Narada-Smrti (plain text) 12

विवाहादिविधिः स्त्रीणां यत्र पुंसां च कीर्त्यते । स्त्रीपुंसयोगनामैतद् विवादपदम् उच्यते

vivāhādividhiḥ strīṇāṃ yatra puṃsāṃ ca kīrtyate / strīpuṃsayoganāmaitad vivādapadam ucyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्त्रीपुंसयोस् तु संबन्धाद् वरणं प्राग् विधीयते । वरणाद् ग्रहणं पाणेः संस्कारो ऽथ द्विलक्षणः

strīpuṃsayos tu saṃbandhād varaṇaṃ prāg vidhīyate / varaṇād grahaṇaṃ pāṇeḥ saṃskāro 'tha dvilakṣaṇaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तयोर् अनियतं प्रोक्तं वरणं दोषदर्शनात् । पाणिग्रहणमन्त्राभ्यां नियतं दारलक्षणम्

tayor aniyataṃ proktaṃ varaṇaṃ doṣadarśanāt / pāṇigrahaṇamantrābhyāṃ niyataṃ dāralakṣaṇam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ब्राह्मणक्षत्रियविशां शूद्राणां च परिग्रहे । स्वजात्या श्रेयसी भार्या स्वजात्यश् च पतिः स्त्रियाः

brāhmaṇakṣatriyaviśāṃ śūdrāṇāṃ ca parigrahe / svajātyā śreyasī bhāryā svajātyaś ca patiḥ striyāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ब्राह्मणस्यानुलोम्येन स्त्रियो ऽन्यास् तिस्र एव तु । शूद्रायाः प्रातिलोम्येन तथान्ये पतयस् त्रयः

brāhmaṇasyānulomyena striyo 'nyās tisra eva tu / śūdrāyāḥ prātilomyena tathānye patayas trayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

द्वे भार्ये क्षत्रियस्यान्ये वैश्यस्यैका प्रकीर्तिता । वैश्याया द्वौ पती ज्ञेयाव् एको ऽन्यः क्षत्रियापतिः

dve bhārye kṣatriyasyānye vaiśyasyaikā prakīrtitā / vaiśyāyā dvau patī jñeyāv eko 'nyaḥ kṣatriyāpatiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आ सप्तमात् पञ्चमाद् वा बन्धुभ्यः पितृमातृताः । अविवाह्याः सगोत्राः स्युः समानप्रवरास् तथा

ā saptamāt pañcamād vā bandhubhyaḥ pitṛmātṛtāḥ / avivāhyāḥ sagotrāḥ syuḥ samānapravarās tathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

परीक्ष्यः पुरुषः पुंस्त्वे निजैर् एवाङ्गलक्षणैः । पुमांश् चेद् अविकल्पेन स कन्यां लब्धुम् अर्हति

parīkṣyaḥ puruṣaḥ puṃstve nijair evāṅgalakṣaṇaiḥ / pumāṃś ced avikalpena sa kanyāṃ labdhum arhati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सुबद्धजत्रुजान्वस्थिः सुबद्धांसशिरोधरः । स्थूलघाटस् तनूरुत्वग् अविलग्नगतिस्वरः

subaddhajatrujānvasthiḥ subaddhāṃsaśirodharaḥ / sthūlaghāṭas tanūrutvag avilagnagatisvaraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विट् चास्य प्लवते नाप्सु ह्लादि मूत्रं च फेनिलम् । पुमान् स्यांल् लक्षणैर् एतैर् विपरीतैस् तु पण्डकः

viṭ cāsya plavate nāpsu hlādi mūtraṃ ca phenilam / pumān syāṃl lakṣaṇair etair viparītais tu paṇḍakaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चतुर्दशविधः शास्त्रे स तु दृष्टो मनीषिभिः । चिकित्स्यश् चाचिकित्स्यश् च तेषाम् उक्तो विधिः क्रमात्

caturdaśavidhaḥ śāstre sa tu dṛṣṭo manīṣibhiḥ / cikitsyaś cācikitsyaś ca teṣām ukto vidhiḥ kramāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

निसर्गपण्डो वध्रिश् च पक्षपण्डस् तथैव च । अभिशापाद् गुरो रोगाद् देवक्रोधात् तथैव च

nisargapaṇḍo vadhriś ca pakṣapaṇḍas tathaiva ca / abhiśāpād guro rogād devakrodhāt tathaiva ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ईर्ष्यापण्डश् च सेव्यश् च वातरेता मुखेभगः । आक्षिप्तो मोघबीजश् च शालीनो ऽन्यपतिस् तथा

īrṣyāpaṇḍaś ca sevyaś ca vātaretā mukhebhagaḥ / ākṣipto moghabījaś ca śālīno 'nyapatis tathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्राद्याव् अप्रतीकरौ पक्षाख्यो मासम् आचरेत् । अनुक्रमात् त्रयस्यास्य कालः संवत्सरः स्मृतः

tatrādyāv apratīkarau pakṣākhyo māsam ācaret / anukramāt trayasyāsya kālaḥ saṃvatsaraḥ smṛtaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ईर्ष्यापण्डादयो ये ऽन्ये चत्वारः समुदाहृताः । संत्यक्तव्याः पतितवत् क्षतयोन्या अपि स्त्रियाः

īrṣyāpaṇḍādayo ye 'nye catvāraḥ samudāhṛtāḥ / saṃtyaktavyāḥ patitavat kṣatayonyā api striyāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आक्षिप्तमोघबीजाभ्याम् पत्याव् अप्रतिकर्मणि । पतिर् अन्यः स्मृतो नार्या वत्सरं संप्रतीक्ष्य तु

ākṣiptamoghabījābhyām patyāv apratikarmaṇi / patir anyaḥ smṛto nāryā vatsaraṃ saṃpratīkṣya tu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शालीनस्यापि धृष्टस्त्री- संयोगाद् भज्यते ध्वजः । तं हीनवेगम् अन्यस्त्री- बालाद्याभिर् उपक्रमेत्

śālīnasyāpi dhṛṣṭastrī- saṃyogād bhajyate dhvajaḥ / taṃ hīnavegam anyastrī- bālādyābhir upakramet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अन्यस्याम् यो मनुष्यः स्याद् अमनुष्यः स्वयोषिति । लभेत सान्यं भर्तारम् एतत् कार्यं प्रजापतेः

anyasyām yo manuṣyaḥ syād amanuṣyaḥ svayoṣiti / labheta sānyaṃ bhartāram etat kāryaṃ prajāpateḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अपत्यार्थं स्त्रियः सृष्टाः स्त्री क्षेत्रं बीजिनः प्रजाः । क्षेत्रं बीजवते देयं नाबीजी क्षेत्रम् अर्हति

apatyārthaṃ striyaḥ sṛṣṭāḥ strī kṣetraṃ bījinaḥ prajāḥ / kṣetraṃ bījavate deyaṃ nābījī kṣetram arhati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पिता दद्यात् स्वयं कन्याम् भ्राता वानुमते पितुः । मातामहो मातुलश् च सकुल्या बान्धवास् तथा

pitā dadyāt svayaṃ kanyām bhrātā vānumate pituḥ / mātāmaho mātulaś ca sakulyā bāndhavās tathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

माताभावे तु सर्वेषां प्रकृतौ यदि वर्तते । तस्याम् अप्रकृतिस्थायां दद्युः कन्यां स्वजातयः

mātābhāve tu sarveṣāṃ prakṛtau yadi vartate / tasyām aprakṛtisthāyāṃ dadyuḥ kanyāṃ svajātayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यदा तु नैव कश्चित् स्यात् कन्या राजानम् आव्रजेत् । अनुज्ञया तस्य वरं प्रतीत्य वरयेत् स्वयम्

yadā tu naiva kaścit syāt kanyā rājānam āvrajet / anujñayā tasya varaṃ pratītya varayet svayam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सवर्णम् अनुरूपं च कुलरूपवयःश्रुतैः । सह धर्मं चरेत् तेन पुत्रांश् चोत्पादयेत् ततः

savarṇam anurūpaṃ ca kularūpavayaḥśrutaiḥ / saha dharmaṃ caret tena putrāṃś cotpādayet tataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रतिगृह्य च यः कन्यां नरो देशान्तरं व्रजेत् । त्रीन् ऋतून् समतिक्रम्य कन्यान्यं वरयेद् वरम्

pratigṛhya ca yaḥ kanyāṃ naro deśāntaraṃ vrajet / trīn ṛtūn samatikramya kanyānyaṃ varayed varam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कन्या नर्तुम् उपेक्षेत बान्धवेभ्यो निवेदयेत् । ते चेन् न दद्युस् तां भर्त्रे ते स्युर् भ्रूणहभिः समाः

kanyā nartum upekṣeta bāndhavebhyo nivedayet / te cen na dadyus tāṃ bhartre te syur bhrūṇahabhiḥ samāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यावन्तश् च र्तवस् तस्याः समतीता पतिं विना । तावत्यो भ्रूणहत्याः स्युस् तस्य यो न ददाति ताम्

yāvantaś ca rtavas tasyāḥ samatītā patiṃ vinā / tāvatyo bhrūṇahatyāḥ syus tasya yo na dadāti tām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अतो ऽप्रवृत्ते रजसि कन्यां दद्यात् पिता सकृत् । महद् एनः स्पृशेद् एनम् अन्यथैष विधिः सताम्

ato 'pravṛtte rajasi kanyāṃ dadyāt pitā sakṛt / mahad enaḥ spṛśed enam anyathaiṣa vidhiḥ satām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सकृद् अंशो निपतति सकृत् कन्या प्रदीयते । सकृद् आह ददानीति त्रीण्य् एतानि सकृत् सकृत्

sakṛd aṃśo nipatati sakṛt kanyā pradīyate / sakṛd āha dadānīti trīṇy etāni sakṛt sakṛt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ब्राह्मादिषु विवाहेषु पञ्चस्व् एषु विधिः स्मृतः । गुणापेक्षं भवेद् दानम् आसुरादिषु च त्रिषु

brāhmādiṣu vivāheṣu pañcasv eṣu vidhiḥ smṛtaḥ / guṇāpekṣaṃ bhaved dānam āsurādiṣu ca triṣu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कन्यायाम् प्राप्तशुल्कायां ज्यायांश् चेद् वर आव्रजेत् । धर्मार्थकामसंयुक्तं वाच्यं तत्रानृतं भवेत्

kanyāyām prāptaśulkāyāṃ jyāyāṃś ced vara āvrajet / dharmārthakāmasaṃyuktaṃ vācyaṃ tatrānṛtaṃ bhavet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नादुष्टां दूषयेत् कन्यां नादुष्टं दूषयेद् वरम् । दोषे तु सति नागः स्याद् अन्योन्यं त्यजतोस् तयोः

nāduṣṭāṃ dūṣayet kanyāṃ nāduṣṭaṃ dūṣayed varam / doṣe tu sati nāgaḥ syād anyonyaṃ tyajatos tayoḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दत्त्वा न्यायेन यः कन्यां वराय न ददाति ताम् । अदुष्टश् चेद् वरो राज्ञा स दण्ड्यस् तत्र चोरवत्

dattvā nyāyena yaḥ kanyāṃ varāya na dadāti tām / aduṣṭaś ced varo rājñā sa daṇḍyas tatra coravat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यस् तु दोषवतीं कन्याम् अनाख्याय प्रयच्छति । तस्य कुर्यान् नृपो दण्डं पूर्वसाहसचोदितम्

yas tu doṣavatīṃ kanyām anākhyāya prayacchati / tasya kuryān nṛpo daṇḍaṃ pūrvasāhasacoditam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अकन्येति तु यः कन्यां ब्रूयाद् द्वेषेण मानवः । स शतं प्राप्नुयाद् दण्डं तस्या दोषम् अदर्शयन्

akanyeti tu yaḥ kanyāṃ brūyād dveṣeṇa mānavaḥ / sa śataṃ prāpnuyād daṇḍaṃ tasyā doṣam adarśayan

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रतिगृह्य तु यः कन्याम् अदुष्टाम् उत्सृजेद् वरः । विनेयः सो ऽप्य् अकामो ऽपि कन्यां ताम् एव चोद्वहेत्

pratigṛhya tu yaḥ kanyām aduṣṭām utsṛjed varaḥ / vineyaḥ so 'py akāmo 'pi kanyāṃ tām eva codvahet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दीर्घकुत्सितरोगार्ता व्यङ्गा संसृष्टमैथुना । धृष्टान्यगतभावा च कन्यादोषाः प्रकीर्तिताः

dīrghakutsitarogārtā vyaṅgā saṃsṛṣṭamaithunā / dhṛṣṭānyagatabhāvā ca kanyādoṣāḥ prakīrtitāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उन्मत्तः पतितः क्लीबो दुर्भगस् त्यक्तबान्धवः । कन्यादोषौ च यौ पूर्वौ एष दोषगणो वरे

unmattaḥ patitaḥ klībo durbhagas tyaktabāndhavaḥ / kanyādoṣau ca yau pūrvau eṣa doṣagaṇo vare

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अष्टौ विवाहा वर्णानां संस्कारार्थं प्रकीर्तिताः । ब्राह्मस् तु प्रथमस् तेषां प्राजापत्यस् तथैव च

aṣṭau vivāhā varṇānāṃ saṃskārārthaṃ prakīrtitāḥ / brāhmas tu prathamas teṣāṃ prājāpatyas tathaiva ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आर्षश् चैवाथ दैवश् च गान्धर्वश् चासुरस् तथा । राक्षसो ऽनन्तरस् तस्मात् पैशाचस् त्व् अष्टमः स्मृतः

ārṣaś caivātha daivaś ca gāndharvaś cāsuras tathā / rākṣaso 'nantaras tasmāt paiśācas tv aṣṭamaḥ smṛtaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सत्कृत्याहूय कन्यां तु ब्राह्मे दद्याद् त्व् अलंकृताम् । सह धर्मं चरेत्य् उक्त्वा प्राजापत्यो विधीयते

satkṛtyāhūya kanyāṃ tu brāhme dadyād tv alaṃkṛtām / saha dharmaṃ carety uktvā prājāpatyo vidhīyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वस्त्रगोमिथुने दत्त्वा विवाहस् त्व् आर्ष उच्यते । अन्तर्वेद्यां तु दैवः स्याद् ऋत्विजे कर्म कुर्वते

vastragomithune dattvā vivāhas tv ārṣa ucyate / antarvedyāṃ tu daivaḥ syād ṛtvije karma kurvate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इच्छन्तीम् इच्छते प्राहुर् गान्धर्वो नाम पञ्चमम् । विवाहस् त्व् आसुरो ज्ञेयः शुल्कसंव्यवहारतः

icchantīm icchate prāhur gāndharvo nāma pañcamam / vivāhas tv āsuro jñeyaḥ śulkasaṃvyavahārataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रसह्य हरणाद् उक्तो विवाहो राक्षसस् तथा । सुप्तमत्तोपगमनात् पैशाचस् त्व् अष्टमो ऽधमः

prasahya haraṇād ukto vivāho rākṣasas tathā / suptamattopagamanāt paiśācas tv aṣṭamo 'dhamaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एषां तु धर्म्यास् चत्वारो ब्राह्माद्याः समुदाहृताः । साधारणः स्याद् गान्धर्वस् त्रयो ऽधर्म्यास् त्व् अतः परे

eṣāṃ tu dharmyās catvāro brāhmādyāḥ samudāhṛtāḥ / sādhāraṇaḥ syād gāndharvas trayo 'dharmyās tv ataḥ pare

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

परपूर्वाः स्त्रियस् त्व् अन्याः सप्त प्रोक्ता यथाक्रमम् । पुनर्भूस् त्रिविधा तासां स्वैरिणी तु चतुर्विधा

parapūrvāḥ striyas tv anyāḥ sapta proktā yathākramam / punarbhūs trividhā tāsāṃ svairiṇī tu caturvidhā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कन्यैवाक्षतयोनिर् या पाणिग्रहणदूषिता । पुनर्भूः प्रथमा सोक्ता पुनः संस्कारम् अर्हति

kanyaivākṣatayonir yā pāṇigrahaṇadūṣitā / punarbhūḥ prathamā soktā punaḥ saṃskāram arhati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कौमारं पतिम् उत्सृज्य यान्यं पुरुषम् आश्रिता । पुनः पत्युर् गृहम् यायात् सा द्वितीया प्रकीर्तिता

kaumāraṃ patim utsṛjya yānyaṃ puruṣam āśritā / punaḥ patyur gṛham yāyāt sā dvitīyā prakīrtitā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

असत्सु देवरेषु स्त्री बान्धवैर् या प्रदीयते । सवर्णायासपिण्डाय सा तृतीया प्रकीर्तिता

asatsu devareṣu strī bāndhavair yā pradīyate / savarṇāyāsapiṇḍāya sā tṛtīyā prakīrtitā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्त्री प्रसूताप्रसूता वा पत्याव् एव तु जीवति । कामात् समाश्रयेद् अन्यं प्रथमा स्वैरिणी तु सा

strī prasūtāprasūtā vā patyāv eva tu jīvati / kāmāt samāśrayed anyaṃ prathamā svairiṇī tu sā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मृते भर्तरि या प्राप्तान् देवरान् अप्य् अपास्य तु । उपगच्छेत् परं कामात् सा द्वितीया प्रकीर्तिता

mṛte bhartari yā prāptān devarān apy apāsya tu / upagacchet paraṃ kāmāt sā dvitīyā prakīrtitā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्राप्ता देशाद् धनक्रीता क्षुत्पिपासातुरा च या । तवाहम् इत्य् उपगता सा तृतीया प्रकीर्तिता

prāptā deśād dhanakrītā kṣutpipāsāturā ca yā / tavāham ity upagatā sā tṛtīyā prakīrtitā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

देशधर्मान् अपेक्ष्य स्त्री गुरुभिर् या प्रदीयते । उत्पन्नसाहसान्यस्मै सान्त्या वै स्वैरिणी स्मृता

deśadharmān apekṣya strī gurubhir yā pradīyate / utpannasāhasānyasmai sāntyā vai svairiṇī smṛtā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पुनर्भुवां एष विधिः स्वैरिणीनां च कीर्तितः । पूर्वा पूर्वाजघन्यासां श्रेयसी तूत्तरोत्तरा

punarbhuvāṃ eṣa vidhiḥ svairiṇīnāṃ ca kīrtitaḥ / pūrvā pūrvājaghanyāsāṃ śreyasī tūttarottarā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अपत्यम् उत्पादयितुस् तासां या शुल्कतो हृता । अशुल्कोपनतायां तु क्षेत्रिकस्यैव तत् फलम्

apatyam utpādayitus tāsāṃ yā śulkato hṛtā / aśulkopanatāyāṃ tu kṣetrikasyaiva tat phalam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्षेत्रिकस्य यद् अज्ञातं क्षेत्रे बीजं प्रदीयते । न तत्र बीजिनो भागः क्षेत्रिकस्यैव तद् भवेत्

kṣetrikasya yad ajñātaṃ kṣetre bījaṃ pradīyate / na tatra bījino bhāgaḥ kṣetrikasyaiva tad bhavet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ओघवाताहृतं बीजं क्षेत्रे यस्य प्ररोहति । फलभुग् यस्य तत् क्षेत्रं न बीजी फलभाग् भवेत्

oghavātāhṛtaṃ bījaṃ kṣetre yasya prarohati / phalabhug yasya tat kṣetraṃ na bījī phalabhāg bhavet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

महोक्षो जनयेद् वत्सान् यस्य गोषु व्रजे चरन् । तस्य ते यस्य ता गावो मोघं स्यन्दितम् आर्षभम्

mahokṣo janayed vatsān yasya goṣu vraje caran / tasya te yasya tā gāvo moghaṃ syanditam ārṣabham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्षेत्रिकानुमतं बीजं यस्य क्षेत्रे प्रमुच्यते । तदपत्यं द्वयोर् एव बीजिक्षेत्रिकयोर् मतम्

kṣetrikānumataṃ bījaṃ yasya kṣetre pramucyate / tadapatyaṃ dvayor eva bījikṣetrikayor matam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नर्ते क्षेत्रं भवेत् सस्यं न च बीजं विनास्ति तत् । अतो ऽपत्यं द्वयोर् इष्टं पितुर् मातुश् च धर्मतः

narte kṣetraṃ bhavet sasyaṃ na ca bījaṃ vināsti tat / ato 'patyaṃ dvayor iṣṭaṃ pitur mātuś ca dharmataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नाथवत्या परगृहे संयुक्तस्य स्त्रिया सह । दृष्टं संग्रहणं तज्ज्ञैर् नागतायाः स्वयं गृहे

nāthavatyā paragṛhe saṃyuktasya striyā saha / dṛṣṭaṃ saṃgrahaṇaṃ tajjñair nāgatāyāḥ svayaṃ gṛhe

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रदुष्टत्यक्तदारस्य क्लीबस्य क्षमकस्य च । स्वेच्छयोपेयुषो दारान् न दोषः साहसो भवेत्

praduṣṭatyaktadārasya klībasya kṣamakasya ca / svecchayopeyuṣo dārān na doṣaḥ sāhaso bhavet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

परस्त्रिया सहाकाले ऽदेशे वा भवतो मिथः । स्थानसंभाषणामोदास् त्रयः संग्रहणक्रमाः

parastriyā sahākāle 'deśe vā bhavato mithaḥ / sthānasaṃbhāṣaṇāmodās trayaḥ saṃgrahaṇakramāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नदीनां संगमे तीर्थेष्व् आरामेषु वनेषु च । स्त्री पुमांश् च समेयातां ग्राह्यं संग्रहणं भवेत्

nadīnāṃ saṃgame tīrtheṣv ārāmeṣu vaneṣu ca / strī pumāṃś ca sameyātāṃ grāhyaṃ saṃgrahaṇaṃ bhavet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दूतीप्रस्थापनैश् चैव लेखासंप्रेषणैर् अपि । अन्यैर् अपि व्यभिचारैः सर्वं संग्रहणं स्मृतम्

dūtīprasthāpanaiś caiva lekhāsaṃpreṣaṇair api / anyair api vyabhicāraiḥ sarvaṃ saṃgrahaṇaṃ smṛtam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्त्रियं स्पृशेद् अदेशे यः स्पृष्टो वा मर्शयेत् तथा । परस्परस्यानुमते तच् च संग्रहणं भवेत्

striyaṃ spṛśed adeśe yaḥ spṛṣṭo vā marśayet tathā / parasparasyānumate tac ca saṃgrahaṇaṃ bhavet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भक्षैर् वा यदि वा भोज्यैर् वस्त्रैर् माल्यैस् तथैव च । संप्रेष्यमानैर् गन्धैश् च सर्वं संग्रहणं स्मृतम्

bhakṣair vā yadi vā bhojyair vastrair mālyais tathaiva ca / saṃpreṣyamānair gandhaiś ca sarvaṃ saṃgrahaṇaṃ smṛtam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दर्पाद् वा यदि वा मोहाच् छ्लाघया वा स्वयं वदेत् । ममेयं भुक्तपूर्वेति सर्वं संग्रहणं स्मृतम्

darpād vā yadi vā mohāc chlāghayā vā svayaṃ vadet / mameyaṃ bhuktapūrveti sarvaṃ saṃgrahaṇaṃ smṛtam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पाणौ यश् च निगृह्णीयद् वेण्यां वस्त्रान्तरे ऽपि वा । तिष्ठ तिष्ठेति वा ब्रुयात् सर्वं संग्रहणं स्मृतम्

pāṇau yaś ca nigṛhṇīyad veṇyāṃ vastrāntare 'pi vā / tiṣṭha tiṣṭheti vā bruyāt sarvaṃ saṃgrahaṇaṃ smṛtam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्वजात्यतिक्रमे पुंसां उक्तम् उत्तमसाहसम् । विपर्यये मध्यमस् तु प्रातिलोमे प्रमापणम्

svajātyatikrame puṃsāṃ uktam uttamasāhasam / viparyaye madhyamas tu prātilome pramāpaṇam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कन्यायाम् असकामायां द्व्याङ्गुलस्यावकर्तनम् । उत्तमायां वधस् त्व् एव सर्वस्वहरणं तथा

kanyāyām asakāmāyāṃ dvyāṅgulasyāvakartanam / uttamāyāṃ vadhas tv eva sarvasvaharaṇaṃ tathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सकामायां तु कन्यायां सवर्णे नास्त्य् अतिक्रमः । किंत्व् अलंकृत्य सत्कृत्य स एवैनां समुद्वहेत्

sakāmāyāṃ tu kanyāyāṃ savarṇe nāsty atikramaḥ / kiṃtv alaṃkṛtya satkṛtya sa evaināṃ samudvahet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

माता मातृष्वसा श्वश्रूर् मातुलानी पितृष्वसा । पितृव्यसखिशिष्यस्त्री भगिनी तत्सखी स्नुषा

mātā mātṛṣvasā śvaśrūr mātulānī pitṛṣvasā / pitṛvyasakhiśiṣyastrī bhaginī tatsakhī snuṣā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दुहिताचार्यभार्या च सगोत्रा शरणागता । राज्ञी प्रव्रजिता धात्री साध्वी वर्णोत्तमा च या

duhitācāryabhāryā ca sagotrā śaraṇāgatā / rājñī pravrajitā dhātrī sādhvī varṇottamā ca yā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आसाम् अन्यतमां गत्वा गुरुतल्पग उच्यते । शिश्नस्योत्कर्तनं दण्डो नान्यस् तत्र विधीयते

āsām anyatamāṃ gatvā gurutalpaga ucyate / śiśnasyotkartanaṃ daṇḍo nānyas tatra vidhīyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पशुयोन्याम् अतिक्रामन् विनेयः स दमं शतम् । मध्यमं साहसं गोषु तद् एवान्त्यावसायिषु

paśuyonyām atikrāman vineyaḥ sa damaṃ śatam / madhyamaṃ sāhasaṃ goṣu tad evāntyāvasāyiṣu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अगम्यागामिनः शास्ति दण्डो राज्ञा प्रचोदितः । प्रायश्चित्तविधाव् अत्र प्रायश्चित्तं विशोधनम्

agamyāgāminaḥ śāsti daṇḍo rājñā pracoditaḥ / prāyaścittavidhāv atra prāyaścittaṃ viśodhanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्वैरिण्य् अब्राह्मणी वेश्या दासी निष्कासिनी च या । गम्याः स्युर् आनुलोम्येन स्त्रियो न प्रतिलोमतः

svairiṇy abrāhmaṇī veśyā dāsī niṣkāsinī ca yā / gamyāḥ syur ānulomyena striyo na pratilomataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आस्व् एव तु भुजिष्यासु दोषः स्यात् परदारवत् । गम्या अपि हि नोपेयास् ताश् चेद् अन्यपरिग्रहाः

āsv eva tu bhujiṣyāsu doṣaḥ syāt paradāravat / gamyā api hi nopeyās tāś ced anyaparigrahāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अनुत्पन्नप्रजायास् तु पतिः प्रेयाद् यदि स्त्रियाः । नियुक्ता गुरुभिर् गच्छेद् देवरं पुत्रकाम्यया

anutpannaprajāyās tu patiḥ preyād yadi striyāḥ / niyuktā gurubhir gacched devaraṃ putrakāmyayā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स च तां प्रतिपद्येत तथैवा पुत्रजन्मतः । पुत्रे जाते निवर्तेत विप्लवः स्याद् अतो ऽन्यथा

sa ca tāṃ pratipadyeta tathaivā putrajanmataḥ / putre jāte nivarteta viplavaḥ syād ato 'nyathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

घृतेनाभ्यज्य गात्राणि तैलेनाविकृतेन वा । मुखान् मुखं परिहरन् गात्रैर् गात्राण्य् असंस्पृशन्

ghṛtenābhyajya gātrāṇi tailenāvikṛtena vā / mukhān mukhaṃ pariharan gātrair gātrāṇy asaṃspṛśan

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्त्रियं पुत्रवतीं वन्ध्यां नीरजस्काम् अनिच्छन्तीम् । न गच्छेद् गर्भिणीं निन्द्याम् अनियुक्तां च बन्धुभिः

striyaṃ putravatīṃ vandhyāṃ nīrajaskām anicchantīm / na gacched garbhiṇīṃ nindyām aniyuktāṃ ca bandhubhiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अनियुक्ता तु या नारी देवराज् जनयेत् सुतम् । जारजातम् अरिक्थीयं तम् आहुर् धर्मवादिनः

aniyuktā tu yā nārī devarāj janayet sutam / jārajātam arikthīyaṃ tam āhur dharmavādinaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तथानियुक्तो भार्यायां यवीयाञ् ज्यायसो व्रजेत् । यवीयसो वा यो ज्यायान् उभौ तौ गुरुतल्पगौ

tathāniyukto bhāryāyāṃ yavīyāñ jyāyaso vrajet / yavīyaso vā yo jyāyān ubhau tau gurutalpagau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कुले तदवशेषे तु संतानार्थं न कामतः । नियुक्तो गुरुभिर् गच्छेद् भ्रातृभार्यां यवीयसः

kule tadavaśeṣe tu saṃtānārthaṃ na kāmataḥ / niyukto gurubhir gacched bhrātṛbhāryāṃ yavīyasaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अविद्यमाने तु गुरौ राज्ञो वाच्यः कुलक्षयः । ततस् तद्वचनाद् गच्छेद् अनुशिष्य स्त्रिया सह

avidyamāne tu gurau rājño vācyaḥ kulakṣayaḥ / tatas tadvacanād gacched anuśiṣya striyā saha

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पूर्वोक्तेनैव विधिना स्नातां पुंसवने शुचिः । सकृद् आ गर्भाधानाद् वा कृते गर्भे स्नुषैव सा

pūrvoktenaiva vidhinā snātāṃ puṃsavane śuciḥ / sakṛd ā garbhādhānād vā kṛte garbhe snuṣaiva sā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अतो ऽन्यथा वर्तमानः पुमान् स्त्री वापि कामतः । विनेयौ सुभृशं राज्ञा किल्बिषी स्याद् अनिग्रहात्

ato 'nyathā vartamānaḥ pumān strī vāpi kāmataḥ / vineyau subhṛśaṃ rājñā kilbiṣī syād anigrahāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ईर्ष्यासूयसमुत्थे तु संरम्भे रागहेतुके । दम्पती विवदेयातां न ज्ञातिषु न राजनि

īrṣyāsūyasamutthe tu saṃrambhe rāgahetuke / dampatī vivadeyātāṃ na jñātiṣu na rājani

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अन्योन्यं त्यजतोर् नागः स्याद् अन्योन्यविरुद्धयोः । स्त्रीपुंसयोर् निगूढाया व्यभिचाराद् ऋते स्त्रियाः

anyonyaṃ tyajator nāgaḥ syād anyonyaviruddhayoḥ / strīpuṃsayor nigūḍhāyā vyabhicārād ṛte striyāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

व्यभिचारे स्त्रिया मौण्ड्यम् अधःशयनम् एव च । कदन्नं वा कुवासश् च कर्म चावस्करोञ्झनम्

vyabhicāre striyā mauṇḍyam adhaḥśayanam eva ca / kadannaṃ vā kuvāsaś ca karma cāvaskaroñjhanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्त्रीधनभ्रष्टसर्वस्वां गर्भविस्रंसिनीं तथा । भर्तुश् च वधम् इच्छन्तीं स्त्रियं निर्वासयेद् गृहात्

strīdhanabhraṣṭasarvasvāṃ garbhavisraṃsinīṃ tathā / bhartuś ca vadham icchantīṃ striyaṃ nirvāsayed gṛhāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अनर्थशीलां सततं तथैवाप्रियवादिनीम् । पूर्वाशिनीं च या भर्तुः स्त्रियं निर्वासयेद् बुधः

anarthaśīlāṃ satataṃ tathaivāpriyavādinīm / pūrvāśinīṃ ca yā bhartuḥ striyaṃ nirvāsayed budhaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वन्ध्यां स्त्रीजननीं निन्द्यां प्रतिकुलां च सर्वदा । कामतो नाभिनन्देत कुर्वन्न् एवं स दोषभाक्

vandhyāṃ strījananīṃ nindyāṃ pratikulāṃ ca sarvadā / kāmato nābhinandeta kurvann evaṃ sa doṣabhāk

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अनुकूलाम् अवाग्दुष्टां दक्षां साध्वीं प्रजावतीम् । त्यजन् भार्याम् अवस्थाप्यो राज्ञा दण्डेन भूयसा

anukūlām avāgduṣṭāṃ dakṣāṃ sādhvīṃ prajāvatīm / tyajan bhāryām avasthāpyo rājñā daṇḍena bhūyasā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अज्ञातदोषेणोढा या निर्गता नान्यम् आश्रिता । बन्धुभिः सा नियोक्तव्या निर्बन्धुः स्वयम् आश्रयेत्

ajñātadoṣeṇoḍhā yā nirgatā nānyam āśritā / bandhubhiḥ sā niyoktavyā nirbandhuḥ svayam āśrayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नष्टे मृते प्रव्रजिते क्लीबे च पतिते पतौ । पञ्चस्व् आपत्सु नारीणां पतिर् अन्यो विधीयते

naṣṭe mṛte pravrajite klībe ca patite patau / pañcasv āpatsu nārīṇāṃ patir anyo vidhīyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अष्टौ वर्षाण्य् उदीक्षेत ब्राह्मणी प्रोषितं पतिम् । अप्रसूता तु चत्वारि परतो ऽन्यं समाश्रयेत्

aṣṭau varṣāṇy udīkṣeta brāhmaṇī proṣitaṃ patim / aprasūtā tu catvāri parato 'nyaṃ samāśrayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्षत्रिया षट् समास् तिष्ठेद् अप्रसूता समात्रयम् । वैश्या प्रसूता चत्वारि द्वे समे त्व् इतरा वसेत्

kṣatriyā ṣaṭ samās tiṣṭhed aprasūtā samātrayam / vaiśyā prasūtā catvāri dve same tv itarā vaset

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न शूद्रायाः स्मृतः कालो न च धर्मव्यतिक्रमः । विशेषतो ऽप्रसूतायाः संवत्सरपरा स्थितिः

na śūdrāyāḥ smṛtaḥ kālo na ca dharmavyatikramaḥ / viśeṣato 'prasūtāyāḥ saṃvatsaraparā sthitiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अप्रवृत्तौ स्मृतः धर्म एष प्रोषितयोषिताम् । जीवति श्रूयमाणे तु स्याद् एष द्विगुणो विधिः

apravṛttau smṛtaḥ dharma eṣa proṣitayoṣitām / jīvati śrūyamāṇe tu syād eṣa dviguṇo vidhiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रजाप्रवृत्तौ भूतानां सृष्टिर् एषा प्रजापतेः । अतो ऽन्यगमने स्त्रीणाम् एवं दोषो न विद्यते

prajāpravṛttau bhūtānāṃ sṛṣṭir eṣā prajāpateḥ / ato 'nyagamane strīṇām evaṃ doṣo na vidyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आनुलोम्येन वर्णानां यज् जन्म स विधिः स्मृतः । प्रातिलोम्येन यज् जन्म स ज्ञेयो वर्णसंकरः

ānulomyena varṇānāṃ yaj janma sa vidhiḥ smṛtaḥ / prātilomyena yaj janma sa jñeyo varṇasaṃkaraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अनन्तरः स्मृतः पुत्रः पुत्र एकान्तरस् तथा । द्व्यन्तरश् चानुलोम्येन तथैव प्रतिलोमतः

anantaraḥ smṛtaḥ putraḥ putra ekāntaras tathā / dvyantaraś cānulomyena tathaiva pratilomataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उग्रः पारशवश् चैव निषादश् चानुलोमतः । उत्तमेभ्यस् त्रयस् त्रिभ्यः शूद्रापुत्राः प्रकीर्तिताः

ugraḥ pāraśavaś caiva niṣādaś cānulomataḥ / uttamebhyas trayas tribhyaḥ śūdrāputrāḥ prakīrtitāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ब्राह्मण्या अपि चाण्डाल- सूतवैदेहका अपि । अपरेभ्यस् त्रयस् त्रिभ्या विज्ञेयः प्रतिलोमतः

brāhmaṇyā api cāṇḍāla- sūtavaidehakā api / aparebhyas trayas tribhyā vijñeyaḥ pratilomataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अम्बष्ठो मागधश् चैव क्षत्ता च क्षत्रियासुताः । आनुलोम्येन तत्रैको द्वौ ज्ञेयौ प्रतिलोमतः

ambaṣṭho māgadhaś caiva kṣattā ca kṣatriyāsutāḥ / ānulomyena tatraiko dvau jñeyau pratilomataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वैश्यापुत्रास् तु दौष्षन्त- यवनायोगवा अपि । प्रातिलोम्येन यत्रैको द्वौ ज्ञेयौ चानुलोमजौ

vaiśyāputrās tu dauṣṣanta- yavanāyogavā api / prātilomyena yatraiko dvau jñeyau cānulomajau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सूताद्याः प्रतिलोमास् तु ये जातिप्रतिलोमजाः । ते संकराः श्वपाकाद्यास् तेषां त्रिः सप्तको गणः

sūtādyāḥ pratilomās tu ye jātipratilomajāḥ / te saṃkarāḥ śvapākādyās teṣāṃ triḥ saptako gaṇaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सवर्णो ब्राह्मणीपुत्रः क्षत्रियायाम् अनन्तरः । अम्बष्ठोग्रौ तथा पुत्राव् एवं क्षत्रियवैश्ययोः

savarṇo brāhmaṇīputraḥ kṣatriyāyām anantaraḥ / ambaṣṭhograu tathā putrāv evaṃ kṣatriyavaiśyayoḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एकान्तरस् तु दौष्षन्तो वैश्यायां ब्राह्मणात् सुतः । शूद्रायां क्षत्रियात् तद्वन् निषादो नाम जायते

ekāntaras tu dauṣṣanto vaiśyāyāṃ brāhmaṇāt sutaḥ / śūdrāyāṃ kṣatriyāt tadvan niṣādo nāma jāyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शूद्रा पारशवं सूते ब्राह्मणाद् उत्तरं सुतम् । आनुलोम्येन वर्णानां पुत्रा ह्य् एते प्रकीर्तिताः

śūdrā pāraśavaṃ sūte brāhmaṇād uttaraṃ sutam / ānulomyena varṇānāṃ putrā hy ete prakīrtitāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सूतश् च मागधश् चैव पुत्राव् आयोगवस् तथा । प्रातिलोम्येन वर्णानां तद्वद् एते ऽप्य् अनन्तराः

sūtaś ca māgadhaś caiva putrāv āyogavas tathā / prātilomyena varṇānāṃ tadvad ete 'py anantarāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अनन्तरः स्मृतः सूतो ब्राह्मण्यां क्षत्रियात् सुतः । मागधायोगवौ तद्वद् द्वी पुत्रौ वैश्यशूद्रयोः

anantaraḥ smṛtaḥ sūto brāhmaṇyāṃ kṣatriyāt sutaḥ / māgadhāyogavau tadvad dvī putrau vaiśyaśūdrayoḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ब्राह्मण्य् एकान्तरं वैश्यात् सूते वैदेहकं सुतम् । क्षत्तारं क्षत्रिया शूद्रात् पुत्रम् एकान्तरं तथा

brāhmaṇy ekāntaraṃ vaiśyāt sūte vaidehakaṃ sutam / kṣattāraṃ kṣatriyā śūdrāt putram ekāntaraṃ tathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

द्व्यन्तरः प्रातिलोम्येन पापिष्ठः सति संकरे । चाण्डालो जायते शूद्राद् ब्राह्मणी यत्र मुह्यति

dvyantaraḥ prātilomyena pāpiṣṭhaḥ sati saṃkare / cāṇḍālo jāyate śūdrād brāhmaṇī yatra muhyati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

राज्ञा परीक्ष्यं न यथा जायते वर्णसंकरः । तस्माद् राज्ञा विशेषेण त्रयी रक्ष्या तु संकरात्

rājñā parīkṣyaṃ na yathā jāyate varṇasaṃkaraḥ / tasmād rājñā viśeṣeṇa trayī rakṣyā tu saṃkarāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.