इति श्रीबृहन्नारायणपुराणे पूर्वभागे प्रथमपादे सदाचारो नाम चतुर्विशो ऽध्यायः सनक उवाच वर्णाश्रमाचारविधिं प्रवक्ष्यामि विशेषतः । शृणुष्व तन्मुनिश्रेष्ठ सावधानेन चेतसा
iti śrībṛhannārāyaṇapurāṇe pūrvabhāge prathamapāde sadācāro nāma caturviśo 'dhyāyaḥ sanaka uvāca varṇāśramācāravidhiṃ pravakṣyāmi viśeṣataḥ / śṛṇuṣva tanmuniśreṣṭha sāvadhānena cetasā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यः स्वधर्मं परित्यज्य परधर्मं समाचरेत् । पाषण्डः स हि विज्ञेयः सर्वधर्मबहिष्कृतः
yaḥ svadharmaṃ parityajya paradharmaṃ samācaret / pāṣaṇḍaḥ sa hi vijñeyaḥ sarvadharmabahiṣkṛtaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गर्भाधानादिसंस्काराः कार्या मन्त्रविधानतः । स्त्रीणाममन्त्रतः कार्या यथाकालं यथाविधि
garbhādhānādisaṃskārāḥ kāryā mantravidhānataḥ / strīṇāmamantrataḥ kāryā yathākālaṃ yathāvidhi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सीमन्तकर्म प्रथमं चतुर्थे मासि शस्यते । षष्टे वा सत्पमे वापि अष्टमे वापि कारयेत्
sīmantakarma prathamaṃ caturthe māsi śasyate / ṣaṣṭe vā satpame vāpi aṣṭame vāpi kārayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जाते पुत्रे पिता स्नात्वा सचैलं जातकर्म च । कुर्य्याच्च नान्दीश्राद्धं च स्वस्तिवाचनपूर्वकम्
jāte putre pitā snātvā sacailaṃ jātakarma ca / kuryyācca nāndīśrāddhaṃ ca svastivācanapūrvakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हेम्ना वा रजतेनापि वृद्धिश्राद्धं प्रकल्पयेत् । अन्नेन कारयेद्यस्तु स चण्डाल समो भवेत्
hemnā vā rajatenāpi vṛddhiśrāddhaṃ prakalpayet / annena kārayedyastu sa caṇḍāla samo bhavet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कृत्वाभ्युदयिकं श्राद्धं पिता पुत्रघस्य वाग्यतः । कुर्वीत नामनिर्द्देशं सूतकान्ते यथाविधि
kṛtvābhyudayikaṃ śrāddhaṃ pitā putraghasya vāgyataḥ / kurvīta nāmanirddeśaṃ sūtakānte yathāvidhi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अस्पष्टमर्थहीनं च ह्यतिगुर्व क्षरान्वितम् । न दद्यान्नाम विप्रेन्द तथा च विषथमाक्षरम्
aspaṣṭamarthahīnaṃ ca hyatigurva kṣarānvitam / na dadyānnāma viprenda tathā ca viṣathamākṣaram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तृतीयवर्षे चौलं च पञ्चमे षष्टसंमिते । सत्पमे चाष्टमे वापि कुर्याद् गृह्योक्तमार्गतः
tṛtīyavarṣe caulaṃ ca pañcame ṣaṣṭasaṃmite / satpame cāṣṭame vāpi kuryād gṛhyoktamārgataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दैवयोगादतिक्रान्ते गर्भाधानादिकर्मणि । कर्तव्यः पादकृच्छ्रो वै चौले त्वर्द्धं प्रकल्पयेत्
daivayogādatikrānte garbhādhānādikarmaṇi / kartavyaḥ pādakṛcchro vai caule tvarddhaṃ prakalpayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गर्भाष्टमे ऽष्टमे वाब्दे बटुकस्योपनायनम् । आषोडशाब्दपर्यन्तं गौणं कालमुशन्ति च
garbhāṣṭame 'ṣṭame vābde baṭukasyopanāyanam / āṣoḍaśābdaparyantaṃ gauṇaṃ kālamuśanti ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गर्भैकादशमे ऽब्दे तु राजन्यस्योपनायनम् । आद्वाविंशाब्दपर्यन्तं कालमाहुर्विपश्चितः
garbhaikādaśame 'bde tu rājanyasyopanāyanam / ādvāviṃśābdaparyantaṃ kālamāhurvipaścitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वैश्वोपनयनं प्रोक्तं गर्भाद्द्वादशमे तथा । चतुर्विंशाब्दपर्यन्तं गौणमाहुर्मनीषिणः
vaiśvopanayanaṃ proktaṃ garbhāddvādaśame tathā / caturviṃśābdaparyantaṃ gauṇamāhurmanīṣiṇaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एतत्कालावधेर्यस्य द्विजस्यातिक्रमो भवेत् । सावित्रीपतितं विद्यात्तं तु नैवालपेत्कदा
etatkālāvadheryasya dvijasyātikramo bhavet / sāvitrīpatitaṃ vidyāttaṃ tu naivālapetkadā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
द्विजोपनयने विप्र मुख्यकालव्यतिक्रमे । द्वादशाब्दं चरेत्कृच्छ्रं पश्चाज्चान्द्रायणं तथा । सांतपनद्वयं चैव कृत्वा कर्म समाचरेत्
dvijopanayane vipra mukhyakālavyatikrame / dvādaśābdaṃ caretkṛcchraṃ paścājcāndrāyaṇaṃ tathā / sāṃtapanadvayaṃ caiva kṛtvā karma samācaret
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अन्यथआ पतितं विद्यात्कर्त्तापि ब्रह्महा भवेत् । र्मौञ्जी विप्रस्य विज्ञेया धनुर्ज्या क्षत्त्रियस्य तु
anyathaā patitaṃ vidyātkarttāpi brahmahā bhavet / rmauñjī viprasya vijñeyā dhanurjyā kṣattriyasya tu
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आवी वैश्यस्य विज्ञेया श्रूयतामजिने तथा । विप्रस्य चोक्तमैणेयं रौरवं क्षत्रियस्य तु
āvī vaiśyasya vijñeyā śrūyatāmajine tathā / viprasya coktamaiṇeyaṃ rauravaṃ kṣatriyasya tu
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आजं वेश्यस्य विज्ञेयं दण्डान्वक्ष्ये यथाक्रमम् । पालाशं ब्राह्मणस्योक्तं नृपस्यौदुम्बरं तथा
ājaṃ veśyasya vijñeyaṃ daṇḍānvakṣye yathākramam / pālāśaṃ brāhmaṇasyoktaṃ nṛpasyaudumbaraṃ tathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बैल्वं वैश्यस्य विज्ञेय तत्प्रमाणं शृणुष्व मे । विप्रस्य केशमानं स्यादाललाटं नृपस्य च
bailvaṃ vaiśyasya vijñeya tatpramāṇaṃ śṛṇuṣva me / viprasya keśamānaṃ syādālalāṭaṃ nṛpasya ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नासाग्रसंमितं दण्डं वैश्यस्याहुर्विपश्चितः । तथा वासांसि वक्षघ्यामि विप्रादीनां यथाक्रमम्
nāsāgrasaṃmitaṃ daṇḍaṃ vaiśyasyāhurvipaścitaḥ / tathā vāsāṃsi vakṣaghyāmi viprādīnāṃ yathākramam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कषायं चैव माञ्जिष्टं हारिद्रं च प्रकीर्तितम् । उपनीतो द्विजो विप्र परिचर्यापरो गुरोः
kaṣāyaṃ caiva māñjiṣṭaṃ hāridraṃ ca prakīrtitam / upanīto dvijo vipra paricaryāparo guroḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वेदग्रहणपर्यन्तं निवसेद्गुरुवेश्मनि । प्रातः स्नायी भवेद्वर्णी समित्कुशफलादिकान्
vedagrahaṇaparyantaṃ nivasedguruveśmani / prātaḥ snāyī bhavedvarṇī samitkuśaphalādikān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गुर्वर्थमाहरेन्नित्यं कल्ये कल्ये मुनीश्वर । यज्ञोपवीतमजिनं दण्डं च मुनिसत्तम
gurvarthamāharennityaṃ kalye kalye munīśvara / yajñopavītamajinaṃ daṇḍaṃ ca munisattama
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नष्टे भ्रष्टे नवं मन्त्राद्धृत्वा भ्रष्टं जले क्षिपेत् । वर्णिनो वर्त्तनं प्राहुर्भिक्षान्नेनैव केवलम्
naṣṭe bhraṣṭe navaṃ mantrāddhṛtvā bhraṣṭaṃ jale kṣipet / varṇino varttanaṃ prāhurbhikṣānnenaiva kevalam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भिक्षा च श्रोत्रियागारादाहरेत्प्रयतेन्द्रियः । भवत्पूर्वं ब्राह्मणस्य भवन्मध्यं नृपस्य च
bhikṣā ca śrotriyāgārādāharetprayatendriyaḥ / bhavatpūrvaṃ brāhmaṇasya bhavanmadhyaṃ nṛpasya ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भवदत्यं विशः प्रोक्तं भिक्षाहरणकं वचः । सांयप्रातर्वह्निकार्यं यथाचारं जितेन्द्रियः
bhavadatyaṃ viśaḥ proktaṃ bhikṣāharaṇakaṃ vacaḥ / sāṃyaprātarvahnikāryaṃ yathācāraṃ jitendriyaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कुर्यात्प्रतिदिनं वर्णीं ब्रह्मयज्ञं च तर्पणम् । अग्निकार्यपरित्यागी पतितः प्रोच्यते बुधैः
kuryātpratidinaṃ varṇīṃ brahmayajñaṃ ca tarpaṇam / agnikāryaparityāgī patitaḥ procyate budhaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ब्रह्मयज्ञविहीनश्च ब्रह्महा परिकीर्तितः । देवताभ्यर्च्चनं कुर्याच्छुश्रूषानुपदं गुरोः
brahmayajñavihīnaśca brahmahā parikīrtitaḥ / devatābhyarccanaṃ kuryācchuśrūṣānupadaṃ guroḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भिक्षान्नं भोजयेन्नित्यं नैकान्नाशी कदाचन । आनीयानिन्द्यविप्राणां गृहाद्भिक्षां जितेन्द्रियः
bhikṣānnaṃ bhojayennityaṃ naikānnāśī kadācana / ānīyānindyaviprāṇāṃ gṛhādbhikṣāṃ jitendriyaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
निवेद्य गुरवे ऽश्रीयाद्वाग्यतस्तदनुघज्ञया । मधुस्त्रीमांसलवणं ताम्बूलं दन्तधावनम्
nivedya gurave 'śrīyādvāgyatastadanughajñayā / madhustrīmāṃsalavaṇaṃ tāmbūlaṃ dantadhāvanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उच्छिष्टभोजनं चैव दिवास्वापं च वर्जयेत् । छात्रघपादुक गन्धांश्च तथा माल्यानुलेपनम्
ucchiṣṭabhojanaṃ caiva divāsvāpaṃ ca varjayet / chātraghapāduka gandhāṃśca tathā mālyānulepanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जलकेलिं नृत्यगीतवाद्यं तु परिवर्जयेत् । परिवादं चोपतापं विप्रलापं तथाञ्जनम्
jalakeliṃ nṛtyagītavādyaṃ tu parivarjayet / parivādaṃ copatāpaṃ vipralāpaṃ tathāñjanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पाषण्ड जनसंयोगं शूद्रसंगं च वर्जयेत् । अभिवादनशीलः स्याद् वृद्धेषु च यथाक्रमम्
pāṣaṇḍa janasaṃyogaṃ śūdrasaṃgaṃ ca varjayet / abhivādanaśīlaḥ syād vṛddheṣu ca yathākramam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ज्ञानवृद्धास्तपोवृद्धा वयोवृद्धा इति त्रयः । आध्यात्मिका दिदुःखानि निवारयति यो गुरुः
jñānavṛddhāstapovṛddhā vayovṛddhā iti trayaḥ / ādhyātmikā diduḥkhāni nivārayati yo guruḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वेदशास्त्रोपदेशेन तं पूर्वमभिवादयेत् । असावहमिति ब्रूयाद्दिजो वै ह्यभिवादने
vedaśāstropadeśena taṃ pūrvamabhivādayet / asāvahamiti brūyāddijo vai hyabhivādane
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नाभिवाद्याश्च विप्रेण क्षघत्रियाद्याः कथञ्चन । नास्तिकं भिन्नमर्यादं कृतन्घं ग्रामयाजकम्
nābhivādyāśca vipreṇa kṣaghatriyādyāḥ kathañcana / nāstikaṃ bhinnamaryādaṃ kṛtanghaṃ grāmayājakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्तेनं च कितवं चैव कदाचिन्नाभिवादयेत् । पाषण्डं पतितं व्रात्यं तथा नक्षघत्रजीविनम्
stenaṃ ca kitavaṃ caiva kadācinnābhivādayet / pāṣaṇḍaṃ patitaṃ vrātyaṃ tathā nakṣaghatrajīvinam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तथा पातकिनं चैव कदाचिन्नाभिवादयेत् । उन्मत्तं च शठं धूर्त्तं धावन्तमशुचिं तथा
tathā pātakinaṃ caiva kadācinnābhivādayet / unmattaṃ ca śaṭhaṃ dhūrttaṃ dhāvantamaśuciṃ tathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अभ्यक्तशिरसं चैव जपन्तं नाभिवादयेत् । विवादशीलिनं चञ्जं वमन्तं जलमध्यगम्
abhyaktaśirasaṃ caiva japantaṃ nābhivādayet / vivādaśīlinaṃ cañjaṃ vamantaṃ jalamadhyagam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भिक्षान्नधारिणं चैव शयानं नाभिवादयेत् । भर्तृन्घीं पुष्पिणीं जारां सूतिकां गर्भपातिनीम्
bhikṣānnadhāriṇaṃ caiva śayānaṃ nābhivādayet / bhartṛnghīṃ puṣpiṇīṃ jārāṃ sūtikāṃ garbhapātinīm
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कृतन्घीं च तथा चण्डीं कदाचिन्नाभिवादयेत् । सभायां यज्ञशालायां देवतायतनेष्वपि
kṛtanghīṃ ca tathā caṇḍīṃ kadācinnābhivādayet / sabhāyāṃ yajñaśālāyāṃ devatāyataneṣvapi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रत्येकं तु नमस्कारो हॄन्ति पुण्यं पुराकृतम् । श्राद्धं व्रतं तथा दानं देवताभ्यार्चनं तथा
pratyekaṃ tu namaskāro hṝnti puṇyaṃ purākṛtam / śrāddhaṃ vrataṃ tathā dānaṃ devatābhyārcanaṃ tathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यज्ञं च तर्पणं चैव कुर्वन्तं नाभिवादयेत् । कृते ऽभिवादने यस्तु न कुर्या त्प्रतिवादनम्
yajñaṃ ca tarpaṇaṃ caiva kurvantaṃ nābhivādayet / kṛte 'bhivādane yastu na kuryā tprativādanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नाभिवाद्यः स विज्ञेयो यया शूद्रस्तथैव सः । प्रक्षाल्य पादावाचम्य गुरोरभिमुखः सदा
nābhivādyaḥ sa vijñeyo yayā śūdrastathaiva saḥ / prakṣālya pādāvācamya gurorabhimukhaḥ sadā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्य पादौ च संगृह्य अधीयीत विचक्षणः । अष्टकासु चतुर्दश्यां प्रतिपत्पर्वणोस्तथा
tasya pādau ca saṃgṛhya adhīyīta vicakṣaṇaḥ / aṣṭakāsu caturdaśyāṃ pratipatparvaṇostathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
महाभरण्यां विप्रेद्रं श्रवणद्वादशीदिने । भाद्रपदापरपक्षे द्वितीयायां तथैव च
mahābharaṇyāṃ vipredraṃ śravaṇadvādaśīdine / bhādrapadāparapakṣe dvitīyāyāṃ tathaiva ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
माघस्य शुक्लसत्पम्यां नवम्यामाश्रिनस्य च । परिवेषं गते सूर्ये श्रोत्रिये गृहमागते
māghasya śuklasatpamyāṃ navamyāmāśrinasya ca / pariveṣaṃ gate sūrye śrotriye gṛhamāgate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बन्धिते ब्रह्मणे चैव प्रवृद्धकलहे तथा । संध्यायां गर्जिते मेघे ह्यकाले परिवर्षणे
bandhite brahmaṇe caiva pravṛddhakalahe tathā / saṃdhyāyāṃ garjite meghe hyakāle parivarṣaṇe
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उल्काशनिप्रपाते च तथा विप्रे ऽवमानिते । मन्वादिषु च देवर्षे युगादिषु चतुर्ष्वपि
ulkāśaniprapāte ca tathā vipre 'vamānite / manvādiṣu ca devarṣe yugādiṣu caturṣvapi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नाधीयीत द्विजः कश्चित्सर्वकर्मफलोत्सुकः । तृतीया प्राधवे शुक्ला भाद्रे कृष्णा त्रघयोदशी
nādhīyīta dvijaḥ kaścitsarvakarmaphalotsukaḥ / tṛtīyā prādhave śuklā bhādre kṛṣṇā traghayodaśī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कार्त्तिके नवमी शुद्धा माघे पञ्चदशी तिथिः । एता युगाद्याः कथिता दत्तस्याक्षयकारिकाः
kārttike navamī śuddhā māghe pañcadaśī tithiḥ / etā yugādyāḥ kathitā dattasyākṣayakārikāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मन्वादींश्च प्रवक्ष्यामि शृणुष्व सुसमाहितः । अक्षयुक्छुक्लनवमी कार्तिके द्वादशी सिता
manvādīṃśca pravakṣyāmi śṛṇuṣva susamāhitaḥ / akṣayukchuklanavamī kārtike dvādaśī sitā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तृतीया चैघत्रमासस्य तथा भाद्रपदस्य च । आषाढशुक्लदशमी सिता माघस्य सत्पमी
tṛtīyā caighatramāsasya tathā bhādrapadasya ca / āṣāḍhaśukladaśamī sitā māghasya satpamī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्रावणस्याष्टमी कृष्णा तथाषाढी च पूर्णमा । फआल्गुनस्य त्वमावास्या पौषस्यैकादशी सिता
śrāvaṇasyāṣṭamī kṛṣṇā tathāṣāḍhī ca pūrṇamā / phaālgunasya tvamāvāsyā pauṣasyaikādaśī sitā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कार्तिकी फआल्गुनी चैघत्रीं ज्यैष्ठी पञ्चदशी सिता । मन्वादयः समाख्याता दत्तस्याक्षयकारिकाः
kārtikī phaālgunī caighatrīṃ jyaiṣṭhī pañcadaśī sitā / manvādayaḥ samākhyātā dattasyākṣayakārikāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
द्विजैः श्रद्धं चकर्त्तव्यं मन्वादिषु युगादिषु । श्राद्धे निमन्त्रिते चैवग्रहणे चन्द्रसूर्ययोः
dvijaiḥ śraddhaṃ cakarttavyaṃ manvādiṣu yugādiṣu / śrāddhe nimantrite caivagrahaṇe candrasūryayoḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अयनद्वितये चैव तथा भूकंपने मुने । गलग्रहे दुर्द्दिने च नाधीयीत कदाचना
ayanadvitaye caiva tathā bhūkaṃpane mune / galagrahe durddine ca nādhīyīta kadācanā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवमादिषु सर्वेषु अनध्यायेषु नारद । अधीयतां सुमूढानांप्रजांप्रज्ञांयशः श्रियम्
evamādiṣu sarveṣu anadhyāyeṣu nārada / adhīyatāṃ sumūḍhānāṃprajāṃprajñāṃyaśaḥ śriyam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आयुष्यं बलमारोग्यं निकृन्तति यमः स्वयम् । अनध्याये तु यो ऽधीते तं विद्याद्व्रह्मघातकम्
āyuṣyaṃ balamārogyaṃ nikṛntati yamaḥ svayam / anadhyāye tu yo 'dhīte taṃ vidyādvrahmaghātakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न तं संभाषयेद्विप्रन तेन सह संवसेत् । कुण्डगोलकयोः केचिज्जडादीनां च नारद
na taṃ saṃbhāṣayedviprana tena saha saṃvaset / kuṇḍagolakayoḥ kecijjaḍādīnāṃ ca nārada
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वदन्ति चोपनयनं तत्पुत्रादिषु केचन । अनधीत्य तु यो वेदमन्यत्र कुरुते श्रमम्
vadanti copanayanaṃ tatputrādiṣu kecana / anadhītya tu yo vedamanyatra kurute śramam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शूद्रतुल्यः स विज्ञेयो नरकस्य प्रियो ऽतिथिः । अनधीतश्रुतिर्विप्र आचार प्रतिपद्यते
śūdratulyaḥ sa vijñeyo narakasya priyo 'tithiḥ / anadhītaśrutirvipra ācāra pratipadyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नाचारफलमान्पोति यथा शूद्रस्तथैव सः । नित्यं नैमित्तिकं काम्यं यच्चान्यत्कर्म वैदिकम्
nācāraphalamānpoti yathā śūdrastathaiva saḥ / nityaṃ naimittikaṃ kāmyaṃ yaccānyatkarma vaidikam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अनधीतस्य विप्रस्य सर्वं भवति निष्फलम् । शब्दब्रह्ममयो विष्णुर्वेदः साक्षाद्धारि स्मृकतः
anadhītasya viprasya sarvaṃ bhavati niṣphalam / śabdabrahmamayo viṣṇurvedaḥ sākṣāddhāri smṛkataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वेदाध्यायी ततो विप्रः सर्वान्कामानवान्पुयात्
vedādhyāyī tato vipraḥ sarvānkāmānavānpuyāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.