Library·Manu-Smrti (analytic version)·3

Manu-Smrti (analytic version) 3

षट्त्रिंशद्-आब्दिकं चर्यं गुरौ त्रैवेदिकं व्रतम् & तदर्धिकं पादिकं वा ग्रहणान्तिकम् एव वा

ṣaṭtriṃśad-ābdikaṃ caryaṃ gurau traivedikaṃ vratam & tadardhikaṃ pādikaṃ vā grahaṇāntikam eva vā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वेदान् अधीत्य वेदौ वा वेदं वा९पि यथाक्रमम् & अविप्लुत-ब्रह्मचर्यो गृहस्थाश्रमम् आवसेत्

vedān adhītya vedau vā vedaṃ vā9pi yathākramam & avipluta-brahmacaryo gṛhasthāśramam āvaset

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तं प्रतीतं स्वधर्मेण ब्रह्मदायहरं पितुः & स्रग्विणं तल्प आसीनम् अर्हयेत् प्रथमं गवा

taṃ pratītaṃ svadharmeṇa brahmadāyaharaṃ pituḥ & sragviṇaṃ talpa āsīnam arhayet prathamaṃ gavā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गुरुणानुमतः स्नात्वा समावृत्तो यथाविधि & उद्वहेत द्विजो भार्यां स-वर्णां लक्षणान्विताम्

guruṇānumataḥ snātvā samāvṛtto yathāvidhi & udvaheta dvijo bhāryāṃ sa-varṇāṃ lakṣaṇānvitām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

असपिण्डा च या मातुर् असगोत्रा च या पितुः & सा प्रशस्ता द्विजातीनां दारकर्मणि मैथुने [म्: अ-मैथिनी]

asapiṇḍā ca yā mātur asagotrā ca yā pituḥ & sā praśastā dvijātīnāṃ dārakarmaṇi maithune [M: a-maithinī]

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

महान्त्य् अपि समृद्धानि गो-ऽजा१वि-धन-धान्यतः & स्त्रीसंबन्धे दशै७तानि कुलानि परिवर्जयेत्

mahānty api samṛddhāni go-'jā1vi-dhana-dhānyataḥ & strīsaṃbandhe daśai7tāni kulāni parivarjayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हीन-क्रियं निष्-पुरुषं निश्-छन्दो रोमशा१र्शसम् & क्षया३मयाव्य्-अपस्मारि- श्वित्रि-कुष्ठि-कुलानि च

hīna-kriyaṃ niṣ-puruṣaṃ niś-chando romaśā1rśasam & kṣayā3mayāvy-apasmāri- śvitri-kuṣṭhi-kulāni ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नो७द्वहेत् कपिलां कन्यां ना७धिकाङ्गीं न रोगिणीम् & ना७लोमिकां ना७ति-लोमां न वाचाटां न पिङ्गलाम् [म्: वाचालां]

no7dvahet kapilāṃ kanyāṃ nā7dhikāṅgīṃ na rogiṇīm & nā7lomikāṃ nā7ti-lomāṃ na vācāṭāṃ na piṅgalām [M: vācālāṃ]

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न र्क्ष-वृक्ष-नदी-नाम्नीं ना७न्त्य-पर्वत-नामिकाम् & न पक्ष्य्-अहि-प्रेष्य-नाम्नीं न च भीषन-नामिकाम्

na rkṣa-vṛkṣa-nadī-nāmnīṃ nā7ntya-parvata-nāmikām & na pakṣy-ahi-preṣya-nāmnīṃ na ca bhīṣana-nāmikām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अव्यङ्गा१ङ्गीं सौम्य-नाम्नीं हंस-वारण-गामिनीम् & तनुलोम-केश-दशनां मृद्व्-अङ्गीम् उद्वहेत् स्त्रियम्

avyaṅgā1ṅgīṃ saumya-nāmnīṃ haṃsa-vāraṇa-gāminīm & tanuloma-keśa-daśanāṃ mṛdv-aṅgīm udvahet striyam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यस्यास् तु न भवेद् भ्राता न विज्ञायेत वा पिता [म्: वै(वा पिता] & नो७पयच्छेत तां प्राज्ञः पुत्रिका२धर्मशङ्कया

yasyās tu na bhaved bhrātā na vijñāyeta vā pitā [M: vai(vā pitā] & no7payaccheta tāṃ prājñaḥ putrikā2dharmaśaṅkayā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सवर्णा९ग्रे द्विजातीनां प्रशस्ता दारकर्मणि & कामतस् तु प्रवृत्तानाम् इमाः स्युः क्रमशो ऽवराः

savarṇā9gre dvijātīnāṃ praśastā dārakarmaṇi & kāmatas tu pravṛttānām imāḥ syuḥ kramaśo 'varāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शूद्रै९व भार्या शूद्रस्य सा च स्वा च विशः स्मृते & ते च स्वा चै७व राज्ञश् च ताश् च स्वा चा७ग्र-जन्मनः

śūdrai9va bhāryā śūdrasya sā ca svā ca viśaḥ smṛte & te ca svā cai7va rājñaś ca tāś ca svā cā7gra-janmanaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न ब्राह्मण-क्षत्रिययोर् आपद्य् अपि हि तिष्ठतोः & कस्मिंश् चिद् अपि वृत्तान्ते शूद्रा भार्यो९पदिश्यते

na brāhmaṇa-kṣatriyayor āpady api hi tiṣṭhatoḥ & kasmiṃś cid api vṛttānte śūdrā bhāryo9padiśyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हीनजाति-स्त्रियं मोहाद् उद्वहन्तो द्विजातयः & कुलान्य् एव नयन्त्य् आशु स-सन्तानानि शूद्रताम्

hīnajāti-striyaṃ mohād udvahanto dvijātayaḥ & kulāny eva nayanty āśu sa-santānāni śūdratām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शूद्रावेदी पतत्य् अत्रेर् उतथ्यतनयस्य च & शौनकस्य सुतो१त्पत्त्या तद्-अपत्यतया भृगोः

śūdrāvedī pataty atrer utathyatanayasya ca & śaunakasya suto1tpattyā tad-apatyatayā bhṛgoḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शूद्रां शयनम् आरोप्य ब्राह्मणो यात्य् अधोगतिम् & जनयित्वा सुतं तस्यां ब्राह्मण्याद् एव हीयते

śūdrāṃ śayanam āropya brāhmaṇo yāty adhogatim & janayitvā sutaṃ tasyāṃ brāhmaṇyād eva hīyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दैव-पित्र्या३तिथेयानि तत्-प्रधानानि यस्य तु & ना७श्नन्ति पितृ-देवास् तन् न च स्वर्गं स गच्छति

daiva-pitryā3titheyāni tat-pradhānāni yasya tu & nā7śnanti pitṛ-devās tan na ca svargaṃ sa gacchati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वृषलीफेन-पीतस्य निःश्वासो१पहतस्य च & तस्यां चै७व प्रसूतस्य निष्कृतिर् न विधीयते

vṛṣalīphena-pītasya niḥśvāso1pahatasya ca & tasyāṃ cai7va prasūtasya niṣkṛtir na vidhīyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चतुर्णाम् अपि वर्णानं प्रेत्य चे७ह हिता१हितान् & अष्टाव् इमान् समासेन स्त्रीविवाहान् निबोधत

caturṇām api varṇānaṃ pretya ce7ha hitā1hitān & aṣṭāv imān samāsena strīvivāhān nibodhata

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ब्राह्मो दैवस् तथै९वा८र्षः प्राजापत्यस् तथा९सुरः & गान्धर्वो राक्षसश् चै७व पैशाचश् चा७ष्टमो ऽधमः

brāhmo daivas tathai9vā8rṣaḥ prājāpatyas tathā9suraḥ & gāndharvo rākṣasaś cai7va paiśācaś cā7ṣṭamo 'dhamaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यो यस्य धर्म्यो वर्णस्य गुण-दोषौ च यस्य यौ & तद् वः सर्वं प्रवक्ष्यामि प्रसवे च गुणा१गुणान्

yo yasya dharmyo varṇasya guṇa-doṣau ca yasya yau & tad vaḥ sarvaṃ pravakṣyāmi prasave ca guṇā1guṇān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

षड् आनुपूर्व्या विप्रस्य क्षत्रस्य चतुरो ऽवरान् & विट्-शूद्रयोस् तु तान् एव विद्याद् धर्म्यान् अराक्षसान् [म्: धर्म्यान् न राक्षसान्]

ṣaḍ ānupūrvyā viprasya kṣatrasya caturo 'varān & viṭ-śūdrayos tu tān eva vidyād dharmyān arākṣasān [M: dharmyān na rākṣasān]

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चतुरो ब्राह्मणस्या८द्यान् प्रशस्तान् कवयो विदुः & राक्षसं क्षत्रियस्यै७कम् आसुरं वैश्य-शूद्रयोः

caturo brāhmaṇasyā8dyān praśastān kavayo viduḥ & rākṣasaṃ kṣatriyasyai7kam āsuraṃ vaiśya-śūdrayoḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पञ्चानां तु त्रयो धर्म्या द्वाव् अधर्म्यौ स्मृताव् इह & पैशाचश् चा७सुरश् चै७व न कर्तव्यौ कदा चन

pañcānāṃ tu trayo dharmyā dvāv adharmyau smṛtāv iha & paiśācaś cā7suraś cai7va na kartavyau kadā cana

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पृथक् पृथग् वा मिश्रौ वा विवाहौ पूर्वचोदितौ & गान्धर्वो राक्षसश् चै७व धर्म्यौ क्षत्रस्य तौ स्मृतौ

pṛthak pṛthag vā miśrau vā vivāhau pūrvacoditau & gāndharvo rākṣasaś cai7va dharmyau kṣatrasya tau smṛtau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आच्छाद्य चा७र्चयित्वा च श्रुत-शीलवते स्वयम् & आहूय दानं कन्याया ब्राह्मो धर्मः प्रकीर्तितः

ācchādya cā7rcayitvā ca śruta-śīlavate svayam & āhūya dānaṃ kanyāyā brāhmo dharmaḥ prakīrtitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यज्ञे तु वितते सम्यग् ऋत्विजे कर्म कुर्वते & अलङ्कृत्य सुतादानं दैवं धर्मं प्रचक्षते

yajñe tu vitate samyag ṛtvije karma kurvate & alaṅkṛtya sutādānaṃ daivaṃ dharmaṃ pracakṣate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एकं गोमिथुनं द्वे वा वराद् आदाय धर्मतः & कन्याप्रदानं विधिवद् आर्षो धर्मः स उच्यते

ekaṃ gomithunaṃ dve vā varād ādāya dharmataḥ & kanyāpradānaṃ vidhivad ārṣo dharmaḥ sa ucyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सहो७भौ चरतां धर्मम् इति वाचा९नुभाष्य च & कन्याप्रदानम् अभ्यर्च्य प्राजापत्यो विधिः स्मृतः

saho7bhau caratāṃ dharmam iti vācā9nubhāṣya ca & kanyāpradānam abhyarcya prājāpatyo vidhiḥ smṛtaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ज्ञातिभ्यो द्रविणं दत्त्वा कन्यायै चै७व शक्तितः & कन्याप्रदानं स्वाच्छन्द्याद् आसुरो धर्म उच्यते

jñātibhyo draviṇaṃ dattvā kanyāyai cai7va śaktitaḥ & kanyāpradānaṃ svācchandyād āsuro dharma ucyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इच्छया९न्योन्यसंयोगः कन्यायाश् च वरस्य च & गान्धर्वः स तु विज्ञेयो मैथुन्यः काम-संभवः

icchayā9nyonyasaṃyogaḥ kanyāyāś ca varasya ca & gāndharvaḥ sa tu vijñeyo maithunyaḥ kāma-saṃbhavaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हत्वा छित्त्वा च भित्त्वा च क्रोशन्तीं रुदन्तीं गृहात् & प्रसह्य कन्याहरणं राक्षसो विधिर् उच्यते

hatvā chittvā ca bhittvā ca krośantīṃ rudantīṃ gṛhāt & prasahya kanyāharaṇaṃ rākṣaso vidhir ucyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सुप्तां मत्तां प्रमत्तां वा रहो यत्रो७पगच्छति & स पापिष्ठो विवाहानां पैशाचश् चा७ष्टमो ऽधमः [म्: पैशाचः प्रथितो ऽधमः]

suptāṃ mattāṃ pramattāṃ vā raho yatro7pagacchati & sa pāpiṣṭho vivāhānāṃ paiśācaś cā7ṣṭamo 'dhamaḥ [M: paiśācaḥ prathito 'dhamaḥ]

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अद्भिर् एव द्विजा१ग्र्याणां कन्यादानं विशिष्यते & इतरेषां तु वर्णानाम् इतरेतरकाम्यया

adbhir eva dvijā1gryāṇāṃ kanyādānaṃ viśiṣyate & itareṣāṃ tu varṇānām itaretarakāmyayā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यो यस्यै७षां विवाहानां मनुना कीर्तितो गुणः & सर्वं शृणुत तं विप्राः सर्वं कीर्तयतो मम [म्: सम्यक् कीर्तयतो]

yo yasyai7ṣāṃ vivāhānāṃ manunā kīrtito guṇaḥ & sarvaṃ śṛṇuta taṃ viprāḥ sarvaṃ kīrtayato mama [M: samyak kīrtayato]

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दश पूर्वान् परान् वंश्यान् आत्मानं चै७कविंशकम् & ब्राह्मीपुत्रः सुकृतकृन् मोचयत्य् एनसः पितॄन्

daśa pūrvān parān vaṃśyān ātmānaṃ cai7kaviṃśakam & brāhmīputraḥ sukṛtakṛn mocayaty enasaḥ pitṝn

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दैवो३ढाजः सुतश् चै७व सप्त सप्त परा१वरान् & आर्षो३ढाजः सुतस् त्रींस् त्रीन् षट् षट् कायो३ढजः सुतः

daivo3ḍhājaḥ sutaś cai7va sapta sapta parā1varān & ārṣo3ḍhājaḥ sutas trīṃs trīn ṣaṭ ṣaṭ kāyo3ḍhajaḥ sutaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ब्राह्मा३दिषु विवाहेषु चतुर्ष्व् एवा७नुपूर्वशः & ब्रह्मवर्चस्विनः पुत्रा जायन्ते शिष्टसम्मताः [म्: ब्रह्मवर्चसिनः]

brāhmā3diṣu vivāheṣu caturṣv evā7nupūrvaśaḥ & brahmavarcasvinaḥ putrā jāyante śiṣṭasammatāḥ [M: brahmavarcasinaḥ]

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रूप-सत्त्व-गुणो१पेता धनवन्तो यशस्विनः & पर्याप्त-भोगा धर्मिष्ठा जीवन्ति च शतं समाः

rūpa-sattva-guṇo1petā dhanavanto yaśasvinaḥ & paryāpta-bhogā dharmiṣṭhā jīvanti ca śataṃ samāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इतरेषु तु शिष्टेषु नृशंसा२नृतवादिनः & जायन्ते दुर्विवाहेषु ब्रह्म-धर्म-द्विषः सुताः

itareṣu tu śiṣṭeṣu nṛśaṃsā2nṛtavādinaḥ & jāyante durvivāheṣu brahma-dharma-dviṣaḥ sutāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अनिन्दितैः स्त्रीविवाहैर् अनिन्द्या भवति प्रजा & निन्दितैर् निन्दिता नॄणां तस्मान् निन्द्यान् विवर्जयेत्

aninditaiḥ strīvivāhair anindyā bhavati prajā & ninditair ninditā nṝṇāṃ tasmān nindyān vivarjayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पाणिग्रहणसंस्कारः स-वर्णासू७पदिश्यते & असवर्णास्व् अयं ज्ञेयो विधिर् उद्वाहकर्मणि

pāṇigrahaṇasaṃskāraḥ sa-varṇāsū7padiśyate & asavarṇāsv ayaṃ jñeyo vidhir udvāhakarmaṇi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शरः क्षत्रियया ग्राह्यः प्रतोदो वैश्यकन्यया & वसनस्य दशा ग्राह्या शूद्रयो९त्कृष्टवेदने

śaraḥ kṣatriyayā grāhyaḥ pratodo vaiśyakanyayā & vasanasya daśā grāhyā śūdrayo9tkṛṣṭavedane

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ऋतुकालाभिगामी स्यात् स्वदारनिरतः सदा & पर्ववर्जं व्रजेच् चै७नां तद्-व्रतो रतिकाम्यया

ṛtukālābhigāmī syāt svadāranirataḥ sadā & parvavarjaṃ vrajec cai7nāṃ tad-vrato ratikāmyayā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ऋतुः स्वाभाविकः स्त्रीणां रात्रयः षोडश स्मृताः & चतुर्भिर् इतरैः सार्धम् अहोभिः सद्विगर्हितैः

ṛtuḥ svābhāvikaḥ strīṇāṃ rātrayaḥ ṣoḍaśa smṛtāḥ & caturbhir itaraiḥ sārdham ahobhiḥ sadvigarhitaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तासाम् आद्याश् चतस्रस् तु निन्दितै९कादशी च या & त्रयोदशी च शेषास् तु प्रशस्ता दशरात्रयः

tāsām ādyāś catasras tu ninditai9kādaśī ca yā & trayodaśī ca śeṣās tu praśastā daśarātrayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

युग्मासु पुत्रा जायन्ते स्त्रियो ऽयुग्मासु रात्रिषु & तस्माद् युग्मासु पुत्रार्थी संविशेद् आर्तवे स्त्रियम्

yugmāsu putrā jāyante striyo 'yugmāsu rātriṣu & tasmād yugmāsu putrārthī saṃviśed ārtave striyam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पुमान् पुंसो ऽधिके शुक्रे स्त्री भवत्य् अधिके स्त्रियाः & समे ऽपुमान् पुं स्त्रियौ वा क्षीणे ऽल्पे च विपर्ययः

pumān puṃso 'dhike śukre strī bhavaty adhike striyāḥ & same 'pumān puṃ striyau vā kṣīṇe 'lpe ca viparyayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

निन्द्यास्व् अष्टासु चा७न्यासु स्त्रियो रात्रिषु वर्जयन् & ब्रह्मचार्य् एव भवति यत्र तत्रा८श्रमे वसन्

nindyāsv aṣṭāsu cā7nyāsu striyo rātriṣu varjayan & brahmacāry eva bhavati yatra tatrā8śrame vasan

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न कन्यायाः पिता विद्वान् गृह्णीयाच् छुल्कम् अण्व् अपि & गृह्णञ् शुल्कं हि लोभेन स्यान् नरो ऽपत्यविक्रयी

na kanyāyāḥ pitā vidvān gṛhṇīyāc chulkam aṇv api & gṛhṇañ śulkaṃ hi lobhena syān naro 'patyavikrayī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्त्रीधनानि तु ये मोहाद् उपजीवन्ति बान्धवाः & नारी यानानि वस्त्रं वा ते पापा यान्त्य् अधोगतिम्

strīdhanāni tu ye mohād upajīvanti bāndhavāḥ & nārī yānāni vastraṃ vā te pāpā yānty adhogatim

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आर्षे गोमिथुनं शुल्कं के चिद् आहुर् मृषै९व तत् & अल्पो ऽप्य् एवं महान् वा९पि विक्रयस् तावद् एव सः [म्: तावान् एव स विक्रयः]

ārṣe gomithunaṃ śulkaṃ ke cid āhur mṛṣai9va tat & alpo 'py evaṃ mahān vā9pi vikrayas tāvad eva saḥ [M: tāvān eva sa vikrayaḥ]

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यासां ना८ददते शुल्कं ज्ञातयो न स विक्रयः & अर्हणं तत् कुमारीणाम् आनृशंस्यं च केवलम् [म्: न केवलम्]

yāsāṃ nā8dadate śulkaṃ jñātayo na sa vikrayaḥ & arhaṇaṃ tat kumārīṇām ānṛśaṃsyaṃ ca kevalam [M: na kevalam]

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पितृभिर् भ्रातृभिश् चै७ताः पतिभिर् देवरैस् तथा & पूज्या भूषयितव्याश् च बहुकल्याणम् ईप्सुभिः

pitṛbhir bhrātṛbhiś cai7tāḥ patibhir devarais tathā & pūjyā bhūṣayitavyāś ca bahukalyāṇam īpsubhiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यत्र नार्यस् तु पूज्यन्ते रमन्ते तत्र देवताः & यत्रै७तास् तु न पूज्यन्ते सर्वास् तत्रा७फलाः क्रियाः

yatra nāryas tu pūjyante ramante tatra devatāḥ & yatrai7tās tu na pūjyante sarvās tatrā7phalāḥ kriyāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शोचन्ति जामयो यत्र विनश्यत्य् आशु तत् कुलम् [नोत् इन् म्] & न शोचन्ति तु यत्रै७ता वर्धते तद् धि सर्वदा [नोत् इन् म्]

śocanti jāmayo yatra vinaśyaty āśu tat kulam [not in M] & na śocanti tu yatrai7tā vardhate tad dhi sarvadā [not in M]

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जामयो यानि गेहानि शपन्त्य् अप्रतिपूजिताः [नोत् इन् म्] & तानि कृत्याहतानी७व विनश्यन्ति समन्ततः [नोत् इन् म्]

jāmayo yāni gehāni śapanty apratipūjitāḥ [not in M] & tāni kṛtyāhatānī7va vinaśyanti samantataḥ [not in M]

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्माद् एताः सदा पूज्या भूषणा३च्छादना१शनैः [नोत् इन् म्] & भूति-कामैर् नरैर् नित्यं सत्करेषू७त्सवेषु च [नोत् इन् म्]

tasmād etāḥ sadā pūjyā bhūṣaṇā3cchādanā1śanaiḥ [not in M] & bhūti-kāmair narair nityaṃ satkareṣū7tsaveṣu ca [not in M]

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

संतुष्टो भार्यया भर्ता भर्त्रा भार्या तथै७व च [नोत् इन् म्] & यस्मिन्न् एव कुले नित्यं कल्याणं तत्र वै ध्रुवम् [नोत् इन् म्]

saṃtuṣṭo bhāryayā bhartā bhartrā bhāryā tathai7va ca [not in M] & yasminn eva kule nityaṃ kalyāṇaṃ tatra vai dhruvam [not in M]

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यदि हि स्त्री न रोचेत पुमांसं न प्रमोदयेत् [नोत् इन् म्] & अप्रमोदात् पुनः पुंसः प्रजनं न प्रवर्तते [नोत् इन् म्]

yadi hi strī na roceta pumāṃsaṃ na pramodayet [not in M] & apramodāt punaḥ puṃsaḥ prajanaṃ na pravartate [not in M]

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्त्रियां तु रोचमानायां सर्वं तद् रोचते कुलं [नोत् इन् म्] & तस्यां त्व् अरोचमानायां सर्वम् एव न रोचते

striyāṃ tu rocamānāyāṃ sarvaṃ tad rocate kulaṃ [not in M] & tasyāṃ tv arocamānāyāṃ sarvam eva na rocate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कु-विवाहैः क्रिया-लोपैर् वेदानध्ययनेन च [नोत् इन् म्] & कुलान्य् अकुलतां यान्ति ब्राह्मणातिक्रमेण च [नोत् इन् म्]

ku-vivāhaiḥ kriyā-lopair vedānadhyayanena ca [not in M] & kulāny akulatāṃ yānti brāhmaṇātikrameṇa ca [not in M]

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शिल्पेन व्यवहारेण शूद्रापत्यैश् च केवलैः [नोत् इन् म्] & गोभिर् अश्वैश् च यानैश् च कृष्या राजो१पसेवया [नोत् इन् म्]

śilpena vyavahāreṇa śūdrāpatyaiś ca kevalaiḥ [not in M] & gobhir aśvaiś ca yānaiś ca kṛṣyā rājo1pasevayā [not in M]

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अयाज्ययाजनैश् चै७व नास्तिक्येन च कर्मणाम् [नोत् इन् म्] & कुलान्य् आशु विनश्यन्ति यानि हीनानि मन्त्रतः [नोत् इन् म्]

ayājyayājanaiś cai7va nāstikyena ca karmaṇām [not in M] & kulāny āśu vinaśyanti yāni hīnāni mantrataḥ [not in M]

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मन्त्रतस् तु समृद्धानि कुलान्य् अल्प-धनान्य् अपि [नोत् इन् म्] & कुलसंख्यां च गच्छन्ति कर्षन्ति च महद् यशः [नोत् इन् म्]

mantratas tu samṛddhāni kulāny alpa-dhanāny api [not in M] & kulasaṃkhyāṃ ca gacchanti karṣanti ca mahad yaśaḥ [not in M]

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.