Library·Nārada Purāṇa·1·1.30
इति श्रीबृहन्नारदीयपुराणे पूर्वभागे प्रथमपादे तिथ्यादिनिर्णयो नाम एकोनत्रिंशो ऽध्यायः सनक उवाच प्रायश्चित्तविधिं वक्ष्ये शृणु नारद सांप्रतम् । प्रायश्चित्तविशुद्धात्मा सर्वकर्मफलं लभेत्
iti śrībṛhannāradīyapurāṇe pūrvabhāge prathamapāde tithyādinirṇayo nāma ekonatriṃśo 'dhyāyaḥ sanaka uvāca prāyaścittavidhiṃ vakṣye śṛṇu nārada sāṃpratam / prāyaścittaviśuddhātmā sarvakarmaphalaṃ labhet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रायश्चित्तविहीनैस्तु यत्कर्म क्रियते मुने । तत्सर्वं निष्फलं प्रोक्तं राक्षसैः परिसेवितम्
prāyaścittavihīnaistu yatkarma kriyate mune / tatsarvaṃ niṣphalaṃ proktaṃ rākṣasaiḥ parisevitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कामक्रोधविहीनैश्च धर्मशास्त्रविशारदैः । प्रष्टव्या ब्राह्मणा धर्मं सर्वधर्मफलेच्छुभिः
kāmakrodhavihīnaiśca dharmaśāstraviśāradaiḥ / praṣṭavyā brāhmaṇā dharmaṃ sarvadharmaphalecchubhiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रायश्चित्तानि चीर्णानि नारायणपराङ्मुखैः । न निष्पुनन्ति विप्रेन्द्र सुराभाण्डमिवापगाः
prāyaścittāni cīrṇāni nārāyaṇaparāṅmukhaiḥ / na niṣpunanti viprendra surābhāṇḍamivāpagāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ब्रह्महा च सुरापी च स्तेयी च गुरुतल्पगः । महापातकिननस्त्वेते तत्संसर्गी च पञ्चमः
brahmahā ca surāpī ca steyī ca gurutalpagaḥ / mahāpātakinanastvete tatsaṃsargī ca pañcamaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यस्तु संवत्सरं ह्यतैः शयनासनभोजनैः । संवसेत्सह तं विद्यात्पतितं सर्वकर्मसु
yastu saṃvatsaraṃ hyataiḥ śayanāsanabhojanaiḥ / saṃvasetsaha taṃ vidyātpatitaṃ sarvakarmasu
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अज्ञानाद्वाह्मणं हत्वा चीरवासा जटी भवेत् । स्वेनैव हतविप्रस्य कपालमपि धारयेत्
ajñānādvāhmaṇaṃ hatvā cīravāsā jaṭī bhavet / svenaiva hataviprasya kapālamapi dhārayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तदभावे मुनिश्रष्ट कपालं वान्यमेव वा । तद्द्रव्यं ध्वजदण्डे तु धृत्वा वनचरो भवेत्
tadabhāve muniśraṣṭa kapālaṃ vānyameva vā / taddravyaṃ dhvajadaṇḍe tu dhṛtvā vanacaro bhavet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वन्याहारो वसेतत्र वारमेकं मिताशनः । सम्यक्संध्यामुपासीत त्रिकालं स्नानमाचरेत्
vanyāhāro vasetatra vāramekaṃ mitāśanaḥ / samyaksaṃdhyāmupāsīta trikālaṃ snānamācaret
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अध्ययनाध्यापनादून्वर्जयेत्संस्मरेद्धरिम् । ब्रह्मचारी भवेन्नित्यं गन्धमाल्यादि वर्जयेत्
adhyayanādhyāpanādūnvarjayetsaṃsmareddharim / brahmacārī bhavennityaṃ gandhamālyādi varjayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तीर्थान्यनुवसेच्चैव पुण्याश्चावाश्रमांस्तथा । यदि वन्यैर्न जीवेत ग्रामे भिक्षां समाचरेत्
tīrthānyanuvaseccaiva puṇyāścāvāśramāṃstathā / yadi vanyairna jīveta grāme bhikṣāṃ samācaret
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
द्वादशाब्दं व्रतं कुर्यादेवं हरिपरायणः । ब्रह्महा शुद्धिमान्पोति कर्मार्हश्चैव जायते
dvādaśābdaṃ vrataṃ kuryādevaṃ hariparāyaṇaḥ / brahmahā śuddhimānpoti karmārhaścaiva jāyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
व्रतमध्ये मृगैर्वापि रोगैर्वापि निषूदितः । गोनिमित्तं द्विजार्थं वा प्राणान्वापि परित्यजेत्
vratamadhye mṛgairvāpi rogairvāpi niṣūditaḥ / gonimittaṃ dvijārthaṃ vā prāṇānvāpi parityajet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यद्वा दद्याद्द्विजेन्द्राणां गवामयुतमुत्तसम् । एतेष्वन्यतमं कृत्वा ब्रह्महा शुद्धिमान्पुयात्
yadvā dadyāddvijendrāṇāṃ gavāmayutamuttasam / eteṣvanyatamaṃ kṛtvā brahmahā śuddhimānpuyāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दीक्षितं क्षत्रियं हत्वा चरेद्धि ब्रह्महव्रतम् । अग्निप्रवेशनं वापि मरुत्प्रपतनं तथा
dīkṣitaṃ kṣatriyaṃ hatvā careddhi brahmahavratam / agnipraveśanaṃ vāpi marutprapatanaṃ tathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दीक्षीतं ब्राह्मणं हत्वा द्विगुणं व्रतमाचरेत् । आचार्यादिवधे चैव व्रतमुक्तं चतुर्गुणम्
dīkṣītaṃ brāhmaṇaṃ hatvā dviguṇaṃ vratamācaret / ācāryādivadhe caiva vratamuktaṃ caturguṇam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
द्विगुणं क्षत्रियस्योक्तं त्रिगुणं तु विशः स्मृतम् । ब्राह्मणं हॄन्ति यः शूद्रस्तं मुशल्यं विर्दुर्बुधाः
dviguṇaṃ kṣatriyasyoktaṃ triguṇaṃ tu viśaḥ smṛtam / brāhmaṇaṃ hṝnti yaḥ śūdrastaṃ muśalyaṃ virdurbudhāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
राज्ञैव शिक्षा कर्तव्या इति शास्तेषु निश्चयः । ब्राह्मणीनां वधे त्वर्द्धं पादः स्यात्कन्यकावधे
rājñaiva śikṣā kartavyā iti śāsteṣu niścayaḥ / brāhmaṇīnāṃ vadhe tvarddhaṃ pādaḥ syātkanyakāvadhe
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हत्वा त्वनुपनीतांश्च तथा पादव्रतं चरेत् । हत्वा तु क्षत्रियं विप्रः षडब्दं कुच्छ्रमाचरेत्
hatvā tvanupanītāṃśca tathā pādavrataṃ caret / hatvā tu kṣatriyaṃ vipraḥ ṣaḍabdaṃ kucchramācaret
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
संवत्सरं त्रयं वेश्यं शूर्द्रं हत्वा तु वत्सरम् । दीक्षितस्य स्त्रियं हत्वा ब्राह्मणी चाष्टवत्सरान्
saṃvatsaraṃ trayaṃ veśyaṃ śūrdraṃ hatvā tu vatsaram / dīkṣitasya striyaṃ hatvā brāhmaṇī cāṣṭavatsarān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ब्रह्महत्याव्रतं कृत्वा शुद्धो भवति निश्चितम् । प्रावश्चित्तं विधानं तु सर्वत्र मुनिसत्तम
brahmahatyāvrataṃ kṛtvā śuddho bhavati niścitam / prāvaścittaṃ vidhānaṃ tu sarvatra munisattama
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वृद्धातुरस्त्रीबालानामर्द्धमुक्तं मनीषिभिः । गौडी पैष्टी च माध्वी च विज्ञेया त्रिविधा सुरा
vṛddhāturastrībālānāmarddhamuktaṃ manīṣibhiḥ / gauḍī paiṣṭī ca mādhvī ca vijñeyā trividhā surā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चातुर्वर्ण्यारपेया स्यात्तथा स्त्रीभिश्च नारद । क्षीरं घृतं वा गोमूत्रमेतेष्वन्यतमं मुने
cāturvarṇyārapeyā syāttathā strībhiśca nārada / kṣīraṃ ghṛtaṃ vā gomūtrameteṣvanyatamaṃ mune
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्नात्वर्द्रवासा नियतो नारायणमनुस्मरन् । पक्वायसनिभं कृत्वा पिबेज्चैवोदकं ततः
snātvardravāsā niyato nārāyaṇamanusmaran / pakvāyasanibhaṃ kṛtvā pibejcaivodakaṃ tataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्तु लौहेन पात्रेण ह्यायसेनाथवा पिबेत् । ताम्रेण वाथं पात्रेण तत्पीत्वा मरणं व्रजेत्
tattu lauhena pātreṇa hyāyasenāthavā pibet / tāmreṇa vāthaṃ pātreṇa tatpītvā maraṇaṃ vrajet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सुरापी शुद्धिमान्पोति नान्यथा शुद्धिरिष्यते । अज्ञानादात्मबुद्द्या तु सुरां पीत्वा द्विजश्चरेत्
surāpī śuddhimānpoti nānyathā śuddhiriṣyate / ajñānādātmabuddyā tu surāṃ pītvā dvijaścaret
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ब्रह्महत्याव्रतं सम्यक्तच्चिह्नपरिवर्जितः । यदि रोगानिवृत्त्यर्थमौषधार्थं सुरां पिबेत्
brahmahatyāvrataṃ samyaktaccihnaparivarjitaḥ / yadi rogānivṛttyarthamauṣadhārthaṃ surāṃ pibet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्योपनयनं भूयस्तथा चान्द्रायणद्वयम् । सुरासंस्पृष्टपात्रं तु सुराभाण्डोदकं तथा
tasyopanayanaṃ bhūyastathā cāndrāyaṇadvayam / surāsaṃspṛṣṭapātraṃ tu surābhāṇḍodakaṃ tathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सुरापानसमं प्राहुस्तथा चन्द्रस्य भक्षणम् । तालं च पानसं चैव द्राक्षं खार्जूरसंभवम्
surāpānasamaṃ prāhustathā candrasya bhakṣaṇam / tālaṃ ca pānasaṃ caiva drākṣaṃ khārjūrasaṃbhavam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
माधुक शैलमारिष्टं मैरेयं नालिकेरजम् । गौडी माध्वी सुरा मद्यमेवमेकादश स्मृताः
mādhuka śailamāriṣṭaṃ maireyaṃ nālikerajam / gauḍī mādhvī surā madyamevamekādaśa smṛtāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एतेष्वन्यतमं विप्रो न पिबेद्वै कदाचन । एतेष्वन्यतमं यस्तु पिवेदज्ञानतो द्विजः
eteṣvanyatamaṃ vipro na pibedvai kadācana / eteṣvanyatamaṃ yastu pivedajñānato dvijaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्योपनयनं भूयस्तत्पकृच्छ्रं चरेत्तथा । समक्षं वा परोक्षं वा बलाच्चौयण वा तथा
tasyopanayanaṃ bhūyastatpakṛcchraṃ carettathā / samakṣaṃ vā parokṣaṃ vā balāccauyaṇa vā tathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
परस्वानामुपादानं स्तेयमित्युच्यते बुधैः । सुवर्णस्य प्रमाणं तु मन्वाद्यैः परिभाषितम्
parasvānāmupādānaṃ steyamityucyate budhaiḥ / suvarṇasya pramāṇaṃ tu manvādyaiḥ paribhāṣitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वक्ष्ये शृणुष्व विप्रेन्द्र प्रायश्चजितोक्तिसाधनम् । गवाक्षागतमार्तण्डरश्मिमध्ये प्रदृश्यते
vakṣye śṛṇuṣva viprendra prāyaścajitoktisādhanam / gavākṣāgatamārtaṇḍaraśmimadhye pradṛśyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्रसरेणुप्रमाणं तु रज इत्युच्यते बुधैः । त्रसरेण्वष्टकं निष्कस्तत्रयं राजसर्षपः
trasareṇupramāṇaṃ tu raja ityucyate budhaiḥ / trasareṇvaṣṭakaṃ niṣkastatrayaṃ rājasarṣapaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मौरसर्षपस्तर्त्रयं स्यात्तत्षट्कं यव उच्यते । यवत्रयं कृष्णलः स्यान्माषस्तत्पञ्चकं स्मृतः
maurasarṣapastartrayaṃ syāttatṣaṭkaṃ yava ucyate / yavatrayaṃ kṛṣṇalaḥ syānmāṣastatpañcakaṃ smṛtaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
माषषोडषमानं स्यात्सुवर्णमिति नारद । हत्वा ब्रह्मस्वमज्ञानाद्द्वादशांब्दं तु पूर्ववत्
māṣaṣoḍaṣamānaṃ syātsuvarṇamiti nārada / hatvā brahmasvamajñānāddvādaśāṃbdaṃ tu pūrvavat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कपालध्वजहीनं तु ब्रह्महत्याव्रतं चरेत् । गुरुणां यज्ञकतॄणां धार्मिष्टानां तथैव च
kapāladhvajahīnaṃ tu brahmahatyāvrataṃ caret / guruṇāṃ yajñakatṝṇāṃ dhārmiṣṭānāṃ tathaiva ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्रोत्रियाणां द्विजानां तु हृत्वा हेमैवमाचरेत् । कृतानुतापो देहे च संपूर्णे लेपयेद् धृतम्
śrotriyāṇāṃ dvijānāṃ tu hṛtvā hemaivamācaret / kṛtānutāpo dehe ca saṃpūrṇe lepayed dhṛtam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
करीषच्छादितो दग्धः स्तेयपापाद्विमुच्यते । ब्रह्मस्वं क्षत्रियो हृत्वा पश्चात्तापमवाप्य च
karīṣacchādito dagdhaḥ steyapāpādvimucyate / brahmasvaṃ kṣatriyo hṛtvā paścāttāpamavāpya ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुनर्ददाति तत्रैव तद्विधानं शृणुष्व मे । तत्र सांतपनं कृत्वा द्वादशाहोपवासतः
punardadāti tatraiva tadvidhānaṃ śṛṇuṣva me / tatra sāṃtapanaṃ kṛtvā dvādaśāhopavāsataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शुद्धिमाप्नोति देवर्षे ह्यन्यथा पतितो भवेत् । रन्तासनमनुष्यस्त्रीधेनुभूम्यादिकेषु च
śuddhimāpnoti devarṣe hyanyathā patito bhavet / rantāsanamanuṣyastrīdhenubhūmyādikeṣu ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सुवर्णसहृशेष्वेषु प्रायश्चितार्द्धमुच्यते । त्रसरेणुसमं हेम हृत्वा कुर्यात्समाहितः
suvarṇasahṛśeṣveṣu prāyaścitārddhamucyate / trasareṇusamaṃ hema hṛtvā kuryātsamāhitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्राणायामद्वयं सम्यक् तेन शुद्धच्चति मानवः । प्राणायामत्रयं कुर्याद्धृत्वा निष्कप्रमाणकम्
prāṇāyāmadvayaṃ samyak tena śuddhaccati mānavaḥ / prāṇāyāmatrayaṃ kuryāddhṛtvā niṣkapramāṇakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्राणायामाश्च चत्वारो राजसर्ष पमात्रके । गौरसर्षपमानं तु हृत्वा हेम विचक्षणः
prāṇāyāmāśca catvāro rājasarṣa pamātrake / gaurasarṣapamānaṃ tu hṛtvā hema vicakṣaṇaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्नात्वा च विधिवज्जप्याद्गायत्र्यष्टसहस्रकम् । यवमात्रसुवर्णस्य स्तेयाच्छुद्धो भवेद्दिजः
snātvā ca vidhivajjapyādgāyatryaṣṭasahasrakam / yavamātrasuvarṇasya steyācchuddho bhaveddijaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आसायं प्रातरारभ्य जप्त्वा वै वेदमातरम् । हेम कृष्णलमात्रं तु हृत्वा सांतपनं चरेत्
āsāyaṃ prātarārabhya japtvā vai vedamātaram / hema kṛṣṇalamātraṃ tu hṛtvā sāṃtapanaṃ caret
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
माषप्रमाणे हेम्नस्तु प्रायश्चित्तं निगद्यते । गोमूत्रपक्वयवभुग्वर्षेणैकेन शुद्ध्यति
māṣapramāṇe hemnastu prāyaścittaṃ nigadyate / gomūtrapakvayavabhugvarṣeṇaikena śuddhyati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
संपूर्णस्य सुवर्णस्य स्तेयं कृत्वा मुनीश्वर । ब्रह्महत्याव्रतं कुर्याद्द्वादशाब्दं समाहितः
saṃpūrṇasya suvarṇasya steyaṃ kṛtvā munīśvara / brahmahatyāvrataṃ kuryāddvādaśābdaṃ samāhitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सुवर्णमानान्न्यूने तु रजतस्तेयकर्मणि । कुर्यात्सांतपनं सम्यगन्यथा पतितो भवेत्
suvarṇamānānnyūne tu rajatasteyakarmaṇi / kuryātsāṃtapanaṃ samyaganyathā patito bhavet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दशनिष्कान्तपर्यन्तमूर्द्धूं निष्कचतुष्टयात् । हत्वा च रजतं विद्वान्कुर्याच्चान्द्रायणं मुने
daśaniṣkāntaparyantamūrddhūṃ niṣkacatuṣṭayāt / hatvā ca rajataṃ vidvānkuryāccāndrāyaṇaṃ mune
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दशादिशतिष्कान्तं यः स्तेयी रजतस्य तु । चान्द्रायणद्वयं तस्य प्रोक्तं पापविशोधकम्
daśādiśatiṣkāntaṃ yaḥ steyī rajatasya tu / cāndrāyaṇadvayaṃ tasya proktaṃ pāpaviśodhakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शतादूर्द्धूं सहस्रान्तं प्रोक्तं चान्द्रायणत्रयम् । सहस्रादधिकस्तेये ब्रह्महत्याव्रतं चरेत्
śatādūrddhūṃ sahasrāntaṃ proktaṃ cāndrāyaṇatrayam / sahasrādadhikasteye brahmahatyāvrataṃ caret
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कांस्यपित्तलमुख्येषु ह्ययस्कान्ते तथैव च । सहस्रनिष्कमाने तु पराकं परिकीर्तितम्
kāṃsyapittalamukhyeṣu hyayaskānte tathaiva ca / sahasraniṣkamāne tu parākaṃ parikīrtitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रायश्चित्तं तु रन्तानां स्तेये राजतवत्स्मृतम् । गुरुतल्पगतानां च प्रायश्चित्तमुदीर्यते
prāyaścittaṃ tu rantānāṃ steye rājatavatsmṛtam / gurutalpagatānāṃ ca prāyaścittamudīryate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अज्ञानान्मातरं गत्वा तत्सपत्नीमथापि वा । स्वयमेव स्वमुष्कं तु च्छिन्द्यात्पापमुदीरयन्
ajñānānmātaraṃ gatvā tatsapatnīmathāpi vā / svayameva svamuṣkaṃ tu cchindyātpāpamudīrayan
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हस्ते गृहीत्वा मुष्कं तु गच्छन्द्वै नैऋतीं दिशम् । गच्छन्मार्गै सुखं दुःखं न कदाचिद्विचारयेत्
haste gṛhītvā muṣkaṃ tu gacchandvai naiṛtīṃ diśam / gacchanmārgai sukhaṃ duḥkhaṃ na kadācidvicārayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अपश्यन्गच्छतो गच्छेत्पाणान्तं यः स शुद्ध्यति । मरुत्प्रपतनं वापि कुर्यात्पापमुदाहरन्
apaśyangacchato gacchetpāṇāntaṃ yaḥ sa śuddhyati / marutprapatanaṃ vāpi kuryātpāpamudāharan
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्ववर्णोत्तमवर्णस्त्रीगमने त्वविचारतः । ब्राह्महत्याव्रतं कुर्याद्वादशाब्दं समाहितः
svavarṇottamavarṇastrīgamane tvavicārataḥ / brāhmahatyāvrataṃ kuryādvādaśābdaṃ samāhitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अमत्याभ्यासतो गच्छेत्सवर्णां चोत्तमां तथा । कारीषवह्निना दग्धः शुद्धिं याति द्विजोत्तम
amatyābhyāsato gacchetsavarṇāṃ cottamāṃ tathā / kārīṣavahninā dagdhaḥ śuddhiṃ yāti dvijottama
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रेतःसेकात्पूर्वमेव निवृत्तो यदि मातरि । ब्रह्महत्याव्रतं कुर्याद्रेतः सेके ऽग्निदाहनम्
retaḥsekātpūrvameva nivṛtto yadi mātari / brahmahatyāvrataṃ kuryādretaḥ seke 'gnidāhanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सवर्णोत्तमवर्णासु निवृत्तो वीर्यसेचनात् । ब्रह्महत्याव्रतं कुर्यान्नवाब्दान्विष्णुतत्परः
savarṇottamavarṇāsu nivṛtto vīryasecanāt / brahmahatyāvrataṃ kuryānnavābdānviṣṇutatparaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वैश्यायां पितृपत्न्यां तु षडब्दं व्रतमाचरेत् । गत्वा शूद्वां गुरोर्भार्यां त्रिवर्षं व्रतमाचरेत्
vaiśyāyāṃ pitṛpatnyāṃ tu ṣaḍabdaṃ vratamācaret / gatvā śūdvāṃ gurorbhāryāṃ trivarṣaṃ vratamācaret
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मातृष्वसारं च पितृष्वसारमाचार्यभार्यां श्वशुरस्य पत्नीम् । पितृव्यभार्यामथ मातुलानीं पुत्रीं च गच्छेद्यदि काममुग्धः
mātṛṣvasāraṃ ca pitṛṣvasāramācāryabhāryāṃ śvaśurasya patnīm / pitṛvyabhāryāmatha mātulānīṃ putrīṃ ca gacchedyadi kāmamugdhaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दिनद्वये ब्रह्महत्याव्रतं कुर्याद्यथाविधि । एकस्मिन्नेव दिवसे बहुवारं त्रिवार्षिकम्
dinadvaye brahmahatyāvrataṃ kuryādyathāvidhi / ekasminneva divase bahuvāraṃ trivārṣikam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एकवारं गते ह्यब्दंव्रतं कृत्वा विशुद्ध्यति । दिनत्रये गते वह्निदग्धः शुध्येत नान्यथा
ekavāraṃ gate hyabdaṃvrataṃ kṛtvā viśuddhyati / dinatraye gate vahnidagdhaḥ śudhyeta nānyathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चाञ्जालीं पुष्कसीं चैव स्नुषां च भगिनीं तथा । मित्रस्त्रियं शिष्यपत्नीं यस्तु वै कामतो व्रजेत्
cāñjālīṃ puṣkasīṃ caiva snuṣāṃ ca bhaginīṃ tathā / mitrastriyaṃ śiṣyapatnīṃ yastu vai kāmato vrajet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ब्रह्महत्याव्रतं कुर्यात्स षडब्दं मुनीश्वर । अकामतो व्रजेद्यस्तु सो ऽब्दकृच्छ्रं समाचरेत्
brahmahatyāvrataṃ kuryātsa ṣaḍabdaṃ munīśvara / akāmato vrajedyastu so 'bdakṛcchraṃ samācaret
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
महापातकिसंसर्गे प्रायश्चित्तं निगद्यते । प्रायश्चित्तविशुद्धात्मा सर्वकर्मफलं लभेत्
mahāpātakisaṃsarge prāyaścittaṃ nigadyate / prāyaścittaviśuddhātmā sarvakarmaphalaṃ labhet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यस्य येन भवेत्संगो ब्रह्महान्दिचतुर्ष्वपि । तत्तद्व्रतं स निव्रर्त्य शुद्धिमान्पोत्यसंशयम्
yasya yena bhavetsaṃgo brahmahāndicaturṣvapi / tattadvrataṃ sa nivrartya śuddhimānpotyasaṃśayam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अज्ञानात्पञ्चरात्रं तु संगमेभिः करोतियः । कायकृच्छ्रं चरेत्सम्यगन्यथा पतितो भवेत्
ajñānātpañcarātraṃ tu saṃgamebhiḥ karotiyaḥ / kāyakṛcchraṃ caretsamyaganyathā patito bhavet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
द्वादशाहेतु संसर्गे महासांतपनं स्मृतम् । संगङ्कृत्वार्द्धमासं तु द्वादशाहमुपावसेत्
dvādaśāhetu saṃsarge mahāsāṃtapanaṃ smṛtam / saṃgaṅkṛtvārddhamāsaṃ tu dvādaśāhamupāvaset
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पराको माससंसर्गे चान्द्रमासत्रयेस्मृतम् । कृत्वा संगं तु षण्मासं चरेच्चान्द्रायणद्वयम्
parāko māsasaṃsarge cāndramāsatrayesmṛtam / kṛtvā saṃgaṃ tu ṣaṇmāsaṃ careccāndrāyaṇadvayam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
किञ्चिन्न्यूनाब्दसंगे तु षण्मासव्रतमाचरेत् । एतच्च त्रिगुणं प्रोक्तं ज्ञानात्संगे यथाक्रमम्
kiñcinnyūnābdasaṃge tu ṣaṇmāsavratamācaret / etacca triguṇaṃ proktaṃ jñānātsaṃge yathākramam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मण्डूकं नकुलं काकं वराहं मूषकं तथा । मार्जाराजाविकं श्वानं हत्वा कुक्कुटकं तथा
maṇḍūkaṃ nakulaṃ kākaṃ varāhaṃ mūṣakaṃ tathā / mārjārājāvikaṃ śvānaṃ hatvā kukkuṭakaṃ tathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कृच्छ्रार्द्धमाचरेद्विप्रो ऽतिकृच्छ्रं चाश्वह चरेत् । जत्पकृच्छ्रं करिवधे पराकं गोवधे स्मृतम्
kṛcchrārddhamācaredvipro 'tikṛcchraṃ cāśvaha caret / jatpakṛcchraṃ karivadhe parākaṃ govadhe smṛtam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कामतो गोवधे नैव शुद्धिर्द्दष्टा मनीषिभिः । पानशय्यासनाद्येषु पुष्पमूलफलेषु च
kāmato govadhe naiva śuddhirddaṣṭā manīṣibhiḥ / pānaśayyāsanādyeṣu puṣpamūlaphaleṣu ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भक्ष्यभोज्यापहारेषु पञ्चगव्यविशोधनम् । शुष्ककाष्टतृणानां च द्रुमाणां च गुडस्य च
bhakṣyabhojyāpahāreṣu pañcagavyaviśodhanam / śuṣkakāṣṭatṛṇānāṃ ca drumāṇāṃ ca guḍasya ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चर्मवस्त्रामिषाणां च त्रिरात्रं स्यादभोजनम् । टिट्टिभं चक्रवाकं च हंसं कारण्डवं तथा
carmavastrāmiṣāṇāṃ ca trirātraṃ syādabhojanam / ṭiṭṭibhaṃ cakravākaṃ ca haṃsaṃ kāraṇḍavaṃ tathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उलूकं सारसं चैव पकोतं जलपादकम् । शुकं चाषं बलाकं च शिशुमारं च कच्छपम्
ulūkaṃ sārasaṃ caiva pakotaṃ jalapādakam / śukaṃ cāṣaṃ balākaṃ ca śiśumāraṃ ca kacchapam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एतेष्वन्यतमं हत्वा द्वादशाहमभोजनम् । प्राजापत्यव्रतं कुर्याद्रेतोविण्मूत्रभोजने
eteṣvanyatamaṃ hatvā dvādaśāhamabhojanam / prājāpatyavrataṃ kuryādretoviṇmūtrabhojane
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चान्द्रायणत्रयं प्रोक्तं शूद्रोच्छिष्टस्य भोजने । रजस्वलां च चाण्डालं महापातकिनं तथा
cāndrāyaṇatrayaṃ proktaṃ śūdrocchiṣṭasya bhojane / rajasvalāṃ ca cāṇḍālaṃ mahāpātakinaṃ tathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सूतिकां पतितं चैव उच्छिष्टं रजकादिकम् । स्पृष्ट्वा सचैलं स्नायीत घृतं संप्राशेयत्तथा
sūtikāṃ patitaṃ caiva ucchiṣṭaṃ rajakādikam / spṛṣṭvā sacailaṃ snāyīta ghṛtaṃ saṃprāśeyattathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गायत्रीं च विशुद्धात्मा जपेदष्टशतं द्विज । एतेष्वन्यतमं स्पृष्ट्वा अज्ञानाधद्यदि भोजने
gāyatrīṃ ca viśuddhātmā japedaṣṭaśataṃ dvija / eteṣvanyatamaṃ spṛṣṭvā ajñānādhadyadi bhojane
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्रिरात्रो पोषणाच्छुद्ध्ये त्पञ्चगव्याशनाद्विज । स्नानदानजपादौ च भोजनादौ च नारद
trirātro poṣaṇācchuddhye tpañcagavyāśanādvija / snānadānajapādau ca bhojanādau ca nārada
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एषामन्यतमस्यापि शब्दं यः शृणुयाद्वदेत् । उद्वमेद्धुक्तमंन्नतत्स्त्रात्वा चोपवसेत्तथा
eṣāmanyatamasyāpi śabdaṃ yaḥ śṛṇuyādvadet / udvameddhuktamaṃnnatatstrātvā copavasettathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
द्वितीये ऽह्नि घृतं प्राश्य शुद्धिमान्पोति नारद । व्रतादिमध्ये यद्येषा शृणुयाद्धूनिमप्युत
dvitīye 'hni ghṛtaṃ prāśya śuddhimānpoti nārada / vratādimadhye yadyeṣā śṛṇuyāddhūnimapyuta
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अष्टोत्तरसहस्रं तु जपेद्रै वेदमातरम् । पापानामधिकं पापं द्विजदैवतनिन्दनम्
aṣṭottarasahasraṃ tu japedrai vedamātaram / pāpānāmadhikaṃ pāpaṃ dvijadaivatanindanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न दृष्ट्वा निष्कृतिस्तस्य सर्वशास्त्रेषु नारद । महापातकतुल्यानि यानि प्रोक्तानि सूरिभिः
na dṛṣṭvā niṣkṛtistasya sarvaśāstreṣu nārada / mahāpātakatulyāni yāni proktāni sūribhiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रायश्चित्तं तु तेषां च कुर्यादेवं यथाविधि । प्रायश्चित्तानि यः कुर्यान्नारायणपरायणः
prāyaścittaṃ tu teṣāṃ ca kuryādevaṃ yathāvidhi / prāyaścittāni yaḥ kuryānnārāyaṇaparāyaṇaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्य पापानि नश्यन्तिह्यन्यथा पतितो भवेत् । यस्तु रागादिनिर्मुक्तो ह्यनुतापसमन्वितः
tasya pāpāni naśyantihyanyathā patito bhavet / yastu rāgādinirmukto hyanutāpasamanvitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वभूतययायुक्तो विष्णुस्मरणतत्परः । महापातकयुक्तो वा युक्तो वा सर्वपातकैः
sarvabhūtayayāyukto viṣṇusmaraṇatatparaḥ / mahāpātakayukto vā yukto vā sarvapātakaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विमुक्त एव पापेभ्यो ज्ञेयो विष्णुपरो यतः । नारायणमनान्द्यन्तं विश्वाकारमनामयम्
vimukta eva pāpebhyo jñeyo viṣṇuparo yataḥ / nārāyaṇamanāndyantaṃ viśvākāramanāmayam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यस्तु संस्मरते मर्त्यः स मुक्तः पापकोटिभिः । स्मृतो वा पूजितो वापि ध्यातः प्रणमितो ऽपि वा
yastu saṃsmarate martyaḥ sa muktaḥ pāpakoṭibhiḥ / smṛto vā pūjito vāpi dhyātaḥ praṇamito 'pi vā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नाशयत्येव पापानि विष्णुर्हृद्गमनः सताम् । संपर्काद्यदि वा मोहाद्यस्तु पूजयते हरिम्
nāśayatyeva pāpāni viṣṇurhṛdgamanaḥ satām / saṃparkādyadi vā mohādyastu pūjayate harim
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वपापविनिर्मुक्तः स प्रयाति हरेः पदम् । सकृत्संस्मरणाद्विष्णोर्नश्यन्ति क्लेशसंचयाः
sarvapāpavinirmuktaḥ sa prayāti hareḥ padam / sakṛtsaṃsmaraṇādviṣṇornaśyanti kleśasaṃcayāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्वर्गादिभोगप्रात्पिस्तु तस्य विप्रानुमीयते । मानुषं दुर्लभं जन्म प्राप्यते यैर्मुनीश्वर
svargādibhogaprātpistu tasya viprānumīyate / mānuṣaṃ durlabhaṃ janma prāpyate yairmunīśvara
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्रापि हरिभक्तिस्तु दुर्लभा परिकीर्त्तिता । तस्मात्तडिल्लतालोलं मानुष्यं प्राप्य दुर्लभम्
tatrāpi haribhaktistu durlabhā parikīrttitā / tasmāttaḍillatālolaṃ mānuṣyaṃ prāpya durlabham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हरिं संपूजयेद्भक्त्या पशुपाशविमोचनम् । सर्वे ऽन्तराया नश्यन्ति मनःशुद्धिश्च जायते
hariṃ saṃpūjayedbhaktyā paśupāśavimocanam / sarve 'ntarāyā naśyanti manaḥśuddhiśca jāyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
परं मोक्षं लभेश्चैव पूजिते तु जनार्दने । धर्मार्थकामोक्षाख्याः पुरुषार्थाः सनातनाः
paraṃ mokṣaṃ labheścaiva pūjite tu janārdane / dharmārthakāmokṣākhyāḥ puruṣārthāḥ sanātanāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हरिपूजापराणां तु सिध्यन्ति नात्र संशयः । पुत्रदारगृहक्षेत्रधनधान्याभिधावतीम्
haripūjāparāṇāṃ tu sidhyanti nātra saṃśayaḥ / putradāragṛhakṣetradhanadhānyābhidhāvatīm
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
लब्ध्वेमां मानुषीं वृत्तिं रेरे दर्पं तु मा कृथाः । संत्यज्य कामं क्रोधं च लोभं मोहं मदं तथा
labdhvemāṃ mānuṣīṃ vṛttiṃ rere darpaṃ tu mā kṛthāḥ / saṃtyajya kāmaṃ krodhaṃ ca lobhaṃ mohaṃ madaṃ tathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
परापवादं निन्दां च भजध्वं भक्तितो हरिम् । व्यापारान्सकलांस्त्क्त्वा पूजयध्वं जनार्दनम्
parāpavādaṃ nindāṃ ca bhajadhvaṃ bhaktito harim / vyāpārānsakalāṃstktvā pūjayadhvaṃ janārdanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
निकटा एव दृश्यन्ते कृतान्तनगरद्रुमाः । यावन्नायाति मरणं यावन्नायाति वै जरा
nikaṭā eva dṛśyante kṛtāntanagaradrumāḥ / yāvannāyāti maraṇaṃ yāvannāyāti vai jarā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यावन्नेन्द्रियवैकल्यं तावदेवाचर्येद्धरिम् । धीमान्नकुर्याद्विश्वासं शरीरे ऽस्मिन्विनश्वरे
yāvannendriyavaikalyaṃ tāvadevācaryeddharim / dhīmānnakuryādviśvāsaṃ śarīre 'sminvinaśvare
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नित्यं सन्निहितो मृत्युः संपदत्यन्तचञ्चला । आसन्नमरणो देहस्तस्माद्दर्प्पं विमुचत
nityaṃ sannihito mṛtyuḥ saṃpadatyantacañcalā / āsannamaraṇo dehastasmāddarppaṃ vimucata
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
संयोगा विप्रयोगान्ताः सर्वं च घक्षणभङ्गुरम् । एतज्ज्ञात्वा महाभाग पूजयस्व जनार्दनम्
saṃyogā viprayogāntāḥ sarvaṃ ca ghakṣaṇabhaṅguram / etajjñātvā mahābhāga pūjayasva janārdanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आशया व्यथते चैव मोक्षस्त्वत्यन्तदुर्लभः । भक्त्या यजति यो विष्णुं महापातकवानपि
āśayā vyathate caiva mokṣastvatyantadurlabhaḥ / bhaktyā yajati yo viṣṇuṃ mahāpātakavānapi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सो ऽपि याति परं स्थानं यत्रघ गत्वा न शोचति । सर्वतीर्थानि यज्ञाश्च सांगा वेदाश्च सत्तम
so 'pi yāti paraṃ sthānaṃ yatragha gatvā na śocati / sarvatīrthāni yajñāśca sāṃgā vedāśca sattama
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नारायणार्चनस्यैते कलां नार्हन्ति षोडशीम् । किं वै वेदैर्मखैः शास्त्रैः किंवा तीर्थनिषेवणैः
nārāyaṇārcanasyaite kalāṃ nārhanti ṣoḍaśīm / kiṃ vai vedairmakhaiḥ śāstraiḥ kiṃvā tīrthaniṣevaṇaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विष्णुभक्तिविहीनानां किं तपोभिर्व्रतैरपि
viṣṇubhaktivihīnānāṃ kiṃ tapobhirvratairapi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यजन्ति ये विष्णुमनन्तमृर्तिं निरीक्ष्य चाकारगतं वरेण्यम् । वेदान्तवेद्यं भवरोगवैद्यं ते यान्ति मर्त्याः पदमच्युतस्य
yajanti ye viṣṇumanantamṛrtiṃ nirīkṣya cākāragataṃ vareṇyam / vedāntavedyaṃ bhavarogavaidyaṃ te yānti martyāḥ padamacyutasya
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अनादिमात्मानमनन्तशक्तिमाधारभूतं जगतः सुरेड्यम् । ज्योतिः स्वरुपं परमच्युताख्यं स्मृत्वा समभ्येति नरः सखायम्
anādimātmānamanantaśaktimādhārabhūtaṃ jagataḥ sureḍyam / jyotiḥ svarupaṃ paramacyutākhyaṃ smṛtvā samabhyeti naraḥ sakhāyam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.