इति श्रीबृहन्नारदीयपुराण पूर्वभागे बृहदुपाख्याने द्वितीयपादे निरुक्तलक्षणनिरूपणं नाम त्रिपञ्चाशत्तमो ऽध्यायः सनन्दन उवाच ज्योतिषाङ्गं प्रवक्ष्यामि यदुक्तं ब्रह्मणा पुरा । यस्य विज्ञान मात्रेण धर्मसिद्धिर्भवेन्नृणाम्
iti śrībṛhannāradīyapurāṇa pūrvabhāge bṛhadupākhyāne dvitīyapāde niruktalakṣaṇanirūpaṇaṃ nāma tripañcāśattamo 'dhyāyaḥ sanandana uvāca jyotiṣāṅgaṃ pravakṣyāmi yaduktaṃ brahmaṇā purā / yasya vijñāna mātreṇa dharmasiddhirbhavennṛṇām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्रिस्कन्धं ज्यौतिषां शास्त्रं चतुर्लक्षमुदाहृतम् । गणितं जातकं विप्र संहितास्कन्धसंज्ञिताः
triskandhaṃ jyautiṣāṃ śāstraṃ caturlakṣamudāhṛtam / gaṇitaṃ jātakaṃ vipra saṃhitāskandhasaṃjñitāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गणिते परिकर्मादि खगमध्यस्फुटक्रिंये । अनुयोगश्चन्द्रसूर्यग्रहणं तचोदस्याकम्
gaṇite parikarmādi khagamadhyasphuṭakriṃye / anuyogaścandrasūryagrahaṇaṃ tacodasyākam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
छाया शृङ्गोन्नतियुती पातसाधानमीरितम् । जातके राशिभेदाश्च ग्रहयोनिश्च योनिजम्
chāyā śṛṅgonnatiyutī pātasādhānamīritam / jātake rāśibhedāśca grahayoniśca yonijam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
निषेकजन्मारिष्टानि ह्यायुर्दायो दशाक्रमः । कर्माजीवं चाष्टवर्गो राजयोगाश्च नाभसाः
niṣekajanmāriṣṭāni hyāyurdāyo daśākramaḥ / karmājīvaṃ cāṣṭavargo rājayogāśca nābhasāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चन्द्रयोगाः प्रव्रज्याख्या राशिशीलं च दृक्फलम् । ग्रहभावफलं चैवाश्रययोगप्रकीर्णके
candrayogāḥ pravrajyākhyā rāśiśīlaṃ ca dṛkphalam / grahabhāvaphalaṃ caivāśrayayogaprakīrṇake
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अनिष्टयोगाः स्रीजन्मपलं निर्याणमेव च । नष्टजन्मविधानं च तथा द्रेष्काणलक्षणम्
aniṣṭayogāḥ srījanmapalaṃ niryāṇameva ca / naṣṭajanmavidhānaṃ ca tathā dreṣkāṇalakṣaṇam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
संहिताशास्त्ररूपं च ग्रहचारो ऽब्दलक्षणम् । तिथिवासरनक्षत्रयोगतिथ्यर्द्धसंज्ञकाः
saṃhitāśāstrarūpaṃ ca grahacāro 'bdalakṣaṇam / tithivāsaranakṣatrayogatithyarddhasaṃjñakāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मुहूर्तोपग्रहाः सूयसंक्रान्तिर्गोचरः क्रमात् । चन्द्रता राबलं चैव सर्वलग्रार्तवाह्वयः
muhūrtopagrahāḥ sūyasaṃkrāntirgocaraḥ kramāt / candratā rābalaṃ caiva sarvalagrārtavāhvayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आधानपुंससीमन्तजातनामान्नभुक्तयः । चौलङ्कर्ण्ययणं मैञ्जी क्षुरिकाबन्धनं तथा
ādhānapuṃsasīmantajātanāmānnabhuktayaḥ / caulaṅkarṇyayaṇaṃ maiñjī kṣurikābandhanaṃ tathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
समावर्तिनवैवाहप्रतिष्टासद्मलक्षणम् । यात्राप्रवेशनं सद्योवृष्टिः कर्मविलक्षणम्
samāvartinavaivāhapratiṣṭāsadmalakṣaṇam / yātrāpraveśanaṃ sadyovṛṣṭiḥ karmavilakṣaṇam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उत्पत्तिलक्षणं चैव सर्वं संक्षेपतो ब्रुवे । एकं दश शतं चैव सहस्रायुतलक्षकम्
utpattilakṣaṇaṃ caiva sarvaṃ saṃkṣepato bruve / ekaṃ daśa śataṃ caiva sahasrāyutalakṣakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रयुतं कोटिसंज्ञां चार्बुदमब्जं च रर्ववकम् । निरवर्व च महापद्मं शङ्कुर्जलधिरेव च
prayutaṃ koṭisaṃjñāṃ cārbudamabjaṃ ca rarvavakam / niravarva ca mahāpadmaṃ śaṅkurjaladhireva ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अत्यं मध्यं परार्द्धं च संज्ञा दशगुणोत्तराः । क्रमादुत्क्रमतो वापि योगः कार्योत्तरं तथा
atyaṃ madhyaṃ parārddhaṃ ca saṃjñā daśaguṇottarāḥ / kramādutkramato vāpi yogaḥ kāryottaraṃ tathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हन्याद्गुणेन गुण्यं स्यात्तैनैवोपान्तिमादिकान् । शुद्धेद्धरोयद्गुणश्चभाज्यान्त्यात्तत्फलं मुने
hanyādguṇena guṇyaṃ syāttainaivopāntimādikān / śuddheddharoyadguṇaścabhājyāntyāttatphalaṃ mune
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
समाङ्कतो ऽथो वर्गस्यात्तमेवाहुः कृतिं बुधाः । अन्त्यात्तु विषमात्त्यक्त्वा कृतिं मूलंन्यसेत्पृथक्
samāṅkato 'tho vargasyāttamevāhuḥ kṛtiṃ budhāḥ / antyāttu viṣamāttyaktvā kṛtiṃ mūlaṃnyasetpṛthak
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
द्विगुणेनामुना भक्ते फलं मूले न्यसेत्क्रमात् । तत्कृतिं च त्यजेद्विप्र मूलेन विभजेत्पुनः
dviguṇenāmunā bhakte phalaṃ mūle nyasetkramāt / tatkṛtiṃ ca tyajedvipra mūlena vibhajetpunaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं मुहुर्वर्गमूलं जायते च मुनीश्वर । समत्र्यङ्कहतिः प्रोक्तो घनस्तत्रविधिः पदे
evaṃ muhurvargamūlaṃ jāyate ca munīśvara / samatryaṅkahatiḥ prokto ghanastatravidhiḥ pade
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रोच्यते विषमं त्वाद्यं समे द्वे च ततः परम् । विशोध्यं विषमादन्त्याद्धनं तन्मूलमुच्यते
procyate viṣamaṃ tvādyaṃ same dve ca tataḥ param / viśodhyaṃ viṣamādantyāddhanaṃ tanmūlamucyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्रिघ्नाद्भजन्मूलकृत्या समं मूले न्यसेत्फलम् । तत्कृतित्वेन निहतान्निघ्नीं चापि विशोधयेत्
trighnādbhajanmūlakṛtyā samaṃ mūle nyasetphalam / tatkṛtitvena nihatānnighnīṃ cāpi viśodhayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
घनं च विषमादेवं घनमूलं मुर्हुभवेत् । अन्योन्यहारनिहतौ हरांशौ तु समुच्छिदा
ghanaṃ ca viṣamādevaṃ ghanamūlaṃ murhubhavet / anyonyahāranihatau harāṃśau tu samucchidā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
लवा लवघ्नाश्च हरा हरघ्ना हि सवर्णनम् । भागप्रभागे विज्ञेयं मुने शास्रार्थचिन्तकैः
lavā lavaghnāśca harā haraghnā hi savarṇanam / bhāgaprabhāge vijñeyaṃ mune śāsrārthacintakaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अनुबन्धे ऽपवाहे चैकस्य चेदधिकोनकः । भागास्तलस्थहारेण हरं स्वांशाधिकेन तान्
anubandhe 'pavāhe caikasya cedadhikonakaḥ / bhāgāstalasthahāreṇa haraṃ svāṃśādhikena tān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ऊनेन चापि गुणयेद्धनर्णं चिन्तयेत्तथा । कार्यस्तुल्यहरां शानां योगश्चाप्यन्ततो मुने
ūnena cāpi guṇayeddhanarṇaṃ cintayettathā / kāryastulyaharāṃ śānāṃ yogaścāpyantato mune
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अहारराशौ रूप्यं तु कल्पयेद्धरमप्यथा । अंशाहतिश्छेदघातहृद्भिन्नगुणने फलम्
ahārarāśau rūpyaṃ tu kalpayeddharamapyathā / aṃśāhatiśchedaghātahṛdbhinnaguṇane phalam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
छेदं चापि लवं विद्वन्परिवर्त्य हरस्य च । शेषः कार्यो भागहारे कर्तव्यो गुणनाविधिः
chedaṃ cāpi lavaṃ vidvanparivartya harasya ca / śeṣaḥ kāryo bhāgahāre kartavyo guṇanāvidhiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हारांशयोः कृती वर्गे घनौ घनविधौ मुने । पदसिद्ध्यै पदे कुर्यादथोरवं सर्वतश्च रवम्
hārāṃśayoḥ kṛtī varge ghanau ghanavidhau mune / padasiddhyai pade kuryādathoravaṃ sarvataśca ravam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
छेदं गुणं गुणं छेदं वर्गं मूलं पदं कृतिम् । ऋणं स्वं स्वमृणं कुर्यादृश्ये राशिप्रसिद्धये
chedaṃ guṇaṃ guṇaṃ chedaṃ vargaṃ mūlaṃ padaṃ kṛtim / ṛṇaṃ svaṃ svamṛṇaṃ kuryādṛśye rāśiprasiddhaye
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथ स्वांशाधिकोने तु लवाढ्यो नो हरो हरः । अंशस्त्वविकृतस्तत्र विलोमे शेषमुक्तवत्
atha svāṃśādhikone tu lavāḍhyo no haro haraḥ / aṃśastvavikṛtastatra vilome śeṣamuktavat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उद्दिष्टाराशिः संक्षिप्तौ हृत्ॐऽशै रहितो युतः । इष्टघ्नदृष्टेनैतेन भक्तराशिरनीशितः
uddiṣṭārāśiḥ saṃkṣiptau hṛtoṃ'śai rahito yutaḥ / iṣṭaghnadṛṣṭenaitena bhaktarāśiranīśitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
योगोन्तरेणोनयुतोद्वितोराशीतसंक्रमे । राश्यन्तरहृतं वर्गोत्तरं योसुतश्च तौ
yogontareṇonayutodvitorāśītasaṃkrame / rāśyantarahṛtaṃ vargottaraṃ yosutaśca tau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गजग्रीष्टकृतिर्व्यैका दलिता चेष्टभाजिता । एको ऽस्य वर्गो दलितः सैको राशिः परो मतः
gajagrīṣṭakṛtirvyaikā dalitā ceṣṭabhājitā / eko 'sya vargo dalitaḥ saiko rāśiḥ paro mataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
द्विगुणेष्टहृतं रूपं श्रेष्ठं प्राग्रूपकं परम् । वर्गयोगान्तरे व्येके राश्योर्वर्गोस्त एतयोः
dviguṇeṣṭahṛtaṃ rūpaṃ śreṣṭhaṃ prāgrūpakaṃ param / vargayogāntare vyeke rāśyorvargosta etayoḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इष्टवगेकृतिश्चेष्टघनोष्टग्रौ च सौककौ । एषीस्यानामुभे व्यक्ते गणिते व्यक्तमेव च
iṣṭavagekṛtiśceṣṭaghanoṣṭagrau ca saukakau / eṣīsyānāmubhe vyakte gaṇite vyaktameva ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गुणघ्नमूलोनयुतः सगुणार्द्धे कृतं पदम् । दृष्टस्य च गुणार्द्धो न युतं वर्गीकृतं गुणः
guṇaghnamūlonayutaḥ saguṇārddhe kṛtaṃ padam / dṛṣṭasya ca guṇārddho na yutaṃ vargīkṛtaṃ guṇaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यदा लवोनपुम्राशिर्दृश्यं भागोनयुग्भुवा । भक्तं तथा मूलगुणं ताभ्यां साध्योथ व्यक्तवत्
yadā lavonapumrāśirdṛśyaṃ bhāgonayugbhuvā / bhaktaṃ tathā mūlaguṇaṃ tābhyāṃ sādhyotha vyaktavat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रमाणेच्छे सजातीये आद्यन्ते मधअयगं फलम् । इच्छघ्नमाद्यहृत्सेष्टं फलं व्यस्ते विपर्ययात्
pramāṇecche sajātīye ādyante madhaayagaṃ phalam / icchaghnamādyahṛtseṣṭaṃ phalaṃ vyaste viparyayāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पञ्चरास्यादिके ऽन्योन्यपक्षं कृत्वा फलच्छिदाम् । बहुराशिवधं भक्ते फलं स्वल्पवधेन च
pañcarāsyādike 'nyonyapakṣaṃ kṛtvā phalacchidām / bahurāśivadhaṃ bhakte phalaṃ svalpavadhena ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इष्टकर्मवधेमूलं च्युतं मिश्रात्कलान्तरे । मानघ्नकालश्चातीतकालाघ्नफलसंहृताः
iṣṭakarmavadhemūlaṃ cyutaṃ miśrātkalāntare / mānaghnakālaścātītakālāghnaphalasaṃhṛtāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्वयोगभक्तानिघ्नाः स्युः संप्रयुक्तदलानि च । बहुराशिपलात्स्वल्पराशिमासफलं बहु
svayogabhaktānighnāḥ syuḥ saṃprayuktadalāni ca / bahurāśipalātsvalparāśimāsaphalaṃ bahu
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चेद्राशिविवरं मासफलान्तरहृतं च यः । क्षेपा मिश्रहताः क्षेपोयोगभक्ताः फलानि च
cedrāśivivaraṃ māsaphalāntarahṛtaṃ ca yaḥ / kṣepā miśrahatāḥ kṣepoyogabhaktāḥ phalāni ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भजेच्छिदाएंशैस्तैर्मिश्रै रूपं कालश्च पूर्तिकृत् । पूर्णोगच्छेत्समेध्यव्येसमेवर्गोर्द्धितेत्यतः
bhajecchidāeṃśaistairmiśrai rūpaṃ kālaśca pūrtikṛt / pūrṇogacchetsamedhyavyesamevargorddhitetyataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
व्यस्तं गच्छतं फलं यद्गुणवर्गं भचहि तत् । व्येकं व्येकगुणाप्तं च प्राध्नं मानं गुणोत्तरे
vyastaṃ gacchataṃ phalaṃ yadguṇavargaṃ bhacahi tat / vyekaṃ vyekaguṇāptaṃ ca prādhnaṃ mānaṃ guṇottare
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भुजकोटिकृतियोगमूलं कर्णश्च दोर्भवेत् । श्रुतिकृत्यन्तरपद कोटिर्दोः कर्णवर्गयोः
bhujakoṭikṛtiyogamūlaṃ karṇaśca dorbhavet / śrutikṛtyantarapada koṭirdoḥ karṇavargayoḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विंवरात्तत्कर्णपदं क्षेत्रे त्रिचतुरस्रके । राश्योरन्तरवर्गेण द्विघ्ने घाते युते तयोः
viṃvarāttatkarṇapadaṃ kṣetre tricaturasrake / rāśyorantaravargeṇa dvighne ghāte yute tayoḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वर्गयोगोथ योगान्तहॄन्तिर्वर्गान्तरं भवेत् । व्यास आकृतिसंक्षण्णोव्यासास्यात्परिधिर्मुने
vargayogotha yogāntahṝntirvargāntaraṃ bhavet / vyāsa ākṛtisaṃkṣaṇṇovyāsāsyātparidhirmune
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ज्याव्यासयोगविवराहतमूलोनितो ऽर्द्धितः । व्यासः शरः शरोनाञ्च व्यासाच्छरगुणात्पदम्
jyāvyāsayogavivarāhatamūlonito 'rddhitaḥ / vyāsaḥ śaraḥ śaronāñca vyāsāccharaguṇātpadam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
द्विघ्नं जीवाथ जीवार्द्धवर्गे शरहृते युते । व्यासोष्टतेभवेदेवं प्रोक्तं गणितकोविदैः
dvighnaṃ jīvātha jīvārddhavarge śarahṛte yute / vyāsoṣṭatebhavedevaṃ proktaṃ gaṇitakovidaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चापोननिघ्नः परिधिः प्रगङ्लः परिधेः कृते । तुर्यांशेन शरध्नेनाघेनिनाधं चतुर्गणम्
cāponanighnaḥ paridhiḥ pragaṅlaḥ paridheḥ kṛte / turyāṃśena śaradhnenāgheninādhaṃ caturgaṇam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
व्यासध्नं प्रभजेद्विप्र ज्या काशं जायते स्फुटा । ज्याङ्घ्रीषुध्नोवृत्तवर्गोबग्धिघ्नव्यासाढ्यमौर्विहृत्
vyāsadhnaṃ prabhajedvipra jyā kāśaṃ jāyate sphuṭā / jyāṅghrīṣudhnovṛttavargobagdhighnavyāsāḍhyamaurvihṛt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
लब्धोनवृत्तवर्गाद्रिपदेर्धात्पतिते धनुः । स्थूलमध्यापृवन्नवेधो वृत्ताङ्काशेषभागिकः
labdhonavṛttavargādripaderdhātpatite dhanuḥ / sthūlamadhyāpṛvannavedho vṛttāṅkāśeṣabhāgikaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वृत्ताङ्गांशकृतिर्वेधनिप्रीयनकरामितौ । वारिव्यासहतं दैर्ध्यंवेधाङ्गुलहतं पुनः
vṛttāṅgāṃśakṛtirvedhaniprīyanakarāmitau / vārivyāsahataṃ dairdhyaṃvedhāṅgulahataṃ punaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
खरवेन्दुरामविहतं मानं द्रोणादिवारिणः । विस्तारायामवेधानांमङ्गुल्योन्यनाडिघ्नाः
kharavendurāmavihataṃ mānaṃ droṇādivāriṇaḥ / vistārāyāmavedhānāṃmaṅgulyonyanāḍighnāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रसांकाभ्राब्धिभिर्भक्ता धान्ये द्रोणादिकामितिः । उत्सेधव्यासदैर्ध्याणामङ्गुल्यान्यस्य नो द्विज
rasāṃkābhrābdhibhirbhaktā dhānye droṇādikāmitiḥ / utsedhavyāsadairdhyāṇāmaṅgulyānyasya no dvija
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मिथोघ्नाति भजेत्स्वाक्षेशैर्द्रेणादिमितिर्भवेत् । विस्ताराद्यं गुलान्येवं मिथोघ्नान्यपसांभवेत्
mithoghnāti bhajetsvākṣeśairdreṇādimitirbhavet / vistārādyaṃ gulānyevaṃ mithoghnānyapasāṃbhavet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वाणेभमार्गणैर्लब्धं द्रोणाद्यं मानमादिशेत् । दीपशङ्कुतलच्छिद्रघ्नः शङ्कुर्भैवंभवेन्मुने
vāṇebhamārgaṇairlabdhaṃ droṇādyaṃ mānamādiśet / dīpaśaṅkutalacchidraghnaḥ śaṅkurbhaivaṃbhavenmune
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नरोन दीपकशिखौच्यभक्तो ह्यथ भोद्वने । शङ्कौनृदीपाधश्छिद्रघ्नैर्दीपौच्च्यं नरान्विते
narona dīpakaśikhaucyabhakto hyatha bhodvane / śaṅkaunṛdīpādhaśchidraghnairdīpauccyaṃ narānvite
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विंशकुदीपौच्चगुणाच्छाया शङ्कूद्धृता भवेत् । दीपशङ्क्वन्तरं चाथ च्छायाग्रविवरघ्नभा
viṃśakudīpauccaguṇācchāyā śaṅkūddhṛtā bhavet / dīpaśaṅkvantaraṃ cātha cchāyāgravivaraghnabhā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मानान्तरद्रुद्भूमिः स्यादथोभूनराहतिः । प्रभाप्ता जायते दीपशिखौच्च्यं स्यात्त्रिराशिकात्
mānāntaradrudbhūmiḥ syādathobhūnarāhatiḥ / prabhāptā jāyate dīpaśikhauccyaṃ syāttrirāśikāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एतत्संक्षेपतः प्रोक्तं गणिते परिकर्मकम् । ग्रहमध्यादिकं वक्ष्ये गणिते नातिविस्तरान्
etatsaṃkṣepataḥ proktaṃ gaṇite parikarmakam / grahamadhyādikaṃ vakṣye gaṇite nātivistarān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
युगमानं स्मृतं विप्र खचतुष्करदार्णवाः । तद्दशांशास्तु चत्वारः कृताख्यं पादमुच्यते
yugamānaṃ smṛtaṃ vipra khacatuṣkaradārṇavāḥ / taddaśāṃśāstu catvāraḥ kṛtākhyaṃ pādamucyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्रयस्रेता द्वापरः द्वौ कलिरेकः प्रकीर्तितः । मनुकृताब्दसहिता युगानामेकसप्ततिः
trayasretā dvāparaḥ dvau kalirekaḥ prakīrtitaḥ / manukṛtābdasahitā yugānāmekasaptatiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विधेर्द्दिने स्युर्विप्रेन्द्र मनवस्तु चतुर्दश । तावत्येव निशा तस्य विप्रेन्द्र परिकीर्तिता
vidherddine syurviprendra manavastu caturdaśa / tāvatyeva niśā tasya viprendra parikīrtitā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्वयंभुवा शरगतानब्दान्संपिण्ड्य नारद । खचरानयनं कार्यमथवेष्टयुगादितः
svayaṃbhuvā śaragatānabdānsaṃpiṇḍya nārada / khacarānayanaṃ kāryamathaveṣṭayugāditaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
युगे सूर्यज्ञशुक्राणां खचतुष्करदार्णवाः । पूजार्किगुरुशुक्राणां भगणापूर्वपापिनाम्
yuge sūryajñaśukrāṇāṃ khacatuṣkaradārṇavāḥ / pūjārkiguruśukrāṇāṃ bhagaṇāpūrvapāpinām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इन्दोरसाग्नित्रिषु सप्त भूधरमार्गणाः । दस्रत्र्याष्टरसांकाश्विलोचनानि कुजस्य तु
indorasāgnitriṣu sapta bhūdharamārgaṇāḥ / dasratryāṣṭarasāṃkāśvilocanāni kujasya tu
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बुधशीघ्रस्य शून्यर्तुखाद्रित्र्यङ्कनगेन्दवः । बृहस्पतेः खदस्राक्षिवेदस्रङ्हूयस्तथा
budhaśīghrasya śūnyartukhādritryaṅkanagendavaḥ / bṛhaspateḥ khadasrākṣivedasraṅhūyastathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शितशीघ्रस्य यष्णसत्रियमाश्विस्वभूधराः । शनेर्भुजगषट्पचरसवेदनिशाकराः
śitaśīghrasya yaṣṇasatriyamāśvisvabhūdharāḥ / śanerbhujagaṣaṭpacarasavedaniśākarāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चन्द्रोञ्चस्याग्निशून्याक्षिवसुसर्पार्णवा युगे । वामं पातस्य च स्वग्नियमाश्विशिखिदस्रकाः
candroñcasyāgniśūnyākṣivasusarpārṇavā yuge / vāmaṃ pātasya ca svagniyamāśviśikhidasrakāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उदयादुदयं भानोर्भूमैः साचेन वासराः । वसुव्द्यष्टाद्रिरूपाङ्कसप्ताद्रितिथयो युगे
udayādudayaṃ bhānorbhūmaiḥ sācena vāsarāḥ / vasuvdyaṣṭādrirūpāṅkasaptādritithayo yuge
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
षड् वहित्रिहुताशाङ्कतिथयश्चाधिमासकाः । तिथिक्षयायमार्थाक्षिद्व्यष्टव्योमशराश्विनः
ṣaḍ vahitrihutāśāṅkatithayaścādhimāsakāḥ / tithikṣayāyamārthākṣidvyaṣṭavyomaśarāśvinaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रवचतुष्का समुद्राष्टकुर्पचरविमासकाः । षट्त्र्यग्निवेदग्निपञ्चशुभ्रांशुमासकाः
ravacatuṣkā samudrāṣṭakurpacaravimāsakāḥ / ṣaṭtryagnivedagnipañcaśubhrāṃśumāsakāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रागातेः सूर्यमन्दस्य कल्पेसप्ताष्टवह्नयः । कौजस्य वेदस्वयमा बौधस्याष्टर्तुवह्नयः
prāgāteḥ sūryamandasya kalpesaptāṣṭavahnayaḥ / kaujasya vedasvayamā baudhasyāṣṭartuvahnayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रवरवरन्ध्राणि जैवस्य शौक्रस्यार्धगुणेषवः । गोग्नयः शनिमन्दस्य पातानामथवा मतः
ravaravarandhrāṇi jaivasya śaukrasyārdhaguṇeṣavaḥ / gognayaḥ śanimandasya pātānāmathavā mataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मनुदस्रास्तु कौजस्य बौधस्याष्टाष्टसागराः । कृताद्रिचन्द्राजैवस्य रवैकस्याग्निरवनन्दकाः
manudasrāstu kaujasya baudhasyāṣṭāṣṭasāgarāḥ / kṛtādricandrājaivasya ravaikasyāgniravanandakāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शनिपातस्य भगणाः कल्पे यमरसर्तवः । वर्तमानयुगे पानावत्सराभगणाभिधाः
śanipātasya bhagaṇāḥ kalpe yamarasartavaḥ / vartamānayuge pānāvatsarābhagaṇābhidhāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मासीकृतायुता मासैर्मधुशुक्लादिभिर्गतैः । पृथक्त्थासिधिमासग्रासूर्यमासविभाजिताः
māsīkṛtāyutā māsairmadhuśuklādibhirgataiḥ / pṛthaktthāsidhimāsagrāsūryamāsavibhājitāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथाधिमासकैर्युक्ता दिनीकृत्य दिनान्विताः । द्विस्थास्तितिक्षयाभ्यस्ताश्चान्द्रवासरभाजिताः
athādhimāsakairyuktā dinīkṛtya dinānvitāḥ / dvisthāstitikṣayābhyastāścāndravāsarabhājitāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
लथोनरात्रिरहितालङ्कार्यामर्द्धरात्रिकाः । सावनोद्यूगसारर्कादिर्दिनमासाब्दयास्ततः
lathonarātrirahitālaṅkāryāmarddharātrikāḥ / sāvanodyūgasārarkādirdinamāsābdayāstataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सप्तिभिः क्षपितः शेषः मूर्याद्योवासरेश्वरः । मासाब्ददिनसंख्यासंद्वित्रिघ्नं रूपसंयुतम्
saptibhiḥ kṣapitaḥ śeṣaḥ mūryādyovāsareśvaraḥ / māsābdadinasaṃkhyāsaṃdvitrighnaṃ rūpasaṃyutam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सप्तोर्द्धनावशेषौ तौ विज्ञेयौ मासवर्षपौ । स्नेहस्य भगणाभ्यस्तो दिनराशिः कुवासरैः
saptorddhanāvaśeṣau tau vijñeyau māsavarṣapau / snehasya bhagaṇābhyasto dinarāśiḥ kuvāsaraiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विभाजितो मध्यगत्या भगणादिर्ग्रहो भवेत् । एवं ह्यशीघ्रमन्दाञ्चये प्रोक्ताः पूर्वपापिनः
vibhājito madhyagatyā bhagaṇādirgraho bhavet / evaṃ hyaśīghramandāñcaye proktāḥ pūrvapāpinaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विलोमगतयः पातास्तद्वञ्चक्राष्विशोधिताः । योजनानि शतान्यष्टौ भूकर्णौं द्विगुणाः स्मृतः
vilomagatayaḥ pātāstadvañcakrāṣviśodhitāḥ / yojanāni śatānyaṣṭau bhūkarṇauṃ dviguṇāḥ smṛtaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तद्वर्गतो दशगुणात्पद भूपरिधिर्भवेत् । लंबज्याघ्नस्वजीवाप्तः स्फुटो भूपरिधिः स्वकः
tadvargato daśaguṇātpada bhūparidhirbhavet / laṃbajyāghnasvajīvāptaḥ sphuṭo bhūparidhiḥ svakaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तेन देशान्तराभ्यस्ता ग्रहभुक्तिर्विभाजिता । कलादितत्फलं प्रार्च्याः ग्रहेभ्यः परिशोधयेत्
tena deśāntarābhyastā grahabhuktirvibhājitā / kalāditatphalaṃ prārcyāḥ grahebhyaḥ pariśodhayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रेखाप्रतीचिसंस्थाने प्रक्षिपेत्स्युः स्वदेशतः । राक्षसातपदेवौकः शैलयोर्मध्यसूत्रगाः
rekhāpratīcisaṃsthāne prakṣipetsyuḥ svadeśataḥ / rākṣasātapadevaukaḥ śailayormadhyasūtragāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अवन्तिकारोहतिकं तथा सन्निहितं सरः । वारप्रवृत्तिवाग्देशे क्षयार्द्धेभ्यधिको भवेत्
avantikārohatikaṃ tathā sannihitaṃ saraḥ / vārapravṛttivāgdeśe kṣayārddhebhyadhiko bhavet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तद्देशान्तरनाडीभिः पश्चादूने विनिर्दिशेत् । इष्टनाडीगुणा भुक्तिः षष्ट्या भक्ता कलादिकम्
taddeśāntaranāḍībhiḥ paścādūne vinirdiśet / iṣṭanāḍīguṇā bhuktiḥ ṣaṣṭyā bhaktā kalādikam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गते शोद्ध्यं तथा योज्यं गम्ये तात्कालिको ग्रहः । भचक्रलिप्ताशीत्यंशः परमं दक्षिणोत्तरम्
gate śoddhyaṃ tathā yojyaṃ gamye tātkāliko grahaḥ / bhacakraliptāśītyaṃśaḥ paramaṃ dakṣiṇottaram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विक्षिप्यते स्वपातेन स्वक्रान्त्यन्तादनुष्णगुः । तत्र वासं द्विगुणितजीवस्रिगुणितं कुजः
vikṣipyate svapātena svakrāntyantādanuṣṇaguḥ / tatra vāsaṃ dviguṇitajīvasriguṇitaṃ kujaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बुधशुक्रार्कजाः पातैर्विक्षिप्यन्ते चतुर्गुणम् । राशिलिप्ताष्टमो भागः प्रथमं ज्यार्द्धमुच्यते
budhaśukrārkajāḥ pātairvikṣipyante caturguṇam / rāśiliptāṣṭamo bhāgaḥ prathamaṃ jyārddhamucyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततो द्विभक्तलब्धोनमिश्रितं तद्द्वितीयकम् । आद्येनैव क्रमात्पिण्डान्भक्ताल्लब्धोनितैर्युतान्
tato dvibhaktalabdhonamiśritaṃ taddvitīyakam / ādyenaiva kramātpiṇḍānbhaktāllabdhonitairyutān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
खण्डकाः स्युश्चतुर्विशा ज्यार्द्धपिण्डाः क्रमादमी । परमा पक्रमज्या तु सप्तरन्ध्रगुणेन्दवः
khaṇḍakāḥ syuścaturviśā jyārddhapiṇḍāḥ kramādamī / paramā pakramajyā tu saptarandhraguṇendavaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तद्गुमज्या त्रिजिवाप्ता तञ्चापं क्रान्तिरुच्यते । ग्रहं संशोध्य मन्दोञ्चत्तथा शीघ्नाद्विशोध्य च
tadgumajyā trijivāptā tañcāpaṃ krāntirucyate / grahaṃ saṃśodhya mandoñcattathā śīghnādviśodhya ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शेषं कन्दपदन्तस्माद्भुजज्या कोटिरेव च । गताद्भुजज्याविषमे गम्यात्कोटिः पदे भवेत्
śeṣaṃ kandapadantasmādbhujajyā koṭireva ca / gatādbhujajyāviṣame gamyātkoṭiḥ pade bhavet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
समेति गम्याद्वाहुदज्या कोटिज्यानुगता भवेत् । लिप्तास्तत्त्वयमैर्भक्ता लब्धज्यापिण्डकं गतम्
sameti gamyādvāhudajyā koṭijyānugatā bhavet / liptāstattvayamairbhaktā labdhajyāpiṇḍakaṃ gatam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गतगम्यान्तराभ्यस्तं विभजेत्तत्त्वलोचनैः । तदवाप्तफलं योज्यं ज्यापिण्डे गतसंज्ञके
gatagamyāntarābhyastaṃ vibhajettattvalocanaiḥ / tadavāptaphalaṃ yojyaṃ jyāpiṇḍe gatasaṃjñake
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्यात्क्रमज्याविधिश्चैवमुत्क्रमज्यागता भवेत् । लिप्तास्तत्त्वयमैर्भक्ता लब्धज्या पिण्डकं गतम्
syātkramajyāvidhiścaivamutkramajyāgatā bhavet / liptāstattvayamairbhaktā labdhajyā piṇḍakaṃ gatam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गतगम्यान्तराभ्यस्तं विभजेत्तत्त्वलोचनैः । तदवाप्तफलं योज्यं ज्यापिण्डे गतसंज्ञके
gatagamyāntarābhyastaṃ vibhajettattvalocanaiḥ / tadavāptaphalaṃ yojyaṃ jyāpiṇḍe gatasaṃjñake
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्यात्क्रमज्याविधिश्चैवमुक्रमज्यास्वपिस्मृतः । ज्यां प्रोह्य शेषं तत्त्वताश्वि हॄन्तं तद्विवरोद्धृम्
syātkramajyāvidhiścaivamukramajyāsvapismṛtaḥ / jyāṃ prohya śeṣaṃ tattvatāśvi hṝntaṃ tadvivaroddhṛm
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
संख्यातत्त्वाश्विसंवर्ग्यसंयोज्यं धनुरुच्यते । रवेर्मन्दपरिध्यंशा मनवः शीतगोरदाः
saṃkhyātattvāśvisaṃvargyasaṃyojyaṃ dhanurucyate / ravermandaparidhyaṃśā manavaḥ śītagoradāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
युग्मान्ते विषमान्ते तुनखलिप्तोनितास्तयोः । युग्मान्तेर्थाद्रयः खाग्निसुराः सूर्या नवार्णवाः
yugmānte viṣamānte tunakhaliptonitāstayoḥ / yugmānterthādrayaḥ khāgnisurāḥ sūryā navārṇavāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ओजेद्व्यगा च सुयमारदारुद्रागजाब्धयः । कुजादीनामतः शौघ्न्यायुग्मान्तेर्थाग्निदस्रकाः
ojedvyagā ca suyamāradārudrāgajābdhayaḥ / kujādīnāmataḥ śaughnyāyugmānterthāgnidasrakāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गुणाग्निचन्द्राः खनगाद्विरसाक्षीणि गो ऽग्रयः । ओजान्ते द्वित्रियमताद्विविश्वेयमपर्वताः
guṇāgnicandrāḥ khanagādvirasākṣīṇi go 'grayaḥ / ojānte dvitriyamatādviviśveyamaparvatāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
खर्तुदस्नाविपद्वेदाः शीघ्नकर्मणि कीर्तिताः । ओजयुग्मान्तरगुणाभुजज्यात्रिज्ययोद्धृताः
khartudasnāvipadvedāḥ śīghnakarmaṇi kīrtitāḥ / ojayugmāntaraguṇābhujajyātrijyayoddhṛtāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
युग्मवृत्तेधनर्णश्यादोजादूने ऽधिके स्फुटम् । तद्गुणे भुजकोटिज्येभगणांशविभाजिते
yugmavṛttedhanarṇaśyādojādūne 'dhike sphuṭam / tadguṇe bhujakoṭijyebhagaṇāṃśavibhājite
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तद्भुजज्याफलधनुर्मान्दं लिप्तादिकं फलम् । शैऽयकोटिफलं केन्द्रे मकरादौ धनं स्मृतम्
tadbhujajyāphaladhanurmāndaṃ liptādikaṃ phalam / śai'yakoṭiphalaṃ kendre makarādau dhanaṃ smṛtam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
संशोध्यं तु त्रिजीवायां कर्कादौ कोटिजं फलम् । तद्बाहुफलवर्गैक्यान्मूलकर्णश्चलाभिधः
saṃśodhyaṃ tu trijīvāyāṃ karkādau koṭijaṃ phalam / tadbāhuphalavargaikyānmūlakarṇaścalābhidhaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्रिज्याभ्यस्तं भुजफलं मकरादौ धनं स्मृतम् । संशोध्यं तु त्रिजीवायां कर्कादौ कोटिजं फलम्
trijyābhyastaṃ bhujaphalaṃ makarādau dhanaṃ smṛtam / saṃśodhyaṃ tu trijīvāyāṃ karkādau koṭijaṃ phalam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तद्बाहुफलवर्गैक्यान्मूलं कर्णश्चलाभिधः । त्रिज्याभघ्यस्तं भुजफलं पलकर्णविभाजितम्
tadbāhuphalavargaikyānmūlaṃ karṇaścalābhidhaḥ / trijyābhaghyastaṃ bhujaphalaṃ palakarṇavibhājitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
लब्धस्य चापं लिप्तादि फलं शैध्र्यमिदं स्मृतम् । एतदादौ कुजादीनां चतुर्थे चैव कर्मणि
labdhasya cāpaṃ liptādi phalaṃ śaidhryamidaṃ smṛtam / etadādau kujādīnāṃ caturthe caiva karmaṇi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मान्द्यं कर्मैकमर्केन्द्वोर्भौन्द्वोर्भौंमादीनामाथोच्यते । शैर्ध्यं माद्यं पुनर्मान्द्यं शैर्घ्यं चत्वार्यनुक्रमात्
māndyaṃ karmaikamarkendvorbhaundvorbhauṃmādīnāmāthocyate / śairdhyaṃ mādyaṃ punarmāndyaṃ śairghyaṃ catvāryanukramāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अजा दिकेन्द्रे सर्वेषां मान्द्ये शैर्घ्ये च कर्मणि । धनं ग्रहाणां लिप्तादि तुलादावृणमेव तत्
ajā dikendre sarveṣāṃ māndye śairghye ca karmaṇi / dhanaṃ grahāṇāṃ liptādi tulādāvṛṇameva tat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अर्कबाहुफलाभ्यस्ता ग्रहभुक्तिविभाजिताः । भचक्रकलिकाभिस्तु लिप्ताः कार्या ग्रहेर्ऽकवत्
arkabāhuphalābhyastā grahabhuktivibhājitāḥ / bhacakrakalikābhistu liptāḥ kāryā graher'kavat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ग्रहभक्तः फलं कार्यं ग्रहवन्मन्दकर्मणि । कर्कादौ तद्धनं तत्र मकरादावृणं स्मृतम्
grahabhaktaḥ phalaṃ kāryaṃ grahavanmandakarmaṇi / karkādau taddhanaṃ tatra makarādāvṛṇaṃ smṛtam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दोर्ज्योत्तरगुणाभुक्तिस्तत्त्वनेत्रोद्धृता पुनः । स्वमन्दपरिधिक्षुण्णा भगणांशोद्धृताःकलाः
dorjyottaraguṇābhuktistattvanetroddhṛtā punaḥ / svamandaparidhikṣuṇṇā bhagaṇāṃśoddhṛtāḥkalāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मन्दस्फुटकृता भुक्तिः शीघ्नोच्चभुक्तितः । तच्छेषं विवरेणाथ हन्यात्रिज्याङ्ककर्णयोः
mandasphuṭakṛtā bhuktiḥ śīghnoccabhuktitaḥ / taccheṣaṃ vivareṇātha hanyātrijyāṅkakarṇayoḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चक्रकर्णहृतं भुक्तौ कर्णे त्रिज्याधिके धनम् । ऋणमूने ऽधिके प्रोह्य शेषं वक्रगतिर्भवेत्
cakrakarṇahṛtaṃ bhuktau karṇe trijyādhike dhanam / ṛṇamūne 'dhike prohya śeṣaṃ vakragatirbhavet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कृतर्तुचन्द्रैर्वेदेन्द्रैः शून्यत्र्येकैर्गुणाष्टभिः । शररुद्रैश्चतुर्यांशुकेन्द्रांशेर्भूसुतादयः
kṛtartucandrairvedendraiḥ śūnyatryekairguṇāṣṭabhiḥ / śararudraiścaturyāṃśukendrāṃśerbhūsutādayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वक्रिणश्चक्रशुद्धैस्तैरंशैरुजुतिवक्रताम् । क्रमज्या विषुवद्भाघ्नी क्षितिज्या द्वादशोद्धृता
vakriṇaścakraśuddhaistairaṃśairujutivakratām / kramajyā viṣuvadbhāghnī kṣitijyā dvādaśoddhṛtā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.