Narada-Smrti (plain text) 14

सहसा क्रियते कर्म यत्किंचिद् बलदर्पितैः । तत् साहसम् इति प्रोक्तं सहो बलम् इहोच्यते

sahasā kriyate karma yatkiṃcid baladarpitaiḥ / tat sāhasam iti proktaṃ saho balam ihocyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत् पुनस् त्रिविधं ज्ञेयं प्रथमं मध्यमं तथा । उत्तमं चेति शास्त्रेषु तस्योक्तं लक्षणं पृथक्

tat punas trividhaṃ jñeyaṃ prathamaṃ madhyamaṃ tathā / uttamaṃ ceti śāstreṣu tasyoktaṃ lakṣaṇaṃ pṛthak

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

फलमूलोदकादीनां क्षेत्रोपकरणस्य च । भङ्गाक्षेपोपमर्दाद्यैः प्रथमं साहसं स्मृतम्

phalamūlodakādīnāṃ kṣetropakaraṇasya ca / bhaṅgākṣepopamardādyaiḥ prathamaṃ sāhasaṃ smṛtam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वासःपश्वन्नपानानाम् गृहोपकरणस्य च । एतेनैव प्रकारेण मध्यमं साहसं स्मृतम्

vāsaḥpaśvannapānānām gṛhopakaraṇasya ca / etenaiva prakāreṇa madhyamaṃ sāhasaṃ smṛtam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

व्यापादो विषशस्त्राद् यैः परदारप्रधर्षणम् । प्राणोपरोधि यच् चान्यद् उक्तम् उत्तमसाहसम्

vyāpādo viṣaśastrād yaiḥ paradārapradharṣaṇam / prāṇoparodhi yac cānyad uktam uttamasāhasam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्य दण्डः क्रियापेक्षः प्रथमस्य शतावरः । मध्यमस्य तु शास्त्रज्ञैर् ज्ञेयः पञ्चशतावरः

tasya daṇḍaḥ kriyāpekṣaḥ prathamasya śatāvaraḥ / madhyamasya tu śāstrajñair jñeyaḥ pañcaśatāvaraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वधः सर्वस्वहरणं पुरान् निर्वासनाङ्कने । तदङ्गच्छेद इत्य् उक्तो दण्ड उत्तमसाहसे

vadhaḥ sarvasvaharaṇaṃ purān nirvāsanāṅkane / tadaṅgaccheda ity ukto daṇḍa uttamasāhase

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अविशेषेण सर्वेषाम् एष दण्डविधिः स्मृतः । वधाद् ऋते ब्राह्मणस्य न वधं ब्राह्मणो ऽर्हति

aviśeṣeṇa sarveṣām eṣa daṇḍavidhiḥ smṛtaḥ / vadhād ṛte brāhmaṇasya na vadhaṃ brāhmaṇo 'rhati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शिरसो मुण्डनं दण्डस् तस्य निर्वासनं पुरात् । ललाटे चाभिशस्ताङ्कः प्रयाणं गर्दभेन च

śiraso muṇḍanaṃ daṇḍas tasya nirvāsanaṃ purāt / lalāṭe cābhiśastāṅkaḥ prayāṇaṃ gardabhena ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्यातां संव्यवहार्यौ तौ धृतदण्डौ तु पूर्वयोः । धृतदण्डो ऽप्य् असंभोज्यो ज्ञेय उत्तमसाहसे

syātāṃ saṃvyavahāryau tau dhṛtadaṇḍau tu pūrvayoḥ / dhṛtadaṇḍo 'py asaṃbhojyo jñeya uttamasāhase

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्यैव भेदः स्तेयं स्याद् विशेषस् तत्र चोच्यते । अतिसाहसम् आक्रम्य स्तेयम् आहुश् छलेन तु

tasyaiva bhedaḥ steyaṃ syād viśeṣas tatra cocyate / atisāhasam ākramya steyam āhuś chalena tu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तद् अपि त्रिविधं प्रोक्तं द्रव्यापेक्षं मनीषिभिः । क्षुद्रमध्योत्तमानां तु द्रव्याणाम् अपकर्षणात्

tad api trividhaṃ proktaṃ dravyāpekṣaṃ manīṣibhiḥ / kṣudramadhyottamānāṃ tu dravyāṇām apakarṣaṇāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मृद्भाण्डासनखट्वास्थि- दारुचर्मतृणादि यत् । शमीधान्यमुद्गादीनि क्षुद्रद्रव्यम् उदाहृतम्

mṛdbhāṇḍāsanakhaṭvāsthi- dārucarmatṛṇādi yat / śamīdhānyamudgādīni kṣudradravyam udāhṛtam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वासः कौशेयवर्जं च गोवर्जं पशवस् तथा । हिरण्यवर्जं लोहं च मध्यं व्रीहियवा अपि

vāsaḥ kauśeyavarjaṃ ca govarjaṃ paśavas tathā / hiraṇyavarjaṃ lohaṃ ca madhyaṃ vrīhiyavā api

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हिरण्यरत्नकौशेय- स्त्रीपुंगोगजवाजिनः । देवब्राह्मणराज्ञां च द्रव्यं विज्ञेयम् उत्तमम्

hiraṇyaratnakauśeya- strīpuṃgogajavājinaḥ / devabrāhmaṇarājñāṃ ca dravyaṃ vijñeyam uttamam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उपायैर् विविधैर् एषां छलयित्वापकर्षणम् । सुप्तप्रमत्तमत्तेभ्यः स्तेयम् आहुर् मनीषिणः

upāyair vividhair eṣāṃ chalayitvāpakarṣaṇam / suptapramattamattebhyaḥ steyam āhur manīṣiṇaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सहोढग्रहणात् स्तेयं होढे ऽसत्य् उपभोगतः । शङ्का त्व् असज्जनैकार्थ्याद् अनायव्ययतस् तथा

sahoḍhagrahaṇāt steyaṃ hoḍhe 'saty upabhogataḥ / śaṅkā tv asajjanaikārthyād anāyavyayatas tathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भक्तावकाशदातारः स्तेनानां ये प्रसर्पताम् । शक्ताश् च य उपेक्षन्ते ते ऽपि तद्दोषभागिनः

bhaktāvakāśadātāraḥ stenānāṃ ye prasarpatām / śaktāś ca ya upekṣante te 'pi taddoṣabhāginaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उत्क्रोशतां जनानां च ह्रियमाणे धने ऽपि च । श्रुत्वा ये नाभिधावन्ति ते ऽपि तद्दोषभागिनः

utkrośatāṃ janānāṃ ca hriyamāṇe dhane 'pi ca / śrutvā ye nābhidhāvanti te 'pi taddoṣabhāginaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

साहसेषु य एवोक्तस् त्रिषु दण्डो मनीषिभिः । स एव दण्डः स्तेये ऽपि द्रव्येषु त्रिष्व् अनुक्रमात्

sāhaseṣu ya evoktas triṣu daṇḍo manīṣibhiḥ / sa eva daṇḍaḥ steye 'pi dravyeṣu triṣv anukramāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गवादिषु प्रणष्टेषु द्रव्येष्व् अपहृतेषु वा । पदेनान्वेषणं कुर्युर् आ मूलात् तद्विदो जनाः

gavādiṣu praṇaṣṭeṣu dravyeṣv apahṛteṣu vā / padenānveṣaṇaṃ kuryur ā mūlāt tadvido janāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ग्रामे व्रजे विवीते वा यत्र संनिपतेत् पदम् । वोढव्यं तद् भवेत् तेन न चेत् सो ऽन्यत्र तन् नयेत्

grāme vraje vivīte vā yatra saṃnipatet padam / voḍhavyaṃ tad bhavet tena na cet so 'nyatra tan nayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पदे प्रमूढे भग्ने वा विषमत्वाज् जनान्तिके । यस् त्व् आसन्नतरो ग्रामो व्रजो वा तत्र पातयेत्

pade pramūḍhe bhagne vā viṣamatvāj janāntike / yas tv āsannataro grāmo vrajo vā tatra pātayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

समे ऽध्वनि द्वयोर् यत्र तेन प्रायो ऽशुचिर् जनः । पूर्वापदानैर् दृष्टो वा संसृष्टो वा दुरात्मभिः

same 'dhvani dvayor yatra tena prāyo 'śucir janaḥ / pūrvāpadānair dṛṣṭo vā saṃsṛṣṭo vā durātmabhiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ग्रामेष्व् अन्वेषणं कुर्युश् चण्डालवधकादयः । रात्रिसंचारिणो ये च बहिः कुर्युर् बहिश्चराः

grāmeṣv anveṣaṇaṃ kuryuś caṇḍālavadhakādayaḥ / rātrisaṃcāriṇo ye ca bahiḥ kuryur bahiścarāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्तेनेष्व् अलभ्यमानेषु राजा दद्यात् स्वकाद् धनात् । उपेक्षमाणो ह्य् एनस्वी धर्माद् अर्थाच् च हीयते

steneṣv alabhyamāneṣu rājā dadyāt svakād dhanāt / upekṣamāṇo hy enasvī dharmād arthāc ca hīyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.