Mrgendragama 1.2

अथानादिमलापेतः सर्वकृत्सर्वविच्छिवः । पूर्वव्यत्यासितस्याणोः पाशजालमपोहति

athānādimalāpetaḥ sarvakṛtsarvavicchivaḥ / pūrvavyatyāsitasyāṇoḥ pāśajālamapohati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्रिपदार्थं चतुष्पादं महातन्त्रं जगत्पतिः । सूत्रेणैकेन संहृत्य प्राह विस्तरशः पुनः

tripadārthaṃ catuṣpādaṃ mahātantraṃ jagatpatiḥ / sūtreṇaikena saṃhṛtya prāha vistaraśaḥ punaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जगज्जन्मस्थितिध्वंस- तिरोभावविमुक्तयः । कृत्यं सकारकफलं ज्ञेयमस्यैतदेव हि

jagajjanmasthitidhvaṃsa- tirobhāvavimuktayaḥ / kṛtyaṃ sakārakaphalaṃ jñeyamasyaitadeva hi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तेन स्वभावसिद्धेन भवितव्यं जगत्कृता । अर्वाक्सिद्धे ऽनवस्था स्यान् मोक्षो निर्हेतुको ऽपि वा

tena svabhāvasiddhena bhavitavyaṃ jagatkṛtā / arvāksiddhe 'navasthā syān mokṣo nirhetuko 'pi vā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चैतन्यं दृक्क्रियारूपं तदस्त्यात्मनि सर्वदा । सर्वतश्च यतो मुक्तौ श्रूयते सर्वतोमुखम्

caitanyaṃ dṛkkriyārūpaṃ tadastyātmani sarvadā / sarvataśca yato muktau śrūyate sarvatomukham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सदप्यभासमानत्वात् तन्निरुद्धं प्रतीयते । वश्यो ऽनावृतवीर्यस्य सो ऽत एवाविमोक्षणात्

sadapyabhāsamānatvāt tanniruddhaṃ pratīyate / vaśyo 'nāvṛtavīryasya so 'ta evāvimokṣaṇāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रावृतीशबले कर्म मायाकार्यं चतुर्विधम् । पाशजालं समासेन धर्मा नाम्नैव कीर्तिताः

prāvṛtīśabale karma māyākāryaṃ caturvidham / pāśajālaṃ samāsena dharmā nāmnaiva kīrtitāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इति वस्तुत्रयस्यास्य प्राक्पादकृतसंस्थितेः । चर्यायोगक्रियापादैर् विनियोगो ऽभिधास्यते

iti vastutrayasyāsya prākpādakṛtasaṃsthiteḥ / caryāyogakriyāpādair viniyogo 'bhidhāsyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विनियोगफलं मुक्तिर् भुक्तिरप्यनुषङ्गतः । परापरविभागेन भिद्येते ते त्वनेकधा

viniyogaphalaṃ muktir bhuktirapyanuṣaṅgataḥ / parāparavibhāgena bhidyete te tvanekadhā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वेदानसांख्यसदसत्- पादार्थिकमतादिषु । ससाधना मुक्तिरस्ति को विशेषः शिवागमे

vedānasāṃkhyasadasat- pādārthikamatādiṣu / sasādhanā muktirasti ko viśeṣaḥ śivāgame

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रणेत्रसर्वदर्शित्वान् न स्फुटो वस्तुसंग्रहः । उपायाः सफलास्तद्वच् छैवे सर्वमिदं परम्

praṇetrasarvadarśitvān na sphuṭo vastusaṃgrahaḥ / upāyāḥ saphalāstadvac chaive sarvamidaṃ param

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वेदान्तेष्वेक एवात्मा चिदचिद्व्यक्तिलक्षितः । प्रतिज्ञामात्रमेवेदं निश्चयः किंनिबन्धनः

vedānteṣveka evātmā cidacidvyaktilakṣitaḥ / pratijñāmātramevedaṃ niścayaḥ kiṃnibandhanaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ प्रमाणं तत्रात्मा प्रमेयत्वं प्रपद्यते । यत्रैतदुभयं तत्र चतुष्टयमपि स्थितम्

atha pramāṇaṃ tatrātmā prameyatvaṃ prapadyate / yatraitadubhayaṃ tatra catuṣṭayamapi sthitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अद्वैतहानिरेवं स्यान् निष्प्रमाणकतान्यथा । भोगसाम्याविमोक्षौ च यौ नेष्टावात्मवादिभिः

advaitahānirevaṃ syān niṣpramāṇakatānyathā / bhogasāmyāvimokṣau ca yau neṣṭāvātmavādibhiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सांख्यज्ञाने ऽपि मिथ्यात्वं कार्ये कारणबुद्धितः । अकर्तृभावाद्भोक्तुश्च स्वातन्त्र्यादप्यचित्त्वतः

sāṃkhyajñāne 'pi mithyātvaṃ kārye kāraṇabuddhitaḥ / akartṛbhāvādbhoktuśca svātantryādapyacittvataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इह सप्त पदार्थाः स्युर् जीवाजीवास्त्रवास्त्रयः । संवरो निर्जरश्चैव बन्धमोक्षावुभावपि

iha sapta padārthāḥ syur jīvājīvāstravāstrayaḥ / saṃvaro nirjaraścaiva bandhamokṣāvubhāvapi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्याद्वादलाञ्छिताश्चैते सर्वे ऽनैकान्तिकत्वतः । तदेव सत्तदेवासद् इति केन प्रमीयते

syādvādalāñchitāścaite sarve 'naikāntikatvataḥ / tadeva sattadevāsad iti kena pramīyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सदन्यदसदन्यच्च तदेवं सिद्धसाध्यता । असज्जघन्यं सच्छ्रेष्ठम् इत्यपि ब्रुवते बुधाः

sadanyadasadanyacca tadevaṃ siddhasādhyatā / asajjaghanyaṃ sacchreṣṭham ityapi bruvate budhāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नैकत्र तदपेक्षातः स्थितमेवोभयं ततः । अथ चेत्सदसद्भावः सदायुक्ततरो मतः

naikatra tadapekṣātaḥ sthitamevobhayaṃ tataḥ / atha cetsadasadbhāvaḥ sadāyuktataro mataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्कर्मसंकरभयाद् अव्यापित्वं च ते जगुः । सामान्येतरसम्बन्ध- ज्ञानाभावादचेतसः

tatkarmasaṃkarabhayād avyāpitvaṃ ca te jaguḥ / sāmānyetarasambandha- jñānābhāvādacetasaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यः प्रागव्यापकः सो ऽन्ते कथमन्यादृशो भवेत् । स विकासादिधर्मा चेत् ततो दोषपरम्परा

yaḥ prāgavyāpakaḥ so 'nte kathamanyādṛśo bhavet / sa vikāsādidharmā cet tato doṣaparamparā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

षट्पदार्थपरिज्ञानान् मिथ्याज्ञानं निवर्तते । रागद्वेषौ ममत्वं च तद्विशेषगुणास्ततः

ṣaṭpadārthaparijñānān mithyājñānaṃ nivartate / rāgadveṣau mamatvaṃ ca tadviśeṣaguṇāstataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्रमशो विनिवर्तन्ते देहसंयोगजा यतः । सा मुक्तिर्जडतारूपा ततो मुक्तः शवो न किम्

kramaśo vinivartante dehasaṃyogajā yataḥ / sā muktirjaḍatārūpā tato muktaḥ śavo na kim

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चिद्व्यञ्जकस्य कर्मादेः क्षणिकत्वान्मुहुर्मुहुः । व्यज्यते जायमानैव क्षणिकेति मता परैः

cidvyañjakasya karmādeḥ kṣaṇikatvānmuhurmuhuḥ / vyajyate jāyamānaiva kṣaṇiketi matā paraiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तदसत्कर्मणो भोगाद् अतीतानुभवस्मृतेः । स्थितिर्निरन्वये नाशे न स्मृतेर्नापि कर्मणः

tadasatkarmaṇo bhogād atītānubhavasmṛteḥ / sthitirniranvaye nāśe na smṛternāpi karmaṇaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विनाशलक्षणो ऽपैति न मुक्तावप्युपप्लवः । न चास्त्यनुभवः कश्चिद् भवावस्था वरं ततः

vināśalakṣaṇo 'paiti na muktāvapyupaplavaḥ / na cāstyanubhavaḥ kaścid bhavāvasthā varaṃ tataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इत्याद्यज्ञानमूढाणां मतमाश्रित्यदुर्धियः । अपवर्गमभीप्सन्ति खद्योतात्पावकार्थिनः

ityādyajñānamūḍhāṇāṃ matamāśrityadurdhiyaḥ / apavargamabhīpsanti khadyotātpāvakārthinaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यत्कैवल्यं पुंस्प्रकृत्योर् विवेकाद् यो वा सर्वं ब्रह्म मत्वा विरामः । या वा काश्चिन्मुक्तयः पाशजन्यास् तास्ताः सर्वा भेदमायान्ति सृष्टौ

yatkaivalyaṃ puṃsprakṛtyor vivekād yo vā sarvaṃ brahma matvā virāmaḥ / yā vā kāścinmuktayaḥ pāśajanyās tāstāḥ sarvā bhedamāyānti sṛṣṭau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शैवे सिद्धो भाति मूर्ध्नीतरेषां मुक्तः सृष्टौ पुनरभ्येति नाधः । विश्वानर्थान्स्वेन विष्टभ्य धाम्ना सर्वेशानानीशितः सर्वदास्ते

śaive siddho bhāti mūrdhnītareṣāṃ muktaḥ sṛṣṭau punarabhyeti nādhaḥ / viśvānarthānsvena viṣṭabhya dhāmnā sarveśānānīśitaḥ sarvadāste

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.