इति श्रीबृहन्ननारदीयपुराणे पूर्वभागे बृहदुपाख्याने चतुर्थपादे द्वादशमासप्रतिपद्व्रतनिरूपणं नाम दशोत्तरशततमो ऽध्यायः सनातन उवाच शृणु विप्र प्रवक्ष्यामि द्वितीयाया व्रतानि ते । यानि कृत्वा नरो भक्त्या ब्रह्मलोके महीयते
iti śrībṛhannanāradīyapurāṇe pūrvabhāge bṛhadupākhyāne caturthapāde dvādaśamāsapratipadvratanirūpaṇaṃ nāma daśottaraśatatamo 'dhyāyaḥ sanātana uvāca śṛṇu vipra pravakṣyāmi dvitīyāyā vratāni te / yāni kṛtvā naro bhaktyā brahmaloke mahīyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चैत्रशुक्लद्वितीयायां ब्रह्मणं च सशक्तिकम् । हविष्यान्नेन गन्धाद्यैः स्तोष्य सर्वक्रतूद्भवम्
caitraśukladvitīyāyāṃ brahmaṇaṃ ca saśaktikam / haviṣyānnena gandhādyaiḥ stoṣya sarvakratūdbhavam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
फलं लब्ध्वाखिलान्कामानन्ते ब्रह्मपदं लभेत् । अस्मिन्नेव दिने विप्र बालेन्दुमुदितं परे
phalaṃ labdhvākhilānkāmānante brahmapadaṃ labhet / asminneva dine vipra bālendumuditaṃ pare
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
समभ्यर्च्य निशारंभे भुक्तिमुक्तिफलं भवेत् । अथ वास्मिन्दिने भक्त्या दस्रावभ्यर्च्य यत्नतः
samabhyarcya niśāraṃbhe bhuktimuktiphalaṃ bhavet / atha vāsmindine bhaktyā dasrāvabhyarcya yatnataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सुवर्णरजते नेत्रे प्रदद्याच्च द्विजातये । पूर्णयात्राव्रते ह्यस्मिन्दध्ना वापि घृतेन च
suvarṇarajate netre pradadyācca dvijātaye / pūrṇayātrāvrate hyasmindadhnā vāpi ghṛtena ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नेत्रव्रतं द्वादश वत्सरान्वै कृत्या भवेद्भूमिपतिर्द्विजेन्द्र । सुरूपरूपो ऽरिगणप्रतापी धर्माभिरामो नृपवर्गमुख्यः
netravrataṃ dvādaśa vatsarānvai kṛtyā bhavedbhūmipatirdvijendra / surūparūpo 'rigaṇapratāpī dharmābhirāmo nṛpavargamukhyaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
राधशुक्लद्वितीयायां ब्रह्मणं विष्णुरूपिणम् । समर्च्य सप्तधान्यान्याढ्यकुंभोपरि विधानतः
rādhaśukladvitīyāyāṃ brahmaṇaṃ viṣṇurūpiṇam / samarcya saptadhānyānyāḍhyakuṃbhopari vidhānataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विष्णुलोकमवाप्नोति भुक्त्वा भोगान्मनोरमान् । ज्येष्ठशुक्लद्वितीयायां भास्करं भुवनाधिपम्
viṣṇulokamavāpnoti bhuktvā bhogānmanoramān / jyeṣṭhaśukladvitīyāyāṃ bhāskaraṃ bhuvanādhipam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चतुवक्त्रस्वरूपं च समभ्यर्च्य विधानतः । भोजयित्वा द्विजान् भक्त्या भास्करं लोकमाप्नुयात्
catuvaktrasvarūpaṃ ca samabhyarcya vidhānataḥ / bhojayitvā dvijān bhaktyā bhāskaraṃ lokamāpnuyāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आषाढस्य सिते पक्षे द्वितीया पुण्यसंयुता । तस्यां रथं समारोप्य रामं सह सुभद्रया
āṣāḍhasya site pakṣe dvitīyā puṇyasaṃyutā / tasyāṃ rathaṃ samāropya rāmaṃ saha subhadrayā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
द्विजादिभिर्व्रती सार्धं परिक्रम्य पुरादिकम् । जलाशयान्तिकं गत्वा कारयेच्च महोत्सवम्
dvijādibhirvratī sārdhaṃ parikramya purādikam / jalāśayāntikaṃ gatvā kārayecca mahotsavam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तदन्ते देवभवने निवेश्य च यथाविधि । ब्राह्मणान्भोजयेच्चैव व्रतस्यास्य प्रपूर्तये
tadante devabhavane niveśya ca yathāvidhi / brāhmaṇānbhojayeccaiva vratasyāsya prapūrtaye
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नभः शुक्लद्वितीयायां विश्वकर्मा प्रजापतिः । स्वपितीति तिथिः पुण्या ह्यशोकशयनाह्वया
nabhaḥ śukladvitīyāyāṃ viśvakarmā prajāpatiḥ / svapitīti tithiḥ puṇyā hyaśokaśayanāhvayā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सशक्तिक तु शय्यास्थं पूजयित्वा चतुर्मुखम् । इममुच्चारयेन्मन्त्रं प्रणम्य जगतां पतिम्
saśaktika tu śayyāsthaṃ pūjayitvā caturmukham / imamuccārayenmantraṃ praṇamya jagatāṃ patim
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्रीवत्सधारिञ्छ्रीकान्त श्रीवास श्रीपते प्रभो । गार्हस्थ्यं मा प्रणाशं मे यातु धर्मार्थकामद
śrīvatsadhāriñchrīkānta śrīvāsa śrīpate prabho / gārhasthyaṃ mā praṇāśaṃ me yātu dharmārthakāmada
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चन्द्रार्द्धदानमत्रोक्तं सर्वसिद्धिविधायकम् । भाद्रशुक्लद्वितीयायां शक्ररूपं जगद्विधिम्
candrārddhadānamatroktaṃ sarvasiddhividhāyakam / bhādraśukladvitīyāyāṃ śakrarūpaṃ jagadvidhim
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पूजयित्वा विधानेनन सर्वक्रतुफलं लभेत् । आश्विने मासि वै पुण्या द्वितीया शुक्लपक्षगा
pūjayitvā vidhānenana sarvakratuphalaṃ labhet / āśvine māsi vai puṇyā dvitīyā śuklapakṣagā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दानं प्रदत्तमेतस्यामनन्तफलमुच्यते । ऊर्ज्जशुक्लद्वितीयायां यमो यमुनया पुरा
dānaṃ pradattametasyāmanantaphalamucyate / ūrjjaśukladvitīyāyāṃ yamo yamunayā purā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भोजितः स्वगृहे तेन द्वितीयैषा यमाह्वया । पुष्टिप्रवर्द्धनं चात्र भगिन्या भोजनं गृहे
bhojitaḥ svagṛhe tena dvitīyaiṣā yamāhvayā / puṣṭipravarddhanaṃ cātra bhaginyā bhojanaṃ gṛhe
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वस्त्रालङ्कारपूर्वं तु तस्मै देयमतः परम्
vastrālaṅkārapūrvaṃ tu tasmai deyamataḥ param
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यस्यां तिथौ यमुनया यमराजदेवः संभोजितो निजकरात्स्वसृसौहृदेन । तस्यां स्वसुः करतलादिह यो भुनक्ति प्राप्नोति रत्नधनधान्यमनुत्तमं सः
yasyāṃ tithau yamunayā yamarājadevaḥ saṃbhojito nijakarātsvasṛsauhṛdena / tasyāṃ svasuḥ karatalādiha yo bhunakti prāpnoti ratnadhanadhānyamanuttamaṃ saḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मार्गशुक्लद्वितीयायां श्राद्धेन पितृपूजनम् । आरोग्यं लभते चापि पुत्रपौत्रसमन्वयः
mārgaśukladvitīyāyāṃ śrāddhena pitṛpūjanam / ārogyaṃ labhate cāpi putrapautrasamanvayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पौषशुक्लद्वितीयायां गोशृङ्गोदकमार्जनम् । सर्वकामप्रदं नॄणामास्ते बालेन्दुदर्शनम्
pauṣaśukladvitīyāyāṃ gośṛṅgodakamārjanam / sarvakāmapradaṃ nṝṇāmāste bālendudarśanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
योर्ऽघ्यदानेन बालेन्दुं हविष्याशी जितेन्द्रियः । पूजयेत्साज्यसुमनेधर्मकामार्थसिद्धये
yor'ghyadānena bālenduṃ haviṣyāśī jitendriyaḥ / pūjayetsājyasumanedharmakāmārthasiddhaye
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
माघशुक्लद्वितीयायां भानुरूपं प्रजापतिम् । समभ्यर्च्य यथान्यायं पूजयेद्रक्तपुष्पकैः
māghaśukladvitīyāyāṃ bhānurūpaṃ prajāpatim / samabhyarcya yathānyāyaṃ pūjayedraktapuṣpakaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रक्तैर्गंवैस्तथा स्वर्णमूर्तिं निर्माय शक्तितः । ततः पूर्णं ताम्रपात्रं गाघृमैर्वापितण्डुलैः
raktairgaṃvaistathā svarṇamūrtiṃ nirmāya śaktitaḥ / tataḥ pūrṇaṃ tāmrapātraṃ gāghṛmairvāpitaṇḍulaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
समर्प्य देवे भक्त्यैव स मूर्तिं प्रददेद्द्विजे । एवं कृते व्रते विप्र साक्षात्सूर्य इवोदितः
samarpya deve bhaktyaiva sa mūrtiṃ pradadeddvije / evaṃ kṛte vrate vipra sākṣātsūrya ivoditaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दुरासदो दुराधर्षो जायते भुविमानवः । इह कामान्वराम्भुक्त्वा यात्यन्ते ब्रह्मणः पदम्
durāsado durādharṣo jāyate bhuvimānavaḥ / iha kāmānvarāmbhuktvā yātyante brahmaṇaḥ padam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वदेवस्तुतो ऽभीक्ष्णं विमानवरमास्थितः । अथ फआल्गुनशुक्लाया द्वितीयायां द्विजोत्तमः
sarvadevastuto 'bhīkṣṇaṃ vimānavaramāsthitaḥ / atha phaālgunaśuklāyā dvitīyāyāṃ dvijottamaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुष्पैः शिवं समभ्यर्च्य सुश्वेतैश्च सुगन्धिभः । पुष्पैर्वितानकं कृत्वा पुष्पालङ्करणैः शुभैः
puṣpaiḥ śivaṃ samabhyarcya suśvetaiśca sugandhibhaḥ / puṣpairvitānakaṃ kṛtvā puṣpālaṅkaraṇaiḥ śubhaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नैवेद्यैर्विविधैर्धूपैर्दीपर्नीराजनादिभिः । प्रसाद्य प्रणमेच्चैव साष्टाङ्गं पतितो भुवि
naivedyairvividhairdhūpairdīparnīrājanādibhiḥ / prasādya praṇameccaiva sāṣṭāṅgaṃ patito bhuvi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवमभ्यर्च्य देवेशं मर्त्यो व्याधिविवर्जितः । धनधान्यसमायुक्तो जीवेद्विर्षशतं ध्रुवम्
evamabhyarcya deveśaṃ martyo vyādhivivarjitaḥ / dhanadhānyasamāyukto jīvedvirṣaśataṃ dhruvam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यद्विधानं द्वितीयासु शुक्लपक्षगतासु वा । प्रोक्तं तदेव कृष्णासु कर्त्तव्यं विधिकोविदैः
yadvidhānaṃ dvitīyāsu śuklapakṣagatāsu vā / proktaṃ tadeva kṛṣṇāsu karttavyaṃ vidhikovidaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वह्निरेव पृथङ्माःसु नानारूपवपुर्द्धरः । पूज्यते हि द्वितीयासु ब्रह्मचर्य्यादि पूर्ववत्
vahnireva pṛthaṅmāḥsu nānārūpavapurddharaḥ / pūjyate hi dvitīyāsu brahmacaryyādi pūrvavat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.