Library·Narada-Smrti·3

Narada-Smrti 3

युक्तरूपं ब्रुवन् सभ्यो नाप्नुयाद् द्वेषकिल्बिषे । ब्रुवाणस् त्व् अन्यथा सभ्यस् तद् एव-उभयम् आप्नुयात् ॥ २

yuktarūpaṃ bruvan sabhyo nāpnuyād dveṣakilbiṣe / bruvāṇas tv anyathā sabhyas tad eva-ubhayam āpnuyāt // 2

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

राजा तु धार्मिकान् सभ्यान् नियुञ्ज्यात् सुपरीक्षितान् । व्यवहारधुरं वोढुं ये शक्ताः सद्गवा इव ॥ ३

rājā tu dhārmikān sabhyān niyuñjyāt suparīkṣitān / vyavahāradhuraṃ voḍhuṃ ye śaktāḥ sadgavā iva // 3

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

धर्मशास्त्रार्थकुशलाः कुलीनाः सत्यवादिनः । समाः शत्रौ च मित्रे च नृपतेः स्युः सभासदः ॥ ४

dharmaśāstrārthakuśalāḥ kulīnāḥ satyavādinaḥ / samāḥ śatrau ca mitre ca nṛpateḥ syuḥ sabhāsadaḥ // 4

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्प्रतिष्ठः स्मृतो धर्मो धर्ममूलश् च पार्थिवः । सह सद्भिर् अतो राजा व्यवहारान् विशोधयेत् ॥ ५

tatpratiṣṭhaḥ smṛto dharmo dharmamūlaś ca pārthivaḥ / saha sadbhir ato rājā vyavahārān viśodhayet // 5

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शुद्धेषु व्यवहारेषु शुद्धिं यान्ति सभासदः । शुद्धिश् च तेषां धर्माद् धि धर्मम् एव वदेत् ततः ॥ ६

śuddheṣu vyavahāreṣu śuddhiṃ yānti sabhāsadaḥ / śuddhiś ca teṣāṃ dharmād dhi dharmam eva vadet tataḥ // 6

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यत्र धर्मो ह्य् अधर्मेण सत्यं यत्रानृतेन च । हन्यते प्रेक्षमाणानां हतास् तत्र सभासदः ॥ ७

yatra dharmo hy adharmeṇa satyaṃ yatrānṛtena ca / hanyate prekṣamāṇānāṃ hatās tatra sabhāsadaḥ // 7

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विद्धो धर्मो ह्य् अधर्मेण सभां यत्र-उपतिष्ठते । न चेद् विशल्यः क्रियते विद्धास् तत्र सभासदः ॥ ८

viddho dharmo hy adharmeṇa sabhāṃ yatra-upatiṣṭhate / na ced viśalyaḥ kriyate viddhās tatra sabhāsadaḥ // 8

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सभा वा न प्रवेष्टव्या वक्तव्यं वा समञ्जसम् । अब्रुवन् विब्रुवन् वापि नरो भवति किल्बिषी ॥ ९

sabhā vā na praveṣṭavyā vaktavyaṃ vā samañjasam / abruvan vibruvan vāpi naro bhavati kilbiṣī // 9

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ये तु सभ्याः सभां गत्वा तूष्णीं ध्यायन्त आसते । यथाप्राप्तं न ब्रुवते सर्वे ते ऽअनृतवादिनः ॥ १०

ye tu sabhyāḥ sabhāṃ gatvā tūṣṇīṃ dhyāyanta āsate / yathāprāptaṃ na bruvate sarve te 'anṛtavādinaḥ // 10

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पादो ऽअधर्मस्य कर्तारं पादः साक्षिणम् ऋच्छति । पादः सभासदः सर्वान् पादो राजानम् ऋच्छति ॥ ११

pādo 'adharmasya kartāraṃ pādaḥ sākṣiṇam ṛcchati / pādaḥ sabhāsadaḥ sarvān pādo rājānam ṛcchati // 11

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

राजा भवत्य् अनेनास् तु मुच्यन्ते च सभासदः । एनो गच्छति कर्तारं निन्दार्हो यत्र निन्द्यते ॥ १२

rājā bhavaty anenās tu mucyante ca sabhāsadaḥ / eno gacchati kartāraṃ nindārho yatra nindyate // 12

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अन्धो मत्स्यान् इवाश्नाति निरपेक्षः सकण्टकान् । परोक्षम् अर्थवैकल्याद् भाषते यः सभां गतः ॥ १३

andho matsyān ivāśnāti nirapekṣaḥ sakaṇṭakān / parokṣam arthavaikalyād bhāṣate yaḥ sabhāṃ gataḥ // 13

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्मात् सभ्यः सभां प्राप्य रागद्वेषविवर्जितः । वचस् तथाविधं ब्रूयाद् यथा न नरकं पतेत् ॥ १४

tasmāt sabhyaḥ sabhāṃ prāpya rāgadveṣavivarjitaḥ / vacas tathāvidhaṃ brūyād yathā na narakaṃ patet // 14

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यथा शल्यं भिषग् विद्वान् उद्धरेद् यन्त्रयुक्तितः । प्राड्विवाकस् तथा शल्यम् उद्धरेद् व्यवहारतः ॥ १५

yathā śalyaṃ bhiṣag vidvān uddhared yantrayuktitaḥ / prāḍvivākas tathā śalyam uddhared vyavahārataḥ // 15

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यत्र सभ्यो जनः सर्वः साध्व् एतद् इति मन्यते । स निःशल्यो विवादः स्यात् सशल्यः स्याद् अतो ऽअन्यथा ॥ १६

yatra sabhyo janaḥ sarvaḥ sādhv etad iti manyate / sa niḥśalyo vivādaḥ syāt saśalyaḥ syād ato 'anyathā // 16

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न सा सभा यत्र न सन्ति वृद्धा । वृद्धा न ते ये न वदन्ति धर्मम् । नासौ धर्मो यत्र न सत्यम् अस्ति । न तत् सत्यं यच् छलेनानुविद्धम्

na sā sabhā yatra na santi vṛddhā / vṛddhā na te ye na vadanti dharmam / nāsau dharmo yatra na satyam asti / na tat satyaṃ yac chalenānuviddham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.