Nārada Purāṇa 1.10

इति श्रीबृहन्नारदीयपुराणे पूर्वभागे प्रथमपादे गङ्गा माहात्म्ये नवमो ऽध्यायः नारद उवाच विष्णुपादाग्रसंभूता या गङ्गेत्यभिधीयते । तदुत्पत्तिं वद भ्रातरनुग्राह्यो ऽस्मि ते यदि

iti śrībṛhannāradīyapurāṇe pūrvabhāge prathamapāde gaṅgā māhātmye navamo 'dhyāyaḥ nārada uvāca viṣṇupādāgrasaṃbhūtā yā gaṅgetyabhidhīyate / tadutpattiṃ vada bhrātaranugrāhyo 'smi te yadi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सनक उवाच शृणु नारद वक्ष्यामि गङ्गोत्पत्तिं तवानघ । वदृतां शृण्वतां चैंव पुण्यदां पापनाशिनीम्

sanaka uvāca śṛṇu nārada vakṣyāmi gaṅgotpattiṃ tavānagha / vadṛtāṃ śṛṇvatāṃ caiṃva puṇyadāṃ pāpanāśinīm

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आसीदिन्द्रादिदेवानां जनकः कश्यपो मुनिः । दक्षात्मजे तस्य भार्ये दितिश्चादितिरेव च

āsīdindrādidevānāṃ janakaḥ kaśyapo muniḥ / dakṣātmaje tasya bhārye ditiścāditireva ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अगदितिर्देवमातास्ति दैत्यानां जननी दितिः । ते तयोरात्मजा विप्र परस्परजयैषिणः

agaditirdevamātāsti daityānāṃ jananī ditiḥ / te tayorātmajā vipra parasparajayaiṣiṇaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सदा सपूर्वदेवास्तु यतो दैत्याः प्रकीर्तिताः । आदिर् दैत्यो दितेः पुत्रो हिरण्यकशिपुर्बली

sadā sapūrvadevāstu yato daityāḥ prakīrtitāḥ / ādir daityo diteḥ putro hiraṇyakaśipurbalī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रह्लादस्तस्य पुत्रो ऽभूत्सुमहान्दैत्यसत्तमः । विरोचन स्तस्य सुतो बभूव द्विजभक्तिमान्

prahlādastasya putro 'bhūtsumahāndaityasattamaḥ / virocana stasya suto babhūva dvijabhaktimān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्य पुत्रो ऽतितेजस्वी बलिरासीत्प्रतापवान् । स एव वाहिनीपालो दैत्यानामभवन्मुनेः

tasya putro 'titejasvī balirāsītpratāpavān / sa eva vāhinīpālo daityānāmabhavanmuneḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बलेन महता युक्तो बुभुजे मेदिनीमिमाम् । विजित्य वसुधां सर्वां स्वर्गं जेतुं मनो दधे

balena mahatā yukto bubhuje medinīmimām / vijitya vasudhāṃ sarvāṃ svargaṃ jetuṃ mano dadhe

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गजाश्च यस्यायुतकोटिलक्षास्तावन्त एवाश्चरथा मुनीन्द्र । गजेगजे पञ्चशती पदातेः किं वर्ण्यते तस्य चमूर्वरिष्टा

gajāśca yasyāyutakoṭilakṣāstāvanta evāścarathā munīndra / gajegaje pañcaśatī padāteḥ kiṃ varṇyate tasya camūrvariṣṭā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अमात्यकोट्यग्रसरावमात्यौ कुम्भाण्डनामाप्यथ कूपकर्णः । पित्रा समं शौर्यपराक्रमाभ्यां बाणो बलेः पुत्रशतग्रजो ऽभूत्

amātyakoṭyagrasarāvamātyau kumbhāṇḍanāmāpyatha kūpakarṇaḥ / pitrā samaṃ śauryaparākramābhyāṃ bāṇo baleḥ putraśatagrajo 'bhūt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बलिः सुराञ्जेतुमनाः प्रवृत्तः सैन्येन युक्तो महता प्रतस्थे । ध्वजातपर्त्रैर्गगनाबुराशेस्तरङ्गविद्युत्स्मरणं प्रकुर्वन्

baliḥ surāñjetumanāḥ pravṛttaḥ sainyena yukto mahatā pratasthe / dhvajātapartrairgaganāburāśestaraṅgavidyutsmaraṇaṃ prakurvan

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अवाप्य वृत्रारिपुरं सुरारी रुरोघ दैत्यैर्मृगराजगाढैः । सुरश्च युद्धाय पुरात्तथैव विनिर्ययुर्वज्रकरादयश्च

avāpya vṛtrāripuraṃ surārī rurogha daityairmṛgarājagāḍhaiḥ / suraśca yuddhāya purāttathaiva viniryayurvajrakarādayaśca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततः प्रववृते युद्धं घोरं गीर्वाणदैत्ययो । कल्पान्तमेघानिर्धोषं डिण्डिंमध्वनिसंभ्रमम्

tataḥ pravavṛte yuddhaṃ ghoraṃ gīrvāṇadaityayo / kalpāntameghānirdhoṣaṃ ḍiṇḍiṃmadhvanisaṃbhramam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मुमुचुः शरजालानि दःत्याः सुमनसां बले । देवाश्च दैत्यसेनासु संग्रामे ऽत्यन्तदारुणे

mumucuḥ śarajālāni daḥtyāḥ sumanasāṃ bale / devāśca daityasenāsu saṃgrāme 'tyantadāruṇe

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जहि दारय भिन्धीते छिन्धि मारय ताडय । इत्येवं सुमहान्घोषो वदतां सेनयोरभूत्

jahi dāraya bhindhīte chindhi māraya tāḍaya / ityevaṃ sumahānghoṣo vadatāṃ senayorabhūt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शरदुन्दुभिनिध्वानैः सिंहनादैः सिंहनादैः सुरद्विषाम् । भाङ्कारैः स्यन्दनानां च बाणक्रेङ्गारनिःस्वनैः

śaradundubhinidhvānaiḥ siṃhanādaiḥ siṃhanādaiḥ suradviṣām / bhāṅkāraiḥ syandanānāṃ ca bāṇakreṅgāraniḥsvanaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अश्वानां हेषितैश्चैव गजानां बृंहितैस्तथा । टङ्गारैर्धनुषां चैव लोकः शब्दत्मयो ऽभवत्

aśvānāṃ heṣitaiścaiva gajānāṃ bṛṃhitaistathā / ṭaṅgārairdhanuṣāṃ caiva lokaḥ śabdatmayo 'bhavat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सुरासुरविनिर्मुक्तबाणनिष्पेषजानले । अकालप्रलयं मेने निरीक्ष्य सकलं जगत्

surāsuravinirmuktabāṇaniṣpeṣajānale / akālapralayaṃ mene nirīkṣya sakalaṃ jagat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बभौ देवद्विषां सेना स्फुरच्छस्त्रौघधारिणी । चलद्विद्युन्निभा रात्रिश्छादिता जलदैरिव

babhau devadviṣāṃ senā sphuracchastraughadhāriṇī / caladvidyunnibhā rātriśchāditā jaladairiva

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्मिन्युद्धे महाधोरैर्गिरीन् क्षित्पान् सुरारिभिः । नाराचैश्चूर्णयामासुर्वेवास्ते लघुविक्रमाः

tasminyuddhe mahādhorairgirīn kṣitpān surāribhiḥ / nārācaiścūrṇayāmāsurvevāste laghuvikramāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

केचित्सताडयामासुर्नागैर्नागान्रथान्रथैः । अश्वैरश्वांश्च केचित्तु गदादण्डैरथार्द्दयन्

kecitsatāḍayāmāsurnāgairnāgānrathānrathaiḥ / aśvairaśvāṃśca kecittu gadādaṇḍairathārddayan

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

परिधैस्ताडिताः केचित्पेतुः शोणितकर्द्दमे । समुक्त्रान्तासवः केचिद्विमानानि समाश्रिताः

paridhaistāḍitāḥ kecitpetuḥ śoṇitakarddame / samuktrāntāsavaḥ kecidvimānāni samāśritāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ये दैत्या निहता देवैः प्रसह्य सङ्गरे तदा । ते देवभावमापन्ना दैतेयान्समुपाद्रवन्

ye daityā nihatā devaiḥ prasahya saṅgare tadā / te devabhāvamāpannā daiteyānsamupādravan

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ दैत्यगणाः क्रुद्वास्तड्यमानाः सुर्वैर्भृशम् । शस्त्रैर्बहुविधैर्द्देवान्निजध्नुरतिदारुणाः

atha daityagaṇāḥ krudvāstaḍyamānāḥ survairbhṛśam / śastrairbahuvidhairddevānnijadhnuratidāruṇāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दृषद्भिर्भिदिपालैश्च खड्गैः परशुतोमरैः । परिधैश्छुरिकाभिश्च कुन्तैश्चक्रैश्च शङ्कुभिः

dṛṣadbhirbhidipālaiśca khaḍgaiḥ paraśutomaraiḥ / paridhaiśchurikābhiśca kuntaiścakraiśca śaṅkubhiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मुसलैरङ्कुशेश्वैव लाङ्गलैः पट्टिशैस्तथा । शक्त्योपलैः शतघ्रीभिः पाशैश्च तलमुष्टिभिः

musalairaṅkuśeśvaiva lāṅgalaiḥ paṭṭiśaistathā / śaktyopalaiḥ śataghrībhiḥ pāśaiśca talamuṣṭibhiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शूलैर्नालीकनाराचैः क्षेपणीयैःसमुद्ररैः । रथाश्वनागपदगैः सङ्कुलो ववृधे रणः

śūlairnālīkanārācaiḥ kṣepaṇīyaiḥsamudraraiḥ / rathāśvanāgapadagaiḥ saṅkulo vavṛdhe raṇaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

देवाश्च विविधास्त्राणि दैतेयेभ्यः समाक्षिपन् । एवमष्टसहस्राणि युद्धमासीत्सुदारुणम्

devāśca vividhāstrāṇi daiteyebhyaḥ samākṣipan / evamaṣṭasahasrāṇi yuddhamāsītsudāruṇam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ दैत्यबले वृद्धे पराभूता दिवौकसः । सुरलोकं परित्यतज्य सर्वे भीताः प्रदुद्रुवुः

atha daityabale vṛddhe parābhūtā divaukasaḥ / suralokaṃ parityatajya sarve bhītāḥ pradudruvuḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नररुपपरिच्छन्ना विचेरु रवनीतले । वैरोचनिस्त्रिभुवनं नारायणपरायणः

nararupaparicchannā viceru ravanītale / vairocanistribhuvanaṃ nārāyaṇaparāyaṇaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बुभुजे ऽव्याहतैश्चर्यप्रवृद्धश्रीर्महाबलः । इत्याज चाश्वमेघैः स विष्णुप्रीणनतत्परः

bubhuje 'vyāhataiścaryapravṛddhaśrīrmahābalaḥ / ityāja cāśvameghaiḥ sa viṣṇuprīṇanatatparaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इन्द्रत्वं चाकरोत्स्वर्गे दिक्पालत्वं तथैव च । देवानां प्रीणनार्थाय यैः क्रियन्ते द्विजैर्मखाः

indratvaṃ cākarotsvarge dikpālatvaṃ tathaiva ca / devānāṃ prīṇanārthāya yaiḥ kriyante dvijairmakhāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तेषु यज्ञेषु सर्वेषु हविर्भुङ्क्ते स दैत्यराट् । अदितिः स्वात्मजान्वीक्ष्य देवमातातिदुःखिता

teṣu yajñeṣu sarveṣu havirbhuṅkte sa daityarāṭ / aditiḥ svātmajānvīkṣya devamātātiduḥkhitā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हरिध्यानपरा भूत्वा तपस्तेपे ऽतिदुष्करम् । किञ्चित्कालं समासीना तिष्टन्ती च ततः परम्

haridhyānaparā bhūtvā tapastepe 'tiduṣkaram / kiñcitkālaṃ samāsīnā tiṣṭantī ca tataḥ param

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पादेनैकेन सुचिरं ततः पादाग्रमात्रतः । कञ्चित्कालं फलाहारा ततः शीर्णदलाशना

pādenaikena suciraṃ tataḥ pādāgramātrataḥ / kañcitkālaṃ phalāhārā tataḥ śīrṇadalāśanā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततो जलाशमा वायुभोजनाहारवर्जिता । सञ्चिदानन्दसन्दोहं ध्यायत्यात्मानमत्मना

tato jalāśamā vāyubhojanāhāravarjitā / sañcidānandasandohaṃ dhyāyatyātmānamatmanā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दिव्याब्दानां सहस्रं सा तपो ऽतप्यत नारद । दुरन्तं तत्तपः श्रुत्वा दैतेया मायिनो ऽदितिम्

divyābdānāṃ sahasraṃ sā tapo 'tapyata nārada / durantaṃ tattapaḥ śrutvā daiteyā māyino 'ditim

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

देवतारुपमास्थाय संप्रोचुर्बलिनोदिताः । किमर्थं तप्यते मातः शरीरपरिशोषणम्

devatārupamāsthāya saṃprocurbalinoditāḥ / kimarthaṃ tapyate mātaḥ śarīrapariśoṣaṇam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यदि जनन्ति दैतेया महहुखं ततो भवेत् । त्यजेदं दुःखबहुलं कायशोषणकारणम्

yadi jananti daiteyā mahahukhaṃ tato bhavet / tyajedaṃ duḥkhabahulaṃ kāyaśoṣaṇakāraṇam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रयाससाध्यं सुकृतं न प्रशंसन्ति पण्डिताः । शरीरं यन्ततो रक्ष्यं धर्मसाधनतत्परैः

prayāsasādhyaṃ sukṛtaṃ na praśaṃsanti paṇḍitāḥ / śarīraṃ yantato rakṣyaṃ dharmasādhanatatparaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ये शरीरमुपेक्षन्ते ते स्युरात्मविघातिनः । सुखं त्वं तिष्ट सुभगे पुत्रानस्मान्न खेदय

ye śarīramupekṣante te syurātmavighātinaḥ / sukhaṃ tvaṃ tiṣṭa subhage putrānasmānna khedaya

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मात्रा हीना जना मातर्मृतप्राया न संशयः । गावो वा पशवो वापियत्र गावो महीरुहाः

mātrā hīnā janā mātarmṛtaprāyā na saṃśayaḥ / gāvo vā paśavo vāpiyatra gāvo mahīruhāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न लभन्ते सुखं किञ्चिन्मात्रा हीना मृतोपमाः । दरिद्रो वापि रोगी वा देशान्तरगतो ऽपि वा

na labhante sukhaṃ kiñcinmātrā hīnā mṛtopamāḥ / daridro vāpi rogī vā deśāntaragato 'pi vā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मातुर्दर्शनमात्रेण लभते परमां मुदम् । अन्ने वा सलिले वापि धनादौ वा प्रियासु च

māturdarśanamātreṇa labhate paramāṃ mudam / anne vā salile vāpi dhanādau vā priyāsu ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कदाचिद्विमुखो याति जनो मातरि को ऽपि न । यस्य माता गृहे नास्ति यत्र धर्मपरायणा । साध्वी च स्त्री पतिप्राणा गन्तव्यं तेन वै वनम्

kadācidvimukho yāti jano mātari ko 'pi na / yasya mātā gṛhe nāsti yatra dharmaparāyaṇā / sādhvī ca strī patiprāṇā gantavyaṃ tena vai vanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

धर्मश्च नारायणभक्तिहीनां धनं च सद्भोगविवर्जितं हि । गृहं च मार्यातनयेर्विहीनं यथा तथा मातृविहीनमर्त्यः

dharmaśca nārāyaṇabhaktihīnāṃ dhanaṃ ca sadbhogavivarjitaṃ hi / gṛhaṃ ca māryātanayervihīnaṃ yathā tathā mātṛvihīnamartyaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्माद्देवि परित्राहि दुःखार्तानात्मजांस्तवा । इत्युक्ताप्यदितिर्दैप्यैर्न चचाल समाधितः

tasmāddevi paritrāhi duḥkhārtānātmajāṃstavā / ityuktāpyaditirdaipyairna cacāla samādhitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवमुक्त्वासुराः सर्वे हरिध्यानपरायणाम् । निरीक्ष्य क्रोधसंयुक्ता हन्तुं चक्रुर्मनोरथम्

evamuktvāsurāḥ sarve haridhyānaparāyaṇām / nirīkṣya krodhasaṃyuktā hantuṃ cakrurmanoratham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कल्पान्तमेघनिर्घोषाः क्रोधसंरक्तलोचनाः । दंष्ट्रग्रैरसृजन्वह्निं सो ऽदहत्काननं क्षणात्

kalpāntameghanirghoṣāḥ krodhasaṃraktalocanāḥ / daṃṣṭragrairasṛjanvahniṃ so 'dahatkānanaṃ kṣaṇāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शतयोजनविस्तीर्णं नानाजीवसमाकुलम् । तेनैव दग्धा दैतेया ये प्रधर्षयितुं गताः

śatayojanavistīrṇaṃ nānājīvasamākulam / tenaiva dagdhā daiteyā ye pradharṣayituṃ gatāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सैवावशिष्टा जननी सुराणामब्दाच्छतादच्युतसक्तचिता । संरक्षिता विष्णुसुदर्शनेन दैत्यान्तकेन स्वजनानुकम्पिना

saivāvaśiṣṭā jananī surāṇāmabdācchatādacyutasaktacitā / saṃrakṣitā viṣṇusudarśanena daityāntakena svajanānukampinā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.