Library·Nārada Purāṇa·1·1.23
इति श्रीबृहन्नारदीयपुराणे पूर्वभागे प्रथमपादे व्रताख्याने मासोपवासवर्णनं नाम द्वादशो ऽध्यायः सनक उवाच इदमन्यत्प्रवक्ष्यामि व्रतं त्रैलोक्यविश्रुतम् । सर्वपापप्रशमनं सर्वकामफलप्रदम्
iti śrībṛhannāradīyapurāṇe pūrvabhāge prathamapāde vratākhyāne māsopavāsavarṇanaṃ nāma dvādaśo 'dhyāyaḥ sanaka uvāca idamanyatpravakṣyāmi vrataṃ trailokyaviśrutam / sarvapāpapraśamanaṃ sarvakāmaphalapradam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ब्राह्मणक्षत्रियविशां शूद्राणां चैव योपिताम् । मोक्षदं कुर्वतां भक्त्या विष्णोः प्रियतरं द्विज
brāhmaṇakṣatriyaviśāṃ śūdrāṇāṃ caiva yopitām / mokṣadaṃ kurvatāṃ bhaktyā viṣṇoḥ priyataraṃ dvija
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एकादशीव्रतं नाम सर्वाभीष्टप्रदं नृणाम् ।। कर्त्तव्यं सर्वथा विप्रविष्णुप्रीतिकरं यतः
ekādaśīvrataṃ nāma sarvābhīṣṭapradaṃ nṛṇām /. karttavyaṃ sarvathā vipraviṣṇuprītikaraṃ yataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एकादश्यां न भुञ्जीत पक्षयोरुभयोपरि । यो भुङ्क्ते सो ऽत्र पापीयान्परत्र नरकं व्रजेत्
ekādaśyāṃ na bhuñjīta pakṣayorubhayopari / yo bhuṅkte so 'tra pāpīyānparatra narakaṃ vrajet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उपवासफलं लिप्सुर्जह्याद्भुक्तिचतुष्टयम् । पूर्वापरदिने गत्रावहोरात्रं तु मध्यमे
upavāsaphalaṃ lipsurjahyādbhukticatuṣṭayam / pūrvāparadine gatrāvahorātraṃ tu madhyame
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एकादशीदिने यस्तु भोक्तुमिच्छति मानवः । स भोक्तुं सर्वलपापानि स्पृहयालुर्नसंशयः
ekādaśīdine yastu bhoktumicchati mānavaḥ / sa bhoktuṃ sarvalapāpāni spṛhayālurnasaṃśayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भवेद्दशम्यामेकाशीद्वादश्यां च मुनीश्वर । एकादश्यां निराहारो यदि मुक्तिमभीप्सति
bhaveddaśamyāmekāśīdvādaśyāṃ ca munīśvara / ekādaśyāṃ nirāhāro yadi muktimabhīpsati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यानि कानि च पापानि ब्रह्महत्यादिकानि च । अन्नमाश्रित्य तिष्ठन्ति तानि विप्र हरेश्वर । एकादश्यां निराहारो यदि मुक्तिमभीप्सति यानि कानि च पापानि ब्रह्महकत्यादिकानि च । अन्नमाश्रित्य तिष्ठन्ति तानि च मुनीश्वर । एकादश्यां निराहारो यदि मुक्तिमभीप्सति
yāni kāni ca pāpāni brahmahatyādikāni ca / annamāśritya tiṣṭhanti tāni vipra hareśvara / ekādaśyāṃ nirāhāro yadi muktimabhīpsati yāni kāni ca pāpāni brahmahakatyādikāni ca / annamāśritya tiṣṭhanti tāni ca munīśvara / ekādaśyāṃ nirāhāro yadi muktimabhīpsati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यानि कानि च पापानि ब्रह्महत्यादिकानि च च ॥ अन्नमाश्रित्य तिष्टन्ति तानि विप्र हरेर्दिने ब्रह्महत्यादिपापानां कथञ्चिन्निष्कृतिर्भवेत् । एकादश्यां तु यो भुङ्क्ते तस्य नैवास्ति निष्कृतिः
yāni kāni ca pāpāni brahmahatyādikāni ca ca // annamāśritya tiṣṭanti tāni vipra harerdine brahmahatyādipāpānāṃ kathañcinniṣkṛtirbhavet / ekādaśyāṃ tu yo bhuṅkte tasya naivāsti niṣkṛtiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
महापातकयुक्तो वायुक्तो वा सर्व पानकैः । एकादश्यां निराहारः स्थित्वा याति परां गतिम्
mahāpātakayukto vāyukto vā sarva pānakaiḥ / ekādaśyāṃ nirāhāraḥ sthitvā yāti parāṃ gatim
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एकादशी महापुण्या विष्णोः प्रियतमा तिथिः । संसेव्या सर्वथा विप्रैः संसारच्छे दलिप्सुभिः
ekādaśī mahāpuṇyā viṣṇoḥ priyatamā tithiḥ / saṃsevyā sarvathā vipraiḥ saṃsāracche dalipsubhiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दशम्यां प्रातरुत्थाय दन्तधावनपूर्वकम् । स्नापयेद्विधिवद्विष्णुं पूजयेत्प्रयतेन्द्रियः
daśamyāṃ prātarutthāya dantadhāvanapūrvakam / snāpayedvidhivadviṣṇuṃ pūjayetprayatendriyaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एकादश्यां निराहारो निगृहीतेन्द्रियो भवेत् । शयीत सन्निधौ विष्णोर्नारायणपरायणः
ekādaśyāṃ nirāhāro nigṛhītendriyo bhavet / śayīta sannidhau viṣṇornārāyaṇaparāyaṇaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एकादश्यां तथा स्नात्वा संपूज्यच च जनार्दनम् । गन्धपुष्पादिभिः सम्यक् ततस्त्वे वसुदीरयेत्
ekādaśyāṃ tathā snātvā saṃpūjyaca ca janārdanam / gandhapuṣpādibhiḥ samyak tatastve vasudīrayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एकादश्यां निराहारः स्थित्वाद्याहं परे ऽहनि । भोक्ष्यामि पुण्डरीकाक्ष शरणं मे भवाच्युत
ekādaśyāṃ nirāhāraḥ sthitvādyāhaṃ pare 'hani / bhokṣyāmi puṇḍarīkākṣa śaraṇaṃ me bhavācyuta
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इमं मन्त्रं समुच्चार्थं देव देवस्य चक्रिणः । भक्तिभावेन तुष्टात्मा उपवासं समर्पयेत्
imaṃ mantraṃ samuccārthaṃ deva devasya cakriṇaḥ / bhaktibhāvena tuṣṭātmā upavāsaṃ samarpayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
देवस्य पुरतः कुर्याज्जागरं नियतो व्रती । गीतैर्वाद्यैशअच नृत्यैश्च पुराणश्रवणादिभिः
devasya purataḥ kuryājjāgaraṃ niyato vratī / gītairvādyaiśaaca nṛtyaiśca purāṇaśravaṇādibhiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः प्रातः समुत्थाय द्वादशीदिवसे व्रती । स्नात्वा च विधिवद्विष्णुं पूजयत्प्रयतेन्द्रियः
tataḥ prātaḥ samutthāya dvādaśīdivase vratī / snātvā ca vidhivadviṣṇuṃ pūjayatprayatendriyaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पञ्चामृतेन संस्नाप्य एकादश्यां जनार्द्दनम् । द्वादश्यां पयसा विप्र हरिसारुपप्यमषश्नुते
pañcāmṛtena saṃsnāpya ekādaśyāṃ janārddanam / dvādaśyāṃ payasā vipra harisārupapyamaṣaśnute
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अज्ञानतिमिरान्धस्य व्रतेनानेन केशव । प्रसीद सुमुखो भूत्वा ज्ञानदृष्टिप्रदो भव
ajñānatimirāndhasya vratenānena keśava / prasīda sumukho bhūtvā jñānadṛṣṭiprado bhava
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं विज्ञाप्य विप्रेन्द्र माधवं सुसमाहितः । ब्रह्मणान्भोजयेच्छक्त्या दद्याद्वै दक्षिणां तथा
evaṃ vijñāpya viprendra mādhavaṃ susamāhitaḥ / brahmaṇānbhojayecchaktyā dadyādvai dakṣiṇāṃ tathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः स्वबन्धुभिः सार्द्धं नारायणपरायणः । कृतपञ्चमहायज्ञः स्वयं भुञ्जीत वाग्यतः
tataḥ svabandhubhiḥ sārddhaṃ nārāyaṇaparāyaṇaḥ / kṛtapañcamahāyajñaḥ svayaṃ bhuñjīta vāgyataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं यः प्रयतः कुर्यात्पुण्यमेकादशीव्रतम् । स याति विष्णुभवनं पुनरावृत्तिदुर्लभम्
evaṃ yaḥ prayataḥ kuryātpuṇyamekādaśīvratam / sa yāti viṣṇubhavanaṃ punarāvṛttidurlabham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उपवासव्रतपरो धर्मकार्यचपरायणः । चाण्डालान्पतकितांश्चैव नेक्षेदपि कदाचन
upavāsavrataparo dharmakāryacaparāyaṇaḥ / cāṇḍālānpatakitāṃścaiva nekṣedapi kadācana
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नास्तिकान्भिन्नमर्योदान्निन्दकान्पिशुनांस्तथा । उपवास व्रतपरो नालपेच्च कदाचन
nāstikānbhinnamaryodānnindakānpiśunāṃstathā / upavāsa vrataparo nālapecca kadācana
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वृषलीसूतिपोष्टारं वृषलीपतिमेव च । अयाज्ययाजकं चैव नालपेत्सर्वदा व्रती
vṛṣalīsūtipoṣṭāraṃ vṛṣalīpatimeva ca / ayājyayājakaṃ caiva nālapetsarvadā vratī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कुण्डशिनं गायकं च तथा देवलकाशिनम् । भिषजं काव्यकर्त्तारं देवद्विजविरोधिनम्
kuṇḍaśinaṃ gāyakaṃ ca tathā devalakāśinam / bhiṣajaṃ kāvyakarttāraṃ devadvijavirodhinam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
परान्नलोलुपं चैव परस्त्रीनिरतं तथा । व्रतोपवासनिरतो वाङ्मात्रेणापि नार्चयेत्
parānnalolupaṃ caiva parastrīnirataṃ tathā / vratopavāsanirato vāṅmātreṇāpi nārcayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इत्येवमादिभिः शुद्धो वशी सर्वहिते रतः । उपवासपरो भूत्वा परां सिद्धिमवान्पुयात्
ityevamādibhiḥ śuddho vaśī sarvahite rataḥ / upavāsaparo bhūtvā parāṃ siddhimavānpuyāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नास्ति गङ्गासमं तीर्थं नास्ति मातृसमोगुरुः । नास्तु विष्णुसमं दैवं तपो नानशनात्परम्
nāsti gaṅgāsamaṃ tīrthaṃ nāsti mātṛsamoguruḥ / nāstu viṣṇusamaṃ daivaṃ tapo nānaśanātparam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नास्ति क्षमासमा माता नास्ति कीर्तिसमं धनम् । नास्ति ज्ञानसमो लाभो लाभो न च धर्म समः पिता
nāsti kṣamāsamā mātā nāsti kīrtisamaṃ dhanam / nāsti jñānasamo lābho lābho na ca dharma samaḥ pitā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न विवेकसमो बन्धुर्मैकादश्याः परं व्रतम् । अत्राप्युदाहरन्तीममितिहासं पुरातनम्
na vivekasamo bandhurmaikādaśyāḥ paraṃ vratam / atrāpyudāharantīmamitihāsaṃ purātanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
संवादं भद्रशीलस्य तत्पितुर्गुलवस्य च । पुरा हिगालवो नाम मुनिः सत्यपरायणः
saṃvādaṃ bhadraśīlasya tatpiturgulavasya ca / purā higālavo nāma muniḥ satyaparāyaṇaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उवा चस नर्मदातीरेरे शान्तो दान्तस्तपोनिधिः । बहुवृक्षसमाकीर्णे गजभल्लुनिषेविते
uvā casa narmadātīrere śānto dāntastaponidhiḥ / bahuvṛkṣasamākīrṇe gajabhalluniṣevite
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सिद्धचारणगन्धर्व यक्षविद्याधरान्विते । कन्दमूलफलैः पूर्णे मुनिवृन्दनिषेदिते
siddhacāraṇagandharva yakṣavidyādharānvite / kandamūlaphalaiḥ pūrṇe munivṛndaniṣedite
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गालवो नाम विप्रेन्द्रो निवासमकसेच्चिरम् । तस्याभवद्भद्रशील इति ख्यातः सुतो वशी
gālavo nāma viprendro nivāsamakasecciram / tasyābhavadbhadraśīla iti khyātaḥ suto vaśī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जान्तिस्मरो महाभागो नारायणपरायणः । बालक्राडनकाले ऽपि भद्रशीलो महामतिः
jāntismaro mahābhāgo nārāyaṇaparāyaṇaḥ / bālakrāḍanakāle 'pi bhadraśīlo mahāmatiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मृदा च विष्णोः प्रतिमां कृत्वा पूजयते क्षणम् । वयस्यान्बोधयेच्चापि विष्णुः पूज्यो नरैः सदा
mṛdā ca viṣṇoḥ pratimāṃ kṛtvā pūjayate kṣaṇam / vayasyānbodhayeccāpi viṣṇuḥ pūjyo naraiḥ sadā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एकादशीव्रतं चैव कर्त्तव्यमपि पण्डितैः । एवं ते बोधितास्तेन शिशवो ऽपि मुनीश्वर
ekādaśīvrataṃ caiva karttavyamapi paṇḍitaiḥ / evaṃ te bodhitāstena śiśavo 'pi munīśvara
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हरिं मृदैव निर्माय पृथक्संभूय वा मुदा । अर्चयन्ति महाभागा विष्णुभक्तिपरायणाः
hariṃ mṛdaiva nirmāya pṛthaksaṃbhūya vā mudā / arcayanti mahābhāgā viṣṇubhaktiparāyaṇāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नमस्कुर्वन्भद्रमति र्विष्णवे सर्वविष्णवे । सर्वेषां जगतां स्वस्ति भूयादित्यब्रवीदिदम्
namaskurvanbhadramati rviṣṇave sarvaviṣṇave / sarveṣāṃ jagatāṃ svasti bhūyādityabravīdidam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्रीडाकाले मुहूर्तं वा मुहूर्तार्द्धमथापि वा । एकादशीति संकल्प्यव्रतं यच्छति केशवे
krīḍākāle muhūrtaṃ vā muhūrtārddhamathāpi vā / ekādaśīti saṃkalpyavrataṃ yacchati keśave
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं सुचरितं दृष्ट्वा तनयं गालवो मुनिः । अपृच्छद्विस्मयाविष्टः समालिङ्ग्य तपोनिधिः
evaṃ sucaritaṃ dṛṣṭvā tanayaṃ gālavo muniḥ / apṛcchadvismayāviṣṭaḥ samāliṅgya taponidhiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गालव उवाच भद्रशील महाभाग भद्रशीलो ऽसि सुव्रत । चरितं मङ्गलं यत्ते योगिनामपि दुर्लभम्
gālava uvāca bhadraśīla mahābhāga bhadraśīlo 'si suvrata / caritaṃ maṅgalaṃ yatte yogināmapi durlabham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हरिपूजापरो नित्यं सर्वभूतहितेरतः । एकादशीव्रतपरो निषिद्धाचारवर्जितः । निर्द्धन्द्वो निर्ममः शान्तो हरिध्यानपरायाणः
haripūjāparo nityaṃ sarvabhūtahiterataḥ / ekādaśīvrataparo niṣiddhācāravarjitaḥ / nirddhandvo nirmamaḥ śānto haridhyānaparāyāṇaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवमेतादृशी बुद्धिः कथं जातार्भकस्यते । विनापि महतां सेवां हरिभक्तिर्हि दुर्लभा
evametādṛśī buddhiḥ kathaṃ jātārbhakasyate / vināpi mahatāṃ sevāṃ haribhaktirhi durlabhā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्वभावतो जनस्यास्य ह्यविद्याकामकर्मसु । प्रवर्त्तते मतिर्वत्स कथं ते ऽलौकिकी कृतिः
svabhāvato janasyāsya hyavidyākāmakarmasu / pravarttate matirvatsa kathaṃ te 'laukikī kṛtiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सत्सङ्गे ऽपि मनुष्याणां पूर्वपुण्यातिरेकतः । जायते भगवद्भक्तिस्तदहं विस्मयं गतः
satsaṅge 'pi manuṣyāṇāṃ pūrvapuṇyātirekataḥ / jāyate bhagavadbhaktistadahaṃ vismayaṃ gataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पृच्छामि प्रीतिमापन्नस्तद्भवान्वक्तुमर्हति । भद्रशीलो मुनिश्रेष्ठः पित्रैवं सुविकल्पितैः
pṛcchāmi prītimāpannastadbhavānvaktumarhati / bhadraśīlo muniśreṣṭhaḥ pitraivaṃ suvikalpitaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जातिस्मरः सुकृतात्मा हृषथ्टप्रहसिताननः । स्वानभ्रुतं यथाव्रतं सर्वं पित्रे न्यवेदयत्
jātismaraḥ sukṛtātmā hṛṣathṭaprahasitānanaḥ / svānabhrutaṃ yathāvrataṃ sarvaṃ pitre nyavedayat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भद्रशील उवाच शृणु तात मुनिश्रेष्ठ ह्यनुभूतं मया पुरा । जातिस्मरत्वाज्जानामि यमेन परिभाषितम्
bhadraśīla uvāca śṛṇu tāta muniśreṣṭha hyanubhūtaṃ mayā purā / jātismaratvājjānāmi yamena paribhāṣitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एतच्छत्वा महाभागो गालवो विस्मयोन्वितः । उवाच प्रीतिमापन्नो भद्रशीलं महामतिम्
etacchatvā mahābhāgo gālavo vismayonvitaḥ / uvāca prītimāpanno bhadraśīlaṃ mahāmatim
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गालव उवाच कस्त्वं पूर्वं महाभाग किमुक्तं च यमेन ते । कस्य वा केन वा हेतोस्तत्सर्वं वक्तुमर्हसि
gālava uvāca kastvaṃ pūrvaṃ mahābhāga kimuktaṃ ca yamena te / kasya vā kena vā hetostatsarvaṃ vaktumarhasi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भद्रशील उवाच अहमासं पुरा तात राजा सोमकुलोद्भवः । धर्मकीर्तिरिति ख्यातो दत्तात्रघेयेण शासितः
bhadraśīla uvāca ahamāsaṃ purā tāta rājā somakulodbhavaḥ / dharmakīrtiriti khyāto dattātragheyeṇa śāsitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नव वर्षसहस्राणि महीं कृत्स्त्रमपालयम् । अधर्माश्च तथा धर्मा मया तु बहवः कृताः
nava varṣasahasrāṇi mahīṃ kṛtstramapālayam / adharmāśca tathā dharmā mayā tu bahavaḥ kṛtāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः श्रिया प्रमत्तो ऽहं बह्वधर्मम कारिपम् । पापण्डजनसंसर्गात्पापण्डचरितो ऽभवम्
tataḥ śriyā pramatto 'haṃ bahvadharmama kāripam / pāpaṇḍajanasaṃsargātpāpaṇḍacarito 'bhavam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुरार्जितानि पुण्यानि मया तु सुबहून्यपि । पापण्डैर्बाधितो ऽहं तु वेदमार्गं समत्यजम्
purārjitāni puṇyāni mayā tu subahūnyapi / pāpaṇḍairbādhito 'haṃ tu vedamārgaṃ samatyajam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मखाश्च सर्वे विध्वस्ता कूटयुक्तिविदा मया । अधर्मनिरतं मां तु दृष्ट्वा महेशजाः
makhāśca sarve vidhvastā kūṭayuktividā mayā / adharmanirataṃ māṃ tu dṛṣṭvā maheśajāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सदैव दुष्कृतं चक्रुः षष्टांशस्तत्रमे ऽभवत् । एवं पापसमाचारो व्यसनाभिरतः सदा
sadaiva duṣkṛtaṃ cakruḥ ṣaṣṭāṃśastatrame 'bhavat / evaṃ pāpasamācāro vyasanābhirataḥ sadā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मृगयाभिररतो भूत्वा ह्यकदा प्राविशं वनम् । ससैन्यो ऽहं वने तत्र हत्वा बहुविधान्मृगान्
mṛgayābhirarato bhūtvā hyakadā prāviśaṃ vanam / sasainyo 'haṃ vane tatra hatvā bahuvidhānmṛgān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्षुत्तृट्परिवृतः श्रान्तो रेवातीरमुपागमम् । रवितीक्ष्णातपल्कान्तो रेवायां स्नानमाचरम्
kṣuttṛṭparivṛtaḥ śrānto revātīramupāgamam / ravitīkṣṇātapalkānto revāyāṃ snānamācaram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अहष्टसैन्य एकाकी पीड्यमानः क्षुधा भृशम्
ahaṣṭasainya ekākī pīḍyamānaḥ kṣudhā bhṛśam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
समेतास्तत्रघ ये केचिद्रेवातीरनिवासिनः । एकादशीव्रतपरा मया दृष्ट्वा निशामुखे
sametāstatragha ye kecidrevātīranivāsinaḥ / ekādaśīvrataparā mayā dṛṣṭvā niśāmukhe
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
निराहारश्च तत्राहमे काकी कतज्जनैः सह । जागरं कृतवांश्वापि सेनया रहितो निशि
nirāhāraśca tatrāhame kākī katajjanaiḥ saha / jāgaraṃ kṛtavāṃśvāpi senayā rahito niśi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अध्वश्रमपरिश्रान्तः क्षुत्पिपासाप्रपीडितः । तत्रैव जागरान्ते ऽहं तातपञ्चत्वमागतः
adhvaśramapariśrāntaḥ kṣutpipāsāprapīḍitaḥ / tatraiva jāgarānte 'haṃ tātapañcatvamāgataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततो यमभटैर्बद्धो महादंष्ट्राभयङ्करैः । अनेकल्केशसंपन्नमार्गेणात्पो यमान्तिकम् । दंष्ट्राकरालवदनमपश्यं समवर्तिनम्
tato yamabhaṭairbaddho mahādaṃṣṭrābhayaṅkaraiḥ / anekalkeśasaṃpannamārgeṇātpo yamāntikam / daṃṣṭrākarālavadanamapaśyaṃ samavartinam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथ कालिश्चित्रगुत्पमाहूयेदमभाषत । अस्य शिक्षाविधानं च यथावद्वद पण्डितं
atha kāliścitragutpamāhūyedamabhāṣata / asya śikṣāvidhānaṃ ca yathāvadvada paṇḍitaṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवमुक्तश्चित्रगुत्पो धर्मराजेन सत्तम । चिरं विचारयामास पुनश्चेदमभापत
evamuktaścitragutpo dharmarājena sattama / ciraṃ vicārayāmāsa punaścedamabhāpata
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
असौ पापरतः सत्यं तथापि शृणु धर्मप । एकादश्यां निराहारः सर्वपापैः प्रमुच्यते
asau pāparataḥ satyaṃ tathāpi śṛṇu dharmapa / ekādaśyāṃ nirāhāraḥ sarvapāpaiḥ pramucyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एष रेवातटे रम्ये निराहारो हरेर्दिने । जागरं चोपवासं च कृत्वा निषअपापतां गतः
eṣa revātaṭe ramye nirāhāro harerdine / jāgaraṃ copavāsaṃ ca kṛtvā niṣaapāpatāṃ gataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यानि कानि च पापानि कृतानि सुबहूनि च । तानि सर्वाणि नष्टानि ह्युपवासप्रभावतः
yāni kāni ca pāpāni kṛtāni subahūni ca / tāni sarvāṇi naṣṭāni hyupavāsaprabhāvataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवमुक्तो धर्मराजश्चित्रगुत्पेन धीमता ।ऽ नानाम दण्डवद्भूमौ ममाग्रे सो ऽनुकंपितः
evamukto dharmarājaścitragutpena dhīmatā /' nānāma daṇḍavadbhūmau mamāgre so 'nukaṃpitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पूजयामास मां तत्र भक्तिभावेन धैर्मराट् । ततश्च स्वभटान्सर्वानाहूयेदमुवाच ह
pūjayāmāsa māṃ tatra bhaktibhāvena dhairmarāṭ / tataśca svabhaṭānsarvānāhūyedamuvāca ha
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
धर्मराज उवाच शृणुध्वं मद्वचो दूता हितं वक्ष्याम्यनुत्तममम् । धर्ममार्गरता न्मर्त्यान्मानयध्वं ममान्तिकम्
dharmarāja uvāca śṛṇudhvaṃ madvaco dūtā hitaṃ vakṣyāmyanuttamamam / dharmamārgaratā nmartyānmānayadhvaṃ mamāntikam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ये विष्णुपूजनरताः प्रयताः कृतज्ञाश्चैकादशीव्रतपरा विजितेन्द्रियाश्च । नारायणाच्युतहरे शरणं भवेति शान्ता वदन्ति सततं तरसात्यजध्वम्
ye viṣṇupūjanaratāḥ prayatāḥ kṛtajñāścaikādaśīvrataparā vijitendriyāśca / nārāyaṇācyutahare śaraṇaṃ bhaveti śāntā vadanti satataṃ tarasātyajadhvam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नारायणाच्युत जनार्दन कृष्ण विष्णो पद्मेश पद्मजपितः शिव शङ्करेति । नित्यं वदन्त्यखिललोक हिताः प्रशान्ता दूरद्भटास्त्यजता तान्न ममैषु शिक्षा
nārāyaṇācyuta janārdana kṛṣṇa viṣṇo padmeśa padmajapitaḥ śiva śaṅkareti / nityaṃ vadantyakhilaloka hitāḥ praśāntā dūradbhaṭāstyajatā tānna mamaiṣu śikṣā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नारायणार्पितकृतान्हरिभक्तिभजः स्वाचारमार्गनिरतान् गुरुसेवकांश्च । सत्पात्रदान निरतांश्च सुदीनपाल्लान्दूतास्त्यजध्वमनिशं हरिनामसक्तान्
nārāyaṇārpitakṛtānharibhaktibhajaḥ svācāramārganiratān gurusevakāṃśca / satpātradāna niratāṃśca sudīnapāllāndūtāstyajadhvamaniśaṃ harināmasaktān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पाषण्डसङ्गरहितान्द्विजभक्तिनिष्ठान्सत्संगलोल्लुपतरांश्च तथातिथेयान् । शंभौ हरौ च समबुद्धिमतस्तथैव दूतास्त्यजध्वमुपकारपराञ्जनानाम्
pāṣaṇḍasaṅgarahitāndvijabhaktiniṣṭhānsatsaṃgalollupatarāṃśca tathātitheyān / śaṃbhau harau ca samabuddhimatastathaiva dūtāstyajadhvamupakāraparāñjanānām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ये वर्जिता हरिकथामृतसेवनैश्च नारायणस्मृतिपरायणमानसैश्च ॥ विर्पन्द्रपादजलसेचनतो ऽप्रहृष्टांस्तान्पापिनो मम भटा गृहमानयध्वम्
ye varjitā harikathāmṛtasevanaiśca nārāyaṇasmṛtiparāyaṇamānasaiśca // virpandrapādajalasecanato 'prahṛṣṭāṃstānpāpino mama bhaṭā gṛhamānayadhvam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ये मातृतातपरिभर्त्सनशीलिनश्च लोकद्विषो हितजनाहितकर्मणश्च । देवस्वलोभनिरताञ्जननाशकर्तृआनत्रानयध्वमपराधपरांश्च दूताः
ye mātṛtātaparibhartsanaśīlinaśca lokadviṣo hitajanāhitakarmaṇaśca / devasvalobhaniratāñjananāśakartṛānatrānayadhvamaparādhaparāṃśca dūtāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एकादशीव्रतपराङ्मुखमुग्रशीलं लोकापवादनिरतं परनिन्दकं च । ग्रामस्य नाशकरमुत्तमवैरयुक्तं दूताः समानयत विप्रधनेषु लुब्धम्
ekādaśīvrataparāṅmukhamugraśīlaṃ lokāpavādanirataṃ paranindakaṃ ca / grāmasya nāśakaramuttamavairayuktaṃ dūtāḥ samānayata vipradhaneṣu lubdham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ये विष्णुभक्तिविमुखाः प्रणमन्ति नैव नारायणं हि शरणागतपालकं च । विष्णवालयं च नहि यान्ति नराः सुमूर्खास्तानानयध्वमतिपापरतान्प्रसाह्य
ye viṣṇubhaktivimukhāḥ praṇamanti naiva nārāyaṇaṃ hi śaraṇāgatapālakaṃ ca / viṣṇavālayaṃ ca nahi yānti narāḥ sumūrkhāstānānayadhvamatipāparatānprasāhya
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं श्रुतं यदा तत्र यमेन परिभाषितम् । मयानुतापदग्धेन स्मृतं तत्कर्म निन्दितम्
evaṃ śrutaṃ yadā tatra yamena paribhāṣitam / mayānutāpadagdhena smṛtaṃ tatkarma ninditam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
असत्कर्मानुतापेन सद्धर्मश्रवणेन च । तत्रैव सर्वपापानि निःशेषाणि गतानि मे
asatkarmānutāpena saddharmaśravaṇena ca / tatraiva sarvapāpāni niḥśeṣāṇi gatāni me
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पापशेषाद्विनिर्मुक्तं हरिसारुप्यतां गतम् । सहस्रसूर्यसंकाशं प्रणनाम यमश्च तम्
pāpaśeṣādvinirmuktaṃ harisārupyatāṃ gatam / sahasrasūryasaṃkāśaṃ praṇanāma yamaśca tam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं दृष्ट्वा विस्मितास्ते यमदूता भयोत्कटाः । विश्वासं परमं चक्रुर्यमेन परिभाषिते
evaṃ dṛṣṭvā vismitāste yamadūtā bhayotkaṭāḥ / viśvāsaṃ paramaṃ cakruryamena paribhāṣite
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः संपूज्य मां कालो विमानशतसंकुलम् । सद्यः संप्रेषयामास तद्विष्णोः परमं पदम्
tataḥ saṃpūjya māṃ kālo vimānaśatasaṃkulam / sadyaḥ saṃpreṣayāmāsa tadviṣṇoḥ paramaṃ padam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विमानकोटिभिः सार्द्धं सर्वभोगसमन्वितैः । कर्मणा तेन विप्रर्षे विष्णुलोके मयोषितम्
vimānakoṭibhiḥ sārddhaṃ sarvabhogasamanvitaiḥ / karmaṇā tena viprarṣe viṣṇuloke mayoṣitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कल्पकोटिसहस्राणि कल्पकोटिशतानि च । स्थित्वा विष्णुपदं पश्चादिन्द्रलोकमुपगमम्
kalpakoṭisahasrāṇi kalpakoṭiśatāni ca / sthitvā viṣṇupadaṃ paścādindralokamupagamam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्रापि सर्वभोगाढ्यः सर्वदेवनमस्कृतः । तावत्कालं दिविस्थित्वा ततो भूमिमुपागतः
tatrāpi sarvabhogāḍhyaḥ sarvadevanamaskṛtaḥ / tāvatkālaṃ divisthitvā tato bhūmimupāgataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अत्रापि विष्णुभक्तानां जातो ऽहं भवतां कुले । जातिस्मरत्वाडज्जानामि सर्वमेतन्मुनीशअवर
atrāpi viṣṇubhaktānāṃ jāto 'haṃ bhavatāṃ kule / jātismaratvāḍajjānāmi sarvametanmunīśaavara
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्माद्विष्ण्वर्चनोद्योगं करोमि सह बालकैः । एकादशीव्रतमिदमिति न ज्ञातवान्पुरा
tasmādviṣṇvarcanodyogaṃ karomi saha bālakaiḥ / ekādaśīvratamidamiti na jñātavānpurā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जातिस्मृतिप्रभावेण तज्ज्ञातं सांप्रतं मया । अत्र स्वेनापि यत्कर्म कृतं तस्य फलं त्विदम्
jātismṛtiprabhāveṇa tajjñātaṃ sāṃprataṃ mayā / atra svenāpi yatkarma kṛtaṃ tasya phalaṃ tvidam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एकादशीव्रतं भक्त्या कुर्वतां किमुत प्रभो । तस्माच्चरिष्ये विप्रेन्द्र शुभमेकादशीव्रतम्
ekādaśīvrataṃ bhaktyā kurvatāṃ kimuta prabho / tasmāccariṣye viprendra śubhamekādaśīvratam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विष्णुपूजां चाहरहः परमस्थानकाङ्क्षया । एकादशीव्रतं यत्तु कुर्वन्ति श्रद्धया नराः
viṣṇupūjāṃ cāharahaḥ paramasthānakāṅkṣayā / ekādaśīvrataṃ yattu kurvanti śraddhayā narāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तेषां तु विष्णुभवनं परमानन्ददायकम् । एवं पुत्रवचः श्रुत्वा संतुष्टो गालवो मुनिः
teṣāṃ tu viṣṇubhavanaṃ paramānandadāyakam / evaṃ putravacaḥ śrutvā saṃtuṣṭo gālavo muniḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अवाप परमां तुष्टिं मनसा चातिहर्षितः । मज्जन्म सफलं जातं मद्धंशः पावनीकृतः
avāpa paramāṃ tuṣṭiṃ manasā cātiharṣitaḥ / majjanma saphalaṃ jātaṃ maddhaṃśaḥ pāvanīkṛtaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यतस्त्वं मदगृहे जातो विष्णुभक्तिपरायणः । इति संतुष्टचित्तस्तु तस्य पुत्रस्य कर्मणा
yatastvaṃ madagṛhe jāto viṣṇubhaktiparāyaṇaḥ / iti saṃtuṣṭacittastu tasya putrasya karmaṇā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हरिपूजाविधानं च यथावत्समबोधयत् । इत्येतत्ते मुनिश्रेष्ठ यथावत्कथितं मया । संकोचविस्तराभ्यां च किमन्यच्छ्रोतुमिच्छसि
haripūjāvidhānaṃ ca yathāvatsamabodhayat / ityetatte muniśreṣṭha yathāvatkathitaṃ mayā / saṃkocavistarābhyāṃ ca kimanyacchrotumicchasi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.