देशजातिकुलादीनाम् आक्रोशन्यङ्गसंहितम् । यद् वचः प्रतिकूलार्थं वाक्पारुष्यं तद् उच्यते
deśajātikulādīnām ākrośanyaṅgasaṃhitam / yad vacaḥ pratikūlārthaṃ vākpāruṣyaṃ tad ucyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
Library·Narada-Smrti (plain text)·1516
देशजातिकुलादीनाम् आक्रोशन्यङ्गसंहितम् । यद् वचः प्रतिकूलार्थं वाक्पारुष्यं तद् उच्यते
deśajātikulādīnām ākrośanyaṅgasaṃhitam / yad vacaḥ pratikūlārthaṃ vākpāruṣyaṃ tad ucyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
निष्ठुराश्लीलतीव्रत्वात् तद् अपि त्रिविधं स्मृतम् । गौरवानुक्रमाद् अस्य दण्डो ऽप्य् अत्र क्रमाद् गुरुः
niṣṭhurāślīlatīvratvāt tad api trividhaṃ smṛtam / gauravānukramād asya daṇḍo 'py atra kramād guruḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
साक्षेपं निष्ठुरं ज्ञेयम् अश्लीलं न्यङ्गसंयुतम् । पातनीयैर् उपक्रोशैस् तीव्रम् आहुर् मनीषिणः
sākṣepaṃ niṣṭhuraṃ jñeyam aślīlaṃ nyaṅgasaṃyutam / pātanīyair upakrośais tīvram āhur manīṣiṇaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
परगात्रेष्व् अभिद्रोहो हस्तपादायुधादिभिः । भस्मादिभिश् चोपघातो दण्डपारुष्यम् उच्यते
paragātreṣv abhidroho hastapādāyudhādibhiḥ / bhasmādibhiś copaghāto daṇḍapāruṣyam ucyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्यापि दृष्टं त्रैविध्यं मृदुमध्योत्तमं क्रमात् । अवगूरणनिःसङ्ग- पातनक्षतदर्शनैः
tasyāpi dṛṣṭaṃ traividhyaṃ mṛdumadhyottamaṃ kramāt / avagūraṇaniḥsaṅga- pātanakṣatadarśanaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हीनमध्योत्तमानां तु द्रव्याणाम् समतिक्रमात् । त्रीण्य् एव साहसान्य् आहुस् तत्र कण्टकशोधनम्
hīnamadhyottamānāṃ tu dravyāṇām samatikramāt / trīṇy eva sāhasāny āhus tatra kaṇṭakaśodhanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विधिः पञ्चविधस् तूक्त एतयोर् उभयोर् अपि । विशुद्धिर् दण्डभाक्त्वं च तत्र संबध्यते यथा
vidhiḥ pañcavidhas tūkta etayor ubhayor api / viśuddhir daṇḍabhāktvaṃ ca tatra saṃbadhyate yathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पारुष्ये सति संरम्भाद् उत्पन्ने क्षुब्धयोर् द्वयोः । स मन्यते यः क्षमते दण्डभाग् यो ऽतिवर्तते
pāruṣye sati saṃrambhād utpanne kṣubdhayor dvayoḥ / sa manyate yaḥ kṣamate daṇḍabhāg yo 'tivartate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पारुष्यदोषावृतयोर् युगपत् संप्रवृत्तयोः । विशेषश् चेन् न दृश्येत विनयः स्यात् समस् तयोः
pāruṣyadoṣāvṛtayor yugapat saṃpravṛttayoḥ / viśeṣaś cen na dṛśyeta vinayaḥ syāt samas tayoḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पूर्वम् आक्षारयेद् यस् तु नियतं स्यात् स दोषभाक् । पश्चाद् यः सो ऽप्य् असत्कारी पूर्वे तु विनयो गुरुः
pūrvam ākṣārayed yas tu niyataṃ syāt sa doṣabhāk / paścād yaḥ so 'py asatkārī pūrve tu vinayo guruḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
द्वयोर् आपन्नयोस् तुल्यम् अनुबध्नाति यः पुनः । स तयोर् दण्डम् आप्नोति पूर्वो वा यदि वेतरः
dvayor āpannayos tulyam anubadhnāti yaḥ punaḥ / sa tayor daṇḍam āpnoti pūrvo vā yadi vetaraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्वपाकपण्डचण्डाल- व्यङ्गेषु वधवृत्तिषु । हस्तिपव्रात्यदारेषु गुर्वाचार्याङ्गनासु च
śvapākapaṇḍacaṇḍāla- vyaṅgeṣu vadhavṛttiṣu / hastipavrātyadāreṣu gurvācāryāṅganāsu ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मर्यादातिक्रमे सद्यो घात एवानुशासनम् । न च तद्दण्डपारुष्ये दोषम् आहुर् मनीषिणः
maryādātikrame sadyo ghāta evānuśāsanam / na ca taddaṇḍapāruṣye doṣam āhur manīṣiṇaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यम् एव ह्य् अतिवर्तेरन्न् एते सन्तं जनं नृषु । स एव विनयं कुर्यान् न तद्विनयभाङ् नृपः
yam eva hy ativarterann ete santaṃ janaṃ nṛṣu / sa eva vinayaṃ kuryān na tadvinayabhāṅ nṛpaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मला ह्य् एते मनुष्येषु धनम् एषां मलात्मकम् । अपि तान् घातयेद् राजा नार्थदण्डेन दण्डयेत्
malā hy ete manuṣyeṣu dhanam eṣāṃ malātmakam / api tān ghātayed rājā nārthadaṇḍena daṇḍayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शतं ब्राह्मणम् आक्रुश्य क्षत्रियो दण्डम् अर्हति । वैश्यो ऽध्यर्धं शतं द्वे वा शूद्रस् तु वधम् अर्हति
śataṃ brāhmaṇam ākruśya kṣatriyo daṇḍam arhati / vaiśyo 'dhyardhaṃ śataṃ dve vā śūdras tu vadham arhati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विप्रः पञ्चाशतं दण्ड्यः क्षत्रियस्याभिशंसने । वैश्ये स्याद् अर्धपञ्चाशच् छूद्रे द्वादशको दमः
vipraḥ pañcāśataṃ daṇḍyaḥ kṣatriyasyābhiśaṃsane / vaiśye syād ardhapañcāśac chūdre dvādaśako damaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
समवर्णद्विजातीनां द्वादशैव व्यतिक्रमे । वादेष्व् अवचनीयेषु तद् एव द्विगुणं भवेत्
samavarṇadvijātīnāṃ dvādaśaiva vyatikrame / vādeṣv avacanīyeṣu tad eva dviguṇaṃ bhavet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
काणम् अप्य् अथवा खञ्जम् अन्यं वापि तथाविधम् । तथ्येनापि ब्रुवन् दाप्यो राज्ञा कार्षापणावरम्
kāṇam apy athavā khañjam anyaṃ vāpi tathāvidham / tathyenāpi bruvan dāpyo rājñā kārṣāpaṇāvaram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न किल्बिषेणापवदेच् छास्त्रतः कृतपावनम् । न राज्ञा धृतदण्डं च दण्डभाक् तद्व्यतिक्रमात्
na kilbiṣeṇāpavadec chāstrataḥ kṛtapāvanam / na rājñā dhṛtadaṇḍaṃ ca daṇḍabhāk tadvyatikramāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
लोके ऽस्मिन् द्वाव् अवक्तव्याव् अदण्ड्यौ च प्रकीर्तितौ । ब्राह्मणश् चैव राजा च तौ हीदं बिभृतो जगत्
loke 'smin dvāv avaktavyāv adaṇḍyau ca prakīrtitau / brāhmaṇaś caiva rājā ca tau hīdaṃ bibhṛto jagat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पतितं पतितेत्य् उक्त्वा चौरं चौरेति वा पुनः । वचनात् तुल्यदोषः स्यान् मिथ्या द्विर् दोषतां व्रजेत्
patitaṃ patitety uktvā cauraṃ caureti vā punaḥ / vacanāt tulyadoṣaḥ syān mithyā dvir doṣatāṃ vrajet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नामजातिग्रहं तेषाम् अभिद्रोहेण कुर्वतः । निखेयो ऽयोमयः शङ्कुः शूद्रस्याष्टादशाङ्गुलः
nāmajātigrahaṃ teṣām abhidroheṇa kurvataḥ / nikheyo 'yomayaḥ śaṅkuḥ śūdrasyāṣṭādaśāṅgulaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
धर्मापदेशं दर्पेण द्विजानाम् अस्य कुर्वतः । तप्तम् आसेचयेत् तैलं वक्त्रे श्रोत्रे च पार्थिवः
dharmāpadeśaṃ darpeṇa dvijānām asya kurvataḥ / taptam āsecayet tailaṃ vaktre śrotre ca pārthivaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
येनाङ्गेनावरो वर्णो ब्राह्मणस्यापराध्नुयात् । तद् अङ्गं तस्य छेत्तव्यम् एवं शुद्धिम् अवाप्नुयात्
yenāṅgenāvaro varṇo brāhmaṇasyāparādhnuyāt / tad aṅgaṃ tasya chettavyam evaṃ śuddhim avāpnuyāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सहासनम् अभिप्रेप्सुर् उत्कृष्टस्यावकृष्टजः । कट्यां कृटाङ्को निर्वास्यः स्फिग्देशं वास्य कर्तयेत्
sahāsanam abhiprepsur utkṛṣṭasyāvakṛṣṭajaḥ / kaṭyāṃ kṛṭāṅko nirvāsyaḥ sphigdeśaṃ vāsya kartayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अवनिष्ठीवतो दर्पाद् द्वाव् ओष्ठौ छेदयेन् नृपः । अवमूत्रयतः शिश्नम् अवशर्धयतो गुदम्
avaniṣṭhīvato darpād dvāv oṣṭhau chedayen nṛpaḥ / avamūtrayataḥ śiśnam avaśardhayato gudam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
केशेषु गृह्णतो हस्तौ छेदयेद् अविचारयन् । पादयोर् नासिकायां च ग्रीवायां वृषणेषु च
keśeṣu gṛhṇato hastau chedayed avicārayan / pādayor nāsikāyāṃ ca grīvāyāṃ vṛṣaṇeṣu ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उपक्रुश्य तु राजानं वर्त्मनि स्वे व्यवस्थितम् । जिह्वाछेदाद् भवेच् छुद्धिः सर्वस्वहरणेन वा
upakruśya tu rājānaṃ vartmani sve vyavasthitam / jihvāchedād bhavec chuddhiḥ sarvasvaharaṇena vā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
राजनि प्रहरेद् यस् तु कृतागस्य् अपि दुर्मतिः । शूले तम् अग्नौ विपचेद् ब्रह्महत्याशताधिकम्
rājani prahared yas tu kṛtāgasy api durmatiḥ / śūle tam agnau vipaced brahmahatyāśatādhikam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुत्रापराधे न पिता न श्ववाञ् शुनि दण्डभाक् । न मर्कटे च तत्स्वामी तैर् एव प्रहितो न चेत्
putrāparādhe na pitā na śvavāñ śuni daṇḍabhāk / na markaṭe ca tatsvāmī tair eva prahito na cet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.