Library·Nārada Purāṇa·1·1.4
इति श्रीबृहन्नारदीयपुराणे पूर्वभागे प्रथमपादे सृष्टिभरतखण्डप्राशस्त्यभूगोलानां वर्णनं नाम तृतीयो ऽध्यायः सनक उवाच श्रद्धापूर्वाः सर्वधर्मा मनोरथफलप्रदाः । श्रद्धयासाध्यते सर्वं श्रद्धया तुष्यते हरिः
iti śrībṛhannāradīyapurāṇe pūrvabhāge prathamapāde sṛṣṭibharatakhaṇḍaprāśastyabhūgolānāṃ varṇanaṃ nāma tṛtīyo 'dhyāyaḥ sanaka uvāca śraddhāpūrvāḥ sarvadharmā manorathaphalapradāḥ / śraddhayāsādhyate sarvaṃ śraddhayā tuṣyate hariḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भक्तिर्भक्त्यैव कर्त्तव्यातथा कर्माणि भक्तितः । कर्मश्चद्धाविहीनानि न सिध्यन्तिं द्विजो तमाः
bhaktirbhaktyaiva karttavyātathā karmāṇi bhaktitaḥ / karmaścaddhāvihīnāni na sidhyantiṃ dvijo tamāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यथाऽलोको हि जन्तूनां चेष्टाकारणतां गतः । तथैव सर्वसिद्धीनां भक्तिः परमकारणम्
yathā'loko hi jantūnāṃ ceṣṭākāraṇatāṃ gataḥ / tathaiva sarvasiddhīnāṃ bhaktiḥ paramakāraṇam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यथा समस्त लोकानां जीवनं सलिलं स्मृतम् । तथा समस्तसिद्धीनां जीवनं भक्तिरिष्यते
yathā samasta lokānāṃ jīvanaṃ salilaṃ smṛtam / tathā samastasiddhīnāṃ jīvanaṃ bhaktiriṣyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यथा भूमिं समाश्रित्य सर्वे जीवन्ति जन्तवः । तथा भक्तिं समाश्रित्य सर्वकार्य्याणि साधयेत्
yathā bhūmiṃ samāśritya sarve jīvanti jantavaḥ / tathā bhaktiṃ samāśritya sarvakāryyāṇi sādhayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्रद्धावांल्लभते धर्ंमं श्रद्धावातर्थमाप्नुयात् । श्रद्धया साध्यते कामः श्रद्धावान्मोक्षमान्पुयात्
śraddhāvāṃllabhate dharṃmaṃ śraddhāvātarthamāpnuyāt / śraddhayā sādhyate kāmaḥ śraddhāvānmokṣamānpuyāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न दानैर्न तपोभिर्वा यज्ञैर्वा बहुदक्षिणैः । भक्तिहीनेर्मुनिश्चेष्ठ तुष्यते भगवान्हरिः
na dānairna tapobhirvā yajñairvā bahudakṣiṇaiḥ / bhaktihīnermuniśceṣṭha tuṣyate bhagavānhariḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मेरुमात्रसुवर्णानां कोटिकोटिसहस्रशः । दत्ता चाप्यर्थनाशाय यतोभक्तिविवर्जिता
merumātrasuvarṇānāṃ koṭikoṭisahasraśaḥ / dattā cāpyarthanāśāya yatobhaktivivarjitā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अभक्त्या यत्तपस्तप्तैः केवलं कायशोषणम् । अभक्त्या यद्धुतं हव्यं भस्मनि न्यस्तहव्यवत्
abhaktyā yattapastaptaiḥ kevalaṃ kāyaśoṣaṇam / abhaktyā yaddhutaṃ havyaṃ bhasmani nyastahavyavat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यत्किञ्चित्कुरुते कर्ंमश्रद्धयाप्यणुमात्रुमात्रकम् ।। तन्नाम जायते पुंसां शाश्वतं प्रतीदायकम्
yatkiñcitkurute karṃmaśraddhayāpyaṇumātrumātrakam /. tannāma jāyate puṃsāṃ śāśvataṃ pratīdāyakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अश्वमेघसहस्रं वा कर्ंम वेदोदितं कृतम् । तत्सर्वं निष्फलं ब्रह्मन्यदि भक्तिविवर्जितम्
aśvameghasahasraṃ vā karṃma vedoditaṃ kṛtam / tatsarvaṃ niṣphalaṃ brahmanyadi bhaktivivarjitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हरिभक्तिः परा नॄणां कामधेनूपमा स्मृता । तस्यां सत्यां पिबन्त्यज्ञाः संसारगरलं ह्यहो
haribhaktiḥ parā nṝṇāṃ kāmadhenūpamā smṛtā / tasyāṃ satyāṃ pibantyajñāḥ saṃsāragaralaṃ hyaho
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
असारभूते संसारे सारमेतदजात्मज । भगवद्भक्तसङ्गश्च हरिभक्तिस्तितिक्षुता
asārabhūte saṃsāre sārametadajātmaja / bhagavadbhaktasaṅgaśca haribhaktistitikṣutā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
असूयोपेतमनसां भक्तिदानादिकर्ंम यत् । अवेहि निष्फलं ब्रहंस्तेषां दूरतरो हरिः
asūyopetamanasāṃ bhaktidānādikarṃma yat / avehi niṣphalaṃ brahaṃsteṣāṃ dūrataro hariḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
परिश्रियाभितत्पानां दम्भाचाररतात्मनाम् । मृषा तु कुर्वतां कर्म तेषां दूरतरो हरिः
pariśriyābhitatpānāṃ dambhācāraratātmanām / mṛṣā tu kurvatāṃ karma teṣāṃ dūrataro hariḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पृच्छतां च महाधर्ंमान्वदतां वै मृषा च तान् । धर्मेष्वभक्तिमनसां तेषां दूरतरो हरिः
pṛcchatāṃ ca mahādharṃmānvadatāṃ vai mṛṣā ca tān / dharmeṣvabhaktimanasāṃ teṣāṃ dūrataro hariḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वेदप्रणिहितो धर्ंमो धर्ंमो वेदो नारायणः परः । तत्राश्रद्धापरा ये तु तेषां दूरतरो हरिः
vedapraṇihito dharṃmo dharṃmo vedo nārāyaṇaḥ paraḥ / tatrāśraddhāparā ye tu teṣāṃ dūrataro hariḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यस्य धर्ंमविहीनानि दिनान्यायान्ति यान्ति च । स लोहकारभस्त्रेव श्वसन्नपि न जीवति
yasya dharṃmavihīnāni dinānyāyānti yānti ca / sa lohakārabhastreva śvasannapi na jīvati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
धर्मार्थकाममोक्षाख्याः पुरुषार्थाः सनातनाः । श्रद्धावतां हि सिध्यन्ति नान्यथा ब्रह्मनन्दना
dharmārthakāmamokṣākhyāḥ puruṣārthāḥ sanātanāḥ / śraddhāvatāṃ hi sidhyanti nānyathā brahmanandanā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्वाचारमनतिक्रम्य हरिभक्तिपरो हि यः । स याति विष्णुभवनं यद्वै पश्यन्ति सूरयः
svācāramanatikramya haribhaktiparo hi yaḥ / sa yāti viṣṇubhavanaṃ yadvai paśyanti sūrayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कुर्वन्वेदोदितान्धर्ंमान्मुनीन्द्र स्वाश्रमोचितान् । हरिध्यानपरोयस्तु स याति परमं पदम्
kurvanvedoditāndharṃmānmunīndra svāśramocitān / haridhyānaparoyastu sa yāti paramaṃ padam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आचारप्रभवो धर्मः धर्ंमस्य प्रभुरच्युतः । आश्रमाचारयुक्तेन पूजितः सर्वदा हरिः
ācāraprabhavo dharmaḥ dharṃmasya prabhuracyutaḥ / āśramācārayuktena pūjitaḥ sarvadā hariḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यः स्वाचारपरिभ्रष्टः साङ्गवेदान्तगो ऽपि वा । स एव पतितो ज्ञेयो यतः कर्मबहिष्कृतः
yaḥ svācāraparibhraṣṭaḥ sāṅgavedāntago 'pi vā / sa eva patito jñeyo yataḥ karmabahiṣkṛtaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हरिभक्तिपरि वापि हरिध्यानपरो ऽपि वा । भ्रष्टो यः स्वाश्रमाचारात्पतितः सो ऽभिधीयते
haribhaktipari vāpi haridhyānaparo 'pi vā / bhraṣṭo yaḥ svāśramācārātpatitaḥ so 'bhidhīyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वेदो वा हरिभक्तिर्वा भक्तिर्वापि महेश्वरे । आचारात्पतितं मूढं न पुनाति द्विजोत्तम
vedo vā haribhaktirvā bhaktirvāpi maheśvare / ācārātpatitaṃ mūḍhaṃ na punāti dvijottama
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुण्यक्षेत्राभिगमनं पुण्यतीर्थनिषेवणम् । यज्ञो वा विविधो ब्रह्मंस्त्यक्ताचारंन रक्षति
puṇyakṣetrābhigamanaṃ puṇyatīrthaniṣevaṇam / yajño vā vividho brahmaṃstyaktācāraṃna rakṣati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आचारात्प्राप्यते स्वर्ग आचारात्प्राप्यते सुखम् । आचारात्प्राप्यते मोक्ष आचारात्किं न लभ्यते
ācārātprāpyate svarga ācārātprāpyate sukham / ācārātprāpyate mokṣa ācārātkiṃ na labhyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आचाराणान्तु सर्वेषां योगानां चैव सत्तम् । हरिभक्तेपरि तथा निदानं भक्तिरिष्यते
ācārāṇāntu sarveṣāṃ yogānāṃ caiva sattam / haribhaktepari tathā nidānaṃ bhaktiriṣyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भक्त्यैव पूज्यते विष्णुर्वाञ्छितार्थफलप्रदः । तस्मात्समस्तलोकानां भक्तिर्मातेति गीयते
bhaktyaiva pūjyate viṣṇurvāñchitārthaphalapradaḥ / tasmātsamastalokānāṃ bhaktirmāteti gīyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जीवन्ति जन्तवः सर्वे यथा मातराश्रिताः । तथा भक्तिं समाश्रित्य सर्वे जीवन्ति धार्ंमिकाः
jīvanti jantavaḥ sarve yathā mātarāśritāḥ / tathā bhaktiṃ samāśritya sarve jīvanti dhārṃmikāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्वाश्रमाचारयुक्तस्य हरिभक्तिर्यदा भवेत् । न तस्य त्रिषु लोकेषु सदृशो ऽस्त्यजनन्दन
svāśramācārayuktasya haribhaktiryadā bhavet / na tasya triṣu lokeṣu sadṛśo 'styajanandana
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भक्त्या सिध्यन्ति कर्ंमाणि कर्ंमाणि कर्ंमाभिस्तुष्यते हरिः । तस्मिंस्तुष्टे भवेज्ज्ञानं ज्ञानान्मोक्षमवाप्यते
bhaktyā sidhyanti karṃmāṇi karṃmāṇi karṃmābhistuṣyate hariḥ / tasmiṃstuṣṭe bhavejjñānaṃ jñānānmokṣamavāpyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भक्तिस्तु भगवद्भक्तसङ्गेन खलु जायते । तत्सङ्गं प्राप्यते पुम्भिः सुकृतैः पूर्वसञ्चितैः
bhaktistu bhagavadbhaktasaṅgena khalu jāyate / tatsaṅgaṃ prāpyate pumbhiḥ sukṛtaiḥ pūrvasañcitaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वर्णाश्रमाचाररता भगवद्भक्तिलालसाः । कामादिदोषनिर् मुक्तास्ते सन्तो लोकशिक्षकाः
varṇāśramācāraratā bhagavadbhaktilālasāḥ / kāmādidoṣanir muktāste santo lokaśikṣakāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सस्तङ्गः परमो ब्रह्मन्न लभ्येताकृतात्मनाम् । यदि लभ्येत विज्ञेयं पुण्यं जन्मान्तरार्जितम्
sastaṅgaḥ paramo brahmanna labhyetākṛtātmanām / yadi labhyeta vijñeyaṃ puṇyaṃ janmāntarārjitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पूर्वार्जितानि पापानि नाशमायान्ति यस्य वै । सत्सङ्गतिर्भवेत्तस्य नान्यथा घटते हि सा
pūrvārjitāni pāpāni nāśamāyānti yasya vai / satsaṅgatirbhavettasya nānyathā ghaṭate hi sā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रविर्हि रशिमजालेन दिवा हन्तिबहिस्तमः । सन्तः सूक्तिमरीच्योश्चान्तर्ध्वान्तं हि सर्वदा
ravirhi raśimajālena divā hantibahistamaḥ / santaḥ sūktimarīcyoścāntardhvāntaṃ hi sarvadā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दुर्लभाः पुरुषा लोके भगवद्भक्तिलालसाः । तेषां सङ्गो भवेद्यस्य तस्य शान्तिर्हि शाश्वती
durlabhāḥ puruṣā loke bhagavadbhaktilālasāḥ / teṣāṃ saṅgo bhavedyasya tasya śāntirhi śāśvatī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नारद उवाच किंलक्षणा भागवतास्ते च किं कर्ंम कुर्वते । तेषां लोको भवेत्कीदृक्तत्सर्वं ब्रूहि तत्त्वतः
nārada uvāca kiṃlakṣaṇā bhāgavatāste ca kiṃ karṃma kurvate / teṣāṃ loko bhavetkīdṛktatsarvaṃ brūhi tattvataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्वं हि भक्तो रमेशस्य देवदेवस्य चित्रिणः । एतान्निगदितुं शक्तस्त्वतो नास्त्यधिको ऽपरः
tvaṃ hi bhakto rameśasya devadevasya citriṇaḥ / etānnigadituṃ śaktastvato nāstyadhiko 'paraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सनक उवाच शृणु ब्रह्मन्परं गुह्यं मार्कण्डेयस्य धीमनः ञ । यमुवाच जगन्नाथो योगनिद्राविमोचितः
sanaka uvāca śṛṇu brahmanparaṃ guhyaṃ mārkaṇḍeyasya dhīmanaḥ ña / yamuvāca jagannātho yoganidrāvimocitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यो ऽसौ विष्णुः परं ज्योतिर्देवदेवः सनातनः । जगत्कर्त्ता शिवब्रह्म स्वरुपवान्
yo 'sau viṣṇuḥ paraṃ jyotirdevadevaḥ sanātanaḥ / jagatkarttā śivabrahma svarupavān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
युगान्ते रौद्ररुपेण ब्रह्माण्डग्राहितः । जगत्येकार्णवीभूते नष्टे स्थावरजङ्गमे
yugānte raudrarupeṇa brahmāṇḍagrāhitaḥ / jagatyekārṇavībhūte naṣṭe sthāvarajaṅgame
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भगवानेव शेषात्मा शेते वटदले हरिः । असंख्याताब्जजन्माद्यैराभूषिततनूरूहः
bhagavāneva śeṣātmā śete vaṭadale hariḥ / asaṃkhyātābjajanmādyairābhūṣitatanūrūhaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पादाङ्गुष्टाग्रनिर्यातगङ्गाशीताम्बुपावनः । सूक्ष्मात्सूक्ष्मतरो देवो ब्रह्माण्डग्रासंबृंहितः
pādāṅguṣṭāgraniryātagaṅgāśītāmbupāvanaḥ / sūkṣmātsūkṣmataro devo brahmāṇḍagrāsaṃbṛṃhitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वटच्छदे शयानो ऽभूत्सर्वशक्तिसमन्वितः । तस्मिन्स्थाने महाभागो नारायणपरायणः । मार्कण्डेयः स्थिनस्तस्य लीलाः पश्यन्महे शितुः
vaṭacchade śayāno 'bhūtsarvaśaktisamanvitaḥ / tasminsthāne mahābhāgo nārāyaṇaparāyaṇaḥ / mārkaṇḍeyaḥ sthinastasya līlāḥ paśyanmahe śituḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ऋषय ऊचुः तस्मिन्काले महाघोरे नष्टे स्थावरजङ्गमे । हरिरेकः स्थित इति मुने पूर्वं हि शुश्रुम
ṛṣaya ūcuḥ tasminkāle mahāghore naṣṭe sthāvarajaṅgame / harirekaḥ sthita iti mune pūrvaṃ hi śuśruma
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जगत्येकार्णवीभूते नष्टे स्थावरञ्जगमे । सर्वग्रस्तेन हरिणा किमर्थं सो ऽवशेषितः
jagatyekārṇavībhūte naṣṭe sthāvarañjagame / sarvagrastena hariṇā kimarthaṃ so 'vaśeṣitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
परं कौतूहलं ह्यत्रं वर्त्तते ऽतीव सूत नः । हरिकीर्तिसुधापाने कस्यालस्यं प्रजा यते
paraṃ kautūhalaṃ hyatraṃ varttate 'tīva sūta naḥ / harikīrtisudhāpāne kasyālasyaṃ prajā yate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सूत उवाच आसीन्मुनिर्महाभागो मृकण्डुरिति विश्रुतः । शालग्रामे महातीर्थे सो ऽतप्यत महातपाः
sūta uvāca āsīnmunirmahābhāgo mṛkaṇḍuriti viśrutaḥ / śālagrāme mahātīrthe so 'tapyata mahātapāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
युगानाम युतं ब्रह्मन्गृणन्ब्रह्म सनातनम् ॥ट निराहारः क्षमायुक्तः सत्यसन्धो जितेन्द्रियः
yugānāma yutaṃ brahmangṛṇanbrahma sanātanam //ṭa nirāhāraḥ kṣamāyuktaḥ satyasandho jitendriyaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आत्मवत्सर्वभूतानि पश्यन्विषयनिःस्पृहः । सर्वभूतहितो दान्त स्तताप सुमहत्तपः
ātmavatsarvabhūtāni paśyanviṣayaniḥspṛhaḥ / sarvabhūtahito dānta statāpa sumahattapaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्तापःशङ्किताः सर्वे देवा इन्द्रादयस्तदा । परेशं शरणं जग्मुर्नारायणमनामयम्
tattāpaḥśaṅkitāḥ sarve devā indrādayastadā / pareśaṃ śaraṇaṃ jagmurnārāyaṇamanāmayam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्षीराब्धेरुत्तरं तीरं संप्राप्यत्रिविवौकसः । तुष्टुवुर्देवदेवेशं पह्मनाभं जगद्गुरुम्
kṣīrābdheruttaraṃ tīraṃ saṃprāpyatrivivaukasaḥ / tuṣṭuvurdevadeveśaṃ pahmanābhaṃ jagadgurum
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
देवा ऊचुः नारायणाक्षरानन्त शरणागतपालक । मृकण्डुतपसा त्रस्तान्पाहि नः शरणागतान्
devā ūcuḥ nārāyaṇākṣarānanta śaraṇāgatapālaka / mṛkaṇḍutapasā trastānpāhi naḥ śaraṇāgatān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जय देवाधिदेवेश जय शङ्खगदाधर । जयो लोकस्वरुपाय जयो ब्रह्माण्डहेतवे
jaya devādhideveśa jaya śaṅkhagadādhara / jayo lokasvarupāya jayo brahmāṇḍahetave
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नमस्ते देवदेवेश नमस्ते लोकपावन । नमस्ते लोकनाथाय नमस्ते लोकसाक्षिणे
namaste devadeveśa namaste lokapāvana / namaste lokanāthāya namaste lokasākṣiṇe
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नमस्ते ध्यानगम्याय नमस्ते ध्यानहेतवे । नमस्ते ध्यानरुपाय नमस्ते ध्यानपाक्षिणे
namaste dhyānagamyāya namaste dhyānahetave / namaste dhyānarupāya namaste dhyānapākṣiṇe
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
केशिहन्त्रे नमस्तुभ्यं मधुहन्त्रे परात्मने । नमो भूम्यादिरूपाय नमश्चैतन्यरुपिणे
keśihantre namastubhyaṃ madhuhantre parātmane / namo bhūmyādirūpāya namaścaitanyarupiṇe
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नमो ज्येष्टाय शुद्धाय निर्गुणाय गुणात्मने । अरुपाय स्वरुपाय बहुरुपाय ते नमः
namo jyeṣṭāya śuddhāya nirguṇāya guṇātmane / arupāya svarupāya bahurupāya te namaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नमो ब्रह्मण्यदेवाय गोब्राह्मणहिताय च । जगद्धिताय कृष्णाय गोविन्दाय नमोनमः
namo brahmaṇyadevāya gobrāhmaṇahitāya ca / jagaddhitāya kṛṣṇāya govindāya namonamaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नमो हिक्षमगर्भाय नमो ब्रह्मादिरुपिणे । नमः सूर्य्यादिरुपाय हव्यकव्यभुजे नमः
namo hikṣamagarbhāya namo brahmādirupiṇe / namaḥ sūryyādirupāya havyakavyabhuje namaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नमो नित्याय वन्द्याय सदानन्दैकरुपिणे । नमः स्मृतार्तिनाशाय भूयो भूयो नमो नमः
namo nityāya vandyāya sadānandaikarupiṇe / namaḥ smṛtārtināśāya bhūyo bhūyo namo namaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं देवस्तुतिं श्रुत्वा भगवान्कमलापतिः । प्रत्यक्षतामगात्तेषां शङ्कचत्रगदाधरः
evaṃ devastutiṃ śrutvā bhagavānkamalāpatiḥ / pratyakṣatāmagātteṣāṃ śaṅkacatragadādharaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विकचाम्बुजपत्राक्षं सूर्य्यकोटिसमप्रभम् । सर्वालङ्कारसंयुक्तं श्रीवत्साङ्कितवक्षसम्
vikacāmbujapatrākṣaṃ sūryyakoṭisamaprabham / sarvālaṅkārasaṃyuktaṃ śrīvatsāṅkitavakṣasam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पीताम्बरधरं सौम्यं स्वर्णयज्ञोपवीतिनम् । स्तृयमानं मुनिवरैः पार्षदप्रवरावृत्तम्
pītāmbaradharaṃ saumyaṃ svarṇayajñopavītinam / stṛyamānaṃ munivaraiḥ pārṣadapravarāvṛttam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तं दृष्य्वा देवसंघास्ते तत्तेजोहततेजसः । नमश्चक्रुर्मुदा युक्ता अष्टाङ्गौरवनिं गताः
taṃ dṛṣyvā devasaṃghāste tattejohatatejasaḥ / namaścakrurmudā yuktā aṣṭāṅgauravaniṃ gatāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः प्रसन्नो भगवान्मेघगंभीरनिस्वनः । उवाच प्रीणयन्देवान्नतानिन्द्रपुरोगमान्
tataḥ prasanno bhagavānmeghagaṃbhīranisvanaḥ / uvāca prīṇayandevānnatānindrapurogamān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्रीभगवानुवाच जाने वो मानसं दुःखं मृकण्डुतपसोङ्गम् । युष्मान्न बाधते देवाः स ऋषिः सज्जनाग्राणीः
śrībhagavānuvāca jāne vo mānasaṃ duḥkhaṃ mṛkaṇḍutapasoṅgam / yuṣmānna bādhate devāḥ sa ṛṣiḥ sajjanāgrāṇīḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
संपद्भिः संयुता वापि विपद्भिश्चापि सज्जनाः । सर्वथान्यं न बाधन्ते स्वप्ने ऽपि सुरसत्तमाः
saṃpadbhiḥ saṃyutā vāpi vipadbhiścāpi sajjanāḥ / sarvathānyaṃ na bādhante svapne 'pi surasattamāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सततं बाध्यमानो ऽपि विषयाख्यैररातिभिः । अविधायात्मनो रक्षामन्यान्द्वेष्टि कथं सुधीः
satataṃ bādhyamāno 'pi viṣayākhyairarātibhiḥ / avidhāyātmano rakṣāmanyāndveṣṭi kathaṃ sudhīḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तापत्रयाभिधानेन बाध्यमानो हि मानवः । अन्यं क्रीडयितुं शक्तः कथं भवति सत्तमः
tāpatrayābhidhānena bādhyamāno hi mānavaḥ / anyaṃ krīḍayituṃ śaktaḥ kathaṃ bhavati sattamaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कर्मणा मनसा वाचा बाधते यः सदा परान् । नित्यं कामादिभिर्युक्तो मूढधीः प्रोच्यते तु सः
karmaṇā manasā vācā bādhate yaḥ sadā parān / nityaṃ kāmādibhiryukto mūḍhadhīḥ procyate tu saḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यो लोकहितकृन्मर्त्यो गतासुर्यो विमत्सरः । निःशङ्गः प्रोच्यते सद्भिरिहामात्र च सत्तमाः
yo lokahitakṛnmartyo gatāsuryo vimatsaraḥ / niḥśaṅgaḥ procyate sadbhirihāmātra ca sattamāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सशङ्कः सर्वदा दुःखी निःशङ्कः सुखमान्पुयात् । गच्छध्वं स्वालयं स्वस्थाः क्रीडयिष्यति वो न सः
saśaṅkaḥ sarvadā duḥkhī niḥśaṅkaḥ sukhamānpuyāt / gacchadhvaṃ svālayaṃ svasthāḥ krīḍayiṣyati vo na saḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भवतां रक्षकश्चाहं विहरध्वं यथासुखम् । इति दत्वा वरं तेषामतसीकुसुमप्रभः
bhavatāṃ rakṣakaścāhaṃ viharadhvaṃ yathāsukham / iti datvā varaṃ teṣāmatasīkusumaprabhaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पश्यतामेव देवानां तत्रैवान्तरधीयत । तुष्टात्मानः सुरगणां ययुर्नाकं यथागतम्
paśyatāmeva devānāṃ tatraivāntaradhīyata / tuṣṭātmānaḥ suragaṇāṃ yayurnākaṃ yathāgatam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मृकण्डोरपि तुष्टात्मा हरिः प्रत्यक्षतामगात् । अरुपं परमं ब्रह्मस्वप्रकाशं निरञ्जनम्
mṛkaṇḍorapi tuṣṭātmā hariḥ pratyakṣatāmagāt / arupaṃ paramaṃ brahmasvaprakāśaṃ nirañjanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अतसीपुष्पसंकाशं पीतवाससमच्यचुतम् । दिव्यायुधधरं दृष्ट्वा मृकण्डुर्विस्मितो ऽभवत्
atasīpuṣpasaṃkāśaṃ pītavāsasamacyacutam / divyāyudhadharaṃ dṛṣṭvā mṛkaṇḍurvismito 'bhavat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ध्यानादुन्मील्य नयनं अपश्यद्धरिमग्रतः । प्रसन्नवदनं शान्तं धातारं विश्वतेजसम्
dhyānādunmīlya nayanaṃ apaśyaddharimagrataḥ / prasannavadanaṃ śāntaṃ dhātāraṃ viśvatejasam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रोमाञ्चितशरीरो ऽसावानन्दाश्रुविलोचनः । ननाम दण्डवद्भूमौ देवदेव सनातनम्
romāñcitaśarīro 'sāvānandāśruvilocanaḥ / nanāma daṇḍavadbhūmau devadeva sanātanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अश्रुभिः क्षालयंस्तस्य चरणौ हर्षसंभवैः । शिरस्यञ्चलिमाधाय स्तोतुं समुपचक्रमे
aśrubhiḥ kṣālayaṃstasya caraṇau harṣasaṃbhavaiḥ / śirasyañcalimādhāya stotuṃ samupacakrame
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मृकण्डुरुवाच नमः परेशाय परात्मरुपिणे परात्परस्प्रात्परतः पराय । अपारपाराय परानुकर्त्रे नमः परेभ्यः परपारणाय
mṛkaṇḍuruvāca namaḥ pareśāya parātmarupiṇe parātparasprātparataḥ parāya / apārapārāya parānukartre namaḥ parebhyaḥ parapāraṇāya
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यो नामजात्यादिविकल्पहीनः शब्दादिदोषव्यतिरेकरुपः । बहुस्वरुपो ऽपि निरञ्जनो यस्तमीशमीढ्यं परमं भजामि
yo nāmajātyādivikalpahīnaḥ śabdādidoṣavyatirekarupaḥ / bahusvarupo 'pi nirañjano yastamīśamīḍhyaṃ paramaṃ bhajāmi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
देवान्तवेद्यं पुरुषं पुराणं हिरण्यगर्भादिजगत्स्वरुपम् । अनूपमं भक्ति जनानुकम्पिनं भजामि सर्वेश्वरमादिमीड्यम्
devāntavedyaṃ puruṣaṃ purāṇaṃ hiraṇyagarbhādijagatsvarupam / anūpamaṃ bhakti janānukampinaṃ bhajāmi sarveśvaramādimīḍyam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पश्यन्ति यं वीतसमस्तदोषा ध्यानैकनिष्ठा विगतस्पृहाश्च । निवृत्तमोहाः परमं पवित्रं नतो ऽस्मि संसारनिर्वर्त्तकं तम्
paśyanti yaṃ vītasamastadoṣā dhyānaikaniṣṭhā vigataspṛhāśca / nivṛttamohāḥ paramaṃ pavitraṃ nato 'smi saṃsāranirvarttakaṃ tam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्मृतार्तिनाशनं विष्णुं शरणागतपालकम् । जगत्सेव्यं जगाद्धाम परेशं करुणाकरम्
smṛtārtināśanaṃ viṣṇuṃ śaraṇāgatapālakam / jagatsevyaṃ jagāddhāma pareśaṃ karuṇākaram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं स्तुतः स भगवान्विष्णुस्तेन महर्षिणा । अवाप परमां तुष्टिं शङ्खचक्रगदाधरः
evaṃ stutaḥ sa bhagavānviṣṇustena maharṣiṇā / avāpa paramāṃ tuṣṭiṃ śaṅkhacakragadādharaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अयालिङ्ग्य मुनिं देवश्चतुर्भिर्दीर्घबाहुभिः । उवाच परमं प्रीत्या वरं बरय सुव्रत
ayāliṅgya muniṃ devaścaturbhirdīrghabāhubhiḥ / uvāca paramaṃ prītyā varaṃ baraya suvrata
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रीतो ऽस्मि तपसा तेन स्तोत्रेण च तवानघ । मनसा यदभिप्रेतं वरं वरय सुव्रत
prīto 'smi tapasā tena stotreṇa ca tavānagha / manasā yadabhipretaṃ varaṃ varaya suvrata
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मृकण्डुरूवाच देवदेव जगन्नाथ कृतार्थो ऽस्मि न संशयः । त्वद्दर्शनमपुण्यानां दुर्लभं च यतः स्मृतम्
mṛkaṇḍurūvāca devadeva jagannātha kṛtārtho 'smi na saṃśayaḥ / tvaddarśanamapuṇyānāṃ durlabhaṃ ca yataḥ smṛtam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ब्रह्माद्या यं न वश्यन्ति योगिनः संशितव्रताः । धर्मिष्टा दीक्षिताश्वापि वीतरागा विमत्सराः
brahmādyā yaṃ na vaśyanti yoginaḥ saṃśitavratāḥ / dharmiṣṭā dīkṣitāśvāpi vītarāgā vimatsarāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तं पश्यामि परं धाम किमतो ऽन्यं वरं वृणे । एतेनैव कृतार्थो ऽस्मि जनार्दन जगद्धरो
taṃ paśyāmi paraṃ dhāma kimato 'nyaṃ varaṃ vṛṇe / etenaiva kṛtārtho 'smi janārdana jagaddharo
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यत्रामस्मृतिमात्रेण महापातकिनो ऽपि ये । तत्पदे परमं यान्नि ते दृष्ट्वा किषुनाच्युत
yatrāmasmṛtimātreṇa mahāpātakino 'pi ye / tatpade paramaṃ yānni te dṛṣṭvā kiṣunācyuta
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्रीभगवानुवाच सत्यत्प्रुक्तं त्वया ब्रह्मान्प्रीनो ऽस्मि तव पण्डित । मदृर्शनं हि विफलं न कदाचिद्भविष्यति
śrībhagavānuvāca satyatpruktaṃ tvayā brahmānprīno 'smi tava paṇḍita / madṛrśanaṃ hi viphalaṃ na kadācidbhaviṣyati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विष्णिर्भक्तकुटुम्बीति वदन्ति विवुधाः सदा । तदेव पालयिष्यामि मज्जनो नानृतं वदेत्
viṣṇirbhaktakuṭumbīti vadanti vivudhāḥ sadā / tadeva pālayiṣyāmi majjano nānṛtaṃ vadet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्मात्त्वत्तपसातुष्टो यास्यामि तव पुत्रताम् । समस्तगुणसंयुक्तो दीर्घजीवी स्वरुपवान्
tasmāttvattapasātuṣṭo yāsyāmi tava putratām / samastaguṇasaṃyukto dīrghajīvī svarupavān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मम जन्म कुले यस्य कतत्कुलं मोक्षगामि वै । मयि तुष्टे मुनिश्रेष्ठ किमसाध्यं जगत्रये
mama janma kule yasya katatkulaṃ mokṣagāmi vai / mayi tuṣṭe muniśreṣṭha kimasādhyaṃ jagatraye
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इत्युक्त्वा देवदेवशो मुनेरतस्य समीक्षतः । अन्तर्दधे मृकण्डुश्च तपसः समवर्तत
ityuktvā devadevaśo muneratasya samīkṣataḥ / antardadhe mṛkaṇḍuśca tapasaḥ samavartata
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.