अथ शिष्यविवेकः । बीजं गुरुपदेशो हि जिज्ञासुः क्षेत्रमुच्यते । विवेकांकुरजो बोधद्रुमो मोक्षस्तु तत्फलम्
atha śiṣyavivekaḥ | bījaṃ gurupadeśo hi jijñāsuḥ kṣetramucyate / vivekāṃkurajo bodhadrumo mokṣastu tatphalam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यद्यपि क्षेत्रबीजाभ्यां विना न द्रुमसंभवः । किं तु बीजमुपादानं निमित्तं क्षेत्रमुच्यते
yadyapi kṣetrabījābhyāṃ vinā na drumasaṃbhavaḥ / kiṃ tu bījamupādānaṃ nimittaṃ kṣetramucyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
द्रुमो बीजपरीणामो न क्षेत्रपरिणामकः । बोधो गुरुपरीणामो न शिष्यपरिणामकः
drumo bījaparīṇāmo na kṣetrapariṇāmakaḥ / bodho guruparīṇāmo na śiṣyapariṇāmakaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
द्रुमो हि बीजजातीयः क्षेत्रजातीयको न हि । बोधो हि गुरुजातीयः शिष्यजातीयको न हि
drumo hi bījajātīyaḥ kṣetrajātīyako na hi / bodho hi gurujātīyaḥ śiṣyajātīyako na hi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बीजेन बीजजातीयस्तरुः क्षेत्रे समर्पितः । गुरुणा स्वात्मजातीयो बोधः शिष्ये समर्पितः
bījena bījajātīyastaruḥ kṣetre samarpitaḥ / guruṇā svātmajātīyo bodhaḥ śiṣye samarpitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वह्निप्रभा हि वर्त्तिस्था तमो हन्ति प्रकाशते । तमोहन्त्री प्रकाशात्मा प्रभैव न तु वर्त्तिका
vahniprabhā hi varttisthā tamo hanti prakāśate / tamohantrī prakāśātmā prabhaiva na tu varttikā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गुरुप्रभा हि शिष्यस्था तमो हन्ति प्रकाशते । तमोहन्ता प्रकाशात्मा गुरुरेव न शिष्यकः
guruprabhā hi śiṣyasthā tamo hanti prakāśate / tamohantā prakāśātmā gurureva na śiṣyakaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यदग्निः काष्ठमारुह्य भस्मसात्कुरुते पुरीम् । भस्मासात्कारणं तत्र गुणो वह्नेर्न काष्ठगः
yadagniḥ kāṣṭhamāruhya bhasmasātkurute purīm / bhasmāsātkāraṇaṃ tatra guṇo vahnerna kāṣṭhagaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बोधात्मना गुरुः शिष्यमाविश्य दहति क्षणात् । यद्द्वैतं सा गुरोः शक्तिर्न शिष्यस्येति निर्णयः
bodhātmanā guruḥ śiṣyamāviśya dahati kṣaṇāt / yaddvaitaṃ sā guroḥ śaktirna śiṣyasyeti nirṇayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यद्यप्युदयने भानोर्यथा पद्मं प्रकाशते । न काशन्ते तथा पद्माः काष्ठपाषाणमृण्मयाः
yadyapyudayane bhānoryathā padmaṃ prakāśate / na kāśante tathā padmāḥ kāṣṭhapāṣāṇamṛṇmayāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रकाशको रविर्यद्वत्पद्ममेव विकासयेत् । गुरुस्तथा बोधकः सञ्छिष्यमेव प्रबोधयेत्
prakāśako raviryadvatpadmameva vikāsayet / gurustathā bodhakaḥ sañchiṣyameva prabodhayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रकाशकस्य महिमा प्रकाश्यादधिकः किल । सूक्ष्मं विशेषं वक्ष्यामि गुरुसूर्यस्य तं शृणु
prakāśakasya mahimā prakāśyādadhikaḥ kila / sūkṣmaṃ viśeṣaṃ vakṣyāmi gurusūryasya taṃ śṛṇu
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्तद्विवेकवैराग्ययुक्तवेदान्तयुक्तिभिः । शिष्यं नयति गुर्वर्कः स्वैक्यं स्वाद्भिन्नमप्यहो
tattadvivekavairāgyayuktavedāntayuktibhiḥ / śiṣyaṃ nayati gurvarkaḥ svaikyaṃ svādbhinnamapyaho
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विकासकोऽपि तपनो न पद्मं स्वैकतां नयेत् । तस्मात्सर्वात्मभावेन सेव्या श्रीगुरुपादुका
vikāsako'pi tapano na padmaṃ svaikatāṃ nayet / tasmātsarvātmabhāvena sevyā śrīgurupādukā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्सत्यं दातृपात्राभ्यां विना दानं न सिद्ध्यति । तथापि पात्रं पात्रं स्याद्दाता परमकारणम्
tatsatyaṃ dātṛpātrābhyāṃ vinā dānaṃ na siddhyati / tathāpi pātraṃ pātraṃ syāddātā paramakāraṇam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भवेत्स्पर्शमणिस्पर्शाल्लोहं स्वर्णं न तन्मणिः । गुरुस्पर्शमणिस्पर्शात्स एव भवति क्षणात्
bhavetsparśamaṇisparśāllohaṃ svarṇaṃ na tanmaṇiḥ / gurusparśamaṇisparśātsa eva bhavati kṣaṇāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं विवेकतो धीमन्नुपयोगो द्वयोरपि । शिष्यो निमित्तमात्रं स्याद्गरिष्ठा गुरुपादुका
evaṃ vivekato dhīmannupayogo dvayorapi / śiṣyo nimittamātraṃ syādgariṣṭhā gurupādukā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उपदेशक्रमो राम व्यवस्थामात्रपालनम् । इत्यादि वचनं तत्तु शिष्योत्साहविवृद्धये
upadeśakramo rāma vyavasthāmātrapālanam / ityādi vacanaṃ tattu śiṣyotsāhavivṛddhaye
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सिद्धान्तः सर्वतन्त्राणां सद्यः प्रत्ययकारकः । सर्वदा भावनीयोऽयं गुरुशिष्यविनिर्णयः
siddhāntaḥ sarvatantrāṇāṃ sadyaḥ pratyayakārakaḥ / sarvadā bhāvanīyo'yaṃ guruśiṣyavinirṇayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.