Library·Nārada Purāṇa·1·1.11
इति श्रीबृहन्नारदीयपुराणे पूर्वभागे प्रथमपादे गङ्गात्पत्तौ बलिकृतदेवपराजयवर्णनन्नाम दशमो ऽध्यायः नारद उवाच अहो ह्यत्यद्भुतं प्रोक्तं त्वया भ्रातरिदं मम । स वह्निरदितिं मुक्त्वा कथं तानदहत्क्षणात्
iti śrībṛhannāradīyapurāṇe pūrvabhāge prathamapāde gaṅgātpattau balikṛtadevaparājayavarṇanannāma daśamo 'dhyāyaḥ nārada uvāca aho hyatyadbhutaṃ proktaṃ tvayā bhrātaridaṃ mama / sa vahniraditiṃ muktvā kathaṃ tānadahatkṣaṇāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वदादितेर्महासत्त्वं विशेषाश्चर्यकारणम् । परोपदेशनिरताः सज्जना हि मुनीश्वराः
vadāditermahāsattvaṃ viśeṣāścaryakāraṇam / paropadeśaniratāḥ sajjanā hi munīśvarāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सनक उवाच शृणु नारद माहात्म्यं हरिभक्तिरतात्मनाम् । हरिध्यानपरान्साधून्कः समर्थः प्रबाधितुम्
sanaka uvāca śṛṇu nārada māhātmyaṃ haribhaktiratātmanām / haridhyānaparānsādhūnkaḥ samarthaḥ prabādhitum
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हरिभक्तिपरो यत्र तत्र ब्रह्मा हरिः शिवः । देवाः सिद्धा मुनीश्वाश्च नित्यं तिष्टन्ति सत्तमाः
haribhaktiparo yatra tatra brahmā hariḥ śivaḥ / devāḥ siddhā munīśvāśca nityaṃ tiṣṭanti sattamāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हरिरास्ते महाभाग हृदये शान्तचेतसाम् । हरिनामपराणां च किमु ध्यानरतात्मनाम्
harirāste mahābhāga hṛdaye śāntacetasām / harināmaparāṇāṃ ca kimu dhyānaratātmanām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शिवपूजारतो वापि विष्णुपूजापरो ऽपि वा । यत्र तिष्टति तत्रैव लक्ष्मीः सर्वाश्च देवताः
śivapūjārato vāpi viṣṇupūjāparo 'pi vā / yatra tiṣṭati tatraiva lakṣmīḥ sarvāśca devatāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यत्र पूजापरो विष्णोर्वह्निस्तत्र न बाधते । राजा वा तस्करो वापि व्याधयश्च न सन्ति हि
yatra pūjāparo viṣṇorvahnistatra na bādhate / rājā vā taskaro vāpi vyādhayaśca na santi hi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रेताः पिशाचाः कूष्माण्डग्रहा बालग्रहास्तथा । डाकिन्यो राक्षसाश्चैव न बाधन्ते ऽच्युतार्चकम्
pretāḥ piśācāḥ kūṣmāṇḍagrahā bālagrahāstathā / ḍākinyo rākṣasāścaiva na bādhante 'cyutārcakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जितेन्द्रियः सर्वहितो धर्मकर्मपरायणः । यत्र तिष्टति तत्रैव सर्वतीर्थानि देवताः
jitendriyaḥ sarvahito dharmakarmaparāyaṇaḥ / yatra tiṣṭati tatraiva sarvatīrthāni devatāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
निमिषं निमिषार्द्धं वा यत्र तिष्टन्ति योगिनः । तत्रैव सर्वश्रेयांसि तत्तीर्थं तत्तपोवनम्
nimiṣaṃ nimiṣārddhaṃ vā yatra tiṣṭanti yoginaḥ / tatraiva sarvaśreyāṃsi tattīrthaṃ tattapovanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यन्नामोच्चारणादेव सर्वे नश्यन्त्युपद्रवाः । स्तोत्रैर्वाप्यर्हणाभिर्वा किमु ध्यानेन कथ्यते
yannāmoccāraṇādeva sarve naśyantyupadravāḥ / stotrairvāpyarhaṇābhirvā kimu dhyānena kathyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं तेनाग्निना विप्र दग्धं सासुरकाननम् । सादितिर्नैव दग्धाभूद्विष्णुचक्राभिर क्षिता
evaṃ tenāgninā vipra dagdhaṃ sāsurakānanam / sāditirnaiva dagdhābhūdviṣṇucakrābhira kṣitā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः प्रसन्नवदनः पह्मपत्रायतेक्षणः । प्रादुरासीत्समीपे ऽस्याः शङ्खचक्रगदाधरः
tataḥ prasannavadanaḥ pahmapatrāyatekṣaṇaḥ / prādurāsītsamīpe 'syāḥ śaṅkhacakragadādharaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ईषद्वास्यस्फुरद्दन्तप्रभाभाषितदिङ्मुखः । स्पृशन्करेण पुण्येन प्राह कश्यपवल्लभाम्
īṣadvāsyasphuraddantaprabhābhāṣitadiṅmukhaḥ / spṛśankareṇa puṇyena prāha kaśyapavallabhām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्रीभगवाननुवाच देवमातः प्रसन्नो ऽस्मि तपसाराधितस्त्वया । चिरं श्रान्तासि भद्रं ते भविशष्यति न संशयः
śrībhagavānanuvāca devamātaḥ prasanno 'smi tapasārādhitastvayā / ciraṃ śrāntāsi bhadraṃ te bhaviśaṣyati na saṃśayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वरं वरय दास्यामि यत्ते मनसि रोचते । मा भैर्भद्रे महाभागे ध्रुवं श्रेयो भविष्यति
varaṃ varaya dāsyāmi yatte manasi rocate / mā bhairbhadre mahābhāge dhruvaṃ śreyo bhaviṣyati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इत्युक्तादेवमाता सा देवदेवेन चक्रिणा । तुष्टाव प्रणिपत्यैनं सर्वलोकसुखावहम्
ityuktādevamātā sā devadevena cakriṇā / tuṣṭāva praṇipatyainaṃ sarvalokasukhāvaham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अदितिरुवाच नमस्ते देवदेवेश सर्वव्यापिञ्जनार्दना । सत्त्वादिगुणभेदेन लोकव्यापारकारण
aditiruvāca namaste devadeveśa sarvavyāpiñjanārdanā / sattvādiguṇabhedena lokavyāpārakāraṇa
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नमस्ते बहुपरुपायारुपाय च महात्मने । सर्वैकरुपरुपाय निर्गुणाय गुणात्मने
namaste bahuparupāyārupāya ca mahātmane / sarvaikaruparupāya nirguṇāya guṇātmane
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नमस्ते लोकनाथाय परमज्ञानरुपिणे । सद्भक्तजनवात्सल्यशालिने मङ्गलात्मने
namaste lokanāthāya paramajñānarupiṇe / sadbhaktajanavātsalyaśāline maṅgalātmane
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यस्यावताररुपाणि ह्यर्चयन्ति मुनीश्वराः । तमादिपुरुषं देवं नमामि ह्यर्थसिद्धये
yasyāvatārarupāṇi hyarcayanti munīśvarāḥ / tamādipuruṣaṃ devaṃ namāmi hyarthasiddhaye
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्रुतयो यं न जानन्ति न जानन्ति च सूरयः । तं नमामि जगद्धेतुं समायं चाप्यमायिनम्
śrutayo yaṃ na jānanti na jānanti ca sūrayaḥ / taṃ namāmi jagaddhetuṃ samāyaṃ cāpyamāyinam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यस्यावलोकनं चित्रं मायोपद्रवकारणम् । जगद्रूपं जगद्धेतुं तं वन्दें सर्ववन्दितम्
yasyāvalokanaṃ citraṃ māyopadravakāraṇam / jagadrūpaṃ jagaddhetuṃ taṃ vandeṃ sarvavanditam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यत्पादाम्बुजकिञ्जल्कसेवारक्षितमस्तकाः । अवापुः परमां सिद्धिं तं वन्दे कमलाधवम्
yatpādāmbujakiñjalkasevārakṣitamastakāḥ / avāpuḥ paramāṃ siddhiṃ taṃ vande kamalādhavam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यस्य ब्रह्मादयो देवा महिमानं न वै विदुः । अत्यासन्नं च भक्तानां तं वन्दे भक्तसंगिनम्
yasya brahmādayo devā mahimānaṃ na vai viduḥ / atyāsannaṃ ca bhaktānāṃ taṃ vande bhaktasaṃginam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यो देवस्त्यक्तसङ्गानां शान्तानं करुणार्णवः । करोति ह्यात्मनः सङ्गं तं देवं सङ्गवर्जितम्
yo devastyaktasaṅgānāṃ śāntānaṃ karuṇārṇavaḥ / karoti hyātmanaḥ saṅgaṃ taṃ devaṃ saṅgavarjitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यज्ञेश्वरं यज्ञकर्मसु निष्टितम् । नमामि यज्ञफलदं यज्ञकर्मप्रबोधकम्
yajñeśvaraṃ yajñakarmasu niṣṭitam / namāmi yajñaphaladaṃ yajñakarmaprabodhakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अजामिलो ऽपि पापात्मा यन्नामोच्चारणादनु । प्रात्पवान्परमं धाम तं वन्दे लोकसाक्षिणम्
ajāmilo 'pi pāpātmā yannāmoccāraṇādanu / prātpavānparamaṃ dhāma taṃ vande lokasākṣiṇam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हरिरुपी महादेवः शिवरुपी जनार्दनः । इति लोकस्य नेता यस्तं नमामि जगद्गुरुम्
harirupī mahādevaḥ śivarupī janārdanaḥ / iti lokasya netā yastaṃ namāmi jagadgurum
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ब्रह्माद्या अपि देवेशा यन्मायापाशयन्त्रिताः । न जानन्ति परं भावं तं वन्दे सर्वनायकम्
brahmādyā api deveśā yanmāyāpāśayantritāḥ / na jānanti paraṃ bhāvaṃ taṃ vande sarvanāyakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ह्यत्पह्मस्थो ऽपिञ्योग्यानां दूरस्थ इव भासते । प्रमाणातीतसद्भावस्तं वन्दे ज्ञानसाक्षिणम्
hyatpahmastho 'piñyogyānāṃ dūrastha iva bhāsate / pramāṇātītasadbhāvastaṃ vande jñānasākṣiṇam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यन्मुखः द्र्वाह्यणो जातो बाहुभ्यां क्षत्रियो ऽजनि । ऊर्वोर्वैश्यः समुत्पन्नः पद्यां शूद्रो ऽभ्यजायत
yanmukhaḥ drvāhyaṇo jāto bāhubhyāṃ kṣatriyo 'jani / ūrvorvaiśyaḥ samutpannaḥ padyāṃ śūdro 'bhyajāyata
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मनसश्चन्द्रमा जातो जातः सूर्यश्च चक्षुषः । मुखादग्निस्तर्थेन्द्रश्च प्राणाद्वायुरजायत
manasaścandramā jāto jātaḥ sūryaśca cakṣuṣaḥ / mukhādagnistarthendraśca prāṇādvāyurajāyata
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ऋग्यजुःसामरुपाय सत्यस्वरगतात्मने । षडङ्गरुपिणे तुभ्यं भूयोभूयो नमो नमः
ṛgyajuḥsāmarupāya satyasvaragatātmane / ṣaḍaṅgarupiṇe tubhyaṃ bhūyobhūyo namo namaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्वमिन्द्रः पवनः सोमस्त्वमीशानस्त्वमन्तकः । त्वमग्निर्निरृतिश्चैव वरुणस्त्वं दिवाकरः
tvamindraḥ pavanaḥ somastvamīśānastvamantakaḥ / tvamagnirnirṛtiścaiva varuṇastvaṃ divākaraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
देवाश्च स्थावराश्चैव पिशाचाश्चैव राक्षसाः । गिरयः सिद्धगन्धर्वानद्यो भूमिश्च सागराः
devāśca sthāvarāścaiva piśācāścaiva rākṣasāḥ / girayaḥ siddhagandharvānadyo bhūmiśca sāgarāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्वमेव जगतामीशो यत्रासि त्वं परात्परः । त्वद्रूपमखिलं देव तस्मान्नित्यं नमो ऽस्तु ते
tvameva jagatāmīśo yatrāsi tvaṃ parātparaḥ / tvadrūpamakhilaṃ deva tasmānnityaṃ namo 'stu te
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अनाथानाथ सर्वज्ञ भूतदेवेन्द्रविग्रह । दैतेयैर्बाधितान्पुत्रान्मम पाहि जनार्दन
anāthānātha sarvajña bhūtadevendravigraha / daiteyairbādhitānputrānmama pāhi janārdana
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति स्तुत्वा देवमाता देवं नत्वा पुनः पुनः । उवाच प्राञ्जलिर्भूत्वा हर्षाश्रुक्षालितस्तनी
iti stutvā devamātā devaṃ natvā punaḥ punaḥ / uvāca prāñjalirbhūtvā harṣāśrukṣālitastanī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अनुग्राह्यास्मि देवेंश त्वया सर्वादिकारण । अकण्टकां श्रियां देहि मत्सुतानां दिवौकसाम्
anugrāhyāsmi deveṃśa tvayā sarvādikāraṇa / akaṇṭakāṃ śriyāṃ dehi matsutānāṃ divaukasām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अन्तर्य्यामिञ्जगद्रूप सर्वज्ञा परमेश्वर । अज्ञातं किं तव श्रीश किं मामीहयसि प्रभो
antaryyāmiñjagadrūpa sarvajñā parameśvara / ajñātaṃ kiṃ tava śrīśa kiṃ māmīhayasi prabho
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तथापि तव वक्ष्यामि यन्मे मनसि रोचते । वृथापुत्रास्मि देवेश दैतेयैः परिपीडिता
tathāpi tava vakṣyāmi yanme manasi rocate / vṛthāputrāsmi deveśa daiteyaiḥ paripīḍitā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तान्न हिंसितुमिच्छामि यतस्ते ऽपि सुता मम । तानहत्वा श्रियं देहि मत्सुतेभ्यः सुरेश्वर
tānna hiṃsitumicchāmi yataste 'pi sutā mama / tānahatvā śriyaṃ dehi matsutebhyaḥ sureśvara
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इत्युक्तो देवेदेवेशः पुनः प्रीतिमुपागतः । उवाच हर्षयन्विप्र देवमातरमादरात्
ityukto devedeveśaḥ punaḥ prītimupāgataḥ / uvāca harṣayanvipra devamātaramādarāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्रीभगवानुवाच प्रीतो ऽस्मि देवि भद्रं ते भविष्यामि सुतो ह्यहम् । यतः सपन्तिपुत्रेषु वात्सल्यं देवि दुर्लभम्
śrībhagavānuvāca prīto 'smi devi bhadraṃ te bhaviṣyāmi suto hyaham / yataḥ sapantiputreṣu vātsalyaṃ devi durlabham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्वया तु यत्कृतं स्तोत्रं तत्पठान्ति नरास्तु ये । तेषां संपद्वरा पुत्रा न हीयन्ते कदाचन
tvayā tu yatkṛtaṃ stotraṃ tatpaṭhānti narāstu ye / teṣāṃ saṃpadvarā putrā na hīyante kadācana
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्वात्मजे वान्यपुत्रे वा यः समत्वेन वर्तते । न तस्य पुत्रशोकः स्यादेष धर्मः सनातनः
tvātmaje vānyaputre vā yaḥ samatvena vartate / na tasya putraśokaḥ syādeṣa dharmaḥ sanātanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अदितिरुवाच ताह वोढुं क्षमा देव त्वामाद्यपुरुषं परम् । असंख्याताण्डरोमाणं सर्वेशं सर्वकारणम्
aditiruvāca tāha voḍhuṃ kṣamā deva tvāmādyapuruṣaṃ param / asaṃkhyātāṇḍaromāṇaṃ sarveśaṃ sarvakāraṇam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यत्प्रभावं न जानन्ति श्रुतयः सर्वदेवताः । तमहं देवदेवेशं धारयाम किथं प्रभो
yatprabhāvaṃ na jānanti śrutayaḥ sarvadevatāḥ / tamahaṃ devadeveśaṃ dhārayāma kithaṃ prabho
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अणोरणीयांसमजं परात्परतरं प्रभुम् । धारयामि कथं देव त्वामहं पुरुषोत्तमम्
aṇoraṇīyāṃsamajaṃ parātparataraṃ prabhum / dhārayāmi kathaṃ deva tvāmahaṃ puruṣottamam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
महायातकयुक्तो ऽपि यन्नामस्मृतिमात्रतः । मुच्यते स कथं देवोग्राम्येषु जनिमर्हति
mahāyātakayukto 'pi yannāmasmṛtimātrataḥ / mucyate sa kathaṃ devogrāmyeṣu janimarhati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यथा शूकरमत्स्याद्या अवतारास्तव प्रभो । तथायमपि को वेद तव विश्वेश चेष्टितम्
yathā śūkaramatsyādyā avatārāstava prabho / tathāyamapi ko veda tava viśveśa ceṣṭitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्वत्पादपह्मप्रणतात्वन्नामस्मृतितत्परा । त्वामेव चिन्तये देव यथेच्छासि तथा कुरु
tvatpādapahmapraṇatātvannāmasmṛtitatparā / tvāmeva cintaye deva yathecchāsi tathā kuru
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सनक उवाच तयोक्तं वचनं श्रुत्वा देवदेवो जनार्दनः । दत्त्वाभयं देवमातुरिदं वचनमब्रवीत्
sanaka uvāca tayoktaṃ vacanaṃ śrutvā devadevo janārdanaḥ / dattvābhayaṃ devamāturidaṃ vacanamabravīt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्रीभगवानुवाच सत्यमुक्तं महाभागे त्वया नास्त्यत्र संशयः । तथापि शृणु वक्ष्यामि गुह्याद्गुह्यतरं शुभे
śrībhagavānuvāca satyamuktaṃ mahābhāge tvayā nāstyatra saṃśayaḥ / tathāpi śṛṇu vakṣyāmi guhyādguhyataraṃ śubhe
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रागद्वेषविहीना ये मद्भक्ता मत्परायणाः । वंहति सततं तें मां गतासूया अदाम्भिकाः
rāgadveṣavihīnā ye madbhaktā matparāyaṇāḥ / vaṃhati satataṃ teṃ māṃ gatāsūyā adāmbhikāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
परोपतापविमुखाः शिवभक्तिपरायणः । मत्कथाश्रवणासक्ता वहन्ति सततं हि माम्
paropatāpavimukhāḥ śivabhaktiparāyaṇaḥ / matkathāśravaṇāsaktā vahanti satataṃ hi mām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पतिव्रताः परिप्राणाः पतिभक्तिपरायणाः । वहन्ति सततं देवि स्त्रियो ऽपि त्यक्तप्रत्सराः
pativratāḥ pariprāṇāḥ patibhaktiparāyaṇāḥ / vahanti satataṃ devi striyo 'pi tyaktapratsarāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मातापित्रोश्च शुश्रूषुर्गुरुभक्तो ऽतिथिप्रियः । हितकृद्वाह्यणानां यः स मां वहति सर्वदा
mātāpitrośca śuśrūṣurgurubhakto 'tithipriyaḥ / hitakṛdvāhyaṇānāṃ yaḥ sa māṃ vahati sarvadā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुण्यतीर्थरता नित्यं सत्सङ्गनिरतास्तथा । लोकानुग्रहशीलाश्च सततं ते वहन्ति माम्
puṇyatīrtharatā nityaṃ satsaṅganiratāstathā / lokānugrahaśīlāśca satataṃ te vahanti mām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
परोपकारविरताः परद्रव्यपराङ्मुखाः । नषुंसकाः परस्त्रीषु ते वहन्ति च मां सदा
paropakāraviratāḥ paradravyaparāṅmukhāḥ / naṣuṃsakāḥ parastrīṣu te vahanti ca māṃ sadā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तुलस्युपासनरताः सदा नामपरायणाः । गोरक्षणपरा ये च सततं मां वहन्ति ते
tulasyupāsanaratāḥ sadā nāmaparāyaṇāḥ / gorakṣaṇaparā ye ca satataṃ māṃ vahanti te
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रतिग्रहनिवृत्ता ये परान्नविमुखास्तथा । अन्नोदकप्रदातारो वहॄन्ति सततं हि माम्
pratigrahanivṛttā ye parānnavimukhāstathā / annodakapradātāro vahṝnti satataṃ hi mām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्वं तु देवि पतिप्राणा साध्वी भूतहिते रता । संप्राप्य पुत्रभावं ते साधयिष्ये मनोरथम्
tvaṃ tu devi patiprāṇā sādhvī bhūtahite ratā / saṃprāpya putrabhāvaṃ te sādhayiṣye manoratham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इत्युक्त्वा देवेदेवशो ह्यदितिं देवमातरम् । दत्त्वा कण्ठगतां मालामभयं च तिरोदधे
ityuktvā devedevaśo hyaditiṃ devamātaram / dattvā kaṇṭhagatāṃ mālāmabhayaṃ ca tirodadhe
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सा तु संहृष्टमनसा देवसीर्दक्षनन्दिनी । प्रणम्य कमलाकान्तं पुनः स्वस्थआनमाव्रजत्
sā tu saṃhṛṣṭamanasā devasīrdakṣanandinī / praṇamya kamalākāntaṃ punaḥ svasthaānamāvrajat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततो ऽदितिर्महाभागा सुप्रीता लोकवन्दिता । असूत समये पुत्रं सर्वलोकनमस्कृतम्
tato 'ditirmahābhāgā suprītā lokavanditā / asūta samaye putraṃ sarvalokanamaskṛtam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शङ्गचक्रधरं शान्तं चन्द्रमण्डलमध्यगम् । सुधाकलशदध्यन्नकरं वामनसंज्ञितम्
śaṅgacakradharaṃ śāntaṃ candramaṇḍalamadhyagam / sudhākalaśadadhyannakaraṃ vāmanasaṃjñitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सहस्रादित्यसंकाशं व्याकोशकमलेक्षणम् । सर्वाभरणंसंयुक्तं पीताम्बरधरं हरिम्
sahasrādityasaṃkāśaṃ vyākośakamalekṣaṇam / sarvābharaṇaṃsaṃyuktaṃ pītāmbaradharaṃ harim
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्तुत्यं मुनिगणैर्युक्तं सर्वलोकैकनायकम् । आविर्भूतं हरिं ज्ञात्वा कश्यपो हर्षविह्वलः । प्रणम्य प्रञ्जलिर्भूत्व स्तोतुं समुपचक्रमे
stutyaṃ munigaṇairyuktaṃ sarvalokaikanāyakam / āvirbhūtaṃ hariṃ jñātvā kaśyapo harṣavihvalaḥ / praṇamya prañjalirbhūtva stotuṃ samupacakrame
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कश्यप उवाच नमोनमस्ते ऽखिलकारणाय नमोनमस्ते ऽखैलपालकाय । नमोनमस्ते ऽमरनायकाय नमोनमो दैतेयविनाशनाय
kaśyapa uvāca namonamaste 'khilakāraṇāya namonamaste 'khailapālakāya / namonamaste 'maranāyakāya namonamo daiteyavināśanāya
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नमोनमो भक्तजनप्रियाय नमोनमः सज्जनरञ्जिताय । नमोनमो दुर्जननाशनाय नमो ऽस्तु तस्मै जगदीश्वराय
namonamo bhaktajanapriyāya namonamaḥ sajjanarañjitāya / namonamo durjananāśanāya namo 'stu tasmai jagadīśvarāya
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नमोनमः कारणवामनाय नारायणायामितविक्रमाय । सशार्ङ्गचक्रासिगदाधाराय नमो ऽस्तु तस्मै पुरुषोत्तमाय
namonamaḥ kāraṇavāmanāya nārāyaṇāyāmitavikramāya / saśārṅgacakrāsigadādhārāya namo 'stu tasmai puruṣottamāya
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नमः पयोराशिनिवासनाय नमो ऽस्तु सद्धृत्कमलस्थिताय । नमो ऽस्तु सूर्याद्यमितप्रभाय नमोनमः पुण्यकथागताय
namaḥ payorāśinivāsanāya namo 'stu saddhṛtkamalasthitāya / namo 'stu sūryādyamitaprabhāya namonamaḥ puṇyakathāgatāya
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नमोनमोर्ऽकेन्दुविलोचनाय नमो ऽस्तु ते यज्ञफलप्रदाय । नमो ऽस्तु यज्ञाङ्गविराजिताय नमो ऽस्तु ते सज्जनवल्लभाय
namonamor'kenduvilocanāya namo 'stu te yajñaphalapradāya / namo 'stu yajñāṅgavirājitāya namo 'stu te sajjanavallabhāya
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नमो जगत्कारणकारणाय नमो ऽस्तु शब्दादिविवर्जिताय । नमो ऽस्तु ते दिव्यसुखप्रदाय नमो नमो भक्तमनोगताय
namo jagatkāraṇakāraṇāya namo 'stu śabdādivivarjitāya / namo 'stu te divyasukhapradāya namo namo bhaktamanogatāya
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नमो ऽस्तु ते ध्वान्तविनाशकाय नमो ऽस्तु शब्दादिविवर्जिताय । नमो ऽस्तु ते ध्वान्तविनाशकाय मन्दरधारकाय । नमो ऽस्तु ते यज्ञवराहनाम्ने नमो हिरण्याक्षविदारकाय
namo 'stu te dhvāntavināśakāya namo 'stu śabdādivivarjitāya / namo 'stu te dhvāntavināśakāya mandaradhārakāya / namo 'stu te yajñavarāhanāmne namo hiraṇyākṣavidārakāya
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नमो ऽस्तु ते वामनरुपभाजे नमो ऽस्तु ते क्षत्रकुलान्तकाय । नमो ऽस्तु ते रावणमर्दनाय नमो ऽस्तु ते नन्दसुताग्रजाय
namo 'stu te vāmanarupabhāje namo 'stu te kṣatrakulāntakāya / namo 'stu te rāvaṇamardanāya namo 'stu te nandasutāgrajāya
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नमस्ते कमलाकान्त नमस्ते सुखदायिने । स्मृतार्तिनाशिने तुभ्यं भूयो भूयो नमोनमः
namaste kamalākānta namaste sukhadāyine / smṛtārtināśine tubhyaṃ bhūyo bhūyo namonamaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यज्ञेश यज्ञविन्यास यज्ञविन्घविनाशन । यज्ञरुप यजद्रूप यज्ञाङ्गं त्वां यजाम्यहम्
yajñeśa yajñavinyāsa yajñavinghavināśana / yajñarupa yajadrūpa yajñāṅgaṃ tvāṃ yajāmyaham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति स्तुतः स देवेशो वामनो लोकपावनः ॥ उवाच प्रहसन्हर्षं वर्ध्दयन्कश्यपस्य सः
iti stutaḥ sa deveśo vāmano lokapāvanaḥ // uvāca prahasanharṣaṃ vardhdayankaśyapasya saḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्रीभगवानुवाच तात तुष्टो ऽस्मि भद्रं ते भविष्यति सुरार्चिता । अचिरात्साधयिष्यामि निखिलं त्वन्मनोरथम्
śrībhagavānuvāca tāta tuṣṭo 'smi bhadraṃ te bhaviṣyati surārcitā / acirātsādhayiṣyāmi nikhilaṃ tvanmanoratham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अहं जन्मद्वये त्वेवं युवयोः पुत्रघतां गतः । अस्मिञ्जन्मन्यपि तथा सादयाम्युत्तमं सुखम्
ahaṃ janmadvaye tvevaṃ yuvayoḥ putraghatāṃ gataḥ / asmiñjanmanyapi tathā sādayāmyuttamaṃ sukham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अत्रान्तरे बलिर्दैत्यो दीर्घसत्रं महामखम् । आरेभे गुरुणा युक्तः काव्येन च मुनीश्वरैः
atrāntare balirdaityo dīrghasatraṃ mahāmakham / ārebhe guruṇā yuktaḥ kāvyena ca munīśvaraiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्मिन्मखे समाहूतो विष्णुर्लक्ष्मीसमन्वितः । हविः स्वीकरणार्थाय ऋषिभिर्ब्रह्मवादिभिः
tasminmakhe samāhūto viṣṇurlakṣmīsamanvitaḥ / haviḥ svīkaraṇārthāya ṛṣibhirbrahmavādibhiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रवृद्धैश्वर्यर्दैत्यस्य वर्त्तमाने महाक्रतौ । आमन्त्र्य मातापितरौ स बटुर्वामनो ययौ
pravṛddhaiśvaryardaityasya varttamāne mahākratau / āmantrya mātāpitarau sa baṭurvāmano yayau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्मितेन मोहयंल्लोकं वामनो भक्तवत्सलः । हविर्भोक्तुमिवायातो बलेः प्रत्यक्षतो हरिः
smitena mohayaṃllokaṃ vāmano bhaktavatsalaḥ / havirbhoktumivāyāto baleḥ pratyakṣato hariḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दुर्वृत्तो वा सुवृत्तो वा जडो वायं हितो ऽपि वा । यो भक्तियुक्तस्तस्यान्तः सदा संनिहितो हरिः
durvṛtto vā suvṛtto vā jaḍo vāyaṃ hito 'pi vā / yo bhaktiyuktastasyāntaḥ sadā saṃnihito hariḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आयान्तं वामनं दृष्ट्वा ऋषयो ज्ञानचक्षौषः । ज्ञात्वा नारायणं देवमुद्ययुः सभ्यसंयुताः
āyāntaṃ vāmanaṃ dṛṣṭvā ṛṣayo jñānacakṣauṣaḥ / jñātvā nārāyaṇaṃ devamudyayuḥ sabhyasaṃyutāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एतज्ज्ञात्वा दैत्यगुरुरेकान्ते बलिमब्रवीत् । स्वसारमविचार्यैव खलाः कार्याणि कुर्वते
etajjñātvā daityagururekānte balimabravīt / svasāramavicāryaiva khalāḥ kāryāṇi kurvate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शुक्र उवाच भो भो दैत्यपते सौम्य ह्यपहर्ता तव श्रियम् । विष्णुर्वामनरुपेण ह्यदितेः पुत्रातां गतः
śukra uvāca bho bho daityapate saumya hyapahartā tava śriyam / viṣṇurvāmanarupeṇa hyaditeḥ putrātāṃ gataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तवाध्वरं स आयाति त्वया तस्यासुरेश्वर । न किञ्चिदपि दातव्यं मन्मतं शृणु पण्डित
tavādhvaraṃ sa āyāti tvayā tasyāsureśvara / na kiñcidapi dātavyaṃ manmataṃ śṛṇu paṇḍita
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आत्मबुद्धिः सुखकरी गुरुबुद्धिर्विशेषतः । परबुद्धिर्विनाशाय स्त्रीबुध्दिः प्रलयङ्करी
ātmabuddhiḥ sukhakarī gurubuddhirviśeṣataḥ / parabuddhirvināśāya strībudhdiḥ pralayaṅkarī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शत्रूणां हितकृतद्यस्तु स हन्तव्यो विशेषतः
śatrūṇāṃ hitakṛtadyastu sa hantavyo viśeṣataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बलिरुवाच एवं गुरो न वक्तव्यं धर्ममार्गविरोधतः । यदादत्ते स्वयं विष्णुः किमस्मादधिकं वरम्
baliruvāca evaṃ guro na vaktavyaṃ dharmamārgavirodhataḥ / yadādatte svayaṃ viṣṇuḥ kimasmādadhikaṃ varam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कुर्वन्ति विदुषो यज्ञान्विष्णुप्रीणनकारणात् । स चेत्साक्षाद्धविर्भोगी मत्तः को ऽभ्यधिको भुवी
kurvanti viduṣo yajñānviṣṇuprīṇanakāraṇāt / sa cetsākṣāddhavirbhogī mattaḥ ko 'bhyadhiko bhuvī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दरिद्रेणापि यत्किञ्चिद्दीयते विष्णवे गुरो । तदेव परमं दानं दत्तं भवति चाक्षयम्
daridreṇāpi yatkiñciddīyate viṣṇave guro / tadeva paramaṃ dānaṃ dattaṃ bhavati cākṣayam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्मृतो ऽपि परया भक्त्या पुनाति पुरुषोत्तमः । येन केनाप्यर्चितश्वेद्ददाति परमां गतिम्
smṛto 'pi parayā bhaktyā punāti puruṣottamaḥ / yena kenāpyarcitaśveddadāti paramāṃ gatim
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हरिर्हरति पापानिदुष्टचित्तैरपि स्मृतः । अनिच्छयापि संस्पृष्टो दहत्येव हि पावकः
harirharati pāpāniduṣṭacittairapi smṛtaḥ / anicchayāpi saṃspṛṣṭo dahatyeva hi pāvakaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जिह्वाग्रे वसते यस्य हरि रित्यक्षरद्वयम् । स विष्णुलोकमान्पोति पुनरावृत्तिदुर्लभम्
jihvāgre vasate yasya hari rityakṣaradvayam / sa viṣṇulokamānpoti punarāvṛttidurlabham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गोविन्देति सदा ध्यायेद्यस्तु रागादिवर्जितः । स याति विष्णुभवनमिति प्राहुर्मनीषिणः
govindeti sadā dhyāyedyastu rāgādivarjitaḥ / sa yāti viṣṇubhavanamiti prāhurmanīṣiṇaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अग्नौ वा ब्रह्मणे वापिहूयते यद्वविर्गुरो । हरिभक्त्या महाभाग तेन विष्णुः प्रसीदति
agnau vā brahmaṇe vāpihūyate yadvavirguro / haribhaktyā mahābhāga tena viṣṇuḥ prasīdati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अहं तु हरितुष्य्यर्थं करोम्यध्वरमुत्तमम् । स्वयमायाति चेद्विष्णुः कृतार्थो ऽस्मि न संशयः
ahaṃ tu harituṣyyarthaṃ karomyadhvaramuttamam / svayamāyāti cedviṣṇuḥ kṛtārtho 'smi na saṃśayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं वदति दैत्यन्द्रे विष्णुर्वामनरुपधृक् । प्रविवेशाध्वरस्थानं हुतवह्निमनोरमम्
evaṃ vadati daityandre viṣṇurvāmanarupadhṛk / praviveśādhvarasthānaṃ hutavahnimanoramam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तं दृष्ट्वा कोटिसूर्याभं योग्यावयवसुन्दरम् । वामनं सहसोत्थाय प्रत्यगृह्णात्कृताञ्जलिः
taṃ dṛṣṭvā koṭisūryābhaṃ yogyāvayavasundaram / vāmanaṃ sahasotthāya pratyagṛhṇātkṛtāñjaliḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दत्त्वासनं च प्रक्षाल्य पादौ वामनरुपिणम् । सकुटुंबो वहन्मूर्ध्ना परमां मुदमात्पवान्
dattvāsanaṃ ca prakṣālya pādau vāmanarupiṇam / sakuṭuṃbo vahanmūrdhnā paramāṃ mudamātpavān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विष्णवे ऽस्मै जगद्धान्मे दत्त्वार्घ्यं विधिवदूलिः । रोमाञ्चिततनुर्भूत्वा हर्षाश्रुनयनो ऽब्रवीत्
viṣṇave 'smai jagaddhānme dattvārghyaṃ vidhivadūliḥ / romāñcitatanurbhūtvā harṣāśrunayano 'bravīt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बलिरुवाच अद्य मे सफलं जन्म अद्य मे सफलो मरवः । जीवितं सफलं मे ऽद्य कृतार्थो ऽस्मि न संशयः
baliruvāca adya me saphalaṃ janma adya me saphalo maravaḥ / jīvitaṃ saphalaṃ me 'dya kṛtārtho 'smi na saṃśayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अमोघामृतवृष्टिर्मे समायातातिदुर्लभा । त्वदागमनमात्रेण ह्यनायासो महोत्सवः
amoghāmṛtavṛṣṭirme samāyātātidurlabhā / tvadāgamanamātreṇa hyanāyāso mahotsavaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एते च ऋषयः सर्वे कृतार्थां नात्र संशयः । यैः पूर्वं हि तपस्तप्तं तदद्य सफलं प्रभो
ete ca ṛṣayaḥ sarve kṛtārthāṃ nātra saṃśayaḥ / yaiḥ pūrvaṃ hi tapastaptaṃ tadadya saphalaṃ prabho
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कृतार्थो ऽस्मि कृतार्थो ऽस्मि कृतार्थो ऽस्मि न संशयः । तस्मात्तुभ्यं नमस्तुभ्यं नमस्तुभ्यं नमस्तुभ्यं नमोनमः
kṛtārtho 'smi kṛtārtho 'smi kṛtārtho 'smi na saṃśayaḥ / tasmāttubhyaṃ namastubhyaṃ namastubhyaṃ namastubhyaṃ namonamaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्वदाज्ञया त्वन्नियोगं साधयामीति मन्मनः । अत्युत्साहसमायुक्तं समाज्ञापय मां प्रभो
tvadājñayā tvanniyogaṃ sādhayāmīti manmanaḥ / atyutsāhasamāyuktaṃ samājñāpaya māṃ prabho
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवमुर्के दीक्षितेन प्रहसन्वामनो ऽब्रवीत् । देहि मे तपसि स्थातुं भूमिं त्रिपदसंमिताम्
evamurke dīkṣitena prahasanvāmano 'bravīt / dehi me tapasi sthātuṃ bhūmiṃ tripadasaṃmitām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एतच्छृआत्वा बलिः प्राह राज्यं याचितवान्नहि । ग्रामं वा नगरं चापि धनं वा किं कृतं त्वया
etacchṛātvā baliḥ prāha rājyaṃ yācitavānnahi / grāmaṃ vā nagaraṃ cāpi dhanaṃ vā kiṃ kṛtaṃ tvayā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तन्निशम्य बलिं प्राह विष्णुः सर्वशरीरभृत् । आसन्नभ्रष्टराज्यस्य वैराग्यं जनमन्निवा
tanniśamya baliṃ prāha viṣṇuḥ sarvaśarīrabhṛt / āsannabhraṣṭarājyasya vairāgyaṃ janamannivā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्रीभगवानुवाच शृणु दैत्यन्द्र वक्ष्यामि गुह्याद्गुह्यतमं परम् । सर्वसंगविहीनानां किमर्थैः साध्यतेवद
śrībhagavānuvāca śṛṇu daityandra vakṣyāmi guhyādguhyatamaṃ param / sarvasaṃgavihīnānāṃ kimarthaiḥ sādhyatevada
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अहं तु सर्वभूतानामन्तर्यामीति भावय । मयि सर्वमिदं दैत्य किमन्यैः साध्यते वद
ahaṃ tu sarvabhūtānāmantaryāmīti bhāvaya / mayi sarvamidaṃ daitya kimanyaiḥ sādhyate vada
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रागद्वेषविहीनानां शान्तानां त्यक्तमायिनाम् । नित्यानन्दस्वरुपाणां किमन्यैः साध्यते धनैः
rāgadveṣavihīnānāṃ śāntānāṃ tyaktamāyinām / nityānandasvarupāṇāṃ kimanyaiḥ sādhyate dhanaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आत्मवत्सर्वभूतानि पश्यतां शान्तचेतसाम् । अभिन्नमात्मनः सर्वं को दाता दीयते च किम्
ātmavatsarvabhūtāni paśyatāṃ śāntacetasām / abhinnamātmanaḥ sarvaṃ ko dātā dīyate ca kim
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पृथ्वीयं क्षत्रियवशा इति शास्त्रेषु निश्चितम् । तदाज्ञायां स्थिताः सर्वे लभन्ते परमं सुखम्
pṛthvīyaṃ kṣatriyavaśā iti śāstreṣu niścitam / tadājñāyāṃ sthitāḥ sarve labhante paramaṃ sukham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.