Library·Narahari: Bodhasara·5

Narahari: Bodhasara 5

धर्मजिज्ञासा अथातो धर्मजिज्ञासा धर्मः प्रोक्तश्चतुर्विधः । नित्यो नैमित्तिकः काम्यः प्रायश्चित्तमिति क्रमात्

dharmajijñāsā athāto dharmajijñāsā dharmaḥ proktaścaturvidhaḥ / nityo naimittikaḥ kāmyaḥ prāyaścittamiti kramāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वर्णाश्रमसमाचाराः शौचस्नानादयश्च ये । आवश्यकास्ते नित्याः स्युरकृत्य प्रत्यवैति यान्

varṇāśramasamācārāḥ śaucasnānādayaśca ye / āvaśyakāste nityāḥ syurakṛtya pratyavaiti yān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

देशकालनिमित्ता ये ते तु नैमित्तिकाः स्मृताः । संक्रान्तिग्रहणस्नानदानश्राद्धजपादयः

deśakālanimittā ye te tu naimittikāḥ smṛtāḥ / saṃkrāntigrahaṇasnānadānaśrāddhajapādayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रायश्चित्तात्मका धर्माः कृच्छ्रचान्द्रायणादयः । कामनापूर्वकं काम्यं मुमुक्षोर्न विधीयते

prāyaścittātmakā dharmāḥ kṛcchracāndrāyaṇādayaḥ / kāmanāpūrvakaṃ kāmyaṃ mumukṣorna vidhīyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हरिप्रसादकाम्या च चित्तशुद्धेश्च कामना । मोक्षस्य कामना चेति कामनेयं न कामना

hariprasādakāmyā ca cittaśuddheśca kāmanā / mokṣasya kāmanā ceti kāmaneyaṃ na kāmanā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्मात्तया कामनया स्नानदानजपादिकम् । तीर्थव्रततपोनिष्ठा मोक्षकामैर्विधीयताम्

tasmāttayā kāmanayā snānadānajapādikam / tīrthavratataponiṣṭhā mokṣakāmairvidhīyatām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कर्मणां निर्णयं त्वेवं गीतायामाह माधवः । सर्वथा न परित्याज्यं नित्यं कर्म मुमुक्षुणा

karmaṇāṃ nirṇayaṃ tvevaṃ gītāyāmāha mādhavaḥ / sarvathā na parityājyaṃ nityaṃ karma mumukṣuṇā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ज्ञाने जातेऽपि न त्याज्यं लोकानुग्रहहेतुना । यो वासनापरित्यागः कर्मत्यागः स एवहि

jñāne jāte'pi na tyājyaṃ lokānugrahahetunā / yo vāsanāparityāgaḥ karmatyāgaḥ sa evahi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न कर्मणां परित्यागः कर्मत्यागो मनोमयः । यज्ञो दानं तपश्चेति पावनानि मनीषिणाम्

na karmaṇāṃ parityāgaḥ karmatyāgo manomayaḥ / yajño dānaṃ tapaśceti pāvanāni manīṣiṇām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कर्मणा चित्तशुद्धिः स्यात्तया तीव्रा मुमुक्षुता । ततो विवेकान्मुक्तिः स्यात्कर्म त्याज्यं कथं तु तत्

karmaṇā cittaśuddhiḥ syāttayā tīvrā mumukṣutā / tato vivekānmuktiḥ syātkarma tyājyaṃ kathaṃ tu tat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ये तु बोधेन संप्राप्तास्तात कर्मातिगां दशाम् । न विधेः किंकरास्तस्मात्स्वच्छन्दं विचरन्तु ते

ye tu bodhena saṃprāptāstāta karmātigāṃ daśām / na vidheḥ kiṃkarāstasmātsvacchandaṃ vicarantu te

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तपस्यातात्पर्यम् कृता कपटभावेन दम्भलोभपरायणैः । हट्टे नगरमध्ये वा सा तपस्याऽधमा स्मृता

tapasyātātparyam kṛtā kapaṭabhāvena dambhalobhaparāyaṇaiḥ / haṭṭe nagaramadhye vā sā tapasyā'dhamā smṛtā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वेदशास्त्रोक्तविधिना शीतोष्णादिसहिष्णुना । या कृता कामनापूर्वं सा तपस्या तु मध्यमा

vedaśāstroktavidhinā śītoṣṇādisahiṣṇunā / yā kṛtā kāmanāpūrvaṃ sā tapasyā tu madhyamā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मनसो निग्रहार्थाय परमार्थपरायणा । अकामा तत्वजिज्ञासोः सा तपस्योत्तमा मता

manaso nigrahārthāya paramārthaparāyaṇā / akāmā tatvajijñāsoḥ sā tapasyottamā matā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आगते स्वागतं कुर्याद्गच्छन्तं न निवारयेत् । यथाप्राप्तं सहेत्सर्वं सा तपस्योत्तमोत्तमा

āgate svāgataṃ kuryādgacchantaṃ na nivārayet / yathāprāptaṃ sahetsarvaṃ sā tapasyottamottamā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

व्रतव्यवस्था परदारपरद्रव्यपरद्रोहविवर्जनम् । रागद्वेषपरित्यागो व्रतानामुत्तमं व्रतम्

vratavyavasthā paradāraparadravyaparadrohavivarjanam / rāgadveṣaparityāgo vratānāmuttamaṃ vratam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तदुक्तं काशीखण्डे परदारपरद्रव्यपरद्रोहपराङ्मुखः । गङ्गाप्याह कदाऽऽगत्य मामयं पावयिष्यति

taduktaṃ kāśīkhaṇḍe paradāraparadravyaparadrohaparāṅmukhaḥ / gaṅgāpyāha kadā''gatya māmayaṃ pāvayiṣyati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वेषविचारः मुक्तिर्नास्ति जटाजूटे न काषाये न मुण्डने । न भस्मनि न कन्थायां तिलके वा कमण्डलौ

veṣavicāraḥ muktirnāsti jaṭājūṭe na kāṣāye na muṇḍane / na bhasmani na kanthāyāṃ tilake vā kamaṇḍalau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

द्वेषेन ताड्यते सर्पो वृथा वल्मीकताडनम् । मनसो निग्रहो नास्ति वृथा कायस्य मुण्डनम्

dveṣena tāḍyate sarpo vṛthā valmīkatāḍanam / manaso nigraho nāsti vṛthā kāyasya muṇḍanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चित्तविक्षेपशान्त्यर्थं जटाकन्थादिधारणम् । कुरुते वीतरागश्चेदुत्तमोत्तममेव तत्

cittavikṣepaśāntyarthaṃ jaṭākanthādidhāraṇam / kurute vītarāgaśceduttamottamameva tat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मौनमीमांसा मौनं चतुर्विधं प्रोक्तं वाग्मौनं वाग्विनिग्रहः । ज्ञानेन्द्रियाणां संरोधस्त्वक्षमौनमुदाहृतम्

maunamīmāṃsā maunaṃ caturvidhaṃ proktaṃ vāgmaunaṃ vāgvinigrahaḥ / jñānendriyāṇāṃ saṃrodhastvakṣamaunamudāhṛtam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कर्मेन्द्रियाणां संरोधः काष्ठमौनं तु काष्ठवत् । गौणं तु त्रिविधं मौनमुत्तमं तु मनोलयः

karmendriyāṇāṃ saṃrodhaḥ kāṣṭhamaunaṃ tu kāṣṭhavat / gauṇaṃ tu trividhaṃ maunamuttamaṃ tu manolayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न मौनी मूकतां यातो न मौनी दुग्धबालकः । न मौनी व्रतनिष्ठोपि मौनी संलीनमानसः

na maunī mūkatāṃ yāto na maunī dugdhabālakaḥ / na maunī vrataniṣṭhopi maunī saṃlīnamānasaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मुनेर्भावस्तु मौनं स्याच्छब्दशास्त्रव्यवस्थया । मुनिभावो यर्हि नास्ति तर्हि मौनं निरर्थकम्

munerbhāvastu maunaṃ syācchabdaśāstravyavasthayā / munibhāvo yarhi nāsti tarhi maunaṃ nirarthakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दानज्ञानम् कीर्त्तिदानं कामदानं दयादानमित त्रिधा । उत्तरादुत्तरं श्रेष्ठं तेभ्यः कृष्णार्पणं परम्

dānajñānam kīrttidānaṃ kāmadānaṃ dayādānamita tridhā / uttarāduttaraṃ śreṣṭhaṃ tebhyaḥ kṛṣṇārpaṇaṃ param

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तीर्थतत्त्वम् इदं तीर्थमिदं तीर्थमितस्तीर्थमतः परम् । इतो दूरतरं तीर्थं मया दृष्टं न तु त्वया

tīrthatattvam idaṃ tīrthamidaṃ tīrthamitastīrthamataḥ param / ito dūrataraṃ tīrthaṃ mayā dṛṣṭaṃ na tu tvayā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तव तीर्थफलं स्वल्पं मम तीर्थफलं महत् । इति भ्रमन्ति ये तीर्थं ते भ्रान्ता न तु तैर्थिकाः

tava tīrthaphalaṃ svalpaṃ mama tīrthaphalaṃ mahat / iti bhramanti ye tīrthaṃ te bhrāntā na tu tairthikāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तीर्थे पापक्षयः स्नानैस्तीर्थं साधुसमागमः । तीर्थे वैराग्यचर्चा स्यात्तीर्थमीश्वरपूजनम्

tīrthe pāpakṣayaḥ snānaistīrthaṃ sādhusamāgamaḥ / tīrthe vairāgyacarcā syāttīrthamīśvarapūjanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तीर्थं शीतोष्णसहनं तीर्थं निःसङ्गचारिता । इति जानन्ति ये तीर्थं तीर्थतत्त्वविदो हि ते

tīrthaṃ śītoṣṇasahanaṃ tīrthaṃ niḥsaṅgacāritā / iti jānanti ye tīrthaṃ tīrthatattvavido hi te

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आचारचातुरी अनाचारस्तु मालिन्यमत्याचारस्तु मूर्खता । विचाराचारसंयोगः सदाचारस्य लक्षणम्

ācāracāturī anācārastu mālinyamatyācārastu mūrkhatā / vicārācārasaṃyogaḥ sadācārasya lakṣaṇam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.