Library·Nyāyasudhā a subcommentary on Mādhva's Anuvyākhāna, a commentary on Bādarāyaṇa's Brahmasūtra, integrated version·1·1.1·1.1.182

Nyāyasudhā a subcommentary on Mādhva's Anuvyākhāna, a commentary on Bādarāyaṇa's Brahmasūtra, integrated version 1.1.182

NMABB 1.1.182

अनुवाकस्योत्तरत्वेन वदिष्यतीत्युक्तम् । तस्य च ब्रह्मत्वमुपरिष्यादुपपादयिष्यते । तथा च ब्रह्मशब्दादुत्तरानुवाकसंवादाच्चान्नमयादीनां पञ्चानामपि ब्रह्मत्वे सिद्धे मयट्प्रत्ययादीनां प्राचुर्यार्थत्व(द्वयर्थतया)व्याख्यानं युक्तमिति । *३,३८१* नन्वत्रान्नमयादिशब्दाः श्रूयन्ते । उत्तरत्र (तु) मयट्प्रत्ययहीना अन्नादिशब्दा एव । शब्दभेदे च निमित्तभेदेनाभिधेयभेदेन चावश्यं भवितव्यम् । न चान्नमयादिशब्दा अन्नादिशब्दपर्याया इति युक्तम् । प्रत्ययार्थस्याधिकस्य विद्यमानत्वात् । नच भीमसेनो भीमो बलभद्रो बलः सत्यभामा सत्या पुनर्नवा नवा, काचमाची माचीत्यादिवत्स्यादिति वाच्यम् । वैषम्यात् । भीमादिशब्दा हि प्रत्येकं तद्वाचकाः । न चान्नशब्दमात्रमन्नमयस्य वाचकम् । प्रत्ययस्य स्वार्थिकत्वप्रसङ्गात् । प्राचुर्यार्थश्च मयडित्युक्तम् । नह्यन्नमयो यज्ञ इति वक्तव्ये ऽन्नशब्दमात्रं प्रयुज्यते । तस्मात्तत्रात्र च पृथग्वस्तुप्रतिपादनात्कथं तत्संवादेनात्रापि ब्रह्मप्रतिपादनमित्युच्यते । किं त्वत्रान्नमयादयः कोशास्तत्र तु ब्रह्मेत्यत आह प्राप्यत्वेनेति ॥ प्राप्यत्वेन मयट्प्रोक्तेनर् तत्राप्यन्यदुच्यते एतमन्नमयमात्मानमुपसङ्क्रम्येत्यादिप्राच्यत्वेन निर्देशे मयटः स्पष्टोक्तेस्तत्रापि नान्यदुच्यते । *३,३८५फ़्।* प्रचुरान्नादिरेवातो ह्यन्नमन्नमयेत्यपि

anuvākasyottaratvena vadiṣyatītyuktam / tasya ca brahmatvamupariṣyādupapādayiṣyate / tathā ca brahmaśabdāduttarānuvākasaṃvādāccānnamayādīnāṃ pañcānāmapi brahmatve siddhe mayaṭpratyayādīnāṃ prācuryārthatva(dvayarthatayā)vyākhyānaṃ yuktamiti / *3,381* nanvatrānnamayādiśabdāḥ śrūyante / uttaratra (tu) mayaṭpratyayahīnā annādiśabdā eva / śabdabhede ca nimittabhedenābhidheyabhedena cāvaśyaṃ bhavitavyam / na cānnamayādiśabdā annādiśabdaparyāyā iti yuktam / pratyayārthasyādhikasya vidyamānatvāt / naca bhīmaseno bhīmo balabhadro balaḥ satyabhāmā satyā punarnavā navā, kācamācī mācītyādivatsyāditi vācyam / vaiṣamyāt / bhīmādiśabdā hi pratyekaṃ tadvācakāḥ / na cānnaśabdamātramannamayasya vācakam / pratyayasya svārthikatvaprasaṅgāt / prācuryārthaśca mayaḍityuktam / nahyannamayo yajña iti vaktavye 'nnaśabdamātraṃ prayujyate / tasmāttatrātra ca pṛthagvastupratipādanātkathaṃ tatsaṃvādenātrāpi brahmapratipādanamityucyate / kiṃ tvatrānnamayādayaḥ kośāstatra tu brahmetyata āha prāpyatveneti // prāpyatvena mayaṭproktenar tatrāpyanyaducyate etamannamayamātmānamupasaṅkramyetyādiprācyatvena nirdeśe mayaṭaḥ spaṣṭoktestatrāpi nānyaducyate / *3,385f.* pracurānnādirevāto hyannamannamayetyapi

Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

Permanent address: hreem.cc/library/NMABB/1.1.182

Cite as: Nyāyasudhā a subcommentary on Mādhva's Anuvyākhāna, a commentary on Bādarāyaṇa's Brahmasūtra, integrated version 1.1.182, in HREEM (hreem.cc/library/NMABB/1.1.182), after GRETIL.

Edition, numbering and licence

GRETIL tei/sa_jayatIrtha-nyAyasudhA.xml —

GRETIL (SUB Göttingen), CC BY-NC-SA 4.0 — non-commercial use with attribution; the Companion is kept free while this corpus is held. Devanagari generated mechanically from GRETIL's IAST.

More about this text