartṛṣu
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
धान्यं हृत्वा भवत्य् आखुः कांस्यं हंसो जलं प्लवः & मधु दंशः पयः काको रसं श्वा नकुलो घृतम्
dhānyaṃ hṛtvā bhavaty ākhuḥ kāṃsyaṃ haṃso jalaṃ plavaḥ & madhu daṃśaḥ payaḥ kāko rasaṃ śvā nakulo ghṛtam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मांसं गृध्रो वपां मद्गुस् तैलं तैलपकः खगः & चीरीवाकस् तु लवणं बलाका शकुनिर् दधि
māṃsaṃ gṛdhro vapāṃ madgus tailaṃ tailapakaḥ khagaḥ & cīrīvākas tu lavaṇaṃ balākā śakunir dadhi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कौशेयं तित्तिरिर् हृत्वा क्षौमं हृत्वा तु दर्दुरः & कार्पासतान्तवं क्रौञ्चो गोधा गां वाग्गुदो गुडम्
kauśeyaṃ tittirir hṛtvā kṣaumaṃ hṛtvā tu darduraḥ & kārpāsatāntavaṃ krauñco godhā gāṃ vāggudo guḍam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
छुच्छुन्दरिः शुभान् गन्धान् पत्रशाकं तु बर्हिणः [म्: छुच्छुन्दरीः] & श्वावित् कृतान्नं विविधम् अकृतान्नं तु शल्यकः
chucchundariḥ śubhān gandhān patraśākaṃ tu barhiṇaḥ [M: chucchundarīḥ] & śvāvit kṛtānnaṃ vividham akṛtānnaṃ tu śalyakaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बको भवति हृत्वा९ग्निं गृहकारी ह्य् उपस्करम् & रक्तानि हृत्वा वासांसि जायते जीवजीवकः
bako bhavati hṛtvā9gniṃ gṛhakārī hy upaskaram & raktāni hṛtvā vāsāṃsi jāyate jīvajīvakaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वृको मृगे१भं व्याघ्रो ऽश्वं फल-मूलं तु मर्कटः & स्त्रीम् ऋक्षः स्तोकको वारि यानान्य् उष्ट्रः पशून् अजः
vṛko mṛge1bhaṃ vyāghro 'śvaṃ phala-mūlaṃ tu markaṭaḥ & strīm ṛkṣaḥ stokako vāri yānāny uṣṭraḥ paśūn ajaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यद् वा तद् वा परद्रव्यम् अपहृत्य बलान् नरः & अवश्यं याति तिर्यक्त्वं जग्ध्वा चै७वा७हुतं हविः
yad vā tad vā paradravyam apahṛtya balān naraḥ & avaśyaṃ yāti tiryaktvaṃ jagdhvā cai7vā7hutaṃ haviḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्त्रियो ऽप्य् एतेन कल्पेन हृत्वा दोषम् अवाप्नुयुः & एतेषाम् एव जन्तूनां भार्यात्वम् उपयान्ति ताः
striyo 'py etena kalpena hṛtvā doṣam avāpnuyuḥ & eteṣām eva jantūnāṃ bhāryātvam upayānti tāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्वेभ्यः स्वेभ्यस् तु कर्मभ्यश् च्युता वर्णा ह्य् अनापदि & पापान् संसृत्य संसारान् प्रेष्यतां यान्ति शत्रुषु [म्: यान्ति दस्युषु]
svebhyaḥ svebhyas tu karmabhyaś cyutā varṇā hy anāpadi & pāpān saṃsṛtya saṃsārān preṣyatāṃ yānti śatruṣu [M: yānti dasyuṣu]
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वान्ताश्य् उल्कामुखः प्रेतो विप्रो धर्मात् स्वकाच् च्युतः & अमेध्य-कुणपाशी च क्षत्रियः कटपूतनः [म्: कूटपूतनः]
vāntāśy ulkāmukhaḥ preto vipro dharmāt svakāc cyutaḥ & amedhya-kuṇapāśī ca kṣatriyaḥ kaṭapūtanaḥ [M: kūṭapūtanaḥ]
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मैत्राक्षज्योतिकः प्रेतो वैश्यो भवति पूयभुक् [म्: मैत्राक्षिज्योतिकः] & चैलाशकश् च भवति शूद्रो धर्मात् स्वकाच् च्युतः
maitrākṣajyotikaḥ preto vaiśyo bhavati pūyabhuk [M: maitrākṣijyotikaḥ] & cailāśakaś ca bhavati śūdro dharmāt svakāc cyutaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यथा यथा निषेवन्ते विषयान् विषया३त्मकाः & तथा तथा कुशलता तेषां तेषू७पजायते
yathā yathā niṣevante viṣayān viṣayā3tmakāḥ & tathā tathā kuśalatā teṣāṃ teṣū7pajāyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ते ऽभ्यासात् कर्मणां तेषां पापानाम् अल्प-बुद्धयः & संप्राप्नुवन्ति दुःखानि तासु तास्व् इह योनिषु
te 'bhyāsāt karmaṇāṃ teṣāṃ pāpānām alpa-buddhayaḥ & saṃprāpnuvanti duḥkhāni tāsu tāsv iha yoniṣu
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तामिस्रादिषु चो७ग्रेषु नरकेषु विवर्तनम् & असिपत्रवनादीनि बन्धन-छेदनानि च
tāmisrādiṣu co7greṣu narakeṣu vivartanam & asipatravanādīni bandhana-chedanāni ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विविधाश् चै७व संपीडाः काको१लूकैश् च भक्षणम् & करम्भवालुकातापान् कुम्भीपाकांश् च दारुणान्
vividhāś cai7va saṃpīḍāḥ kāko1lūkaiś ca bhakṣaṇam & karambhavālukātāpān kumbhīpākāṃś ca dāruṇān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
संभवांश् च वियोनीषु दुःख-प्रायासु नित्यशः & शीता३तपा१भिघातांश् च विविधानि भयानि च
saṃbhavāṃś ca viyonīṣu duḥkha-prāyāsu nityaśaḥ & śītā3tapā1bhighātāṃś ca vividhāni bhayāni ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
असकृद् गर्भवासेषु वासं जन्म च दारुणम् & बन्धनानि च काष्ठानि परप्रेष्यत्वम् एव च [म्: कष्टानि]
asakṛd garbhavāseṣu vāsaṃ janma ca dāruṇam & bandhanāni ca kāṣṭhāni parapreṣyatvam eva ca [M: kaṣṭāni]
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बन्धु-प्रिय-वियोगांश् च संवासं चै७व दुर्जनैः & द्रव्यार्जनं च नाशं च मित्रा१मित्रस्य चा७र्जनम्
bandhu-priya-viyogāṃś ca saṃvāsaṃ cai7va durjanaiḥ & dravyārjanaṃ ca nāśaṃ ca mitrā1mitrasya cā7rjanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जरां चै७वा७प्रतीकारां व्याधिभिश् चो७पपीडनम् & क्लेशांश् च विविधांस् तांस् तान् मृत्युम् एव च दुर्-जयम्
jarāṃ cai7vā7pratīkārāṃ vyādhibhiś co7papīḍanam & kleśāṃś ca vividhāṃs tāṃs tān mṛtyum eva ca dur-jayam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यादृशेन तु भावेन यद् यत् कर्म निषेवते & तादृशेन शरीरेण तत् तत् फलम् उपाश्नुते
yādṛśena tu bhāvena yad yat karma niṣevate & tādṛśena śarīreṇa tat tat phalam upāśnute
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एष सर्वः समुद्दिष्टः कर्मणां वः फलो१दयः & नैःश्रेयसकरं कर्म विप्रस्ये७दं निबोधत
eṣa sarvaḥ samuddiṣṭaḥ karmaṇāṃ vaḥ phalo1dayaḥ & naiḥśreyasakaraṃ karma viprasye7daṃ nibodhata
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वेदाभ्यासस् तपो ज्ञानम् इन्द्रियाणां च संयमः & अहिंसा गुरुसेवा च निःश्रेयसकरं परम्
vedābhyāsas tapo jñānam indriyāṇāṃ ca saṃyamaḥ & ahiṃsā gurusevā ca niḥśreyasakaraṃ param
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वेषाम् अपि चै७तेषां शुभानाम् इह कर्मणाम् & किं चिच् छ्रेयस्करतरं कर्मो७क्तं पुरुषं प्रति
sarveṣām api cai7teṣāṃ śubhānām iha karmaṇām & kiṃ cic chreyaskarataraṃ karmo7ktaṃ puruṣaṃ prati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वेषाम् अपि चै७तेषाम् आत्मज्ञानं परं स्मृतम् & तद् ध्य् अग्र्यं सर्वविद्यानां प्राप्यते ह्य् अमृतं ततः
sarveṣām api cai7teṣām ātmajñānaṃ paraṃ smṛtam & tad dhy agryaṃ sarvavidyānāṃ prāpyate hy amṛtaṃ tataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
षण्णाम् एषां तु सर्वेषां कर्मणां प्रेत्य चे७ह च & श्रेयस्करतरं ज्ञेयं सर्वदा कर्म वैदिकम्
ṣaṇṇām eṣāṃ tu sarveṣāṃ karmaṇāṃ pretya ce7ha ca & śreyaskarataraṃ jñeyaṃ sarvadā karma vaidikam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वैदिके कर्मयोगे तु सर्वाण्य् एतान्य् अशेषतः & अन्तर्भवन्ति क्रमशस् तस्मिंस् तस्मिन् क्रियाविधौ
vaidike karmayoge tu sarvāṇy etāny aśeṣataḥ & antarbhavanti kramaśas tasmiṃs tasmin kriyāvidhau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सुखाभ्युदयिकं चै७व नैःश्रेयसिकम् एव च & प्रवृत्तं च निवृत्तं च द्विविधं कर्म वैदिकम्
sukhābhyudayikaṃ cai7va naiḥśreyasikam eva ca & pravṛttaṃ ca nivṛttaṃ ca dvividhaṃ karma vaidikam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इह चा७मुत्र वा काम्यं प्रवृत्तं कर्म कीर्त्यते & निष्-कामं ज्ञातपूर्वं तु निवृत्तम् उपदिश्यते
iha cā7mutra vā kāmyaṃ pravṛttaṃ karma kīrtyate & niṣ-kāmaṃ jñātapūrvaṃ tu nivṛttam upadiśyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रवृत्तं कर्म संसेव्यं देवानाम् एति साम्यताम् & निवृत्तं सेवमानस् तु भूतान्य् अत्येति पञ्च वै
pravṛttaṃ karma saṃsevyaṃ devānām eti sāmyatām & nivṛttaṃ sevamānas tu bhūtāny atyeti pañca vai
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वभूतेषु चा८त्मानं सर्वभूतानि चा८त्मनि & समं पश्यन्न् आत्मयाजी स्वाराज्यम् अधिगच्छति
sarvabhūteṣu cā8tmānaṃ sarvabhūtāni cā8tmani & samaṃ paśyann ātmayājī svārājyam adhigacchati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यथो२क्तान्य् अपि कर्माणि परिहाय द्विजोत्तमः & आत्मज्ञाने शमे च स्याद् वेदाभ्यासे च यत्नवान्
yatho2ktāny api karmāṇi parihāya dvijottamaḥ & ātmajñāne śame ca syād vedābhyāse ca yatnavān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एतद् धि जन्मसाफल्यं ब्राह्मणस्य विशेषतः & प्राप्यै७तत् कृत-कृत्यो हि द्विजो भवति ना७न्यथा
etad dhi janmasāphalyaṃ brāhmaṇasya viśeṣataḥ & prāpyai7tat kṛta-kṛtyo hi dvijo bhavati nā7nyathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पितृ-देव-मनुष्याणां वेदश् चक्षुः सनातनम् & अशक्यं चा७प्रमेयं च वेदशास्त्रम् इति स्थितिः
pitṛ-deva-manuṣyāṇāṃ vedaś cakṣuḥ sanātanam & aśakyaṃ cā7prameyaṃ ca vedaśāstram iti sthitiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
या वेदबाह्याः स्मृतयो याश् च काश् च कुदृष्टयः [म्: श्रुतयो] & सर्वास् ता निष्-फलाः प्रेत्य तमो-निष्ठा हि ताः स्मृताः
yā vedabāhyāḥ smṛtayo yāś ca kāś ca kudṛṣṭayaḥ [M: śrutayo] & sarvās tā niṣ-phalāḥ pretya tamo-niṣṭhā hi tāḥ smṛtāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उत्पद्यन्ते च्यवन्ते च यान्य् अतो ऽन्यानि कानि चित् [म्: उत्पद्यन्ते विनश्यन्ति] & तान्य् अर्वाक्कालिकतया निष्-फलान्य् अनृतानि च
utpadyante cyavante ca yāny ato 'nyāni kāni cit [M: utpadyante vinaśyanti] & tāny arvākkālikatayā niṣ-phalāny anṛtāni ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चातुर्वर्ण्यं त्रयो लोकाश् चत्वारश् चा८श्रमाः पृथक् & भूतं भव्यं भविष्यं च सर्वं वेदात् प्रसिध्यति [म्: भूतं भवद् भविष्यं च]
cāturvarṇyaṃ trayo lokāś catvāraś cā8śramāḥ pṛthak & bhūtaṃ bhavyaṃ bhaviṣyaṃ ca sarvaṃ vedāt prasidhyati [M: bhūtaṃ bhavad bhaviṣyaṃ ca]
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शब्दः स्पर्शश् च रूपं च रसो गन्धश् च पञ्चमः & वेदाद् एव प्रसूयन्ते प्रसूतिर् गुण-कर्मतः
śabdaḥ sparśaś ca rūpaṃ ca raso gandhaś ca pañcamaḥ & vedād eva prasūyante prasūtir guṇa-karmataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बिभर्ति सर्वभूतानि वेदशास्त्रं सनातनम् & तस्माद् एतत् परं मन्ये यज् जन्तोर् अस्य साधनम्
bibharti sarvabhūtāni vedaśāstraṃ sanātanam & tasmād etat paraṃ manye yaj jantor asya sādhanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सेनापत्यं च राज्यं च दण्डनेतृत्वम् एव च [म्: सैनापत्यं] & सर्वलोकाधिपत्यं च वेदशास्त्रविद् अर्हति
senāpatyaṃ ca rājyaṃ ca daṇḍanetṛtvam eva ca [M: saināpatyaṃ] & sarvalokādhipatyaṃ ca vedaśāstravid arhati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यथा जात-बलो वह्निर् दहत्य् आर्द्रान् अपि द्रुमान् & तथा दहति वेदज्ञः कर्मजं दोषम् आत्मनः
yathā jāta-balo vahnir dahaty ārdrān api drumān & tathā dahati vedajñaḥ karmajaṃ doṣam ātmanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वेदशास्त्रार्थतत्त्वज्ञो यत्र तत्रा८श्रमे वसन् & इहै७व लोके तिष्ठन् स ब्रह्मभूयाय कल्पते
vedaśāstrārthatattvajño yatra tatrā8śrame vasan & ihai7va loke tiṣṭhan sa brahmabhūyāya kalpate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अज्ञेभ्यो ग्रन्थिनः श्रेष्ठा ग्रन्थिभ्यो धारिणो वराः & धारिभ्यो ज्ञानिनः श्रेष्ठा ज्ञानिभ्यो व्यवसायिनः
ajñebhyo granthinaḥ śreṣṭhā granthibhyo dhāriṇo varāḥ & dhāribhyo jñāninaḥ śreṣṭhā jñānibhyo vyavasāyinaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तपो विद्या च विप्रस्य निःश्रेयसकरं परम् & तपसा किल्बिषं हन्ति विद्यया९मृतम् अश्नुते
tapo vidyā ca viprasya niḥśreyasakaraṃ param & tapasā kilbiṣaṃ hanti vidyayā9mṛtam aśnute
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रत्यक्षं चा७नुमानं च शास्त्रं च विविधा४गमम् & त्रयं सुविदितं कार्यं धर्मशुद्धिम् अभीप्सता
pratyakṣaṃ cā7numānaṃ ca śāstraṃ ca vividhā4gamam & trayaṃ suviditaṃ kāryaṃ dharmaśuddhim abhīpsatā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आर्षं धर्मो१पदेशं च वेदशास्त्रा१विरोधिना & यस् तर्केणा७नुसंधत्ते स धर्मं वेद ने७तरः
ārṣaṃ dharmo1padeśaṃ ca vedaśāstrā1virodhinā & yas tarkeṇā7nusaṃdhatte sa dharmaṃ veda ne7taraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नैःश्रेयसम् इदं कर्म यथो२दितम् अशेषतः & मानवस्या७स्य शास्त्रस्य रहस्यम् उपदिश्यते [म्: उपदेक्ष्यते]
naiḥśreyasam idaṃ karma yatho2ditam aśeṣataḥ & mānavasyā7sya śāstrasya rahasyam upadiśyate [M: upadekṣyate]
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अनाम्नातेषु धर्मेषु कथं स्याद् इति चेद् भवेत् & यं शिष्टा ब्राह्मणा ब्रूयुः स धर्मः स्याद् अशङ्कितः
anāmnāteṣu dharmeṣu kathaṃ syād iti ced bhavet & yaṃ śiṣṭā brāhmaṇā brūyuḥ sa dharmaḥ syād aśaṅkitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
धर्मेणा७धिगतो यैस् तु वेदः स-परिबृंहणः & ते शिष्टा ब्राह्मणा ज्ञेयाः श्रुति-प्रत्यक्षहेतवः
dharmeṇā7dhigato yais tu vedaḥ sa-paribṛṃhaṇaḥ & te śiṣṭā brāhmaṇā jñeyāḥ śruti-pratyakṣahetavaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दशा१वरा वा परिषद् यं धर्मं परिकल्पयेत् & त्र्य्-अवरा वा९पि वृत्तस्था तं धर्मं न विचालयेत्
daśā1varā vā pariṣad yaṃ dharmaṃ parikalpayet & try-avarā vā9pi vṛttasthā taṃ dharmaṃ na vicālayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्रैविद्यो हेतुकस् तर्की नैरुक्तो धर्मपाठकः & त्रयश् चा८श्रमिणः पूर्वे परिषत् स्याद् दशा१वरा
traividyo hetukas tarkī nairukto dharmapāṭhakaḥ & trayaś cā8śramiṇaḥ pūrve pariṣat syād daśā1varā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ऋग्वेदविद् यजुर्विच् च सामवेदविद् एव च & त्र्य्-अवरा परिषज् ज्ञेया धर्मसंशयनिर्णये
ṛgvedavid yajurvic ca sāmavedavid eva ca & try-avarā pariṣaj jñeyā dharmasaṃśayanirṇaye
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एको ऽपि वेदविद् धर्मं यं व्यवस्येद् द्विजोत्तमः & स विज्ञेयः परो धर्मो ना७ज्ञानाम् उदितो ऽयुतैः
eko 'pi vedavid dharmaṃ yaṃ vyavasyed dvijottamaḥ & sa vijñeyaḥ paro dharmo nā7jñānām udito 'yutaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अव्रतानाम् अमन्त्राणां जातिमात्रो१पजीविनाम् & सहस्रशः समेतानां परिषत्त्वं न विद्यते
avratānām amantrāṇāṃ jātimātro1pajīvinām & sahasraśaḥ sametānāṃ pariṣattvaṃ na vidyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यं वदन्ति तमोभूता मूर्खा धर्मम् अतद्विदः & तत्पापं शतधा भूत्वा तद्वक्तॄन् अनुगच्छति
yaṃ vadanti tamobhūtā mūrkhā dharmam atadvidaḥ & tatpāpaṃ śatadhā bhūtvā tadvaktṝn anugacchati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एतद् वो ऽभिहितं सर्वं निःश्रेयसकरं परम् & अस्माद् अप्रच्युतो विप्रः प्राप्नोति परमां गतिम्
etad vo 'bhihitaṃ sarvaṃ niḥśreyasakaraṃ param & asmād apracyuto vipraḥ prāpnoti paramāṃ gatim
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं स भगवान् देवो लोकानां हितकाम्यया & धर्मस्य परमं गुह्यं ममे७दं सर्वम् उक्तवान्
evaṃ sa bhagavān devo lokānāṃ hitakāmyayā & dharmasya paramaṃ guhyaṃ mame7daṃ sarvam uktavān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वम् आत्मनि संपश्येत् सच् चा७सच् च समाहितः & सर्वं ह्य् आत्मनि संपश्यन् ना७धर्मे कुरुते मनः [म्: मतिम्]
sarvam ātmani saṃpaśyet sac cā7sac ca samāhitaḥ & sarvaṃ hy ātmani saṃpaśyan nā7dharme kurute manaḥ [M: matim]
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आत्मै९व देवताः सर्वाः सर्वम् आत्मन्य् अवस्थितम् & आत्मा हि जनयत्य् एषां कर्मयोगं शरीरिणाम्
ātmai9va devatāḥ sarvāḥ sarvam ātmany avasthitam & ātmā hi janayaty eṣāṃ karmayogaṃ śarīriṇām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
खं संनिवेशयेत् खेषु चेष्टन-स्पर्शने ऽनिलम् & पक्ति-दृष्ट्योः परं तेजः स्नेहे ऽपो गां च मूर्तिषु
khaṃ saṃniveśayet kheṣu ceṣṭana-sparśane 'nilam & pakti-dṛṣṭyoḥ paraṃ tejaḥ snehe 'po gāṃ ca mūrtiṣu
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.