Library·Nārada Purāṇa·1·1.51
इति श्रीबृहन्नारदीयपुराणे पूर्वभागे बृहदुपाख्याने द्वितीयपादे पञ्चाशत्तमो ऽध्यायः अथातः संप्रवक्ष्यामि कल्पग्रन्थं मुनीश्वरर । यस्य विज्ञानमात्रेण स्यात्कर्मकुशलो नरः
iti śrībṛhannāradīyapurāṇe pūrvabhāge bṛhadupākhyāne dvitīyapāde pañcāśattamo 'dhyāyaḥ athātaḥ saṃpravakṣyāmi kalpagranthaṃ munīśvarara / yasya vijñānamātreṇa syātkarmakuśalo naraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नक्षत्रकल्पो वेदानां संहितानां तथैव च । चतुर्थः स्यादाङ्गिरसः शान्तिकल्पश्च पञ्चमः
nakṣatrakalpo vedānāṃ saṃhitānāṃ tathaiva ca / caturthaḥ syādāṅgirasaḥ śāntikalpaśca pañcamaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नक्षत्राधीश्वराख्यानं विस्तरेण यथातथम् । नक्षत्रकल्पे निर्दिष्टं ज्ञातव्यं तदिहापि च
nakṣatrādhīśvarākhyānaṃ vistareṇa yathātatham / nakṣatrakalpe nirdiṣṭaṃ jñātavyaṃ tadihāpi ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वेदकल्पे विधानं तु ऋगादी नां मुनीश्वर । धर्मार्थकाममोक्षाणां सिद्ध्यै प्रोक्तं सविस्तरम्
vedakalpe vidhānaṃ tu ṛgādī nāṃ munīśvara / dharmārthakāmamokṣāṇāṃ siddhyai proktaṃ savistaram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मन्त्राणामृषयश्चैव छदांस्यथ च देवताः । निर्दिष्टाः संहिताकल्पे मुनिभिस्तत्त्वदर्शिभिः
mantrāṇāmṛṣayaścaiva chadāṃsyatha ca devatāḥ / nirdiṣṭāḥ saṃhitākalpe munibhistattvadarśibhiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तथैवाङ्गिरसे कल्पे षट्कर्माणि सविस्तरम् । अभिचारविधानेन निर्दिष्टानि स्वयंभुवा
tathaivāṅgirase kalpe ṣaṭkarmāṇi savistaram / abhicāravidhānena nirdiṣṭāni svayaṃbhuvā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शान्तिकल्पे तु दिव्यानां भौमानां मुनिसत्तम । तथान्तरिक्षोत्पातानां शान्तयो ह्युदिताः पृथक्
śāntikalpe tu divyānāṃ bhaumānāṃ munisattama / tathāntarikṣotpātānāṃ śāntayo hyuditāḥ pṛthak
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
संक्षेपेणैतदुद्दिष्टं लक्षणं कल्पलक्षणे । विशेषः पृथगेतेषां स्थितः शङ्खान्तरेषु च
saṃkṣepeṇaitaduddiṣṭaṃ lakṣaṇaṃ kalpalakṣaṇe / viśeṣaḥ pṛthageteṣāṃ sthitaḥ śaṅkhāntareṣu ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गृह्यकल्पे तु सर्वेषामुपयोगितयाधुना । वक्ष्यामि ते द्विजश्रेष्ठ सावधानतया शृणु
gṛhyakalpe tu sarveṣāmupayogitayādhunā / vakṣyāmi te dvijaśreṣṭha sāvadhānatayā śṛṇu
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ओङ्कारश्चाथ शब्दश्च द्वावेतौ ब्रह्मणः पुरा । कण्ठं भित्त्वा विनिर्यातौ तस्मान्माङ्गल्यकाविमौ
oṅkāraścātha śabdaśca dvāvetau brahmaṇaḥ purā / kaṇṭhaṃ bhittvā viniryātau tasmānmāṅgalyakāvimau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कृत्वा प्रोक्तानि कर्माणि तद्वर्द्ध्वानि करोति यः । सो ऽथ शब्दं प्रंयुजीत तदानन्त्यार्थमिष्यते
kṛtvā proktāni karmāṇi tadvarddhvāni karoti yaḥ / so 'tha śabdaṃ praṃyujīta tadānantyārthamiṣyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कुशाः परिसमूहाय व्यस्तशाखाः प्रकीर्तिताः । न्यूनाधिका निष्फलाय कर्मणो ऽभिमतस्य च
kuśāḥ parisamūhāya vyastaśākhāḥ prakīrtitāḥ / nyūnādhikā niṣphalāya karmaṇo 'bhimatasya ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कृमिकीटपतङ्गाद्या भ्रमन्ति वसुधातले । तेषां संरक्षणार्थाय प्रोक्तं परिसमूहनम्
kṛmikīṭapataṅgādyā bhramanti vasudhātale / teṣāṃ saṃrakṣaṇārthāya proktaṃ parisamūhanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रेखाः प्रोक्ताश्च यास्तिस्रः कर्तव्यास्ताः समा द्विज । न्यूनाधिका न कर्त्तव्या इत्येव परिभाषितम्
rekhāḥ proktāśca yāstisraḥ kartavyāstāḥ samā dvija / nyūnādhikā na karttavyā ityeva paribhāṣitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मेदिनी मेदसा व्याप्ता मधुकैटभदैत्ययोः । गोमयेनोपलेप्येयं तदर्थमिति नारद
medinī medasā vyāptā madhukaiṭabhadaityayoḥ / gomayenopalepyeyaṃ tadarthamiti nārada
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वन्ध्या दुष्टा च दीनाङ्गी मृतवत्सा च या भवेत् । यज्ञार्थं गोमयं तस्या नाहरेदिति भाषितम्
vandhyā duṣṭā ca dīnāṅgī mṛtavatsā ca yā bhavet / yajñārthaṃ gomayaṃ tasyā nāharediti bhāṣitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ये भ्रमन्ति सदाऽकाशे पतङ्गाद्या भयङ्कराः । तषां प्रहरणार्थाय मतं प्रोद्धरणं द्विज
ye bhramanti sadā'kāśe pataṅgādyā bhayaṅkarāḥ / taṣāṃ praharaṇārthāya mataṃ proddharaṇaṃ dvija
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्रुवेण च कुशेनापि कुर्यादुल्लेखनं भुवः । अस्थिकण्टकसिद्ध्यर्थं ब्रह्मणा परिभाषितम्
sruveṇa ca kuśenāpi kuryādullekhanaṃ bhuvaḥ / asthikaṇṭakasiddhyarthaṃ brahmaṇā paribhāṣitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आपो देवगणाः सर्वे तथा पितृगणा द्विज । तेनाद्भिरुक्षणं प्रोक्तं मुनिभिर्विधि कोविदैः
āpo devagaṇāḥ sarve tathā pitṛgaṇā dvija / tenādbhirukṣaṇaṃ proktaṃ munibhirvidhi kovidaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अग्नेंरानयनं प्रोक्तं सौभाग्यस्रीभिरेव च । शुभदे मृण्मये पात्रे प्रोक्ष्याद्भिस्तं निधायपयेत्
agneṃrānayanaṃ proktaṃ saubhāgyasrībhireva ca / śubhade mṛṇmaye pātre prokṣyādbhistaṃ nidhāyapayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अमृतस्य क्षयं दृष्ट्वा ब्रह्माद्यैः सर्वदैवतैः । वेद्यां निधापितस्तस्मात्समिद्गर्भो हुताशनः
amṛtasya kṣayaṃ dṛṣṭvā brahmādyaiḥ sarvadaivataiḥ / vedyāṃ nidhāpitastasmātsamidgarbho hutāśanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दक्षिणस्यां दानवाद्याः स्थिता यज्ञस्य नारद । तेभ्यः संरक्षणार्थाय ब्रह्माणं तद्दिशि न्यसेत्
dakṣiṇasyāṃ dānavādyāḥ sthitā yajñasya nārada / tebhyaḥ saṃrakṣaṇārthāya brahmāṇaṃ taddiśi nyaset
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उत्तरे सर्वपात्राणि प्रणीताद्यानि पश्चिमे । यजमानः पूर्वतः स्युर्द्विजाः सर्वे ऽपि नारद
uttare sarvapātrāṇi praṇītādyāni paścime / yajamānaḥ pūrvataḥ syurdvijāḥ sarve 'pi nārada
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
द्यूते च व्यवहारे च यज्ञकर्मणि चेद्भवेत् । कर्तोदासीन चित्तस्तत्कर्म नश्येदिति स्थितिः
dyūte ca vyavahāre ca yajñakarmaṇi cedbhavet / kartodāsīna cittastatkarma naśyediti sthitiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ब्रह्माचार्यौं स्वशाखौ हि कर्त्तव्यौ यज्ञकर्मणि । ऋत्विजां नियमो नास्ति यथालाभं समर्चयेत्
brahmācāryauṃ svaśākhau hi karttavyau yajñakarmaṇi / ṛtvijāṃ niyamo nāsti yathālābhaṃ samarcayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
द्वे परित्रे त्र्यङ्गुले स्तः प्रोक्षिणी चतुरङ्गुला । आज्यस्थाली त्र्यङ्गुलाथ चरुस्थाली षडङ्गुला
dve paritre tryaṅgule staḥ prokṣiṇī caturaṅgulā / ājyasthālī tryaṅgulātha carusthālī ṣaḍaṅgulā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
द्व्यङ्गुलं तूपयमनमेकं संमार्जनाङ्गुलम् । स्रुवं षडङ्गुल प्रोक्तं स्रुचं सार्द्धत्रयाङ्गुलम्
dvyaṅgulaṃ tūpayamanamekaṃ saṃmārjanāṅgulam / sruvaṃ ṣaḍaṅgula proktaṃ srucaṃ sārddhatrayāṅgulam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रादशमात्रा समिधः पूर्णपात्रं षडङ्गुलम् । प्रोक्षिण्या उत्तरे भागे प्रणीतापात्रमष्टभिः
prādaśamātrā samidhaḥ pūrṇapātraṃ ṣaḍaṅgulam / prokṣiṇyā uttare bhāge praṇītāpātramaṣṭabhiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यानि कानि च तीर्थानि समुद्राः सरितस्तथा । प्रणीतायां समासन्नास्तस्मात्तां पूरयेज्जलैः
yāni kāni ca tīrthāni samudrāḥ saritastathā / praṇītāyāṃ samāsannāstasmāttāṃ pūrayejjalaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वेदिका वस्रहीना च नग्रा संप्रोच्यते द्विज । परिस्तीर्य्य ततो दर्भेः परिदध्यादिमां बुधः
vedikā vasrahīnā ca nagrā saṃprocyate dvija / paristīryya tato darbheḥ paridadhyādimāṃ budhaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इन्द्रवज्रं विष्णुचक्रं वामदेवत्रिशूलकम् । दर्भरूपतया त्रीणि पवित्रच्छेदनानि च
indravajraṃ viṣṇucakraṃ vāmadevatriśūlakam / darbharūpatayā trīṇi pavitracchedanāni ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रोक्षणी च प्रकर्तव्या प्रणीतोदकसंयुता । तेनातिपुण्यदं कर्म पवित्रमिति कीर्तितम्
prokṣaṇī ca prakartavyā praṇītodakasaṃyutā / tenātipuṇyadaṃ karma pavitramiti kīrtitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आज्यस्थाली प्रकर्तव्या पलमात्रप्रमाणिका । कुलालचक्रघटितं आसुरं मृण्मयं स्मृतम्
ājyasthālī prakartavyā palamātrapramāṇikā / kulālacakraghaṭitaṃ āsuraṃ mṛṇmayaṃ smṛtam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तदेव हस्तघटितं स्थाल्यादि दैविकं भवेत् । स्रुवे च सर्वकर्माणि शुभान्यप्यशुभानि च
tadeva hastaghaṭitaṃ sthālyādi daivikaṃ bhavet / sruve ca sarvakarmāṇi śubhānyapyaśubhāni ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्य चैव पवित्रार्थं वह्नौ तापनमीरितम् । अग्रे धूतेन वैधव्यं मध्यं चैव प्रजाक्षयः
tasya caiva pavitrārthaṃ vahnau tāpanamīritam / agre dhūtena vaidhavyaṃ madhyaṃ caiva prajākṣayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मूले च म्रियते होता तस्माद्धार्यं विचार्य तत् । अग्निः सूर्यश्च सोमश्च विरिञ्चिरनिलो यमः
mūle ca mriyate hotā tasmāddhāryaṃ vicārya tat / agniḥ sūryaśca somaśca viriñciranilo yamaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्रुवे षडेते देवास्तु प्रत्यङ्गुलमुपाश्रिताः । अग्निर्भघोगार्थनाशाय सूर्यो व्याधिकरो भवेत्
sruve ṣaḍete devāstu pratyaṅgulamupāśritāḥ / agnirbhaghogārthanāśāya sūryo vyādhikaro bhavet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
निष्फलस्तु स्मृतः सोमो विरिञ्चिः सर्वकामदः । अनिलो वृद्धिदः प्रोक्तो यमो मृत्युप्रदो मतः
niṣphalastu smṛtaḥ somo viriñciḥ sarvakāmadaḥ / anilo vṛddhidaḥ prokto yamo mṛtyuprado mataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
संमार्जनोपयमनं कर्त्तव्यं च कुशद्वयम् । पूर्वं तु सर्वशाखं स्यात्पञ्चशाखं तथापरम्
saṃmārjanopayamanaṃ karttavyaṃ ca kuśadvayam / pūrvaṃ tu sarvaśākhaṃ syātpañcaśākhaṃ tathāparam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्रीपर्णी च शमी तद्वत्खदिरश्च विकङ्कतः । पलाशश्चैव विज्ञेयाः स्रुवे चैव तथा स्रुचि
śrīparṇī ca śamī tadvatkhadiraśca vikaṅkataḥ / palāśaścaiva vijñeyāḥ sruve caiva tathā sruci
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हस्तोन्मितं स्रुवं शस्तं त्रिन्दशाङ्गुलिकं स्रुचम् । विप्राणां चैतदाख्यातं ह्यन्येषामङ्गुलोनकम्
hastonmitaṃ sruvaṃ śastaṃ trindaśāṅgulikaṃ srucam / viprāṇāṃ caitadākhyātaṃ hyanyeṣāmaṅgulonakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शूद्राणां पतितानां च खरादीनां च नारद । दृष्टिदोषविनाशार्थं पात्राणां प्रोक्षणं स्मृतम्
śūdrāṇāṃ patitānāṃ ca kharādīnāṃ ca nārada / dṛṣṭidoṣavināśārthaṃ pātrāṇāṃ prokṣaṇaṃ smṛtam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अकृते पूर्णपात्रे तु यज्ञच्छिद्रं समुद्भवेत् । तस्मिन्पूर्णीकृते विप्र यज्ञसंपूर्णता भवेत्
akṛte pūrṇapātre tu yajñacchidraṃ samudbhavet / tasminpūrṇīkṛte vipra yajñasaṃpūrṇatā bhavet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अष्टमुष्टिर्भवेत्किञ्चित्पुष्कलं तच्चतुष्टयम् । पुष्कलानि तु चत्वारि पूर्णपात्रं विदुर्बुधाः
aṣṭamuṣṭirbhavetkiñcitpuṣkalaṃ taccatuṣṭayam / puṣkalāni tu catvāri pūrṇapātraṃ vidurbudhāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
होमकाले तु संप्राप्ते न दद्यादासनं क्वचित् । दत्ते तृप्तोभवेद्वह्निः शापं दद्याञ्च दारुणम्
homakāle tu saṃprāpte na dadyādāsanaṃ kvacit / datte tṛptobhavedvahniḥ śāpaṃ dadyāñca dāruṇam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आधारौ नासिके प्रोक्तौ आज्यभागौ च चक्षुषी । प्राजापत्यं मुखं प्रोक्त कटिर्व्याहृतिभिः स्मृता
ādhārau nāsike proktau ājyabhāgau ca cakṣuṣī / prājāpatyaṃ mukhaṃ prokta kaṭirvyāhṛtibhiḥ smṛtā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शीर्षहस्तौ च पादौ च पञ्चवारुणमीरितम् । तथा स्विष्टकृतं विप्र श्रोत्रे पूर्णाहुतिस्तथा
śīrṣahastau ca pādau ca pañcavāruṇamīritam / tathā sviṣṭakṛtaṃ vipra śrotre pūrṇāhutistathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
द्विमुखं चैकहृदयं चतुः श्रोत्रं द्विनासिकम् । द्विशीर्षकं च षण्नेत्रं पिङ्गलं सप्तजिह्वकम्
dvimukhaṃ caikahṛdayaṃ catuḥ śrotraṃ dvināsikam / dviśīrṣakaṃ ca ṣaṇnetraṃ piṅgalaṃ saptajihvakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सव्यभागे त्रिहिस्तं च चतुर्हस्तञ्च दक्षिणे । स्रुक्स्त्रुवौ चाक्षमाला च या शक्तिर्दक्षिणे करे
savyabhāge trihistaṃ ca caturhastañca dakṣiṇe / srukstruvau cākṣamālā ca yā śaktirdakṣiṇe kare
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्रिमेखलं त्रिपादं च घृतपात्रं द्विचामरम् । मेषारूढं चतुःशृङ्गं बालादित्यसमप्रभम्
trimekhalaṃ tripādaṃ ca ghṛtapātraṃ dvicāmaram / meṣārūḍhaṃ catuḥśṛṅgaṃ bālādityasamaprabham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उपवीतसमायुक्तं जटाकुण्डलमण्डिमम् । ज्ञात्वैवमग्निदेहं तु होमकर्मसमाचरेत्
upavītasamāyuktaṃ jaṭākuṇḍalamaṇḍimam / jñātvaivamagnidehaṃ tu homakarmasamācaret
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पयो दधि घृतं चैव स्नेहपक्वं तथैव च । जुहुयाद्यस्तु हस्तेन स विप्रो ब्रह्महा भवेत्
payo dadhi ghṛtaṃ caiva snehapakvaṃ tathaiva ca / juhuyādyastu hastena sa vipro brahmahā bhavet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यदन्नं पुरुषो ऽश्राति तदन्नं तस्य देवताः । सर्वकामसमृद्ध्यर्थं तिलाधिक्यं हविर्मतम्
yadannaṃ puruṣo 'śrāti tadannaṃ tasya devatāḥ / sarvakāmasamṛddhyarthaṃ tilādhikyaṃ havirmatam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
होमे मुद्रात्रयं प्रोक्तं मृगी हंसी च सूकरी । अभिचारे सूकरी स्यान्मृगी हंसी शुभात्मके
home mudrātrayaṃ proktaṃ mṛgī haṃsī ca sūkarī / abhicāre sūkarī syānmṛgī haṃsī śubhātmake
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वाङ्गुलीभिः क्रौडी स्याद्धंसी मुक्तकनिष्टिका । मध्यमानामिकाङ्गुष्टैर्मृगी सुद्रा प्रकीर्तिता
sarvāṅgulībhiḥ krauḍī syāddhaṃsī muktakaniṣṭikā / madhyamānāmikāṅguṣṭairmṛgī sudrā prakīrtitā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पूर्वप्रमाणयाहुत्या पञ्चाङ्गुलिगृहीतया । दधिमध्वाज्यसंयुक्त ऋत्विग्भिर्जुहुयात्तिलैः
pūrvapramāṇayāhutyā pañcāṅguligṛhītayā / dadhimadhvājyasaṃyukta ṛtvigbhirjuhuyāttilaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कुशास्त्वनामिकासक्ताः कार्याः स्युः पुण्यकर्मणि
kuśāstvanāmikāsaktāḥ kāryāḥ syuḥ puṇyakarmaṇi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विनायकः कर्मविघ्नसिद्ध्यर्थं विनियोजितः । गणानामाधिपत्ये च रुद्रेण ब्रह्मणा तथा
vināyakaḥ karmavighnasiddhyarthaṃ viniyojitaḥ / gaṇānāmādhipatye ca rudreṇa brahmaṇā tathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तेनोपसृष्टो यस्तस्य लक्षणानि निबोध मे । स्वमेव गाहतेत्यर्थं जलं मुण्डांश्च पश्यति
tenopasṛṣṭo yastasya lakṣaṇāni nibodha me / svameva gāhatetyarthaṃ jalaṃ muṇḍāṃśca paśyati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कामाय वाससश्चैव क्रव्यादांश्चाधिरोहति । अन्त्यजैर्गर्द्दभैरुष्टैः सहैकत्रावतिष्टते
kāmāya vāsasaścaiva kravyādāṃścādhirohati / antyajairgarddabhairuṣṭaiḥ sahaikatrāvatiṣṭate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
व्रजन्नपि तथात्मानं मन्यते ऽनुगतं परैः विमना विफलारंभः संसीदत्यनिमित्ततः
vrajannapi tathātmānaṃ manyate 'nugataṃ paraiḥ vimanā viphalāraṃbhaḥ saṃsīdatyanimittataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तेनोपसृष्टो लभते न राज्यं राजनन्दनः । कुमारी न च भर्तारमपत्यं गर्भमङ्गना । आचार्यत्वं श्रोत्रियश्च न शिष्यो ऽध्ययनं तथा
tenopasṛṣṭo labhate na rājyaṃ rājanandanaḥ / kumārī na ca bhartāramapatyaṃ garbhamaṅganā / ācāryatvaṃ śrotriyaśca na śiṣyo 'dhyayanaṃ tathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वणिग्लाभं न चान्पोति कृषिं चापि कृषिबलः । स्नपन तस्य कर्तव्यं पुण्ये ऽह्रि विधिपूर्वकम् । गौरसर्ष पकल्केन स्वस्ति वाच्या द्विजैः शुभाः
vaṇiglābhaṃ na cānpoti kṛṣiṃ cāpi kṛṣibalaḥ / snapana tasya kartavyaṃ puṇye 'hri vidhipūrvakam / gaurasarṣa pakalkena svasti vācyā dvijaiḥ śubhāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अश्वस्थानाद्गजस्थानाद्वल्मीकात्संगमाद्ध्रदात् । मृत्तिकां रोचनां गन्धान् गुग्गुलुं चाशु निक्षिपेत्
aśvasthānādgajasthānādvalmīkātsaṃgamāddhradāt / mṛttikāṃ rocanāṃ gandhān gugguluṃ cāśu nikṣipet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पात्र्याहृता ह्येकवर्णैश्चतुर्भिः कलशैर्ह्रदात् । चर्मण्यानुडुहे रक्ते स्थाप्यं भद्रासनं ततः
pātryāhṛtā hyekavarṇaiścaturbhiḥ kalaśairhradāt / carmaṇyānuḍuhe rakte sthāpyaṃ bhadrāsanaṃ tataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सहस्राक्षं शतधार मृषिभिः पावनं कृतम् । तेन त्वामभिषिञ्चामि पावमान्याः पुंनतु ते
sahasrākṣaṃ śatadhāra mṛṣibhiḥ pāvanaṃ kṛtam / tena tvāmabhiṣiñcāmi pāvamānyāḥ puṃnatu te
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भगं ते वरुणो राजा भगं सूर्यो बृहस्पतिः । भगमिन्द्रश्च वायुश्च भगं सप्तर्षयो ददुः
bhagaṃ te varuṇo rājā bhagaṃ sūryo bṛhaspatiḥ / bhagamindraśca vāyuśca bhagaṃ saptarṣayo daduḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यत्ते केशेषु दौर्भाग्यं सीमन्ते यच्च मूर्द्धनि । ललाटे कर्णयोरक्ष्णोरापस्तुदन्तु सर्वदा
yatte keśeṣu daurbhāgyaṃ sīmante yacca mūrddhani / lalāṭe karṇayorakṣṇorāpastudantu sarvadā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्नानस्य सार्षपं तैलं स्रुवेणौदुम्बरेण तु । जुहुयान्मूर्द्धनि कुशान्सव्यन परिगृह्य च
snānasya sārṣapaṃ tailaṃ sruveṇaudumbareṇa tu / juhuyānmūrddhani kuśānsavyana parigṛhya ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मितश्च संमितश्चैव तथा शालकटङ्कटौ । कूष्माण्डो राजपुत्र श्चेत्यन्ते स्वाहासमान्वितैः
mitaśca saṃmitaścaiva tathā śālakaṭaṅkaṭau / kūṣmāṇḍo rājaputra ścetyante svāhāsamānvitaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नामभिर्बलिमन्त्रैश्च नमस्कारसमन्वितैः । दद्याञ्चतुष्पथे सूर्य्ये कुशानास्तीर्य्य सर्वतः
nāmabhirbalimantraiśca namaskārasamanvitaiḥ / dadyāñcatuṣpathe sūryye kuśānāstīryya sarvataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कृता कृतांस्तण्डुलीश्च पललौदनमेव च । मत्स्यान्पक्वांस्तथैवामान्मांसमेतावदेवतु
kṛtā kṛtāṃstaṇḍulīśca palalaudanameva ca / matsyānpakvāṃstathaivāmānmāṃsametāvadevatu
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुष्पं चित्रं सुगन्धं च सुराञ्च त्रिविधामपि । मूलकं पूरिकापूपांस्तथैवोटस्रजो ऽपि च
puṣpaṃ citraṃ sugandhaṃ ca surāñca trividhāmapi / mūlakaṃ pūrikāpūpāṃstathaivoṭasrajo 'pi ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दध्यन्नं पायसं चैव गुजपिष्ट समोदकम् । एतान्सर्वानुपाहृत्य भूमौ कृत्वा ततः शिरः
dadhyannaṃ pāyasaṃ caiva gujapiṣṭa samodakam / etānsarvānupāhṛtya bhūmau kṛtvā tataḥ śiraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विनायकस्य जननी मुपतिष्टेत्ततो ऽम्बिकाम् । दुर्वासर्षपपुष्पाणां दत्त्वार्घ्यं पूर्णमञ्जलिम्
vināyakasya jananī mupatiṣṭettato 'mbikām / durvāsarṣapapuṣpāṇāṃ dattvārghyaṃ pūrṇamañjalim
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रूपं देहि यशो देहि भगं भगवति देहि मे । पुत्रान्देहि धनं देहि सर्वान्कामांश्च देहि मे
rūpaṃ dehi yaśo dehi bhagaṃ bhagavati dehi me / putrāndehi dhanaṃ dehi sarvānkāmāṃśca dehi me
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उपस्थाय शिवां दुर्गामुमापतिमथाचेर्यत् । धूपैदर्पिश्चै नैवेद्यैर्गन्धमाल्यानुलेपनैः
upasthāya śivāṃ durgāmumāpatimathāceryat / dhūpaidarpiścai naivedyairgandhamālyānulepanaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः शुक्लाम्बरधरः शुक्लमाल्यानुलेपनः । ब्राह्मणान्भोजयेत्पश्चाद्वस्त्रयुगमं गुरोरपि
tataḥ śuklāmbaradharaḥ śuklamālyānulepanaḥ / brāhmaṇānbhojayetpaścādvastrayugamaṃ gurorapi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं विनायकं पूज्य ग्रहांश्चैव प्रपूजयेत् । श्रीकामः शान्तिकामो वा पुष्टिवृद्ध्यायुर्वीर्य्यवान्
evaṃ vināyakaṃ pūjya grahāṃścaiva prapūjayet / śrīkāmaḥ śāntikāmo vā puṣṭivṛddhyāyurvīryyavān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सीर्य्यः सोमो महीपुत्रो बुधो जीवो भृगुः शनिः । राहुकेतू नवाप्येते नवाप्येते स्थापनीया ग्रहाः क्रमात्
sīryyaḥ somo mahīputro budho jīvo bhṛguḥ śaniḥ / rāhuketū navāpyete navāpyete sthāpanīyā grahāḥ kramāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ताम्रकाद्रजताद्रक्तचन्दनात्स्वर्णकादपि । हेम्नो रजतादयसः सीसात्कार्या शुभाप्तये
tāmrakādrajatādraktacandanātsvarṇakādapi / hemno rajatādayasaḥ sīsātkāryā śubhāptaye
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्ववर्णैर्वापटे लेख्या गन्धैर्मण्डलकेषु च । यथावर्णं प्रदेयानि वासांसि कुसुमानि च
svavarṇairvāpaṭe lekhyā gandhairmaṇḍalakeṣu ca / yathāvarṇaṃ pradeyāni vāsāṃsi kusumāni ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गन्धाश्च बलयश्चैव धूपो देयश्च गुग्गुलुः । कर्तव्या मन्त्रवन्तश्च चरवः प्रतिदैवतम्
gandhāśca balayaścaiva dhūpo deyaśca gugguluḥ / kartavyā mantravantaśca caravaḥ pratidaivatam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आकृष्णेन इमन्देवा अग्निर्मूर्द्धादिवः ककुत् । उद्बुधअयस्वाति यदर्यस्तथैवान्नात्परिस्रुतः
ākṛṣṇena imandevā agnirmūrddhādivaḥ kakut / udbudhaayasvāti yadaryastathaivānnātparisrutaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शन्नोदेवीस्तथा काण्डात्केतुं कृण्वन्नकेतवः
śannodevīstathā kāṇḍātketuṃ kṛṇvannaketavaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अर्कः पलाशः खदिरस्त्वपामार्गो ऽथपिप्पलः । उदुंबरः शमी दूर्वा कुशाश्च समिधः क्रमात्
arkaḥ palāśaḥ khadirastvapāmārgo 'thapippalaḥ / uduṃbaraḥ śamī dūrvā kuśāśca samidhaḥ kramāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एकैकस्मादष्टशतमष्टाविंशतिरेव च । होतव्या मधुसर्पिर्भ्यां दध्ना क्षीरेण वा पुनः
ekaikasmādaṣṭaśatamaṣṭāviṃśatireva ca / hotavyā madhusarpirbhyāṃ dadhnā kṣīreṇa vā punaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गुडौदनं पायसं च हविष्यं क्षीरष्यं क्षीरषाष्टिकम् । दध्योदनं हविश्चूर्णं मांसं चित्रान्नमेव च
guḍaudanaṃ pāyasaṃ ca haviṣyaṃ kṣīraṣyaṃ kṣīraṣāṣṭikam / dadhyodanaṃ haviścūrṇaṃ māṃsaṃ citrānnameva ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दद्या द्ग्रहक्रमादेतद्द्विजेभ्यो भोजनं बुधः । शक्तितो ऽपि यथा लाभं सत्कृत्य विधिपूर्वकम्
dadyā dgrahakramādetaddvijebhyo bhojanaṃ budhaḥ / śaktito 'pi yathā lābhaṃ satkṛtya vidhipūrvakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
धेनुः शङ्खस्तथानङ्वान्हिमवासो हयः क्रमात् । कृष्णागौरायसं छाग एता वै दक्षिणाः स्मृताः
dhenuḥ śaṅkhastathānaṅvānhimavāso hayaḥ kramāt / kṛṣṇāgaurāyasaṃ chāga etā vai dakṣiṇāḥ smṛtāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यस्य यस्य तु यद्द्रव्यं पलेनार्च्यः स तेन च । ब्रह्मन्नेषां वरो दत्तः पूजिताः पूजयिष्यथः
yasya yasya tu yaddravyaṃ palenārcyaḥ sa tena ca / brahmanneṣāṃ varo dattaḥ pūjitāḥ pūjayiṣyathaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ग्रहाधीना नरेद्राणां धनजात्युच्छ्रयास्तथा । भावाभावौ च जगतस्तस्मात्पूज्यतमा ग्रहाः
grahādhīnā naredrāṇāṃ dhanajātyucchrayāstathā / bhāvābhāvau ca jagatastasmātpūjyatamā grahāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अदित्यस्य सदा पूजा तिलकं स्वामिनस्तथा । महागणपतेश्चैव कुर्वन्सिद्धिमवान्पुयात्
adityasya sadā pūjā tilakaṃ svāminastathā / mahāgaṇapateścaiva kurvansiddhimavānpuyāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कर्मणां सफलत्वं च श्रियं वाप्नोत्यनुत्तमाम्
karmaṇāṃ saphalatvaṃ ca śriyaṃ vāpnotyanuttamām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अकृत्वा मातृयागं तु यो ग्रहार्चां समारभेत् । कुप्यन्ति मातरस्तस्य प्रत्यूहं कुर्वते तथा
akṛtvā mātṛyāgaṃ tu yo grahārcāṃ samārabhet / kupyanti mātarastasya pratyūhaṃ kurvate tathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वसोः पवित्रमन्त्रेण वसोर्द्धारां प्रकल्प्य च । गौर्याद्या मातरः पूज्या माङ्गल्येषु शुभार्थिभिः
vasoḥ pavitramantreṇa vasorddhārāṃ prakalpya ca / gauryādyā mātaraḥ pūjyā māṅgalyeṣu śubhārthibhiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गौरी पद्म शची मेधा सावित्री विजया जया । देवसेना स्वधा स्वाहा मातृका वैधृतिर्धृतिः
gaurī padma śacī medhā sāvitrī vijayā jayā / devasenā svadhā svāhā mātṛkā vaidhṛtirdhṛtiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुष्टिर्हृष्टिस्तथा तुष्टिरात्मदेवतया सह । गणेशेनाधिका ह्येता वृद्धौ पूज्यास्तु षोहश
puṣṭirhṛṣṭistathā tuṣṭirātmadevatayā saha / gaṇeśenādhikā hyetā vṛddhau pūjyāstu ṣohaśa
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आवाहनं तथा पाद्यमर्ध्यं स्नानं च चन्दनम् । अक्षतांश्चैव पुष्पाणि धूपं दीपं फलानि च
āvāhanaṃ tathā pādyamardhyaṃ snānaṃ ca candanam / akṣatāṃścaiva puṣpāṇi dhūpaṃ dīpaṃ phalāni ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नैवेद्याचमनीयं च तांबूलं पूगमेव च । नीराजनं दक्षिणां च क्रमाद्दद्याञ्च तुष्टये
naivedyācamanīyaṃ ca tāṃbūlaṃ pūgameva ca / nīrājanaṃ dakṣiṇāṃ ca kramāddadyāñca tuṣṭaye
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पितृकल्पं प्रक्ष्यामि धनसंततिवर्द्धनम् । अमावस्याष्टका वृद्धिः कृष्णपक्षायनद्वयम्
pitṛkalpaṃ prakṣyāmi dhanasaṃtativarddhanam / amāvasyāṣṭakā vṛddhiḥ kṛṣṇapakṣāyanadvayam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
द्रव्यं ब्राह्मणसंपत्तिर्विषुवत्सुर्यसंक्रमः । व्यतीपातो गजच्छाया ग्रहणं चन्द्रसूर्ययोः
dravyaṃ brāhmaṇasaṃpattirviṣuvatsuryasaṃkramaḥ / vyatīpāto gajacchāyā grahaṇaṃ candrasūryayoḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्राद्धं प्रतिरुचिश्चैव श्राद्धकालाः प्रकीर्तिताः । अग्र्याः सर्वेषु वेदेषु श्रोत्रियो ब्रह्मविद्युवा
śrāddhaṃ pratiruciścaiva śrāddhakālāḥ prakīrtitāḥ / agryāḥ sarveṣu vedeṣu śrotriyo brahmavidyuvā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वेदार्थविज्ज्येष्टसामा त्रिमधुस्रिसुपर्णकः । स्वस्रीय ऋत्विग्जामाता याज्यश्वशुरमातुलाः
vedārthavijjyeṣṭasāmā trimadhusrisuparṇakaḥ / svasrīya ṛtvigjāmātā yājyaśvaśuramātulāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्रिणाचिकेतदौहित्रशिष्यसंबन्धिबान्धवाः । कर्मनिष्टास्तपोनिष्टाः पञ्चाग्निब्रह्मचारिणः
triṇāciketadauhitraśiṣyasaṃbandhibāndhavāḥ / karmaniṣṭāstaponiṣṭāḥ pañcāgnibrahmacāriṇaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पितृमातृपराश्चैव ब्राह्मणाः श्राद्धसंपदः । रोगी न्यूनातिरिक्ताङ्गः काणः पौनर्भवस्तथा
pitṛmātṛparāścaiva brāhmaṇāḥ śrāddhasaṃpadaḥ / rogī nyūnātiriktāṅgaḥ kāṇaḥ paunarbhavastathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अवकीर्णी कुण्डगोलौ कुनखी श्यावदङ्कः । भृतकाध्यापकः क्लीबः कन्यादूष्यभिशस्तकः
avakīrṇī kuṇḍagolau kunakhī śyāvadaṅkaḥ / bhṛtakādhyāpakaḥ klībaḥ kanyādūṣyabhiśastakaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मित्रध्रुक् पिशुनः सोमविक्रयी परिविन्दकः । मातृपितृगुरुत्यागी कुण्डाशी वृषलात्मजः
mitradhruk piśunaḥ somavikrayī parivindakaḥ / mātṛpitṛgurutyāgī kuṇḍāśī vṛṣalātmajaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
परपूर्वापतिः स्तेनः कर्मभ्रष्टाश्च निन्दिताः । निमन्त्रयीत पूर्वेद्युर्ब्राह्मणानात्मवान् शुचिः
parapūrvāpatiḥ stenaḥ karmabhraṣṭāśca ninditāḥ / nimantrayīta pūrvedyurbrāhmaṇānātmavān śuciḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तैश्चापि संयतैर् भाव्यं मनोवाक्कायकर्मभिः । अपराह्ने समघभ्यर्च्य स्वागतेनागतांस्तु तान्
taiścāpi saṃyatair bhāvyaṃ manovākkāyakarmabhiḥ / aparāhne samaghabhyarcya svāgatenāgatāṃstu tān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पवित्रपाणिराचान्तानासने चोपवेशयेत् । विप्रान्दैवे यथाशक्ति पित्र्ये ऽयुग्मांस्तथैव च
pavitrapāṇirācāntānāsane copaveśayet / viprāndaive yathāśakti pitrye 'yugmāṃstathaiva ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
परश्रिते शुचौ देशे दक्षिणाप्रवणं तथा । द्वौ द्वैवे प्राक् त्रयः पित्रघ्ये उदगेकैकमेव च
paraśrite śucau deśe dakṣiṇāpravaṇaṃ tathā / dvau dvaive prāk trayaḥ pitraghye udagekaikameva ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मातामहानामप्येवं तत्र वा वैश्वदैविकम् । पाणिप्रक्षालनं दत्त्वा विष्टरार्थं कुशानपि
mātāmahānāmapyevaṃ tatra vā vaiśvadaivikam / pāṇiprakṣālanaṃ dattvā viṣṭarārthaṃ kuśānapi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आवाहयेदनुज्ञातो विश्वेदेवास इत्यृचा । यवैरन्वावकीर्याथ भाजने सपवित्रके
āvāhayedanujñāto viśvedevāsa ityṛcā / yavairanvāvakīryātha bhājane sapavitrake
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शन्नो देव्या अपः क्षिप्त्वा यवो ऽसीति यवांस्तथा । यादिव्या इति मन्त्रेण हस्ते पाद्यं विनिःक्षिपेत्
śanno devyā apaḥ kṣiptvā yavo 'sīti yavāṃstathā / yādivyā iti mantreṇa haste pādyaṃ viniḥkṣipet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दत्त्वोदकं गन्धमाल्यं प्रदायान्नं सदीपकम् । अपसव्यं ततः तृत्वा पितॄणां सप्रदक्षिणम्
dattvodakaṃ gandhamālyaṃ pradāyānnaṃ sadīpakam / apasavyaṃ tataḥ tṛtvā pitṝṇāṃ sapradakṣiṇam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
द्विगुणांस्तु कुशान्दत्त्वा ह्युशन्तिस्त्वित्यृचा पितॄन् । आवाह्य तदनुज्ञातो जपेदायन्तु नस्ततः
dviguṇāṃstu kuśāndattvā hyuśantistvityṛcā pitṝn / āvāhya tadanujñāto japedāyantu nastataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यवार्थास्तु तिलैः कार्याः कुर्यादर्ध्यादि पूर्ववत् । दत्त्वार्ध्यं सयवांस्तेषां पात्रे कृत्वा विधानतः
yavārthāstu tilaiḥ kāryāḥ kuryādardhyādi pūrvavat / dattvārdhyaṃ sayavāṃsteṣāṃ pātre kṛtvā vidhānataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पितृभ्यः स्थानमसीति न्युब्जं पात्रं कगेत्यधः । अग्नौ करिष्यन्नादाय पृच्छत्यन्नं घृतप्लुतम्
pitṛbhyaḥ sthānamasīti nyubjaṃ pātraṃ kagetyadhaḥ / agnau kariṣyannādāya pṛcchatyannaṃ ghṛtaplutam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कुरुष्वेत्यभ्यनुज्ञातो दत्तावाग्नौ पितृयज्ञवत् । हुतशेषं प्रदद्यात्तु भाजनेषु समाहितः
kuruṣvetyabhyanujñāto dattāvāgnau pitṛyajñavat / hutaśeṣaṃ pradadyāttu bhājaneṣu samāhitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.