Library·Nārada Purāṇa·1·1.104

Nārada Purāṇa 1.104

इति श्रीबृहन्नारदीय पुराणे पूर्वभागे बृहदुपाख्याने चतुर्थपादे वाराहपुराणानुक्रमणीवर्णनं नाम त्र्युत्तरशततमो ऽध्यायः ब्रह्मोवाच शृणु वत्स प्रवक्ष्यामि पुराणं स्कन्दसंज्ञकम् । यस्मिन्प्रतिपदं साक्षान्महादेवो व्यवस्थितः

iti śrībṛhannāradīya purāṇe pūrvabhāge bṛhadupākhyāne caturthapāde vārāhapurāṇānukramaṇīvarṇanaṃ nāma tryuttaraśatatamo 'dhyāyaḥ brahmovāca śṛṇu vatsa pravakṣyāmi purāṇaṃ skandasaṃjñakam / yasminpratipadaṃ sākṣānmahādevo vyavasthitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पुराणे शतकोटो तु यच्छैवं वर्णितं मया । लक्षं तस्यार्थं जातस्य सारो व्यासेन कीर्तितः

purāṇe śatakoṭo tu yacchaivaṃ varṇitaṃ mayā / lakṣaṃ tasyārthaṃ jātasya sāro vyāsena kīrtitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्कन्दाह्वयस्तत्र खण्डाः सप्तैव परिकल्पिताः । एकाशीतिसहस्रं तु स्कान्दं सर्वोघकृतंनम्

skandāhvayastatra khaṇḍāḥ saptaiva parikalpitāḥ / ekāśītisahasraṃ tu skāndaṃ sarvoghakṛtaṃnam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यः शृणोति पठेद्वापि स तु साक्षाच्छिवः स्थितः । यत्र माहेश्वरा धर्माः षण्मुखेन प्रकाशिताः

yaḥ śṛṇoti paṭhedvāpi sa tu sākṣācchivaḥ sthitaḥ / yatra māheśvarā dharmāḥ ṣaṇmukhena prakāśitāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कल्पे तत्पुरुषे वृत्ताः सर्वसिद्धिविधायकाः । तस्य माहेश्वरश्चाथ खण्डः पापप्रणाशनः

kalpe tatpuruṣe vṛttāḥ sarvasiddhividhāyakāḥ / tasya māheśvaraścātha khaṇḍaḥ pāpapraṇāśanaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

किञ्चिन्न्यूनार्कसाहस्रो बहुपुण्यो बृहत्कथः । सुचरित्रशतैर्युक्तः स्कन्दमाहात्म्यसूचकः

kiñcinnyūnārkasāhasro bahupuṇyo bṛhatkathaḥ / sucaritraśatairyuktaḥ skandamāhātmyasūcakaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यत्र केदारमाहात्म्ये पुराणोपक्रमः पुरा । दक्षयज्ञकथा पश्चाच्छिवलिङ्गार्चने फलम्

yatra kedāramāhātmye purāṇopakramaḥ purā / dakṣayajñakathā paścācchivaliṅgārcane phalam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

समुद्रमथनाख्यानं देवेन्द्रचरितं ततः । पार्वत्याः समुपाख्यानं विवाहस्तदनन्तरम्

samudramathanākhyānaṃ devendracaritaṃ tataḥ / pārvatyāḥ samupākhyānaṃ vivāhastadanantaram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कुमारोत्पत्तिकथनं ततस्तारकसंगरः । ततः पाशुपताख्यानं चण्डाख्यानसमन्वितम्

kumārotpattikathanaṃ tatastārakasaṃgaraḥ / tataḥ pāśupatākhyānaṃ caṇḍākhyānasamanvitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

द्यूतप्रवर्तनाख्यानं नारदेन समागमः । ततः कुमारमाहात्म्ये पञ्चतीर्थकथानकम्

dyūtapravartanākhyānaṃ nāradena samāgamaḥ / tataḥ kumāramāhātmye pañcatīrthakathānakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

धर्मवर्मनृपाख्यानं नदीसागरकीर्तनम् । इन्द्रद्युम्नकथा पश्चान्नाडीजङ्घकथान्वितम्

dharmavarmanṛpākhyānaṃ nadīsāgarakīrtanam / indradyumnakathā paścānnāḍījaṅghakathānvitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रादुर्भावस्ततो मह्याः कथा दमनकस्य च । महीसागरसंयोगः कुमारेशकथा ततः

prādurbhāvastato mahyāḥ kathā damanakasya ca / mahīsāgarasaṃyogaḥ kumāreśakathā tataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततस्तारकयुद्धं च नानाख्यानसमन्वितम् । वधश्च तारकस्याथ पञ्चलिङ्गनिवेशनम्

tatastārakayuddhaṃ ca nānākhyānasamanvitam / vadhaśca tārakasyātha pañcaliṅganiveśanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

द्वीपाख्यानं ततः पुण्यमूर्द्धलोकव्यवस्थितिः । ब्रह्माण्डस्थितिमानं च वर्करेशकथानकम्

dvīpākhyānaṃ tataḥ puṇyamūrddhalokavyavasthitiḥ / brahmāṇḍasthitimānaṃ ca varkareśakathānakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

महाकालसमुद्भूतिः कथा चास्य महाद्भुता । वासुदेवस्य माहात्म्यं कोटितीर्थं ततः परम्

mahākālasamudbhūtiḥ kathā cāsya mahādbhutā / vāsudevasya māhātmyaṃ koṭitīrthaṃ tataḥ param

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नानातीर्थसमाख्यानं गुप्तक्षेत्रे प्रकीर्तितम् । पाण्डवानां कथा पुण्या महाविद्याप्रसाधनम्

nānātīrthasamākhyānaṃ guptakṣetre prakīrtitam / pāṇḍavānāṃ kathā puṇyā mahāvidyāprasādhanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तीर्थयात्रासमाप्तिश्च कौमारमिदमद्भुतम् । अरुणाचलमाहात्म्यं सनकब्रह्मसंकथा

tīrthayātrāsamāptiśca kaumāramidamadbhutam / aruṇācalamāhātmyaṃ sanakabrahmasaṃkathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गौरीतपः समाख्यानं तत्तत्तीर्थनिरूपणम् । माहिषासुरमाख्यानं वधश्चास्य महाद्भुतः

gaurītapaḥ samākhyānaṃ tattattīrthanirūpaṇam / māhiṣāsuramākhyānaṃ vadhaścāsya mahādbhutaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

द्रोणाचले शिवास्थानं नित्यदापरिकीर्तितम् । इत्येष कथितः स्कान्दे खण्डो माहेश्वरो ऽद्भुतः

droṇācale śivāsthānaṃ nityadāparikīrtitam / ityeṣa kathitaḥ skānde khaṇḍo māheśvaro 'dbhutaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

द्वितीयो वैष्णवः खण्डस्तस्याख्यानानि मे शुणु । प्रथमं भूमिवाराहसमाख्यानं प्रकीर्तितम्

dvitīyo vaiṣṇavaḥ khaṇḍastasyākhyānāni me śuṇu / prathamaṃ bhūmivārāhasamākhyānaṃ prakīrtitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यत्र वेङ्कटकुध्रस्य माहात्म्यं पापनाशनम् । कमलायाः कथा पुण्या श्रीनिवासस्थितिस्ततः

yatra veṅkaṭakudhrasya māhātmyaṃ pāpanāśanam / kamalāyāḥ kathā puṇyā śrīnivāsasthitistataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कुला लाख्यानकं चात्र सुवर्णमुखरी कथा । नानाख्यानसमायुक्ता भारद्वाजकथाद्भुता

kulā lākhyānakaṃ cātra suvarṇamukharī kathā / nānākhyānasamāyuktā bhāradvājakathādbhutā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मतङ्गाञ्जनसंवादः कीर्तितः पापनाशनः । पुरुषोत्तममाहात्म्यं कीर्तितं चोत्कले ततः

mataṅgāñjanasaṃvādaḥ kīrtitaḥ pāpanāśanaḥ / puruṣottamamāhātmyaṃ kīrtitaṃ cotkale tataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मार्कण्डेयसमाख्यानमंबरीषस्य भूपतेः । इन्द्रद्युम्नस्य चाख्यानं विद्यापतिकथा शुभा

mārkaṇḍeyasamākhyānamaṃbarīṣasya bhūpateḥ / indradyumnasya cākhyānaṃ vidyāpatikathā śubhā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जैमिनेः समुपाख्यानं नारदस्यापि वाडव । नीलकण्ठसमाख्यानं नरसिंहोपवर्णनम्

jaimineḥ samupākhyānaṃ nāradasyāpi vāḍava / nīlakaṇṭhasamākhyānaṃ narasiṃhopavarṇanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अश्वमेधकथा राज्ञो ब्रह्मलोकगतिस्तथा । रथयाव्राविधिः पश्चाज्जन्मस्थानविधिस्तथा

aśvamedhakathā rājño brahmalokagatistathā / rathayāvrāvidhiḥ paścājjanmasthānavidhistathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दक्षिणामूर्त्युपाख्यानं गुण्डिवाख्यानकं ततः । रथरक्षाविधानं च शयनोत्सवकीर्तनम्

dakṣiṇāmūrtyupākhyānaṃ guṇḍivākhyānakaṃ tataḥ / ratharakṣāvidhānaṃ ca śayanotsavakīrtanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्वेतोपाख्यानमत्रोक्तं पृथुत्सवनिरूपणम् । दोलोत्सवो भगवतो व्रतं सांवत्सराभिधम्

śvetopākhyānamatroktaṃ pṛthutsavanirūpaṇam / dolotsavo bhagavato vrataṃ sāṃvatsarābhidham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पूजा चाकामिका विष्णोरुद्दालकनियोगतः । योगसाधनमत्रोक्तं नानायोगनिरूपणम्

pūjā cākāmikā viṣṇoruddālakaniyogataḥ / yogasādhanamatroktaṃ nānāyoganirūpaṇam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दशावतारकथनं स्रानादिपरिकीर्तनम् । ततो बदरिकायाश्च माहात्म्यं पापनाशनम्

daśāvatārakathanaṃ srānādiparikīrtanam / tato badarikāyāśca māhātmyaṃ pāpanāśanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अग्न्यादितीर्थमाहात्म्यं वैनतेयशिलाभवम् । कारणं भगवद्वासे तीर्थं कापालमोचनम्

agnyāditīrthamāhātmyaṃ vainateyaśilābhavam / kāraṇaṃ bhagavadvāse tīrthaṃ kāpālamocanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पञ्चधाराभिधं तीर्थं मेरुसंस्थापनं तथा । ततः कार्तिकमाहात्म्ये माहात्म्यं मदनालसम्

pañcadhārābhidhaṃ tīrthaṃ merusaṃsthāpanaṃ tathā / tataḥ kārtikamāhātmye māhātmyaṃ madanālasam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

धूम्रकेशसमाख्यानं दिनकृत्यानि कर्तिके । पञ्चभीष्मव्रताख्यानं कीर्तितं भुक्तिमुक्तिदम्

dhūmrakeśasamākhyānaṃ dinakṛtyāni kartike / pañcabhīṣmavratākhyānaṃ kīrtitaṃ bhuktimuktidam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततो मार्गस्य माहात्म्ये विधानं स्नानजं तथा । पुण्ड्रादिकीर्तनं चात्र मालाधारणपुण्यकम्

tato mārgasya māhātmye vidhānaṃ snānajaṃ tathā / puṇḍrādikīrtanaṃ cātra mālādhāraṇapuṇyakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पञ्चामृतस्नानपुण्यं घण्टानादादिजं फलम् । नानापुष्पार्चनफलं तुलसीदलजं फलम्

pañcāmṛtasnānapuṇyaṃ ghaṇṭānādādijaṃ phalam / nānāpuṣpārcanaphalaṃ tulasīdalajaṃ phalam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नैवेद्यस्य च माहात्म्यं हरिवासरकीर्तनम् । अखण्डैकादशीपुण्यं तथा जागरणस्य च

naivedyasya ca māhātmyaṃ harivāsarakīrtanam / akhaṇḍaikādaśīpuṇyaṃ tathā jāgaraṇasya ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यस्योत्सवविधानं च नाममाहात्म्यकीर्तनम् । ध्यानादिपुण्यकथनं माहात्म्यं मथुराभवम्

yasyotsavavidhānaṃ ca nāmamāhātmyakīrtanam / dhyānādipuṇyakathanaṃ māhātmyaṃ mathurābhavam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मथुरातीर्थमाहात्म्यं पृथगुक्तं ततः परम् । वनानां द्वादशानां च माहात्म्यं कीर्तितं ततः

mathurātīrthamāhātmyaṃ pṛthaguktaṃ tataḥ param / vanānāṃ dvādaśānāṃ ca māhātmyaṃ kīrtitaṃ tataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्रीमद्भागवतस्यात्र माहात्म्यं कीर्तितं परम् । वज्रशाण्डिल्यसंवाद अन्तर्लीलाप्रकाशकम्

śrīmadbhāgavatasyātra māhātmyaṃ kīrtitaṃ param / vajraśāṇḍilyasaṃvāda antarlīlāprakāśakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततो माघस्य माहात्म्यं स्नानदानजपोद्भवम् । नानाख्यानसमायुक्तं दशाध्यायैर्निरूपितम्

tato māghasya māhātmyaṃ snānadānajapodbhavam / nānākhyānasamāyuktaṃ daśādhyāyairnirūpitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततो वैष्णवमाहात्म्ये शय्यादानादिजं फलम् । जलदा नादिविधयः कामाख्यानमतः परम्

tato vaiṣṇavamāhātmye śayyādānādijaṃ phalam / jaladā nādividhayaḥ kāmākhyānamataḥ param

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्रुतदेवस्य चरितं व्याधोपाख्यानमद्भुतम् । तथाक्षयतृतीयादेर्विशेषात्पुण्यकीर्तनम्

śrutadevasya caritaṃ vyādhopākhyānamadbhutam / tathākṣayatṛtīyāderviśeṣātpuṇyakīrtanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततस्त्वयोध्यामाहात्म्ये चक्रब्रह्माह्वतीर्थके । सुरापापविमोक्षाख्ये तथाधारसहस्रकम्

tatastvayodhyāmāhātmye cakrabrahmāhvatīrthake / surāpāpavimokṣākhye tathādhārasahasrakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्वर्गद्वारं चन्द्रहरिधर्महर्युपवर्णनम् । स्वर्णवृष्टेरुपाख्यानं तिलोदासरयूयुतिः

svargadvāraṃ candraharidharmaharyupavarṇanam / svarṇavṛṣṭerupākhyānaṃ tilodāsarayūyutiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सीताकुण्डं गुप्तहरिसरंयुघर्घरान्वयः । गोप्रतारं च दुग्धोदं गुरुकुण्डादिपञ्चकम्

sītākuṇḍaṃ guptaharisaraṃyughargharānvayaḥ / gopratāraṃ ca dugdhodaṃ gurukuṇḍādipañcakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सोमार्का दीनि तीर्थानि त्रयोदश ततः परम् । गयाकूपस्य माहात्म्यं सर्वाघविनिवर्तकम्

somārkā dīni tīrthāni trayodaśa tataḥ param / gayākūpasya māhātmyaṃ sarvāghavinivartakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

माण्डव्याश्रमपूर्वाणि तीर्थानि तदनन्तरम् । अजितादि मानसादितीर्थानि गदितानि च

māṇḍavyāśramapūrvāṇi tīrthāni tadanantaram / ajitādi mānasāditīrthāni gaditāni ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इत्येष वैष्णवः खण्डो द्वितीयः परिकीर्तितः । अतः परं ब्रह्मखण्डं मरीचे शृणु पुण्यदम्

ityeṣa vaiṣṇavaḥ khaṇḍo dvitīyaḥ parikīrtitaḥ / ataḥ paraṃ brahmakhaṇḍaṃ marīce śṛṇu puṇyadam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यत्र वै सेतुमाहात्म्ये फलं स्नाने क्षणोद्भवम् । गालवस्य तपश्चर्या राक्षसाख्यानकं ततः

yatra vai setumāhātmye phalaṃ snāne kṣaṇodbhavam / gālavasya tapaścaryā rākṣasākhyānakaṃ tataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चक्रतीर्थादिमाहात्म्यं देवीपत्तनसंयुते । वेतालतीर्थमहिमा पापनाशादिकीर्तनम्

cakratīrthādimāhātmyaṃ devīpattanasaṃyute / vetālatīrthamahimā pāpanāśādikīrtanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मङ्गलादिकमाहात्म्यं ब्रह्मकुण्डादिवर्णनम् । हनुमत्कुण्डमहिमागस्त्यतीर्थभवं फलम्

maṅgalādikamāhātmyaṃ brahmakuṇḍādivarṇanam / hanumatkuṇḍamahimāgastyatīrthabhavaṃ phalam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रामतीर्थादिकथनं लक्ष्मीतीर्थनिरूपणम् । शङ्खादितीर्थमहिमा तथा साध्यामृतादिजः

rāmatīrthādikathanaṃ lakṣmītīrthanirūpaṇam / śaṅkhāditīrthamahimā tathā sādhyāmṛtādijaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

धनुष्कोट्यादिमाहात्म्यं क्षीरकुण्डादिजं तथा । गायत्र्यादिकतीर्थानां माहात्म्यं चात्र कीर्तितम्

dhanuṣkoṭyādimāhātmyaṃ kṣīrakuṇḍādijaṃ tathā / gāyatryādikatīrthānāṃ māhātmyaṃ cātra kīrtitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रामनाथस्य महिमा तत्त्वज्ञानोपदेशनम् । यात्राविधानकथनं सेतै मुक्तिप्रदं नृणाम्

rāmanāthasya mahimā tattvajñānopadeśanam / yātrāvidhānakathanaṃ setai muktipradaṃ nṛṇām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

धर्मारण्यस्य माहात्म्यं ततः परमुदीरितम् । स्थाणुः स्कन्दाय भगवान्यत्र तत्त्वमुपादिशत्

dharmāraṇyasya māhātmyaṃ tataḥ paramudīritam / sthāṇuḥ skandāya bhagavānyatra tattvamupādiśat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

धर्मारण्यसुसंभूतिस्तत्पुण्यपरिकीर्त्तनम् । कर्ंमसिद्धेः समाख्यानं ऋषिवंशनिरूपणम्

dharmāraṇyasusaṃbhūtistatpuṇyaparikīrttanam / karṃmasiddheḥ samākhyānaṃ ṛṣivaṃśanirūpaṇam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अप्सरस्तीर्थमुख्यानां माहात्म्यं यत्र कीर्तितम् । वर्णानामाश्रमाणां च धर्मतत्त्वनिरूपणम्

apsarastīrthamukhyānāṃ māhātmyaṃ yatra kīrtitam / varṇānāmāśramāṇāṃ ca dharmatattvanirūpaṇam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दिवः स्थानविभागश्च बकुलार्ककथा शुभा । छत्रानन्दा तथा शान्ता श्रीमाता च मतङ्गिनी

divaḥ sthānavibhāgaśca bakulārkakathā śubhā / chatrānandā tathā śāntā śrīmātā ca mataṅginī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पुण्यदा च समाख्याता यत्र देव्यः समास्थिताः । इन्द्रेश्वरादिमाहात्म्यं द्वारकादिनिरूपणम्

puṇyadā ca samākhyātā yatra devyaḥ samāsthitāḥ / indreśvarādimāhātmyaṃ dvārakādinirūpaṇam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

लोहासुरसमाख्यानं गङ्गाकूपनिरूपणम् । श्रीरामचरितं चैव सत्यमन्दिरवर्णनम्

lohāsurasamākhyānaṃ gaṅgākūpanirūpaṇam / śrīrāmacaritaṃ caiva satyamandiravarṇanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जीर्णोद्धा रस्य कथनमासनप्रतिपादनम् । जातिभेदप्रकथनं स्मृतिधर्मनिरूपणम्

jīrṇoddhā rasya kathanamāsanapratipādanam / jātibhedaprakathanaṃ smṛtidharmanirūpaṇam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततस्तु वैष्णवा धर्मा नानाख्यानैरुदीरिताः । चातुर्मास्ये ततः पुण्ये सर्वधमनिरूपणम्

tatastu vaiṣṇavā dharmā nānākhyānairudīritāḥ / cāturmāsye tataḥ puṇye sarvadhamanirūpaṇam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दानप्रशंसा तत्पश्चाद्व्रतस्य महिमा ततः । तपश्चैव पूजायाः सच्छिद्रकथनं ततः

dānapraśaṃsā tatpaścādvratasya mahimā tataḥ / tapaścaiva pūjāyāḥ sacchidrakathanaṃ tataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तद्वृत्तीनां भिदाख्यानं शालग्रामनिरूपणम् । भारकस्य वधोपायो वृक्षाचामहिमा तथा

tadvṛttīnāṃ bhidākhyānaṃ śālagrāmanirūpaṇam / bhārakasya vadhopāyo vṛkṣācāmahimā tathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विष्णोः शापश्च वृक्षत्वं पार्वत्यनुतपस्ततः । हरस्य ताण्डवं नृत्यं रामनामनिरूपणम्

viṣṇoḥ śāpaśca vṛkṣatvaṃ pārvatyanutapastataḥ / harasya tāṇḍavaṃ nṛtyaṃ rāmanāmanirūpaṇam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हरस्य लिङ्गपतनं कथा बैजवनस्य च । पार्वतीजन्मचरितं तारकस्य वधो ऽद्भुतः

harasya liṅgapatanaṃ kathā baijavanasya ca / pārvatījanmacaritaṃ tārakasya vadho 'dbhutaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रणवैश्वर्यकथनं तारकाचरितं पुनः । दक्षयज्ञसमाप्तिश्च द्वादशाक्षरभूषणम्

praṇavaiśvaryakathanaṃ tārakācaritaṃ punaḥ / dakṣayajñasamāptiśca dvādaśākṣarabhūṣaṇam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ज्ञानयोगसमाख्यानं महिमा द्वादशाक्षरेः । श्रवणादिकपुण्यं च कीर्तितं शर्मदं नृणाम्

jñānayogasamākhyānaṃ mahimā dvādaśākṣareḥ / śravaṇādikapuṇyaṃ ca kīrtitaṃ śarmadaṃ nṛṇām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततो ब्राह्मोत्तरे भागे शिवस्य महिमाद्भुतः । पञ्चाक्षरस्य महिमा गोकर्णमहिमा ततः

tato brāhmottare bhāge śivasya mahimādbhutaḥ / pañcākṣarasya mahimā gokarṇamahimā tataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शिवरात्रैश्च महिमा प्रदोषव्र तकीर्तनम् । सोमवारव्रतं चापि सीमन्तिन्याः कथानकम्

śivarātraiśca mahimā pradoṣavra takīrtanam / somavāravrataṃ cāpi sīmantinyāḥ kathānakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भद्रायुत्पत्तिकथनं सदाचारनिरूपणम् । शिववर्मसमुद्देशो भद्रायूद्वाहवर्णनम्

bhadrāyutpattikathanaṃ sadācāranirūpaṇam / śivavarmasamuddeśo bhadrāyūdvāhavarṇanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भद्रायुमहिमा चापि भस्ममाहात्म्यकीर्तनम् । शबराख्यानकं चैव उमामाहेश्वरं व्रतम्

bhadrāyumahimā cāpi bhasmamāhātmyakīrtanam / śabarākhyānakaṃ caiva umāmāheśvaraṃ vratam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रुद्राक्षस्य च माहात्म्यं रुद्राध्यायस्य पुण्यकम् । श्रवणादिकपुण्यं च ब्रह्मखण्डो ऽयमीरितः

rudrākṣasya ca māhātmyaṃ rudrādhyāyasya puṇyakam / śravaṇādikapuṇyaṃ ca brahmakhaṇḍo 'yamīritaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अतः परं चतुर्थं तु काशीखण्डमनुत्तमम् । विन्ध्यनारदयोर्यत्र संवादः परिकीर्तितः

ataḥ paraṃ caturthaṃ tu kāśīkhaṇḍamanuttamam / vindhyanāradayoryatra saṃvādaḥ parikīrtitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सत्यलोकप्रभावश्चागस्त्यावासे सुरागमः । पतिव्रताचरित्रं च तीर्थयात्रा प्रशंसनम्

satyalokaprabhāvaścāgastyāvāse surāgamaḥ / pativratācaritraṃ ca tīrthayātrā praśaṃsanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततश्च सप्तपुर्याख्या संयमिन्या निरूपणम् । बुधस्य च तथेन्द्राग्न्योर्लोकाप्तिः शिवशर्मणः

tataśca saptapuryākhyā saṃyaminyā nirūpaṇam / budhasya ca tathendrāgnyorlokāptiḥ śivaśarmaṇaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अग्नेः समुद्भवश्चैव क्रव्याद्वरुणसंभवः । गन्धवत्यलकापुर्योरीश्वर्याश्च समुद्भवः

agneḥ samudbhavaścaiva kravyādvaruṇasaṃbhavaḥ / gandhavatyalakāpuryorīśvaryāśca samudbhavaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चन्द्रार्कबुधलोकानां कुजेज्यार्कभुवां क्रमात् । मम विष्णोर्ध्रुवस्यापि तपोलोकस्य वर्णनम्

candrārkabudhalokānāṃ kujejyārkabhuvāṃ kramāt / mama viṣṇordhruvasyāpi tapolokasya varṇanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ध्रुवलोककथा पुण्या सत्यलोकनिरीक्षणम् । स्कन्दागस्त्यसमालापो मणिकर्णीसमुद्भवः

dhruvalokakathā puṇyā satyalokanirīkṣaṇam / skandāgastyasamālāpo maṇikarṇīsamudbhavaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रभावश्चापि गङ्गाया गङ्गानामसहस्रकम् । वाराणसीप्रशंसा च भैरवाविर्भवस्ततः

prabhāvaścāpi gaṅgāyā gaṅgānāmasahasrakam / vārāṇasīpraśaṃsā ca bhairavāvirbhavastataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दण्डपाणिज्ञानवाप्योरुद्भवः समनन्तरम् । ततः कलावत्याख्यानं सदाचारनिरूपणम्

daṇḍapāṇijñānavāpyorudbhavaḥ samanantaram / tataḥ kalāvatyākhyānaṃ sadācāranirūpaṇam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ब्रह्मचारिसमाख्यानं ततः स्त्रीलक्षणानि च । कृत्याकृत्यविनिर्देशो ह्यविमुक्तेशवर्णनम्

brahmacārisamākhyānaṃ tataḥ strīlakṣaṇāni ca / kṛtyākṛtyavinirdeśo hyavimukteśavarṇanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गृहस्थयोगिनो धर्माः कालज्ञानं ततः परम् । दिवोदासकथा पुण्या काशिकावर्णनं ततः

gṛhasthayogino dharmāḥ kālajñānaṃ tataḥ param / divodāsakathā puṇyā kāśikāvarṇanaṃ tataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मायागणपतेश्चाथ भुवि प्रादुर्भवस्ततः । विष्णुमायाप्रपञ्चो ऽथ दिवोदासविमोक्षणम्

māyāgaṇapateścātha bhuvi prādurbhavastataḥ / viṣṇumāyāprapañco 'tha divodāsavimokṣaṇam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततः पञ्चनदोत्पर्त्तिर्बिन्दुमाधवसंभवः । ततो वैष्णवतीर्थाख्या शूलिनः काशिकागमः

tataḥ pañcanadotparttirbindumādhavasaṃbhavaḥ / tato vaiṣṇavatīrthākhyā śūlinaḥ kāśikāgamaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जैगीषव्येन संवादो ज्येष्ठेशाख्या महेशितुः । क्षेत्राख्यानं कन्दुकेशः व्याघ्रेश्वरसमुद्भवः

jaigīṣavyena saṃvādo jyeṣṭheśākhyā maheśituḥ / kṣetrākhyānaṃ kandukeśaḥ vyāghreśvarasamudbhavaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शैलेशरत्नेश्वरयोः कृत्तिवासस्य चोद्भवः । देवतानामधिष्टानं दुर्गासुरपराक्रमः

śaileśaratneśvarayoḥ kṛttivāsasya codbhavaḥ / devatānāmadhiṣṭānaṃ durgāsuraparākramaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दुर्गाया विजयश्चाथ ओङ्कारेशस्य वर्णनम् । पुनराएङ्कार माहात्म्य त्रिलोचोनसमुद्भवः

durgāyā vijayaścātha oṅkāreśasya varṇanam / punarāeṅkāra māhātmya triloconasamudbhavaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

केदाराख्या च धर्मेश कथा विष्णुभुजोद्भवा । वीरेश्वरसमाख्यानं गङ्गामाहात्म्यकीर्तनम्

kedārākhyā ca dharmeśa kathā viṣṇubhujodbhavā / vīreśvarasamākhyānaṃ gaṅgāmāhātmyakīrtanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विश्वकर्मेशमहिमा दक्षयज्ञोद्भवस्तथा । सतीशस्यामृतेशादेर्भुजस्तंभः पराशरे

viśvakarmeśamahimā dakṣayajñodbhavastathā / satīśasyāmṛteśāderbhujastaṃbhaḥ parāśare

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्षेत्रतीर्थकदंबश्च मुक्तिमडपसंकथा । विश्वेशविभवश्चाथ ततो यात्रापरिक्रमः

kṣetratīrthakadaṃbaśca muktimaḍapasaṃkathā / viśveśavibhavaścātha tato yātrāparikramaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अतः परं त्ववन्त्याख्यं शृणु खण्ड च पञ्चमम् ॥। महाकालवनाख्यानं ब्रह्मशीर्षच्छिदा ततः

ataḥ paraṃ tvavantyākhyaṃ śṛṇu khaṇḍa ca pañcamam /// mahākālavanākhyānaṃ brahmaśīrṣacchidā tataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रायश्चित्तविधिश्चाग्नेरुत्पत्तिश्च सुरागमः । देवदीक्षा शिवस्तोत्रं नानापातकनाशनम्

prāyaścittavidhiścāgnerutpattiśca surāgamaḥ / devadīkṣā śivastotraṃ nānāpātakanāśanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कपोलमोचनाख्यानं महाकालवनस्थितिः । तीर्थं कनखलेशस्य सर्वपापप्रणाशनम्

kapolamocanākhyānaṃ mahākālavanasthitiḥ / tīrthaṃ kanakhaleśasya sarvapāpapraṇāśanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कुण्डमप्सरसंज्ञं च सरो रुद्रस्य पुण्यदम् । कुडवेशं च विद्याध्रं मर्कटेश्वरतीर्थकम्

kuṇḍamapsarasaṃjñaṃ ca saro rudrasya puṇyadam / kuḍaveśaṃ ca vidyādhraṃ markaṭeśvaratīrthakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्वर्गद्वारचतुःसिंधुतीर्थं शङ्करवापिका । शङ्कराक गन्धवतीतीर्थं पापप्रणाशनम्

svargadvāracatuḥsiṃdhutīrthaṃ śaṅkaravāpikā / śaṅkarāka gandhavatītīrthaṃ pāpapraṇāśanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दशाश्वमेधिकानंशतीर्थे च हरिसिद्धिदम् । पिशाचकादियात्रा च हनुमत्कवचेश्वरौ

daśāśvamedhikānaṃśatīrthe ca harisiddhidam / piśācakādiyātrā ca hanumatkavaceśvarau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

महाकालेशयात्रा च वल्मीकेश्वरतीर्थकम् । शुक्रे च पञ्चमे चाख्ये कुशस्थल्याः प्रदक्षिणाः

mahākāleśayātrā ca valmīkeśvaratīrthakam / śukre ca pañcame cākhye kuśasthalyāḥ pradakṣiṇāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अक्रूरसंज्ञकन्त्वेकपादं चन्द्रार्कवैभवम् । करभेशाख्यतीर्थं च लटुकेशादितीर्थकम्

akrūrasaṃjñakantvekapādaṃ candrārkavaibhavam / karabheśākhyatīrthaṃ ca laṭukeśāditīrthakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मार्कण्डेशं यज्ञवापी सोमेशं नरकान्तकम् । केदारेश्वररामेशसौभाग्येशनरार्ककम्

mārkaṇḍeśaṃ yajñavāpī someśaṃ narakāntakam / kedāreśvararāmeśasaubhāgyeśanarārkakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

केशवार्कं शक्तिभेदं स्वर्णसारमुखानि च । ओङ्कारेशादितीर्थानि अन्धकश्रुतिकीर्तनम्

keśavārkaṃ śaktibhedaṃ svarṇasāramukhāni ca / oṅkāreśāditīrthāni andhakaśrutikīrtanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कालारण्ये लिङ्गसंख्या स्वर्णशृङ्गाभिधानकम् । कुशस्थल्या अवन्त्याश्चोज्जयिन्या अभिधानकम्

kālāraṇye liṅgasaṃkhyā svarṇaśṛṅgābhidhānakam / kuśasthalyā avantyāścojjayinyā abhidhānakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पद्मावतीवै कुमुद्वत्यमरावतिनामकम् । विशालाप्रतिकल्पाभिधानं च ज्वरशान्तिकम्

padmāvatīvai kumudvatyamarāvatināmakam / viśālāpratikalpābhidhānaṃ ca jvaraśāntikam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शिवानामादिकफलं नागोद्गीता शिवस्तुतिः । हिरण्याक्षवधाख्यानं तीर्थं सुंदरकुण्डकम्

śivānāmādikaphalaṃ nāgodgītā śivastutiḥ / hiraṇyākṣavadhākhyānaṃ tīrthaṃ suṃdarakuṇḍakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नीलगङ्गापुष्कराख्यं विन्ध्यवासनतीर्थकम् । पुरुषोत्तमाभिधानं तु तत्तीर्थं चाघनाशनम्

nīlagaṅgāpuṣkarākhyaṃ vindhyavāsanatīrthakam / puruṣottamābhidhānaṃ tu tattīrthaṃ cāghanāśanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गोमती वामनं कुण्डो विष्णोर्नामसहस्रकम् । वीरेश्वरसरः कालभैरवस्य च तीर्थकम्

gomatī vāmanaṃ kuṇḍo viṣṇornāmasahasrakam / vīreśvarasaraḥ kālabhairavasya ca tīrthakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

महिमा नागपञ्चम्या नृसिंहस्य जयन्तिका । कुटुम्बेश्वरयात्रा च देवसाधककीर्तनम्

mahimā nāgapañcamyā nṛsiṃhasya jayantikā / kuṭumbeśvarayātrā ca devasādhakakīrtanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कर्कराजाख्यतीर्थं च विघ्नेशादिसुरोहनम् ॥ रुन्द्रकुण्डप्रभृतिषु बहुतीर्थनिरूपणम्

karkarājākhyatīrthaṃ ca vighneśādisurohanam // rundrakuṇḍaprabhṛtiṣu bahutīrthanirūpaṇam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यात्राष्टतीर्थजा पुण्या रेवामाहात्म्यमुच्यते । धर्मपुत्रस्य वैराग्यो मार्कण्डेयेन संगमः

yātrāṣṭatīrthajā puṇyā revāmāhātmyamucyate / dharmaputrasya vairāgyo mārkaṇḍeyena saṃgamaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्राग्रीयानुभवाख्यानममृतापरिकीर्त्तनम् । कल्पे कल्पे पृथङ् नाम नर्मदायाः प्रकीर्तितम्

prāgrīyānubhavākhyānamamṛtāparikīrttanam / kalpe kalpe pṛthaṅ nāma narmadāyāḥ prakīrtitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्तवमार्षं नामेदं च कालरात्रिकथा ततः । महादेवस्तुतिः पश्चात्पृथक्कल्पकथाद्भुता

stavamārṣaṃ nāmedaṃ ca kālarātrikathā tataḥ / mahādevastutiḥ paścātpṛthakkalpakathādbhutā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विशल्याख्यानकं पश्चाज्जालेश्वरकथा तथा । गोरीव्रत समाख्यानं त्रिपुरज्वालनं ततः

viśalyākhyānakaṃ paścājjāleśvarakathā tathā / gorīvrata samākhyānaṃ tripurajvālanaṃ tataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

देहपातविधानं च कावेरीसंगमस्ततः । दारुतीर्थं ब्रह्मावर्तं यत्रेश्वरकथानकम्

dehapātavidhānaṃ ca kāverīsaṃgamastataḥ / dārutīrthaṃ brahmāvartaṃ yatreśvarakathānakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अग्नितीर्थं रवितीर्थं मेघनादादिदारुकम् । देवतीर्थं नर्मदेशं कपिलाख्यं करञ्जकम्

agnitīrthaṃ ravitīrthaṃ meghanādādidārukam / devatīrthaṃ narmadeśaṃ kapilākhyaṃ karañjakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कुण्डलेशं पिप्पलादं विमलेशं च शूलभित् । शचीहरणमाख्या नमभ्रकस्य वधस्ततः

kuṇḍaleśaṃ pippalādaṃ vimaleśaṃ ca śūlabhit / śacīharaṇamākhyā namabhrakasya vadhastataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शूलभेदोद्भवो यत्र दानधर्माः पृथग्विधाः । आख्यानं दीर्घतपस ऋष्यशृङ्गकथा ततः

śūlabhedodbhavo yatra dānadharmāḥ pṛthagvidhāḥ / ākhyānaṃ dīrghatapasa ṛṣyaśṛṅgakathā tataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चित्रसेनकथापुण्या काशिराज्यस्य लक्षणम् । ततो देवशिलाख्यानं शबरीतीर्थकान्वितम्

citrasenakathāpuṇyā kāśirājyasya lakṣaṇam / tato devaśilākhyānaṃ śabarītīrthakānvitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

व्याधाख्यानं ततः पुण्यं पुष्करिण्यर्कतीर्थकम् । आप्रेत्येश्वरतीर्थं च शक्रतीर्थं करोटिकम्

vyādhākhyānaṃ tataḥ puṇyaṃ puṣkariṇyarkatīrthakam / āpretyeśvaratīrthaṃ ca śakratīrthaṃ karoṭikam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कुमारेशमगस्त्येशमानन्देशं च मातृजम् । लोकेशं धनदेशं च मङ्गलेशं च कामजम्

kumāreśamagastyeśamānandeśaṃ ca mātṛjam / lokeśaṃ dhanadeśaṃ ca maṅgaleśaṃ ca kāmajam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नागेशं चापि गोपारं गौतमं शङ्खचूडकम् । नारदेशं नन्दिकेशं वरुणेश्वरतीर्थकम्

nāgeśaṃ cāpi gopāraṃ gautamaṃ śaṅkhacūḍakam / nāradeśaṃ nandikeśaṃ varuṇeśvaratīrthakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.