इति श्रीबृहन्नारदीयपुराणे पूर्वभागे बृहदुपाख्याने चतुर्थपादे द्वादशमासद्वितीयाव्रतनिरूपणं नामैकादशाधिकशततमो ऽध्यायः सनातन उवाच शृणु नारद वक्ष्यामि तृतीयाया व्रतानि ते । यानि सम्यग्विधायाशु नारी सौभाग्यमाप्नुयात्
iti śrībṛhannāradīyapurāṇe pūrvabhāge bṛhadupākhyāne caturthapāde dvādaśamāsadvitīyāvratanirūpaṇaṃ nāmaikādaśādhikaśatatamo 'dhyāyaḥ sanātana uvāca śṛṇu nārada vakṣyāmi tṛtīyāyā vratāni te / yāni samyagvidhāyāśu nārī saubhāgyamāpnuyāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चैत्रशुक्लतृतीयायां गौरीं कृत्वा सभर्तृकाम् । सौवर्णा राजतीं वापि ताम्नीं वा मृण्ययीं द्विज
caitraśuklatṛtīyāyāṃ gaurīṃ kṛtvā sabhartṛkām / sauvarṇā rājatīṃ vāpi tāmnīṃ vā mṛṇyayīṃ dvija
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अभ्यर्च्य गन्धपुष्पाद्यैर्वस्त्रैराभरणैः शुभैः । दूर्वाकाण्डैश्च विधिवत्सोपवासा तु कन्यका
abhyarcya gandhapuṣpādyairvastrairābharaṇaiḥ śubhaiḥ / dūrvākāṇḍaiśca vidhivatsopavāsā tu kanyakā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वरार्थिनी च सौभाग्यपुत्रभर्त्रर्थिनी तथा । द्विजभार्या भर्तृमतीः कन्यकां वा सुलक्षणाः
varārthinī ca saubhāgyaputrabhartrarthinī tathā / dvijabhāryā bhartṛmatīḥ kanyakāṃ vā sulakṣaṇāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सिंदूराञ्जनवस्त्राद्यैः प्रतोष्य प्रीतमानसा । रात्रौ जागरणं कुर्याद्व्रतसंपूर्तिकाम्यया
siṃdūrāñjanavastrādyaiḥ pratoṣya prītamānasā / rātrau jāgaraṇaṃ kuryādvratasaṃpūrtikāmyayā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततस्तां प्रतिमां विप्र गुरवे प्रतिपादयेत् । धातुजां मृन्मयीं वा तु निक्षिपेच्च जलाशये
tatastāṃ pratimāṃ vipra gurave pratipādayet / dhātujāṃ mṛnmayīṃ vā tu nikṣipecca jalāśaye
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं द्वादशवर्षाणि कृत्वा गौरीव्रतं शुभम् । धेनुद्वादशसंकल्पं दद्यादुत्सर्गसिद्धये
evaṃ dvādaśavarṣāṇi kṛtvā gaurīvrataṃ śubham / dhenudvādaśasaṃkalpaṃ dadyādutsargasiddhaye
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
किमत्र बहुनोक्तेन गौरी सौभाग्यदायिनी । स्त्रीणां यथा तथा नान्या विद्यते भुवनत्रये
kimatra bahunoktena gaurī saubhāgyadāyinī / strīṇāṃ yathā tathā nānyā vidyate bhuvanatraye
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
धनं पुत्रान्पतिं विद्यामाज्ञासिद्धिं यशः सुखम् । लभते सर्वमेवेष्टं गौरीमभ्यर्च्य भक्तितः
dhanaṃ putrānpatiṃ vidyāmājñāsiddhiṃ yaśaḥ sukham / labhate sarvameveṣṭaṃ gaurīmabhyarcya bhaktitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
राधशुक्लतृतीया या साक्षया परिकीर्तिता । तिथिस्त्रोतायुगाद्या सा कृतस्याक्षयकारिणी
rādhaśuklatṛtīyā yā sākṣayā parikīrtitā / tithistrotāyugādyā sā kṛtasyākṣayakāriṇī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
द्वे शुक्ले द्वे तथा कृष्णे युगादी कवयो विदुः । शुक्ले पूर्वाह्निके ग्राह्ये कृष्णे चैव तपस्तथ
dve śukle dve tathā kṛṣṇe yugādī kavayo viduḥ / śukle pūrvāhnike grāhye kṛṣṇe caiva tapastatha
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
द्वापरं हि कलिर्भाद्रे प्रवृत्तानि युगानि वै । तत्र राधतृतीयायां श्रीसमेतं जगद्गुरुम्
dvāparaṃ hi kalirbhādre pravṛttāni yugāni vai / tatra rādhatṛtīyāyāṃ śrīsametaṃ jagadgurum
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नारायणं समभ्यर्चेत्पुष्पधूपविलेपनैः । यद्वा गङ्गांभसि स्नातो मुच्यते सर्वकिल्बिषैः
nārāyaṇaṃ samabhyarcetpuṣpadhūpavilepanaiḥ / yadvā gaṅgāṃbhasi snāto mucyate sarvakilbiṣaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अक्षत्नैः पूजयेद्विष्णुं स्नायादप्यक्षतैर्नरः । सक्तून्संभोजयेद्विप्रान्स्वयमभ्यवहरेच्च तान्
akṣatnaiḥ pūjayedviṣṇuṃ snāyādapyakṣatairnaraḥ / saktūnsaṃbhojayedviprānsvayamabhyavaharecca tān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं कृतविधिर्विप्र नरो विष्णुपरायणः । विष्णुलोकमवाप्नोति सर्वदेवनमस्कृतः
evaṃ kṛtavidhirvipra naro viṣṇuparāyaṇaḥ / viṣṇulokamavāpnoti sarvadevanamaskṛtaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथ ज्येष्ठतृतीया तु शुक्ला रंभेति नामतः । तस्यां सभार्यं विधिवत्पूजयेद्वाह्मणोत्तमम्
atha jyeṣṭhatṛtīyā tu śuklā raṃbheti nāmataḥ / tasyāṃ sabhāryaṃ vidhivatpūjayedvāhmaṇottamam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गन्धपुष्पांशुकाद्यैस्तु नारी सौभाग्यकाम्यया । रंभाव्रतमिदं विप्र विधिवत्समुपाश्रितम्
gandhapuṣpāṃśukādyaistu nārī saubhāgyakāmyayā / raṃbhāvratamidaṃ vipra vidhivatsamupāśritam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ददाति वित्तं पुत्रांश्च मतिं धर्मे शुभावहाम् । अथाषाढतृतीयायां शुक्लायां शुक्लवाससा
dadāti vittaṃ putrāṃśca matiṃ dharme śubhāvahām / athāṣāḍhatṛtīyāyāṃ śuklāyāṃ śuklavāsasā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
केशवं तु सलक्ष्मीकं सस्त्रीके तु द्विजेर्ऽचयेत् । भोजनैः सुरभीदानैर्वस्त्रैश्चापि विभूषणैः
keśavaṃ tu salakṣmīkaṃ sastrīke tu dvijer'cayet / bhojanaiḥ surabhīdānairvastraiścāpi vibhūṣaṇaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रियेर्वाक्यैर्भृशं प्रीता नारी सौभाग्यवाञ्छया । समुपास्य व्रतं चैतद्धनधान्यसमन्विता
priyervākyairbhṛśaṃ prītā nārī saubhāgyavāñchayā / samupāsya vrataṃ caitaddhanadhānyasamanvitā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
देवदेवप्रसादेन विष्णुलोकमवाप्नुयात् । नभः शुक्लतृतीयायां स्वर्णगौरीव्रतं चरेत्
devadevaprasādena viṣṇulokamavāpnuyāt / nabhaḥ śuklatṛtīyāyāṃ svarṇagaurīvrataṃ caret
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उपचारैः षोडशभिर्भवानीमभिपूजयेत् । पुत्रान्देहि धनं देहि सौभाग्यं देहि सुव्रते
upacāraiḥ ṣoḍaśabhirbhavānīmabhipūjayet / putrāndehi dhanaṃ dehi saubhāgyaṃ dehi suvrate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अन्यांश्च सर्वकामान्मे देहि देहि नमो ऽस्तु ते । एवं संप्रार्थ्य देवेशीं भवानीं भवसंयुताम्
anyāṃśca sarvakāmānme dehi dehi namo 'stu te / evaṃ saṃprārthya deveśīṃ bhavānīṃ bhavasaṃyutām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
व्रतसंपूर्तिकामा तु वायनं दापयेत्तथा । एवं षोडशवर्षाणि कृत्वा नारी व्रतं शुभम्
vratasaṃpūrtikāmā tu vāyanaṃ dāpayettathā / evaṃ ṣoḍaśavarṣāṇi kṛtvā nārī vrataṃ śubham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उद्यापनं चरेद्भक्त्या वित्तशाठ्यविवर्जिता । मण्डपे मण्डले शुद्धे गणेशादिसुरार्चनम्
udyāpanaṃ caredbhaktyā vittaśāṭhyavivarjitā / maṇḍape maṇḍale śuddhe gaṇeśādisurārcanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कृत्वा ताम्रमयं पात्रं कलशोपरिविन्यसेत् । सौवर्णीं प्रतिमां तत्र भवान्याः प्रतिपूजयेत्
kṛtvā tāmramayaṃ pātraṃ kalaśoparivinyaset / sauvarṇīṃ pratimāṃ tatra bhavānyāḥ pratipūjayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गन्धपुष्पादिभिः सम्यक् ततो होमं समाचरेत् । वेणुपात्रैः षोडशभिः पक्वान्नपरिपूरितैः
gandhapuṣpādibhiḥ samyak tato homaṃ samācaret / veṇupātraiḥ ṣoḍaśabhiḥ pakvānnaparipūritaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
समर्प्य देव्यै नैवेद्यं द्विजेष्वेतन्निवेदयेत् । वायनं च ततः पश्चाद्दद्यात्संबन्धिबन्धुषु
samarpya devyai naivedyaṃ dvijeṣvetannivedayet / vāyanaṃ ca tataḥ paścāddadyātsaṃbandhibandhuṣu
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रतिमां गुरवे दत्त्वा द्विजेभ्यो दक्षिणां तथा । पूर्णं लभेत्फलं नारी व्रताचरणतत्परा
pratimāṃ gurave dattvā dvijebhyo dakṣiṇāṃ tathā / pūrṇaṃ labhetphalaṃ nārī vratācaraṇatatparā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भाद्रशुक्लतृतीयायां व्रतं वै हारितालकम् । कुर्याद्भक्त्या विधानेन पाद्यार्ध्यार्चन पूर्वकम्
bhādraśuklatṛtīyāyāṃ vrataṃ vai hāritālakam / kuryādbhaktyā vidhānena pādyārdhyārcana pūrvakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततस्तु काञ्चने पात्रे राजते चापि ताम्रके । वैणवे मृन्मये वापि विन्यस्यान्नं सदक्षिणम्
tatastu kāñcane pātre rājate cāpi tāmrake / vaiṇave mṛnmaye vāpi vinyasyānnaṃ sadakṣiṇam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सफलं च सवस्त्रं च द्विजाय प्रतिपादयेत् । तदन्ते पारणं कुर्यादिष्टबन्धुजनैः सह
saphalaṃ ca savastraṃ ca dvijāya pratipādayet / tadante pāraṇaṃ kuryādiṣṭabandhujanaiḥ saha
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं कृतव्रता नारी भुक्त्वा भोगान्मनोरमान् । व्रतस्यास्य प्रभावेण गौरीसहचरीभवेत्
evaṃ kṛtavratā nārī bhuktvā bhogānmanoramān / vratasyāsya prabhāveṇa gaurīsahacarībhavet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सौभाग्यद्रव्यवस्त्राणि वंशपात्राणि षोडश । दातव्यानि प्रयत्नेन ब्राह्मणेभ्यो यथाविधि
saubhāgyadravyavastrāṇi vaṃśapātrāṇi ṣoḍaśa / dātavyāni prayatnena brāhmaṇebhyo yathāvidhi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अन्येभ्यो विप्रवर्येभ्यो दक्षिणां च प्रयत्नतः । भूयसीं च ततो दद्याद्विप्रेभ्यो देवितुष्टये
anyebhyo vipravaryebhyo dakṣiṇāṃ ca prayatnataḥ / bhūyasīṃ ca tato dadyādviprebhyo devituṣṭaye
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं या कुरुते नारी व्रतं सौभाग्यवर्द्धनम् । सा तु देवीप्रसादेन सौभाग्यं लभते ध्रुवम्
evaṃ yā kurute nārī vrataṃ saubhāgyavarddhanam / sā tu devīprasādena saubhāgyaṃ labhate dhruvam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यदा तृतीया भाद्रे तु हस्तर्क्षसहिता भवेत् । हस्तगौरीव्रतं नाम तदुद्दिष्टं हि शौरिणा
yadā tṛtīyā bhādre tu hastarkṣasahitā bhavet / hastagaurīvrataṃ nāma taduddiṣṭaṃ hi śauriṇā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तथा कोटीश्वरी नाम व्रतं प्रोक्तं पिनाकिना । लक्षेश्वरी चैव तथा तद्विधानमुदीर्यते
tathā koṭīśvarī nāma vrataṃ proktaṃ pinākinā / lakṣeśvarī caiva tathā tadvidhānamudīryate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अस्यां व्रतं तु संग्राह्यं यावद्वर्षचतुष्टयम् । उपवासेन कर्तव्यं वर्षे वर्षे तु नारद
asyāṃ vrataṃ tu saṃgrāhyaṃ yāvadvarṣacatuṣṭayam / upavāsena kartavyaṃ varṣe varṣe tu nārada
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अखण्डानां तण्डुलानां तिलानां वा मुनीस्वर । लक्षमेकं विशोध्याथ क्षिपेत्पयसि संसृते
akhaṇḍānāṃ taṇḍulānāṃ tilānāṃ vā munīsvara / lakṣamekaṃ viśodhyātha kṣipetpayasi saṃsṛte
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्पक्केन तु निर्माय देव्या मूर्तिं सुशोमनाम् । प्रकरे गन्धपुष्पाणां पुष्पमालाविभूषिताम्
tatpakkena tu nirmāya devyā mūrtiṃ suśomanām / prakare gandhapuṣpāṇāṃ puṣpamālāvibhūṣitām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
संस्थाप्य पार्वतीं तत्र पूजयेद्भक्तिभावितः । गन्धैः पुष्पैस्तथा धूपैर्दीपैर्नैवेद्यविस्तरैः
saṃsthāpya pārvatīṃ tatra pūjayedbhaktibhāvitaḥ / gandhaiḥ puṣpaistathā dhūpairdīpairnaivedyavistaraiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विविधैश्च फलैर्विप्र नमस्कृत्य क्षमापयेत् । ततो विसर्जयद्देवीं जलमध्ये ऽथ दक्षिणाम्
vividhaiśca phalairvipra namaskṛtya kṣamāpayet / tato visarjayaddevīṃ jalamadhye 'tha dakṣiṇām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दत्त्वा विधिज्ञविप्रेभ्यो भुञ्जीयाच्च परे दिने । इति ते कथितं विप्र कोटिलक्षेश्वरीव्रतम्
dattvā vidhijñaviprebhyo bhuñjīyācca pare dine / iti te kathitaṃ vipra koṭilakṣeśvarīvratam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गौरीलोकं प्रयात्यन्ते व्रतस्यास्य प्रभावतः । इषशुक्लतृतीयायां बृबद्गौरीव्रतं चरेत्
gaurīlokaṃ prayātyante vratasyāsya prabhāvataḥ / iṣaśuklatṛtīyāyāṃ bṛbadgaurīvrataṃ caret
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पञ्चवर्षं विधानेन पूर्वोक्तेनैव नारद । आचार्यं पूजयेदन्ते विप्रानन्यान्धनादिभिः
pañcavarṣaṃ vidhānena pūrvoktenaiva nārada / ācāryaṃ pūjayedante viprānanyāndhanādibhiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सुवासिनीः पञ्च पूज्या वस्त्रालङ्कारचन्दनैः । कञ्चुकैश्चैव ताटङ्कैः कण्ठसूत्रैर्हरिप्रियाः
suvāsinīḥ pañca pūjyā vastrālaṅkāracandanaiḥ / kañcukaiścaiva tāṭaṅkaiḥ kaṇṭhasūtrairharipriyāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वंशपात्राणि पञ्चैव सूत्रैः संवेष्टितानि च । सिंदूरं जीरकं चैव सौभाग्यद्रव्यसंयुतम्
vaṃśapātrāṇi pañcaiva sūtraiḥ saṃveṣṭitāni ca / siṃdūraṃ jīrakaṃ caiva saubhāgyadravyasaṃyutam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गोधीमपिष्टजातं च नवापूपं फला दिकम् । वायनानि च पञ्चैव ताभ्यो दद्याच्च भोजयेत्
godhīmapiṣṭajātaṃ ca navāpūpaṃ phalā dikam / vāyanāni ca pañcaiva tābhyo dadyācca bhojayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अर्घं दत्त्वा वायनानि पश्चाद्भुञ्जीत वाग्यता । तत्फलं धारयेत्कण्ठे सर्वकामसमृद्धये
arghaṃ dattvā vāyanāni paścādbhuñjīta vāgyatā / tatphalaṃ dhārayetkaṇṭhe sarvakāmasamṛddhaye
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः प्रातः समुत्थाय सालङ्कारा सखीजनैः । गीतवाद्ययुता नद्यां गौरीं तां तु विसर्जयेत्
tataḥ prātaḥ samutthāya sālaṅkārā sakhījanaiḥ / gītavādyayutā nadyāṃ gaurīṃ tāṃ tu visarjayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आहूतासि मयाभद्रे पूजिता च यथा विधि । मम सौभाग्यदानाय यथेष्टं गम्यतां त्वया
āhūtāsi mayābhadre pūjitā ca yathā vidhi / mama saubhāgyadānāya yatheṣṭaṃ gamyatāṃ tvayā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं कृत्वा व्रतं भक्त्या द्विज देवीप्रसादतः । भुक्त्वा भोगांस्तु देहान्ते गौरीलोकमवाप्नुयात्
evaṃ kṛtvā vrataṃ bhaktyā dvija devīprasādataḥ / bhuktvā bhogāṃstu dehānte gaurīlokamavāpnuyāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ऊर्जशुक्लतृतीयायां विष्णुगौरीव्रतं चरेत् । पूजयित्वा जगद्वन्द्यामुपचारैः पृथग्विधैः
ūrjaśuklatṛtīyāyāṃ viṣṇugaurīvrataṃ caret / pūjayitvā jagadvandyāmupacāraiḥ pṛthagvidhaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सुवासिनीं भोजयित्वा मङ्गलद्रव्यपूजिताम् । विसर्जयेत्प्रणम्यैनां विष्णुगौरीप्रतुष्टये
suvāsinīṃ bhojayitvā maṅgaladravyapūjitām / visarjayetpraṇamyaināṃ viṣṇugaurīpratuṣṭaye
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मार्गशुक्लतृतीयायां हरगौरीव्रतं शुभम् । कृत्वा पूर्वविधानेन पूजयेज्जगदंबिकाम्
mārgaśuklatṛtīyāyāṃ haragaurīvrataṃ śubham / kṛtvā pūrvavidhānena pūjayejjagadaṃbikām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एतद्व्रतप्रभावेण भुक्त्वा भोगान्मनोरमान् । देवीलोकं समासाद्य मोदते च तया सह
etadvrataprabhāveṇa bhuktvā bhogānmanoramān / devīlokaṃ samāsādya modate ca tayā saha
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पौषशुक्लतृतीयायां ब्रह्मगौरीव्रतं चरेत् । पूर्वोक्तेन विधानेन पूजितापि द्विजोत्तम
pauṣaśuklatṛtīyāyāṃ brahmagaurīvrataṃ caret / pūrvoktena vidhānena pūjitāpi dvijottama
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ब्रह्मगौरीप्रसादेन मोदते तत्र संगता । माघशुक्लतृतीयायां पूज्या सौभाग्यसुंदरी
brahmagaurīprasādena modate tatra saṃgatā / māghaśuklatṛtīyāyāṃ pūjyā saubhāgyasuṃdarī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पूर्वोक्तेन विधानेन नालिकेरार्घ्यदानतः । प्रसन्ना दिशति स्वीयं लोकं तु व्रततोषिता
pūrvoktena vidhānena nālikerārghyadānataḥ / prasannā diśati svīyaṃ lokaṃ tu vratatoṣitā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
फआल्गुनस्य सिते पक्षे तृतीया कुलसौख्यदा । पूजिता गन्धपुष्पाद्यैः सर्वमङ्गलदा भवेत्
phaālgunasya site pakṣe tṛtīyā kulasaukhyadā / pūjitā gandhapuṣpādyaiḥ sarvamaṅgaladā bhavet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वासु च तृतीयासु विधिः साधारणो मुने । देवीपूजा विप्रपूजा दानं होमो विसर्जनम्
sarvāsu ca tṛtīyāsu vidhiḥ sādhāraṇo mune / devīpūjā viprapūjā dānaṃ homo visarjanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इत्येवं कथितानीह तृतीयाया व्रतानि ते । भक्त्या कृतानि चेष्टांस्तु कामान्दर्द्युमनोगतान्
ityevaṃ kathitānīha tṛtīyāyā vratāni te / bhaktyā kṛtāni ceṣṭāṃstu kāmāndardyumanogatān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.