Narahari: Bodhasara 14

तत्र श्लोकाः । इयं पराङ्मुखीभूय पतिं प्रत्यगवेक्षते । प्रेमप्रसन्नया दृष्ट्या ह्यस्या यौवनमागतम्

tatra ślokāḥ | iyaṃ parāṅmukhībhūya patiṃ pratyagavekṣate / premaprasannayā dṛṣṭyā hyasyā yauvanamāgatam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न खेलति वयस्याभिः शिथिला गृहकर्मणि । रहः पश्यति चिह्नानि प्राप्ता प्राणपतेः सुखम्

na khelati vayasyābhiḥ śithilā gṛhakarmaṇi / rahaḥ paśyati cihnāni prāptā prāṇapateḥ sukham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न वेषो विहितः कश्चिन्न वा वचनचातुरी । किन्तु प्रेमातिसातत्याद्बालया लालितो हरिः

na veṣo vihitaḥ kaścinna vā vacanacāturī / kintu premātisātatyādbālayā lālito hariḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नालङ्कृता नो कुलीना न विदग्धा न सुन्दरी । यस्यां तु रमते स्वामी सा सौभाग्यवती वधूः

nālaṅkṛtā no kulīnā na vidagdhā na sundarī / yasyāṃ tu ramate svāmī sā saubhāgyavatī vadhūḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यस्मिन्देशे सिता नास्ति तद्देश्यो वेत्ति किं सिताम् । स एव वेद माधुर्यं येनैवास्वादिता सिता

yasmindeśe sitā nāsti taddeśyo vetti kiṃ sitām / sa eva veda mādhuryaṃ yenaivāsvāditā sitā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तृष्णां विहाय तुच्छेभ्यो मुनिर्निःशल्यतां गतः । स्वरसायनतृप्तात्मा दिनानुदिनमेधते

tṛṣṇāṃ vihāya tucchebhyo munirniḥśalyatāṃ gataḥ / svarasāyanatṛptātmā dinānudinamedhate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

षष्ठी भूमिका । भूमिकापञ्चकाभ्यासात्पदार्थाभाविनी भवेत् । षष्ठी घनसुषुप्तिः स्यान्महादीक्षेति सा भवेत्

ṣaṣṭhī bhūmikā | bhūmikāpañcakābhyāsātpadārthābhāvinī bhavet / ṣaṣṭhī ghanasuṣuptiḥ syānmahādīkṣeti sā bhavet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

महानिद्रेति सा प्रोक्ता यस्यामानन्दघूर्णिता । पदार्थविस्मृतिः सैव प्रोक्ता परिणतिश्च सा

mahānidreti sā proktā yasyāmānandaghūrṇitā / padārthavismṛtiḥ saiva proktā pariṇatiśca sā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तल्लक्षणानि । नरवाहनसंरूढाः सुप्ता एव यथा नृपाः । चलन्ति तद्वत्स्वानन्दे सुप्त एव चलत्यसौ

tallakṣaṇāni | naravāhanasaṃrūḍhāḥ suptā eva yathā nṛpāḥ / calanti tadvatsvānande supta eva calatyasau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ध्यानाध्वरविधौ यस्य पशवश्चक्षुरादयः । स्वयमेवोपतिष्ठन्ति रन्तिदेवमखे यथा

dhyānādhvaravidhau yasya paśavaścakṣurādayaḥ / svayamevopatiṣṭhanti rantidevamakhe yathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पूर्णे बोधे समुत्पन्ने मनोबुद्धीन्द्रियादयः । अपूर्णाः पूर्णतां यान्ति का वाच्या तस्य पूर्णता

pūrṇe bodhe samutpanne manobuddhīndriyādayaḥ / apūrṇāḥ pūrṇatāṃ yānti kā vācyā tasya pūrṇatā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्सर्वममृतं तस्य यत्खादति पिबत्यपि । यत्र तिष्ठति सा काशी स जपो यत्प्रजल्पति

tatsarvamamṛtaṃ tasya yatkhādati pibatyapi / yatra tiṣṭhati sā kāśī sa japo yatprajalpati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

संचारस्तीर्थसंचारः समाधिः शयनं मुनेः । यं पश्यति स विश्वेशः शृणोत्युपनिषच्च सा

saṃcārastīrthasaṃcāraḥ samādhiḥ śayanaṃ muneḥ / yaṃ paśyati sa viśveśaḥ śṛṇotyupaniṣacca sā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पीयते प्रेमपीयूषं श्लिष्यते परमा कला । भुज्यते परमानन्दो योगिना न स भोगिना

pīyate premapīyūṣaṃ śliṣyate paramā kalā / bhujyate paramānando yoginā na sa bhoginā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

संप्राप्ते परमानन्दे न शोचति गतं वयः । भूतं भवद्भविष्यच्च सर्वमानन्दतां गतम्

saṃprāpte paramānande na śocati gataṃ vayaḥ / bhūtaṃ bhavadbhaviṣyacca sarvamānandatāṃ gatam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ सप्तमी ततः षष्ठीमतिक्रम्य तुरीयां याति सप्तमीम् । महाकक्षेति सैवोक्ता सैव गूढसुषुप्तिका

atha saptamī tataḥ ṣaṣṭhīmatikramya turīyāṃ yāti saptamīm / mahākakṣeti saivoktā saiva gūḍhasuṣuptikā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

योगनिद्रेति सा प्रोक्ता परा काष्ठेति सा स्मृता । अनुत्तरं च सहजं स्वरूपस्थितिरित्यपि

yoganidreti sā proktā parā kāṣṭheti sā smṛtā / anuttaraṃ ca sahajaṃ svarūpasthitirityapi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मौनमेवावलम्बन्ते यस्यां हरिहरादयः । सा तु वर्णयितुं शक्या न केनापि कदाचन

maunamevāvalambante yasyāṃ hariharādayaḥ / sā tu varṇayituṃ śakyā na kenāpi kadācana

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चिदङ्गे कोमले लग्नो दैवादज्ञानकण्टकः । तं बोधकण्टकेनायं विनिवार्य सुखं स्थितः

cidaṅge komale lagno daivādajñānakaṇṭakaḥ / taṃ bodhakaṇṭakenāyaṃ vinivārya sukhaṃ sthitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अमृतजलधौ यस्मिन्वार्त्ता न मीनतरंगयोर् न च परिचयः पारावारस्थितेरपि कुत्रचित् । समरसपरब्रह्मानन्दप्रणुन्नविकल्पनः सहजगलितद्वैतज्वालः स भाति महामुनिः

amṛtajaladhau yasminvārttā na mīnataraṃgayor na ca paricayaḥ pārāvārasthiterapi kutracit / samarasaparabrahmānandapraṇunnavikalpanaḥ sahajagalitadvaitajvālaḥ sa bhāti mahāmuniḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बंधध्वंसमभीप्सुना सुमनसा जिज्ञासया तीव्रया ज्ञाते ब्रह्मणि बाधिताक्षविषये बोधे चमत्कुर्वति । स्वान्तर्मन्तृविमानमान्यविवृतिव्यावृत्तिनिर्भङ्गको भाति ज्ञानसुखात्मकः स्वयमयं योग्यापगानां पतिः

baṃdhadhvaṃsamabhīpsunā sumanasā jijñāsayā tīvrayā jñāte brahmaṇi bādhitākṣaviṣaye bodhe camatkurvati / svāntarmantṛvimānamānyavivṛtivyāvṛttinirbhaṅgako bhāti jñānasukhātmakaḥ svayamayaṃ yogyāpagānāṃ patiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वाचा मौनमयी गतिः स्थितिमयी निद्रामयो जागरो निद्रा बोधमयी निशा दिनमयी नक्तंमयो वासरः । कर्म ब्रह्ममयं जगत्सुखमयं किञ्चिन्न किञ्चिन्मयं दुर्लङ्घ्यं गुणवर्त्म लङ्घितवतो वार्त्ता कथं वर्ण्यताम्

vācā maunamayī gatiḥ sthitimayī nidrāmayo jāgaro nidrā bodhamayī niśā dinamayī naktaṃmayo vāsaraḥ / karma brahmamayaṃ jagatsukhamayaṃ kiñcinna kiñcinmayaṃ durlaṅghyaṃ guṇavartma laṅghitavato vārttā kathaṃ varṇyatām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अत्यन्तहीनो बलपौरुषाभ्याम् अकिंचनो यो गलिताभिमानः । तेनैव नीता रिपवो विनाशं न ये हतास्तात महेन्द्रमुख्यैः

atyantahīno balapauruṣābhyām akiṃcano yo galitābhimānaḥ / tenaiva nītā ripavo vināśaṃ na ye hatāstāta mahendramukhyaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ब्रह्मविद्ब्रह्मविद्यायां भवान्यां पुत्रतां गतः । निजाङ्गे लालयत्येनं परमात्मा सदाशिवः

brahmavidbrahmavidyāyāṃ bhavānyāṃ putratāṃ gataḥ / nijāṅge lālayatyenaṃ paramātmā sadāśivaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भूमिकाशास्त्रार्थनिर्णयः । भूमिकात्रितयं जाग्रच्चतुर्थी स्वप्न उच्यते । तावती साधकावस्था तारतम्येन योगिनाम्

bhūmikāśāstrārthanirṇayaḥ | bhūmikātritayaṃ jāgraccaturthī svapna ucyate / tāvatī sādhakāvasthā tāratamyena yoginām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पञ्चमीं तु समारभ्य सिद्धावस्थैव सा त्रिधा । तिसृणामप्यवस्थानां दृष्टान्तोऽत्र निरूप्यते

pañcamīṃ tu samārabhya siddhāvasthaiva sā tridhā / tisṛṇāmapyavasthānāṃ dṛṣṭānto'tra nirūpyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सुषुप्तेः प्रथमावस्था तस्यां यत्सुखमाप्यते । सुषुप्तेर्या घनावस्था तस्यामपि तदेव हि

suṣupteḥ prathamāvasthā tasyāṃ yatsukhamāpyate / suṣupteryā ghanāvasthā tasyāmapi tadeva hi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सुखं घनसुषुप्तौ तत्सुखं गाढसुषुप्तके । तुर्यायामपि सप्तम्यामानन्दानुभवः समः

sukhaṃ ghanasuṣuptau tatsukhaṃ gāḍhasuṣuptake / turyāyāmapi saptamyāmānandānubhavaḥ samaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तथा य एव पञ्चम्यां षष्ठ्यामपि स एव हि । तुर्यायामपि सप्तम्यां ब्रह्मानन्दः स एव हि

tathā ya eva pañcamyāṃ ṣaṣṭhyāmapi sa eva hi / turyāyāmapi saptamyāṃ brahmānandaḥ sa eva hi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अभ्यासतारतम्येन तारतम्ये चिरस्थितौ । अपरोक्षानुभूतेस्तु तारतम्यं मनाङ्ग हि

abhyāsatāratamyena tāratamye cirasthitau / aparokṣānubhūtestu tāratamyaṃ manāṅga hi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नास्वादिता सिता यावत्तावन्नास्वादितैव सा । एकदास्वादिता चेत्सा नैव नास्वादिता भवेत्

nāsvāditā sitā yāvattāvannāsvāditaiva sā / ekadāsvāditā cetsā naiva nāsvāditā bhavet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जाता चेत्सा तु जातैव जातु नाजाततां भजेत् । कथं भूयो भ्रमत्येष भ्रान्तिरेव गता यदि

jātā cetsā tu jātaiva jātu nājātatāṃ bhajet / kathaṃ bhūyo bhramatyeṣa bhrāntireva gatā yadi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ कश्चिद्विशेषः । तुरीया प्रथमाभासे विद्युदाभासलक्षणा । ततश्चञ्चलदीपाभा ततो निश्चलदीपवत्

atha kaścidviśeṣaḥ | turīyā prathamābhāse vidyudābhāsalakṣaṇā / tataścañcaladīpābhā tato niścaladīpavat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सूर्यप्रभावच्च ततः सप्तमी चिरवर्त्तिनी । उदयास्तविहीना सा दिनपक्षर्त्तुवत्सरम्

sūryaprabhāvacca tataḥ saptamī ciravarttinī / udayāstavihīnā sā dinapakṣarttuvatsaram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पुष्कला निश्चला पूर्णा परमानन्दसुन्दरी

puṣkalā niścalā pūrṇā paramānandasundarī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

येषां ध्यानकलायां च लीयन्ते गुणपङ्क्तयः । येषां कृपाकटाक्षेण सद्यो मुक्तिरवाप्यते

yeṣāṃ dhyānakalāyāṃ ca līyante guṇapaṅktayaḥ / yeṣāṃ kṛpākaṭākṣeṇa sadyo muktiravāpyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पञ्चमीमथवा षष्ठीं सप्तमीं वा समाश्रिताः । न तेषां पुनरावृत्तिः कल्पकोटिशतैरपि

pañcamīmathavā ṣaṣṭhīṃ saptamīṃ vā samāśritāḥ / na teṣāṃ punarāvṛttiḥ kalpakoṭiśatairapi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पूर्वावस्थाचतुष्के ये स्थिता देहं विहाय ते । पुनर्देहान्तरं प्राप्य ब्रह्माभ्यासं प्रकुर्वते

pūrvāvasthācatuṣke ye sthitā dehaṃ vihāya te / punardehāntaraṃ prāpya brahmābhyāsaṃ prakurvate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

योगभ्रष्टास्त उच्यन्ते क्रमेण ब्रह्मगामिनः । योगिनो योगसिद्धाश्च दत्ताद्या जनकादयः

yogabhraṣṭāsta ucyante krameṇa brahmagāminaḥ / yogino yogasiddhāśca dattādyā janakādayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ईश्वरानुग्रहं प्राप्ता अर्वाचीनाश्च के चन । स्वरूपानुभवं प्राप्ता मुक्तास्ते सर्व एव हि

īśvarānugrahaṃ prāptā arvācīnāśca ke cana / svarūpānubhavaṃ prāptā muktāste sarva eva hi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सुषुप्तौ केचिदाश्वस्ताः केचिद्घनसुषुप्तके । केचिद्गाढसुषुप्तौ च सर्वेषाममृतं समम्

suṣuptau kecidāśvastāḥ kecidghanasuṣuptake / kecidgāḍhasuṣuptau ca sarveṣāmamṛtaṃ samam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.