इति श्रीबृहन्नारदीयपुराणे पूर्वभागे बृहदुपाख्याने चतुर्थपादे ब्रह्माण्डपुराणानुक्रमणीनिरूपणं नाम नवोत्तरशततमो ऽध्यायः नारद उवाच पुराणसूत्रमखिलं श्रुतं तव मुखाद्विभो । मरूचये यथा प्रोक्तं ब्रह्मणा परमेष्ठिना
iti śrībṛhannāradīyapurāṇe pūrvabhāge bṛhadupākhyāne caturthapāde brahmāṇḍapurāṇānukramaṇīnirūpaṇaṃ nāma navottaraśatatamo 'dhyāyaḥ nārada uvāca purāṇasūtramakhilaṃ śrutaṃ tava mukhādvibho / marūcaye yathā proktaṃ brahmaṇā parameṣṭhinā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अधुना तु महाभाग तिथीनां वै कथानकम् । क्रमतो मह्यमाख्याहि यथा स्याद्वतनिश्चयः
adhunā tu mahābhāga tithīnāṃ vai kathānakam / kramato mahyamākhyāhi yathā syādvataniścayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यस्मिन्मासे तु या पुण्या तिथिर्येन उवासिता । यद्विधानं च पूजादेस्तत्सर्वं वद सांप्रतम्
yasminmāse tu yā puṇyā tithiryena uvāsitā / yadvidhānaṃ ca pūjādestatsarvaṃ vada sāṃpratam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सनातन उवाच शृणु नारद वक्ष्यामि तिथीनां ते व्रतं पृथक् । तिथीशानुक्रमादेव सर्वसिद्धिविधायकम्
sanātana uvāca śṛṇu nārada vakṣyāmi tithīnāṃ te vrataṃ pṛthak / tithīśānukramādeva sarvasiddhividhāyakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चैत्रे मासि जगद्ब्रह्मा ससज प्रथमे ऽहनि । शुक्लपक्षे समग्रं वै तदा सूर्योदये सति
caitre māsi jagadbrahmā sasaja prathame 'hani / śuklapakṣe samagraṃ vai tadā sūryodaye sati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वत्सरादौ वसंतादौ बलिराज्ये तथैव च । पूर्वविद्धैव कर्तव्या प्रतिपत्सर्वदा बुधैः
vatsarādau vasaṃtādau balirājye tathaiva ca / pūrvaviddhaiva kartavyā pratipatsarvadā budhaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्र कार्या महाशान्तिः सर्वकल्मषनाशिनी । सर्वोत्पातप्रशमनी कलिदुष्कृतहारिणी
tatra kāryā mahāśāntiḥ sarvakalmaṣanāśinī / sarvotpātapraśamanī kaliduṣkṛtahāriṇī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आयुः प्रदापुष्टिकरी धनसौभाग्यवर्द्धिनी । मङ्गल्या च पवित्रा च लोकद्वयमुखावहा
āyuḥ pradāpuṣṭikarī dhanasaubhāgyavarddhinī / maṅgalyā ca pavitrā ca lokadvayamukhāvahā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्यामादौ तु संपूज्यो ब्रह्मा वह्निवपुर्धरः । पाद्यार्ध्यपुष्पधूपैश्च वस्त्रालङ्कारभोजनैः
tasyāmādau tu saṃpūjyo brahmā vahnivapurdharaḥ / pādyārdhyapuṣpadhūpaiśca vastrālaṅkārabhojanaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
होमैर्बल्युपहारैश्च तथा ब्राह्मणतर्पणैः । ततः क्रमेण देवेभ्यः पूजा कार्या पृथक्पृथक्
homairbalyupahāraiśca tathā brāhmaṇatarpaṇaiḥ / tataḥ krameṇa devebhyaḥ pūjā kāryā pṛthakpṛthak
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कृत्वोङ्कार नमस्कारं कुशोदकतिलाक्षतैः । सवस्त्रं सहिरण्यं च ततो दद्याद्दिजातये
kṛtvoṅkāra namaskāraṃ kuśodakatilākṣataiḥ / savastraṃ sahiraṇyaṃ ca tato dadyāddijātaye
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दक्षिणां वेदविदुषे व्रतसंपूर्तिहेतवे । एवं पूजाविशेषेण व्रतं स्यात्सौरिसंज्ञकम्
dakṣiṇāṃ vedaviduṣe vratasaṃpūrtihetave / evaṃ pūjāviśeṣeṇa vrataṃ syātsaurisaṃjñakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आरोग्यदं नृणां विप्र तस्मिन्नेव दिने मुने । विद्याव्रतमपि प्रोक्तमस्यामेव तिथौ मुने
ārogyadaṃ nṛṇāṃ vipra tasminneva dine mune / vidyāvratamapi proktamasyāmeva tithau mune
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तिलकं नाम च प्रोक्तं कृष्णेनाजातशत्रवे । अथ ज्येष्ठे सिते पक्षे पक्षत्यां दिवसोदये
tilakaṃ nāma ca proktaṃ kṛṣṇenājātaśatrave / atha jyeṣṭhe site pakṣe pakṣatyāṃ divasodaye
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
देवोद्यानभवं हृद्यं करवीरं समर्चयेत् । रक्ततन्तुरीधानं गन्धधूपविलेपनैः
devodyānabhavaṃ hṛdyaṃ karavīraṃ samarcayet / raktatanturīdhānaṃ gandhadhūpavilepanaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्ररूढसप्तधान्यैश्च नारगैर्बीजपूरकैः । अभ्युक्ष्याक्षततोयेन मन्त्रेणेत्थं क्षमापयेत्
prarūḍhasaptadhānyaiśca nāragairbījapūrakaiḥ / abhyukṣyākṣatatoyena mantreṇetthaṃ kṣamāpayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
करवीर वृषावास नमस्ते भानुवल्लभ । दंभोलिमृडदुर्गादिदेवानां सततं प्रिय
karavīra vṛṣāvāsa namaste bhānuvallabha / daṃbholimṛḍadurgādidevānāṃ satataṃ priya
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आकृष्णेनेति वेदोक्तमन्त्रेणेत्थं क्षमापयेत् । एवं भक्त्या समभ्यच्य दत्त्वा विप्राय दक्षिणाम्
ākṛṣṇeneti vedoktamantreṇetthaṃ kṣamāpayet / evaṃ bhaktyā samabhyacya dattvā viprāya dakṣiṇām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रदक्षिणं ततः कुर्यात्पश्चात्स्वभवनं व्रजेत् । नभः शुक्ले प्रतिपदि लक्ष्मीबुद्धिप्रदायकम्
pradakṣiṇaṃ tataḥ kuryātpaścātsvabhavanaṃ vrajet / nabhaḥ śukle pratipadi lakṣmībuddhipradāyakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
धर्मार्थकाममोक्षाणां निदानं परमं व्रतम् । सोमवारं समारभ्य सार्धमासत्रयं द्विज
dharmārthakāmamokṣāṇāṃ nidānaṃ paramaṃ vratam / somavāraṃ samārabhya sārdhamāsatrayaṃ dvija
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कार्तिकासितभूतायामुपोष्यं व्रततत्परः । पूर्णायां शिवमभ्यर्च्य सुवण वंशसंयुतम्
kārtikāsitabhūtāyāmupoṣyaṃ vratatatparaḥ / pūrṇāyāṃ śivamabhyarcya suvaṇa vaṃśasaṃyutam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वायनं सुमहत्पुण्यं देवताप्रीतिवर्धकम् । दद्याद्विप्राय संकल्प्य धनवृद्ध्यै मुनीश्वर
vāyanaṃ sumahatpuṇyaṃ devatāprītivardhakam / dadyādviprāya saṃkalpya dhanavṛddhyai munīśvara
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भाद्रशुक्लप्रतिपदि व्रतं नाम्ना महत्तमम् । व्रतं मौनाह्वयं केचित्प्राहुरत्र शिवोर्ऽच्यते
bhādraśuklapratipadi vrataṃ nāmnā mahattamam / vrataṃ maunāhvayaṃ kecitprāhuratra śivor'cyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नैवेद्यं तु पचेन्मौनी षोडशत्रिगुणानि च । फलानि पिष्टपक्वानि दद्याद्विप्राय षोडश
naivedyaṃ tu pacenmaunī ṣoḍaśatriguṇāni ca / phalāni piṣṭapakvāni dadyādviprāya ṣoḍaśa
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
देवाय षोडशान्यानि भुज्यन्ते षोडशात्मना । सौवर्णं शिवमभ्यर्च्य कुम्भोपरि विधानवित्
devāya ṣoḍaśānyāni bhujyante ṣoḍaśātmanā / sauvarṇaṃ śivamabhyarcya kumbhopari vidhānavit
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्सर्वं धेनुसहितमाचार्य्याय प्रदापयेत् । इदं कृत्वा व्रतं विप्र देव देवस्य शूलिनः
tatsarvaṃ dhenusahitamācāryyāya pradāpayet / idaṃ kṛtvā vrataṃ vipra deva devasya śūlinaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चतुर्दशाब्दं देहान्तं भुक्तभोगः शिवं व्रजेत् । आश्विने सितपक्षत्यां कत्वाशोकव्रतं नरः
caturdaśābdaṃ dehāntaṃ bhuktabhogaḥ śivaṃ vrajet / āśvine sitapakṣatyāṃ katvāśokavrataṃ naraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अशोको जायते विप्रधनधान्यसमन्वितः । अशोकपूजनं तत्र कार्यं नियमतत्परैः
aśoko jāyate vipradhanadhānyasamanvitaḥ / aśokapūjanaṃ tatra kāryaṃ niyamatatparaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
व्रतान्ते द्वादशे वर्षे मूर्तिं चाशोकशाखिनः । समर्प्य गुरवे भक्त्या शिवलोके महीयते
vratānte dvādaśe varṣe mūrtiṃ cāśokaśākhinaḥ / samarpya gurave bhaktyā śivaloke mahīyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अस्यामेव प्रतिपदि नवरात्रं समारभेत् । पूर्वाह्ने पूजयेद्देवीं घटस्थापनपूर्वकम्
asyāmeva pratipadi navarātraṃ samārabhet / pūrvāhne pūjayeddevīṃ ghaṭasthāpanapūrvakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अङ्कुरारोपणं कृत्वा यवैर्गोधूममिश्रितैः । ततः प्रतिदिनं कुर्यादेकभुक्तमयाचितम्
aṅkurāropaṇaṃ kṛtvā yavairgodhūmamiśritaiḥ / tataḥ pratidinaṃ kuryādekabhuktamayācitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उपवासं यथाशक्ति पूजापाठजपादिकम् । मार्कंण्डेय पुराणोक्तं चरितत्रितयं द्विज
upavāsaṃ yathāśakti pūjāpāṭhajapādikam / mārkaṃṇḍeya purāṇoktaṃ caritatritayaṃ dvija
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पठनीयं नवदिनं भुक्तिमुक्ती अभीप्सता । कुमारीपूजनं तत्र प्रशस्तं भोजनादिभिः
paṭhanīyaṃ navadinaṃ bhuktimuktī abhīpsatā / kumārīpūjanaṃ tatra praśastaṃ bhojanādibhiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इत्थं कृत्वा व्रतं विप्र सर्वसिद्ध्यालयो नरः । जायते भुवि दुर्गायाः प्रसादान्नात्र संशयः
itthaṃ kṛtvā vrataṃ vipra sarvasiddhyālayo naraḥ / jāyate bhuvi durgāyāḥ prasādānnātra saṃśayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथोर्जसितपक्षत्यां नवरात्रोदितं चरेत् । विशेषादन्नकूटाख्यं विष्णुप्रीतिविवर्धनम्
athorjasitapakṣatyāṃ navarātroditaṃ caret / viśeṣādannakūṭākhyaṃ viṣṇuprītivivardhanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वपाकैः सर्ददोहैः सर्वैः सर्वार्थसिद्धये । कर्तव्यमन्नकूटं तु गोवर्द्धनसमर्चने
sarvapākaiḥ sardadohaiḥ sarvaiḥ sarvārthasiddhaye / kartavyamannakūṭaṃ tu govarddhanasamarcane
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सायं गोभिः सह श्रीमद्गोवर्द्धनधराधरम् । समर्च्य दक्षिणीकृत्य भुक्तिमुक्ती समाप्नुयात्
sāyaṃ gobhiḥ saha śrīmadgovarddhanadharādharam / samarcya dakṣiṇīkṛtya bhuktimuktī samāpnuyāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथ मार्गसिताद्यायां धनव्रतमनुत्तमम् । नक्तं विष्ण्वर्चनं होमैः सौवर्णीं हुतभुक्तनुम्
atha mārgasitādyāyāṃ dhanavratamanuttamam / naktaṃ viṣṇvarcanaṃ homaiḥ sauvarṇīṃ hutabhuktanum
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रक्तवस्त्रयुगाच्छन्नां द्विजाय प्रतिपादयेत् । एवं कृत्वा धनैर्धान्यैः समृद्धो जायते भुवि
raktavastrayugācchannāṃ dvijāya pratipādayet / evaṃ kṛtvā dhanairdhānyaiḥ samṛddho jāyate bhuvi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वह्निना दग्धपापस्तु विष्णुलोके महीयते । पौषशुक्लप्रतिपदि भानुमभ्यर्च्य भक्तितः
vahninā dagdhapāpastu viṣṇuloke mahīyate / pauṣaśuklapratipadi bhānumabhyarcya bhaktitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एकभक्तव्रतो मर्त्यो भानुलोकमवाप्नुयात् । माघशुक्लाद्यदिवसे वह्निं साक्षान्महेश्वरम्
ekabhaktavrato martyo bhānulokamavāpnuyāt / māghaśuklādyadivase vahniṃ sākṣānmaheśvaram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
समभ्यच्य विधानेन समृद्धो जायते भुवि । अथ फआल्गुनशुक्लादौ देवदेवं दिगंबरम्
samabhyacya vidhānena samṛddho jāyate bhuvi / atha phaālgunaśuklādau devadevaṃ digaṃbaram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
धूलिधूसरसर्वाङ्गं जलैरुक्षेत्समन्ततः । कर्मणा लौकिकेनापि संतुष्टो हि महेश्वरः
dhūlidhūsarasarvāṅgaṃ jalairukṣetsamantataḥ / karmaṇā laukikenāpi saṃtuṣṭo hi maheśvaraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्वसायुज्यं प्रदिशति भक्त्या सम्यक्समर्चितः । वैशाखे तु सिताद्यायां विष्णुं विश्वविहारिणम्
svasāyujyaṃ pradiśati bhaktyā samyaksamarcitaḥ / vaiśākhe tu sitādyāyāṃ viṣṇuṃ viśvavihāriṇam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
समभ्यर्च्य विधानेन विप्रान्संभोजयेद्वती । एवं शुचिसिताद्यायां ब्रह्माणं जगतां गुरुम्
samabhyarcya vidhānena viprānsaṃbhojayedvatī / evaṃ śucisitādyāyāṃ brahmāṇaṃ jagatāṃ gurum
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विष्णुना सहितो ब्रह्मा सर्वलोकेश्वरेश्वरः । स्वसायुज्यं प्रदिशति सर्वसिद्धिमवाप्नुयात्
viṣṇunā sahito brahmā sarvalokeśvareśvaraḥ / svasāyujyaṃ pradiśati sarvasiddhimavāpnuyāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आसु द्वादशमासानां प्रतिपत्सु द्विजोत्तम । व्रतानि तुभ्यं प्रोक्तानि भुक्तिमुक्तिप्रदानि च
āsu dvādaśamāsānāṃ pratipatsu dvijottama / vratāni tubhyaṃ proktāni bhuktimuktipradāni ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
व्रतेष्वेतेषु सर्वेषु ब्रह्मचर्यं विधीयते । भोजने तु हविष्यान्नं सामान्यत उदाहृतम्
vrateṣveteṣu sarveṣu brahmacaryaṃ vidhīyate / bhojane tu haviṣyānnaṃ sāmānyata udāhṛtam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.