हिरण्य-भूमिसंप्राप्त्या पार्थिवो न तथै७धते & यथा मित्रं ध्रुवं लब्ध्वा कृशम् अप्य् आयतिक्षमम् ॥ म्न् ७।२०८[२१२म्] ॥ धर्मज्ञं च कृतज्ञं च तुष्टप्रकृतिम् एव च & अनुरक्तं स्थिरारम्भं लघुमित्रं प्रशस्यते ॥ म्न् ७।२०९[२१३म्] ॥ प्राज्ञं कुलीनं शूरं च दक्षं दातारम् एव च & कृतज्ञं धृतिमन्तं च कष्टम् आहुर् अरिं बुधाः ॥ म्न् ७।२१०[२१४म्] ॥ आर्यता पुरुषज्ञानं शौर्यं करुणवेदिता & स्थौललक्ष्यं च सततम् उदासीनगुणो१दयः ॥ म्न् ७।२११[२१५म्] ॥ क्सेम्यां सस्यप्रदां नित्यं पशुवृद्धिकरीम् अपि & परित्यजेन् नृपो भूमिम् आत्मार्थम् अविचारयन् ॥ म्न् ७।२१२[२१६म्] ॥ आपदर्थं धनं रक्षेद् दारान् रक्षेद् धनैर् अपि [म्: आपदर्थे] & आत्मानं सततं रक्षेद् दारैर् अपि धनैर् अपि ॥ म्न् ७।२१३[२१७म्] ॥ सह सर्वाः समुत्पन्नाः प्रसमीक्ष्या८पदो भृशम् & संयुक्तांश् च वियुक्तांश् च सर्वो१पायान् सृजेद् बुधः ॥ म्न् ७।२१४[२१८म्] ॥ उपेतारम् उपेयं च सर्वो१पायांश् च कृत्स्नशः & एतत् त्रयं समाश्रित्य प्रयतेता७र्थसिद्धये ॥ म्न् ७।२१५[२१९म्] ॥ एवं सर्वम् इदं राजा सह सम्मन्त्र्य मन्त्रिभिः & व्यायम्या८प्लुत्य मध्याह्ने भोक्तुम् अन्तःपुरं विशेत् ॥ म्न् ७।२१६[२२०म्] ॥ तत्रा८त्मभूतैः कालज्ञैर् अहार्यैः परिचारकैः & सुपरीक्षितम् अन्नाद्यम् अद्यान् मन्त्रैर् विषापहैः ॥ म्न् ७।२१७[२२१म्] ॥ विषघ्नैर् अगदैश् चा७स्य सर्वद्रव्याणि योजयेत् [म्: विषघ्नैर् उदकैश् चा७स्य सर्वद्रव्याणि शोधयेत्] & विषघ्नानि च रत्नानि नियतो धारयेत् सदा ॥ म्न् ७।२१८[२२२म्] ॥ परीक्षिताः स्त्रियश् चै७नं व्यजनो१दक-धूपनैः & वेषाभरणसंशुद्धाः स्पृशेयुः सुसमाहिताः ॥ म्न् ७।२१९[२२३म्] ॥ एवं प्रयत्नं कुर्वीत यान-शय्या४सना१शने & स्नाने प्रसाधने चै७व सर्वालङ्कारकेषु च ॥ म्न् ७।२२०[२२४म्] ॥ भुक्तवान् विहरेच् चै७व स्त्रीभिर् अन्तःपुरे सह & विहृत्य तु यथाकालं पुनः कार्याणि चिन्तयेत् ॥ म्न् ७।२२१[२२५म्] ॥ अलंकृतश् च संपश्येद् आयुधीयं पुनर् जनम् & वाहनानि च सर्वाणि शस्त्राण्य् आभरणानि च ॥ म्न् ७।२२२[२२६म्] ॥ संध्यां चो७पास्य शृणुयाद् अन्तर्वेश्मनि शस्त्रभृत् & रहस्या८ख्यायिनां चै७व प्रणिधीनां च चेष्टितम् ॥ म्न् ७।२२३[२२७म्] ॥ गत्वा कक्षान्तरं त्व् अन्यत् समनुज्ञाप्य तं जनम् & प्रविशेद् भोजनार्थं च स्त्रीवृतो ऽन्तःपुरं पुनः ॥ म्न् ७।२२४[२२८म्] ॥ तत्र भुक्त्वा पुनः किं चित् तूर्यघोषैः प्रहर्षितः & संविशेत् तं यथाकालम् उत्तिष्ठेच् च गतक्लमः ॥ म्न् ७।२५५[२२९म्] ॥ एतद्विधानम् आतिष्ठेद् अरोगः पृथिवीपतिः & अस्वस्थः सर्वम् एतत् तु भृत्येषु विनियोजयेत् ॥ म्न् ७।२२६[२३०म्] ॥ व्यवहारान् दिदृक्षुस् तु ब्राह्मणैः सह पार्थिवः & मन्त्रज्ञैर् मन्त्रिभिश् चै७व विनीतः प्रविशेत् सभाम्
hiraṇya-bhūmisaṃprāptyā pārthivo na tathai7dhate & yathā mitraṃ dhruvaṃ labdhvā kṛśam apy āyatikṣamam // Mn 7.208[212M] // dharmajñaṃ ca kṛtajñaṃ ca tuṣṭaprakṛtim eva ca & anuraktaṃ sthirārambhaṃ laghumitraṃ praśasyate // Mn 7.209[213M] // prājñaṃ kulīnaṃ śūraṃ ca dakṣaṃ dātāram eva ca & kṛtajñaṃ dhṛtimantaṃ ca kaṣṭam āhur ariṃ budhāḥ // Mn 7.210[214M] // āryatā puruṣajñānaṃ śauryaṃ karuṇaveditā & sthaulalakṣyaṃ ca satatam udāsīnaguṇo1dayaḥ // Mn 7.211[215M] // ksemyāṃ sasyapradāṃ nityaṃ paśuvṛddhikarīm api & parityajen nṛpo bhūmim ātmārtham avicārayan // Mn 7.212[216M] // āpadarthaṃ dhanaṃ rakṣed dārān rakṣed dhanair api [M: āpadarthe] & ātmānaṃ satataṃ rakṣed dārair api dhanair api // Mn 7.213[217M] // saha sarvāḥ samutpannāḥ prasamīkṣyā8pado bhṛśam & saṃyuktāṃś ca viyuktāṃś ca sarvo1pāyān sṛjed budhaḥ // Mn 7.214[218M] // upetāram upeyaṃ ca sarvo1pāyāṃś ca kṛtsnaśaḥ & etat trayaṃ samāśritya prayatetā7rthasiddhaye // Mn 7.215[219M] // evaṃ sarvam idaṃ rājā saha sammantrya mantribhiḥ & vyāyamyā8plutya madhyāhne bhoktum antaḥpuraṃ viśet // Mn 7.216[220M] // tatrā8tmabhūtaiḥ kālajñair ahāryaiḥ paricārakaiḥ & suparīkṣitam annādyam adyān mantrair viṣāpahaiḥ // Mn 7.217[221M] // viṣaghnair agadaiś cā7sya sarvadravyāṇi yojayet [M: viṣaghnair udakaiś cā7sya sarvadravyāṇi śodhayet] & viṣaghnāni ca ratnāni niyato dhārayet sadā // Mn 7.218[222M] // parīkṣitāḥ striyaś cai7naṃ vyajano1daka-dhūpanaiḥ & veṣābharaṇasaṃśuddhāḥ spṛśeyuḥ susamāhitāḥ // Mn 7.219[223M] // evaṃ prayatnaṃ kurvīta yāna-śayyā4sanā1śane & snāne prasādhane cai7va sarvālaṅkārakeṣu ca // Mn 7.220[224M] // bhuktavān viharec cai7va strībhir antaḥpure saha & vihṛtya tu yathākālaṃ punaḥ kāryāṇi cintayet // Mn 7.221[225M] // alaṃkṛtaś ca saṃpaśyed āyudhīyaṃ punar janam & vāhanāni ca sarvāṇi śastrāṇy ābharaṇāni ca // Mn 7.222[226M] // saṃdhyāṃ co7pāsya śṛṇuyād antarveśmani śastrabhṛt & rahasyā8khyāyināṃ cai7va praṇidhīnāṃ ca ceṣṭitam // Mn 7.223[227M] // gatvā kakṣāntaraṃ tv anyat samanujñāpya taṃ janam & praviśed bhojanārthaṃ ca strīvṛto 'ntaḥpuraṃ punaḥ // Mn 7.224[228M] // tatra bhuktvā punaḥ kiṃ cit tūryaghoṣaiḥ praharṣitaḥ & saṃviśet taṃ yathākālam uttiṣṭhec ca gataklamaḥ // Mn 7.255[229M] // etadvidhānam ātiṣṭhed arogaḥ pṛthivīpatiḥ & asvasthaḥ sarvam etat tu bhṛtyeṣu viniyojayet // Mn 7.226[230M] // vyavahārān didṛkṣus tu brāhmaṇaiḥ saha pārthivaḥ & mantrajñair mantribhiś cai7va vinītaḥ praviśet sabhām
Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.