Library·Nyāyasudhā a subcommentary on Mādhva's Anuvyākhāna, a commentary on Bādarāyaṇa's Brahmasūtra, integrated version·1·1.1·1.1.166

Nyāyasudhā a subcommentary on Mādhva's Anuvyākhāna, a commentary on Bādarāyaṇa's Brahmasūtra, integrated version 1.1.166

NMABB 1.1.166

यस्माद्ब्रह्माधिपतिप्रातिपदिकं स्वतिरब्रह्मशब्दान्तं तस्माद्बहुव्रीहित्वमेव प्राप्नोति । न समासान्तरत्वम् । तथात्वे ऽन्तोदात्तत्वेनानुदात्तं पदमेकवर्जमित्यस्य प्रसङ्गेन पूर्वपदस्य (स्वरितान्तता) स्वरितपूर्वपदान्तता न स्यात् । अथवोद्ग्रन्थमेव पूर्वोक्तमर्थमुक्तवोक्तशङ्कोत्तरत्वेन समस्तो ऽपि श्लोको योज्यः । यद्यपि बहुव्रीहित्वं पूर्वसिद्धमेव । तथापि तन्निश्चयापेक्षयैष्यतीति प्रयोगः । ननु पूर्वपदान्तस्वरस्य स्वरितत्वे ऽपि कुतो बहुव्रीहित्वमिति चेत् । उदाहरणदर्शनादित्याह स्वाहेति ॥ स्वाहेन्द्रशत्रुवर्धस्व यद् बहुव्रीहितामगात् । महाव्याकरणे सूत्रमिति स्वरविनिर्णये यद्यस्मात्स्वाहेन्द्रशत्रुर्वधस्वेत्यत्रेन्द्रशत्रुप्रातिपदिकं स्वरितेन्द्रशब्दान्तं बहुव्रीहितां प्राप्तं तस्मादिदमपि तथाविधं बहुव्रीहिरेवेति । *३,३२७* इन्द्रशत्रुप्रातिपदिकस्यापि कृतो बहुव्रीहित्वम् । षष्ठीसमासत्वसम्भवादित्यत आह तस्मादिति ॥ तस्मादस्येन्द्र एवाभूच्छत्रुरित्युत्तरश्रुतेः

yasmādbrahmādhipatiprātipadikaṃ svatirabrahmaśabdāntaṃ tasmādbahuvrīhitvameva prāpnoti / na samāsāntaratvam / tathātve 'ntodāttatvenānudāttaṃ padamekavarjamityasya prasaṅgena pūrvapadasya (svaritāntatā) svaritapūrvapadāntatā na syāt / athavodgranthameva pūrvoktamarthamuktavoktaśaṅkottaratvena samasto 'pi śloko yojyaḥ / yadyapi bahuvrīhitvaṃ pūrvasiddhameva / tathāpi tanniścayāpekṣayaiṣyatīti prayogaḥ / nanu pūrvapadāntasvarasya svaritatve 'pi kuto bahuvrīhitvamiti cet / udāharaṇadarśanādityāha svāheti // svāhendraśatruvardhasva yad bahuvrīhitāmagāt / mahāvyākaraṇe sūtramiti svaravinirṇaye yadyasmātsvāhendraśatrurvadhasvetyatrendraśatruprātipadikaṃ svaritendraśabdāntaṃ bahuvrīhitāṃ prāptaṃ tasmādidamapi tathāvidhaṃ bahuvrīhireveti / *3,327* indraśatruprātipadikasyāpi kṛto bahuvrīhitvam / ṣaṣṭhīsamāsatvasambhavādityata āha tasmāditi // tasmādasyendra evābhūcchatrurityuttaraśruteḥ

Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

Permanent address: hreem.cc/library/NMABB/1.1.166

Cite as: Nyāyasudhā a subcommentary on Mādhva's Anuvyākhāna, a commentary on Bādarāyaṇa's Brahmasūtra, integrated version 1.1.166, in HREEM (hreem.cc/library/NMABB/1.1.166), after GRETIL.

Edition, numbering and licence

GRETIL tei/sa_jayatIrtha-nyAyasudhA.xml —

GRETIL (SUB Göttingen), CC BY-NC-SA 4.0 — non-commercial use with attribution; the Companion is kept free while this corpus is held. Devanagari generated mechanically from GRETIL's IAST.

More about this text