Mrgendragama 1.1

परमेशं नमस्कृत्य भरद्वाजमृषिं ततः । हरादिन्द्रक्रमायातं ज्ञानं शृणुत सुव्रताः

parameśaṃ namaskṛtya bharadvājamṛṣiṃ tataḥ / harādindrakramāyātaṃ jñānaṃ śṛṇuta suvratāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नारायणाश्रमे पुण्ये भरद्वाजादयो द्विजाः । तेपुः शिवं प्रतिष्ठाप्य तदेकाहितमानसाः

nārāyaṇāśrame puṇye bharadvājādayo dvijāḥ / tepuḥ śivaṃ pratiṣṭhāpya tadekāhitamānasāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ तान्भावितान्मत्वा कदाचित्त्रिदशाधिपः । तदाश्रमपदं भेजे स्वयं तापसवेषभृत्

atha tānbhāvitānmatvā kadācittridaśādhipaḥ / tadāśramapadaṃ bheje svayaṃ tāpasaveṣabhṛt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स तैः संपूजितः पृष्ट्वा तांश्च सर्वाननामयम् । प्रोवाच चोदनाधर्मः किमर्थं नानुवर्त्यते

sa taiḥ saṃpūjitaḥ pṛṣṭvā tāṃśca sarvānanāmayam / provāca codanādharmaḥ kimarthaṃ nānuvartyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त ऊचुर्नन्वयं धर्मश् चोदनाविहितो मुने । देवताराधनोपायस् तपसाभीष्टसिद्धये

ta ūcurnanvayaṃ dharmaś codanāvihito mune / devatārādhanopāyas tapasābhīṣṭasiddhaye

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वेदे ऽस्ति संहिता रौद्री वाच्या रुद्रश्च देवता । सान्निध्यकरणे ऽप्यस्मिन् विहितः काल्पिको विधिः

vede 'sti saṃhitā raudrī vācyā rudraśca devatā / sānnidhyakaraṇe 'pyasmin vihitaḥ kālpiko vidhiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इत्युक्ते ऽपि परं भावं जिज्ञासुः प्रहसन्प्रभुः । तानाह मिथ्या ज्ञानं वः शब्दमात्रं हि देवता

ityukte 'pi paraṃ bhāvaṃ jijñāsuḥ prahasanprabhuḥ / tānāha mithyā jñānaṃ vaḥ śabdamātraṃ hi devatā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शब्देतरत्वे युगपद्- भिन्नदेशेषु यष्टृषु । न सा प्रयाति सांनिध्यं मूर्तत्वदस्मदादिवत्

śabdetaratve yugapad- bhinnadeśeṣu yaṣṭṛṣu / na sā prayāti sāṃnidhyaṃ mūrtatvadasmadādivat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न च तत्साधकं किंचित् प्रमाणं भात्यबाधितम् । वाक्यं तदन्यथासिद्धं लोकवादाः क्व साधवः

na ca tatsādhakaṃ kiṃcit pramāṇaṃ bhātyabādhitam / vākyaṃ tadanyathāsiddhaṃ lokavādāḥ kva sādhavaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इत्यनीशवचोवारि- वेलानुन्नो ऽब्धिनेव सः । शक्रेण न चचालैषां धीशैलः सारगौरवात्

ityanīśavacovāri- velānunno 'bdhineva saḥ / śakreṇa na cacālaiṣāṃ dhīśailaḥ sāragauravāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न जातु देवतामूर्तिर् अस्मदादिशरीरवत् । विशिष्टैश्वर्यसम्पन्ना सातो नैतन्निदर्शनम्

na jātu devatāmūrtir asmadādiśarīravat / viśiṣṭaiśvaryasampannā sāto naitannidarśanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथास्त्वेवं घटे न्यायः शब्दत्वादिन्द्रशब्दवत् । नादत्ते घटशब्दो ऽम्भश् चन्द्रशब्दो न राजते

athāstvevaṃ ghaṭe nyāyaḥ śabdatvādindraśabdavat / nādatte ghaṭaśabdo 'mbhaś candraśabdo na rājate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथान्यविषयं वाक्यम् अस्तु शक्रादिवाचकम् । कर्मरूपादिशब्दानां सार्थकत्वं कथम् भवेत्

athānyaviṣayaṃ vākyam astu śakrādivācakam / karmarūpādiśabdānāṃ sārthakatvaṃ katham bhavet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रवादो ऽप्यखिलो मिथ्या समूलत्वान्न युक्तिमत् । न चेदमूलं भूतानां हताः सर्वाः प्रवृत्तयः

pravādo 'pyakhilo mithyā samūlatvānna yuktimat / na cedamūlaṃ bhūtānāṃ hatāḥ sarvāḥ pravṛttayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उपमन्युर्हरं दृष्ट्वा विमन्युरभवन्मुनिः । कथं तस्य वचो मिथ्या यस्य वश्यः पयोनिधिः

upamanyurharaṃ dṛṣṭvā vimanyurabhavanmuniḥ / kathaṃ tasya vaco mithyā yasya vaśyaḥ payonidhiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्रोडीकृतो ऽहिपाशेन विषज्वालावलीमुचा । हुङ्कृत्य मोचितः पत्या दृष्टः श्वेतो धनैर्जनैः

kroḍīkṛto 'hipāśena viṣajvālāvalīmucā / huṅkṛtya mocitaḥ patyā dṛṣṭaḥ śveto dhanairjanaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इति वादानुषङ्गेण हरशंसाप्रहर्षितान् । साश्रुगद्गदवाचस्तान् वीक्ष्य प्रीतो ऽभवद्धरिः

iti vādānuṣaṅgeṇa haraśaṃsāpraharṣitān / sāśrugadgadavācastān vīkṣya prīto 'bhavaddhariḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्वं रूपं दर्शयामास वज्री देवः शतक्रतुः । तरुणादित्यसंकाशं स्तूयमानं मरुद्गणैः

svaṃ rūpaṃ darśayāmāsa vajrī devaḥ śatakratuḥ / taruṇādityasaṃkāśaṃ stūyamānaṃ marudgaṇaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ते तमृग्भिर्यजुर्भिश्च सामभिश्चास्तुवन्नताः । सो ऽब्रवीदुच्यतां कामो जगत्सु प्रवरो ऽपि यः

te tamṛgbhiryajurbhiśca sāmabhiścāstuvannatāḥ / so 'bravīducyatāṃ kāmo jagatsu pravaro 'pi yaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ते वव्रिरे शिवज्ञानं श्रूयतामिति सो ऽब्रवीत् । किंत्वेको ऽस्तु मम प्रष्टा निखिलश्रोतृसम्मतः

te vavrire śivajñānaṃ śrūyatāmiti so 'bravīt / kiṃtveko 'stu mama praṣṭā nikhilaśrotṛsammataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ तेषां भरद्वाजो भगवानग्रणीरभूत् । वाग्मी प्रगल्भः पप्रच्छ न्यायतः सुरपूजितम्

atha teṣāṃ bharadvājo bhagavānagraṇīrabhūt / vāgmī pragalbhaḥ papraccha nyāyataḥ surapūjitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कथं महेश्वरादेतद् आगतं ज्ञानमुत्तमम् । किं च चेतसि संस्थाप्य निर्ममे भगवानिदम्

kathaṃ maheśvarādetad āgataṃ jñānamuttamam / kiṃ ca cetasi saṃsthāpya nirmame bhagavānidam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सृष्टिकाले महेशानः पुरुषार्थप्रसिद्धये । विधत्ते विमलं ज्ञानं पञ्चस्रोतो ऽभिलक्षितम्

sṛṣṭikāle maheśānaḥ puruṣārthaprasiddhaye / vidhatte vimalaṃ jñānaṃ pañcasroto 'bhilakṣitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तद्वर्तिवाचकव्रात- वाच्यानष्टौ महेश्वरान् । सप्तकोटिप्रसंख्यातान् मन्त्रांश्च परमे ऽध्वनि

tadvartivācakavrāta- vācyānaṣṭau maheśvarān / saptakoṭiprasaṃkhyātān mantrāṃśca parame 'dhvani

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अष्टादशाधिकं चान्यच् छ्रुतं मायाधिकारिणाम् । मन्त्रेश्वराणामूर्ध्वाध्व- स्थितेशोपमतेजसाम्

aṣṭādaśādhikaṃ cānyac chrutaṃ māyādhikāriṇām / mantreśvarāṇāmūrdhvādhva- sthiteśopamatejasām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तेषु व्यक्तः स भगवान् इदं योग्येषु सिद्धये । प्रकाशयत्यतो ऽन्येषु यो ऽर्थः समुपपद्यते

teṣu vyaktaḥ sa bhagavān idaṃ yogyeṣu siddhaye / prakāśayatyato 'nyeṣu yo 'rthaḥ samupapadyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शिवोद्गीर्णमिदं ज्ञानं मन्त्रमन्त्रेश्वरेश्वरैः । कामदत्वात्कामिकेति प्रगीतं बहुविस्तरम्

śivodgīrṇamidaṃ jñānaṃ mantramantreśvareśvaraiḥ / kāmadatvātkāmiketi pragītaṃ bahuvistaram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तेभ्यो ऽवगत्य दृग्ज्योतिर् ज्वालालीढस्मरद्रुमः । ददावुमापतिर्मह्यं सहस्रैर्भवसंमितैः

tebhyo 'vagatya dṛgjyotir jvālālīḍhasmaradrumaḥ / dadāvumāpatirmahyaṃ sahasrairbhavasaṃmitaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्रापि विस्तरं हित्वा सूत्रैः सारार्थवाचकैः । वक्ष्ये निराकुलं ज्ञानं तदुक्तैरेव भूयसा

tatrāpi vistaraṃ hitvā sūtraiḥ sārārthavācakaiḥ / vakṣye nirākulaṃ jñānaṃ taduktaireva bhūyasā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.