Narada-Smrti (plain text) 20

यदा साक्षी न विद्यते विवादे वदतां नृणाम् । तदा दिव्यैः परीक्षेत शपथैश् च पृथग्विधैः

yadā sākṣī na vidyate vivāde vadatāṃ nṛṇām / tadā divyaiḥ parīkṣeta śapathaiś ca pṛthagvidhaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सत्यं वाहनशस्त्राणि गोबीजरजतानि च । देवतापितृपादाश् च दत्तानि सुकृतानि च

satyaṃ vāhanaśastrāṇi gobījarajatāni ca / devatāpitṛpādāś ca dattāni sukṛtāni ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

महापराधे दिव्यानि दापयेत् तु महीपतिः । अल्पेषु च नरः श्रेष्ठः शपथैः शापयेन् नरम्

mahāparādhe divyāni dāpayet tu mahīpatiḥ / alpeṣu ca naraḥ śreṣṭhaḥ śapathaiḥ śāpayen naram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एते हि शपथाः प्रोक्ताः सुकरास् स्वल्पसंशये । साहसेष्व् अभिशापे च विधिर् दिव्यः प्रकीर्तितः

ete hi śapathāḥ proktāḥ sukarās svalpasaṃśaye / sāhaseṣv abhiśāpe ca vidhir divyaḥ prakīrtitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

संदिग्धे ऽर्थे ऽभियुक्तानां प्रच्छन्नेषु विशेषतः । दिव्यः पञ्चविधो ज्ञेय इत्य् आह भगवान् मनुः

saṃdigdhe 'rthe 'bhiyuktānāṃ pracchanneṣu viśeṣataḥ / divyaḥ pañcavidho jñeya ity āha bhagavān manuḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

धटो ऽग्निर् उदकं चैव विषं कोशश् च पञ्चमः । उक्तान्य् एतानि दिव्यानि दूषितानां विशोधने

dhaṭo 'gnir udakaṃ caiva viṣaṃ kośaś ca pañcamaḥ / uktāny etāni divyāni dūṣitānāṃ viśodhane

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

संदिग्धेष्व् अभियुक्तानां विशुद्ध्यर्थं महात्मना । नारदेन पुनः प्रोक्ताः सत्यानृतविभावनाः । वादिनो ऽनुमतेनैनं कारयेन् नान्यथा बुधः

saṃdigdheṣv abhiyuktānāṃ viśuddhyarthaṃ mahātmanā / nāradena punaḥ proktāḥ satyānṛtavibhāvanāḥ / vādino 'numatenainaṃ kārayen nānyathā budhaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चतुर्हस्तौ तुलापादाव् उच्छ्रयेण प्रकीर्तितौ । षड्ढस्तं तु तयोर् दृष्टं प्रमाणं परिमाणतः

caturhastau tulāpādāv ucchrayeṇa prakīrtitau / ṣaḍḍhastaṃ tu tayor dṛṣṭaṃ pramāṇaṃ parimāṇataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पादयोर् अन्तरं हस्तं भवेद् अध्यर्धम् एव च । शिक्यद्वयं समासज्य धटे कर्कटके दृढे

pādayor antaraṃ hastaṃ bhaved adhyardham eva ca / śikyadvayaṃ samāsajya dhaṭe karkaṭake dṛḍhe

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तुलयित्वा नरं पूर्वं चिह्नं कुर्याद् धटस्य तु । कक्षास्थानेन तं तुल्यम् अवतार्य ततो धटात्

tulayitvā naraṃ pūrvaṃ cihnaṃ kuryād dhaṭasya tu / kakṣāsthānena taṃ tulyam avatārya tato dhaṭāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

समयैः परिगृह्यैनं पुनर् आरोपयेन् नरः । तस्मिन्न् एवं कृते सा चेत् कक्षे स्थाप्य सुनिश्चला

samayaiḥ parigṛhyainaṃ punar āropayen naraḥ / tasminn evaṃ kṛte sā cet kakṣe sthāpya suniścalā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तुलितो यदि वर्धेत शुद्धः स्यान् नात्रे संशयः । समो वा हीयमानो वा न विशुद्धो भवेन् नरः

tulito yadi vardheta śuddhaḥ syān nātre saṃśayaḥ / samo vā hīyamāno vā na viśuddho bhaven naraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

धर्मपर्यायवचनैर् धट इत्य् अभिधीयसे । त्वं वेत्सि सर्वभूतानां पापानि सुकृतानि च । त्वम् एव धट जानीषे न विदुर् यानि मानुषाः

dharmaparyāyavacanair dhaṭa ity abhidhīyase / tvaṃ vetsi sarvabhūtānāṃ pāpāni sukṛtāni ca / tvam eva dhaṭa jānīṣe na vidur yāni mānuṣāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

व्यवहाराभिशस्तो ऽयं मानुषस् तुल्यते तथा । तद् एव संशयापन्नं धर्मतस् त्रातुम् अर्हसि

vyavahārābhiśasto 'yaṃ mānuṣas tulyate tathā / tad eva saṃśayāpannaṃ dharmatas trātum arhasi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अत ऊर्ध्वं प्रवक्ष्यामि लोहस्य विधिम् उत्तमम् । द्वात्रिंशदङ्गुलानि तु मण्डलान् मण्डलान्तरम्

ata ūrdhvaṃ pravakṣyāmi lohasya vidhim uttamam / dvātriṃśadaṅgulāni tu maṇḍalān maṇḍalāntaram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अष्टाभिर् मण्डलैर् एवम् अङ्गुलानां शतद्वयम् । चतुर्विंशत् समाख्यातं संख्यातत्त्वार्थदर्शिभिः

aṣṭābhir maṇḍalair evam aṅgulānāṃ śatadvayam / caturviṃśat samākhyātaṃ saṃkhyātattvārthadarśibhiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कल्पितैर् मण्डलैर् एवम् उषितस्य शुचेर् अपि । सप्ताश्वत्थस्य पत्त्राणि सूत्रेणावेष्ट्य हस्तयोः

kalpitair maṇḍalair evam uṣitasya śucer api / saptāśvatthasya pattrāṇi sūtreṇāveṣṭya hastayoḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विदध्यात् तप्तलोहस्य पञ्चाशत्पलम् संमितम् । हस्ताभ्यां पिण्डम् आदाय शनैः सप्तपदं व्रजेत्

vidadhyāt taptalohasya pañcāśatpalam saṃmitam / hastābhyāṃ piṇḍam ādāya śanaiḥ saptapadaṃ vrajet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न मण्डलम् अतिक्रामेन् नाप्य् अर्वाक् पादयेत् पदम् । न च पातयेताप्राप्तः यावद्भूमिर् प्रकल्पिता

na maṇḍalam atikrāmen nāpy arvāk pādayet padam / na ca pātayetāprāptaḥ yāvadbhūmir prakalpitā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तीर्त्वानेन विधानेन मण्डलानि समाहितः । अदग्धः सर्वतो यस् तु स विशुद्धो भवेन् नरः

tīrtvānena vidhānena maṇḍalāni samāhitaḥ / adagdhaḥ sarvato yas tu sa viśuddho bhaven naraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भयाद् वा पातयते यस् त्व् अदग्धो यो विभाव्यते । पुनस् तं हारयेल् लोहं स्थितिर् एषा पुरातनी । अनेन विधिना कार्यो हुताशसमयः स्मृतः

bhayād vā pātayate yas tv adagdho yo vibhāvyate / punas taṃ hārayel lohaṃ sthitir eṣā purātanī / anena vidhinā kāryo hutāśasamayaḥ smṛtaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्वम् अग्ने सर्वभूतानाम् अन्तश्चरसि साक्षिवत् । सुकृतं दुःकृतं लोकेन्(अ) अज्ञातं विद्यते त्वया

tvam agne sarvabhūtānām antaścarasi sākṣivat / sukṛtaṃ duḥkṛtaṃ loken(a) ajñātaṃ vidyate tvayā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रच्छन्नानि मनुष्याणां पापानि सुकृतानि च । यथावद् एव जानीषे न विदुर् यानि मानुषाः

pracchannāni manuṣyāṇāṃ pāpāni sukṛtāni ca / yathāvad eva jānīṣe na vidur yāni mānuṣāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

व्यवहाराभिशस्तो ऽयं पुरुषः शुद्धिम् इच्छति । तद् एनं संशयापन्नं धर्मतस् त्रातुम् अर्हसि

vyavahārābhiśasto 'yaṃ puruṣaḥ śuddhim icchati / tad enaṃ saṃśayāpannaṃ dharmatas trātum arhasi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अतः परं प्रवक्ष्यामि तोयस्य विधिम् उत्तमम् । नातिक्रूरेण धनुषा प्रेरयेत् सायकत्रयम्

ataḥ paraṃ pravakṣyāmi toyasya vidhim uttamam / nātikrūreṇa dhanuṣā prerayet sāyakatrayam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मध्यमस् तु शरो ग्राह्यः पुरुषेण यवीयसा । प्रत्यानीतस्य तस्याथ स विशुद्धो भवेन् नरः

madhyamas tu śaro grāhyaḥ puruṣeṇa yavīyasā / pratyānītasya tasyātha sa viśuddho bhaven naraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अन्यथा न विशुद्धः स्याद् एकाङ्गम् अपि दर्शयेत् । स्थानाद् अन्यत्र वा गच्छेद् यस्मिन् पूर्वं निवेषितः

anyathā na viśuddhaḥ syād ekāṅgam api darśayet / sthānād anyatra vā gacched yasmin pūrvaṃ niveṣitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्त्रियस् तु न बलात् कार्या न पुमान् अपि दुर्बलः । भीरुत्वाद् योषितो मृत्युः कृशस्यापि बलात् कुर्यात् । सहसा प्राप्नुयात् सर्वांस् तस्माद् एतान् न मज्जयेत्

striyas tu na balāt kāryā na pumān api durbalaḥ / bhīrutvād yoṣito mṛtyuḥ kṛśasyāpi balāt kuryāt / sahasā prāpnuyāt sarvāṃs tasmād etān na majjayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तोयमध्ये मनुष्यस्य गृहीत्वोरू सुसंयतः

toyamadhye manuṣyasya gṛhītvorū susaṃyataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सत्यानृतविभागस्य तोयाग्नी स्पष्टकृत्तमौ । यतश् चाग्निर् अभूद् अस्मात् ततस् तोयं विशिष्यते

satyānṛtavibhāgasya toyāgnī spaṣṭakṛttamau / yataś cāgnir abhūd asmāt tatas toyaṃ viśiṣyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्रियते धर्मतत्त्वज्ञैर् दूषितानां विशोधनम् । तस्मात् सत्येन भगवञ् जलेश त्रातुम् अर्हसि

kriyate dharmatattvajñair dūṣitānāṃ viśodhanam / tasmāt satyena bhagavañ jaleśa trātum arhasi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अतः परं प्रवक्ष्यामि विषस्य विधिम् उत्तमम् । तुलयित्वा विषं पूर्वं देयम् एतद् धिमागमे

ataḥ paraṃ pravakṣyāmi viṣasya vidhim uttamam / tulayitvā viṣaṃ pūrvaṃ deyam etad dhimāgame

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न पूर्वाह्णे न मध्याह्ने न संध्यायां तु धर्मवित् । शरद्ग्रीष्मवसन्तेषु वर्षासु च न दापयेत्

na pūrvāhṇe na madhyāhne na saṃdhyāyāṃ tu dharmavit / śaradgrīṣmavasanteṣu varṣāsu ca na dāpayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भग्नं च दारितं चैव धूपितं मिश्रितं तथा । कालकूटम् अलंबुं च विषं यत्नेन वर्जयेत्

bhagnaṃ ca dāritaṃ caiva dhūpitaṃ miśritaṃ tathā / kālakūṭam alaṃbuṃ ca viṣaṃ yatnena varjayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शार्ङ्गहैमवतं शस्तं गन्धवर्णरसान्वितम् । महादोषवते देयं राज्ञा तत्त्वबुभुत्सया

śārṅgahaimavataṃ śastaṃ gandhavarṇarasānvitam / mahādoṣavate deyaṃ rājñā tattvabubhutsayā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न बालातुरवृद्धेषु नैव स्वल्पापराधिषु । विषस्य तु यवान् सप्त दद्याच् छोद्ये घृतप्लुतान्

na bālāturavṛddheṣu naiva svalpāparādhiṣu / viṣasya tu yavān sapta dadyāc chodye ghṛtaplutān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विषस्य पलषड्भागाद् भागो विंशतिमस् तु यः । तम् अष्टभागहीनं तु शोध्ये दद्याद् घृतप्लुतम्

viṣasya palaṣaḍbhāgād bhāgo viṃśatimas tu yaḥ / tam aṣṭabhāgahīnaṃ tu śodhye dadyād ghṛtaplutam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यथोक्तेन विधानेन विप्रान् स्प्र्ष्ट्वानुमोदितः । सोपवासश् च खादेत देवब्राह्मणसंनिधौ

yathoktena vidhānena viprān sprṣṭvānumoditaḥ / sopavāsaś ca khādeta devabrāhmaṇasaṃnidhau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विषं वेगक्लमापेतं सुखेन यदि जीर्यते । विशुद्धम् इति तं ज्ञात्वा राजा सत्कृत्य मोक्षयेत्

viṣaṃ vegaklamāpetaṃ sukhena yadi jīryate / viśuddham iti taṃ jñātvā rājā satkṛtya mokṣayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्वं विष ब्रह्मणः पुत्रः सत्यधर्मरतौ स्थितः । शोधयैनं नरं पापात् सत्येनास्यामृतीभव

tvaṃ viṣa brahmaṇaḥ putraḥ satyadharmaratau sthitaḥ / śodhayainaṃ naraṃ pāpāt satyenāsyāmṛtībhava

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अतः परं प्रवक्ष्यामि कोशस्य विधिम् उत्तमम्

ataḥ paraṃ pravakṣyāmi kośasya vidhim uttamam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पूर्वाह्णे सोपवासस्य स्नातस्यार्द्रपटस्य च । सशूकस्याव्यसनिनः कोशपानं विधीयते

pūrvāhṇe sopavāsasya snātasyārdrapaṭasya ca / saśūkasyāvyasaninaḥ kośapānaṃ vidhīyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यद्भक्तः सो ऽभियुक्तः स्यात् तद्दैवत्यं तु पाययेत् । सप्ताहाद् यस्य दृश्यते द्विसप्ताहेन वा पुनः । प्रत्यात्मिकं तु यत्किंचित् सैव तस्य विभावना

yadbhaktaḥ so 'bhiyuktaḥ syāt taddaivatyaṃ tu pāyayet / saptāhād yasya dṛśyate dvisaptāhena vā punaḥ / pratyātmikaṃ tu yatkiṃcit saiva tasya vibhāvanā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

द्विसप्ताहात् परं यस्य महद् वा वैकृतं भवेत् । नाभियोज्यः स विदुषां कृतकालव्यतिक्रमात्

dvisaptāhāt paraṃ yasya mahad vā vaikṛtaṃ bhavet / nābhiyojyaḥ sa viduṣāṃ kṛtakālavyatikramāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

महापराधे निर्धर्मे कृतघ्ने क्लीबकुत्सिते । नास्तिकव्रात्यदासेषु कोशपानं विवर्जयेत्

mahāparādhe nirdharme kṛtaghne klībakutsite / nāstikavrātyadāseṣu kośapānaṃ vivarjayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यथोक्तेन प्रकारेण पञ्च दिव्यानि धर्मवित् । दद्याद् राजाभियुक्तानां प्रेत्य चेह च नन्दति

yathoktena prakāreṇa pañca divyāni dharmavit / dadyād rājābhiyuktānāṃ pretya ceha ca nandati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न विषं ब्राह्मणे दद्यान् न लोहं क्षत्रियो हरेत् । न निमज्ज्याप्सु वैश्यश् च शूद्रः कोशं न पाययेत्

na viṣaṃ brāhmaṇe dadyān na lohaṃ kṣatriyo haret / na nimajjyāpsu vaiśyaś ca śūdraḥ kośaṃ na pāyayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वर्षासु न विषं दद्यात् हेमन्ते नाप्सु मज्जयेत् । न लोहं हारयेद् ग्रीष्मे न कोशं पाययेन् निशि

varṣāsu na viṣaṃ dadyāt hemante nāpsu majjayet / na lohaṃ hārayed grīṣme na kośaṃ pāyayen niśi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.