Library·Narada-Smrti (plain text)·1516

Narada-Smrti (plain text) 1516

देशजातिकुलादीनाम् आक्रोशन्यङ्गसंहितम् । यद् वचः प्रतिकूलार्थं वाक्पारुष्यं तद् उच्यते

deśajātikulādīnām ākrośanyaṅgasaṃhitam / yad vacaḥ pratikūlārthaṃ vākpāruṣyaṃ tad ucyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

निष्ठुराश्लीलतीव्रत्वात् तद् अपि त्रिविधं स्मृतम् । गौरवानुक्रमाद् अस्य दण्डो ऽप्य् अत्र क्रमाद् गुरुः

niṣṭhurāślīlatīvratvāt tad api trividhaṃ smṛtam / gauravānukramād asya daṇḍo 'py atra kramād guruḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

साक्षेपं निष्ठुरं ज्ञेयम् अश्लीलं न्यङ्गसंयुतम् । पातनीयैर् उपक्रोशैस् तीव्रम् आहुर् मनीषिणः

sākṣepaṃ niṣṭhuraṃ jñeyam aślīlaṃ nyaṅgasaṃyutam / pātanīyair upakrośais tīvram āhur manīṣiṇaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

परगात्रेष्व् अभिद्रोहो हस्तपादायुधादिभिः । भस्मादिभिश् चोपघातो दण्डपारुष्यम् उच्यते

paragātreṣv abhidroho hastapādāyudhādibhiḥ / bhasmādibhiś copaghāto daṇḍapāruṣyam ucyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्यापि दृष्टं त्रैविध्यं मृदुमध्योत्तमं क्रमात् । अवगूरणनिःसङ्ग- पातनक्षतदर्शनैः

tasyāpi dṛṣṭaṃ traividhyaṃ mṛdumadhyottamaṃ kramāt / avagūraṇaniḥsaṅga- pātanakṣatadarśanaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हीनमध्योत्तमानां तु द्रव्याणाम् समतिक्रमात् । त्रीण्य् एव साहसान्य् आहुस् तत्र कण्टकशोधनम्

hīnamadhyottamānāṃ tu dravyāṇām samatikramāt / trīṇy eva sāhasāny āhus tatra kaṇṭakaśodhanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विधिः पञ्चविधस् तूक्त एतयोर् उभयोर् अपि । विशुद्धिर् दण्डभाक्त्वं च तत्र संबध्यते यथा

vidhiḥ pañcavidhas tūkta etayor ubhayor api / viśuddhir daṇḍabhāktvaṃ ca tatra saṃbadhyate yathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पारुष्ये सति संरम्भाद् उत्पन्ने क्षुब्धयोर् द्वयोः । स मन्यते यः क्षमते दण्डभाग् यो ऽतिवर्तते

pāruṣye sati saṃrambhād utpanne kṣubdhayor dvayoḥ / sa manyate yaḥ kṣamate daṇḍabhāg yo 'tivartate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पारुष्यदोषावृतयोर् युगपत् संप्रवृत्तयोः । विशेषश् चेन् न दृश्येत विनयः स्यात् समस् तयोः

pāruṣyadoṣāvṛtayor yugapat saṃpravṛttayoḥ / viśeṣaś cen na dṛśyeta vinayaḥ syāt samas tayoḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पूर्वम् आक्षारयेद् यस् तु नियतं स्यात् स दोषभाक् । पश्चाद् यः सो ऽप्य् असत्कारी पूर्वे तु विनयो गुरुः

pūrvam ākṣārayed yas tu niyataṃ syāt sa doṣabhāk / paścād yaḥ so 'py asatkārī pūrve tu vinayo guruḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

द्वयोर् आपन्नयोस् तुल्यम् अनुबध्नाति यः पुनः । स तयोर् दण्डम् आप्नोति पूर्वो वा यदि वेतरः

dvayor āpannayos tulyam anubadhnāti yaḥ punaḥ / sa tayor daṇḍam āpnoti pūrvo vā yadi vetaraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्वपाकपण्डचण्डाल- व्यङ्गेषु वधवृत्तिषु । हस्तिपव्रात्यदारेषु गुर्वाचार्याङ्गनासु च

śvapākapaṇḍacaṇḍāla- vyaṅgeṣu vadhavṛttiṣu / hastipavrātyadāreṣu gurvācāryāṅganāsu ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मर्यादातिक्रमे सद्यो घात एवानुशासनम् । न च तद्दण्डपारुष्ये दोषम् आहुर् मनीषिणः

maryādātikrame sadyo ghāta evānuśāsanam / na ca taddaṇḍapāruṣye doṣam āhur manīṣiṇaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यम् एव ह्य् अतिवर्तेरन्न् एते सन्तं जनं नृषु । स एव विनयं कुर्यान् न तद्विनयभाङ् नृपः

yam eva hy ativarterann ete santaṃ janaṃ nṛṣu / sa eva vinayaṃ kuryān na tadvinayabhāṅ nṛpaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मला ह्य् एते मनुष्येषु धनम् एषां मलात्मकम् । अपि तान् घातयेद् राजा नार्थदण्डेन दण्डयेत्

malā hy ete manuṣyeṣu dhanam eṣāṃ malātmakam / api tān ghātayed rājā nārthadaṇḍena daṇḍayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शतं ब्राह्मणम् आक्रुश्य क्षत्रियो दण्डम् अर्हति । वैश्यो ऽध्यर्धं शतं द्वे वा शूद्रस् तु वधम् अर्हति

śataṃ brāhmaṇam ākruśya kṣatriyo daṇḍam arhati / vaiśyo 'dhyardhaṃ śataṃ dve vā śūdras tu vadham arhati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विप्रः पञ्चाशतं दण्ड्यः क्षत्रियस्याभिशंसने । वैश्ये स्याद् अर्धपञ्चाशच् छूद्रे द्वादशको दमः

vipraḥ pañcāśataṃ daṇḍyaḥ kṣatriyasyābhiśaṃsane / vaiśye syād ardhapañcāśac chūdre dvādaśako damaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

समवर्णद्विजातीनां द्वादशैव व्यतिक्रमे । वादेष्व् अवचनीयेषु तद् एव द्विगुणं भवेत्

samavarṇadvijātīnāṃ dvādaśaiva vyatikrame / vādeṣv avacanīyeṣu tad eva dviguṇaṃ bhavet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

काणम् अप्य् अथवा खञ्जम् अन्यं वापि तथाविधम् । तथ्येनापि ब्रुवन् दाप्यो राज्ञा कार्षापणावरम्

kāṇam apy athavā khañjam anyaṃ vāpi tathāvidham / tathyenāpi bruvan dāpyo rājñā kārṣāpaṇāvaram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न किल्बिषेणापवदेच् छास्त्रतः कृतपावनम् । न राज्ञा धृतदण्डं च दण्डभाक् तद्व्यतिक्रमात्

na kilbiṣeṇāpavadec chāstrataḥ kṛtapāvanam / na rājñā dhṛtadaṇḍaṃ ca daṇḍabhāk tadvyatikramāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

लोके ऽस्मिन् द्वाव् अवक्तव्याव् अदण्ड्यौ च प्रकीर्तितौ । ब्राह्मणश् चैव राजा च तौ हीदं बिभृतो जगत्

loke 'smin dvāv avaktavyāv adaṇḍyau ca prakīrtitau / brāhmaṇaś caiva rājā ca tau hīdaṃ bibhṛto jagat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पतितं पतितेत्य् उक्त्वा चौरं चौरेति वा पुनः । वचनात् तुल्यदोषः स्यान् मिथ्या द्विर् दोषतां व्रजेत्

patitaṃ patitety uktvā cauraṃ caureti vā punaḥ / vacanāt tulyadoṣaḥ syān mithyā dvir doṣatāṃ vrajet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नामजातिग्रहं तेषाम् अभिद्रोहेण कुर्वतः । निखेयो ऽयोमयः शङ्कुः शूद्रस्याष्टादशाङ्गुलः

nāmajātigrahaṃ teṣām abhidroheṇa kurvataḥ / nikheyo 'yomayaḥ śaṅkuḥ śūdrasyāṣṭādaśāṅgulaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

धर्मापदेशं दर्पेण द्विजानाम् अस्य कुर्वतः । तप्तम् आसेचयेत् तैलं वक्त्रे श्रोत्रे च पार्थिवः

dharmāpadeśaṃ darpeṇa dvijānām asya kurvataḥ / taptam āsecayet tailaṃ vaktre śrotre ca pārthivaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

येनाङ्गेनावरो वर्णो ब्राह्मणस्यापराध्नुयात् । तद् अङ्गं तस्य छेत्तव्यम् एवं शुद्धिम् अवाप्नुयात्

yenāṅgenāvaro varṇo brāhmaṇasyāparādhnuyāt / tad aṅgaṃ tasya chettavyam evaṃ śuddhim avāpnuyāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सहासनम् अभिप्रेप्सुर् उत्कृष्टस्यावकृष्टजः । कट्यां कृटाङ्को निर्वास्यः स्फिग्देशं वास्य कर्तयेत्

sahāsanam abhiprepsur utkṛṣṭasyāvakṛṣṭajaḥ / kaṭyāṃ kṛṭāṅko nirvāsyaḥ sphigdeśaṃ vāsya kartayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अवनिष्ठीवतो दर्पाद् द्वाव् ओष्ठौ छेदयेन् नृपः । अवमूत्रयतः शिश्नम् अवशर्धयतो गुदम्

avaniṣṭhīvato darpād dvāv oṣṭhau chedayen nṛpaḥ / avamūtrayataḥ śiśnam avaśardhayato gudam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

केशेषु गृह्णतो हस्तौ छेदयेद् अविचारयन् । पादयोर् नासिकायां च ग्रीवायां वृषणेषु च

keśeṣu gṛhṇato hastau chedayed avicārayan / pādayor nāsikāyāṃ ca grīvāyāṃ vṛṣaṇeṣu ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उपक्रुश्य तु राजानं वर्त्मनि स्वे व्यवस्थितम् । जिह्वाछेदाद् भवेच् छुद्धिः सर्वस्वहरणेन वा

upakruśya tu rājānaṃ vartmani sve vyavasthitam / jihvāchedād bhavec chuddhiḥ sarvasvaharaṇena vā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

राजनि प्रहरेद् यस् तु कृतागस्य् अपि दुर्मतिः । शूले तम् अग्नौ विपचेद् ब्रह्महत्याशताधिकम्

rājani prahared yas tu kṛtāgasy api durmatiḥ / śūle tam agnau vipaced brahmahatyāśatādhikam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पुत्रापराधे न पिता न श्ववाञ् शुनि दण्डभाक् । न मर्कटे च तत्स्वामी तैर् एव प्रहितो न चेत्

putrāparādhe na pitā na śvavāñ śuni daṇḍabhāk / na markaṭe ca tatsvāmī tair eva prahito na cet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.