Nārada Purāṇa 1.61

इति श्रीबृहन्नारदीयपुराणे पूर्वभागे द्वितीयपादे बृहदुपाख्याने षष्टितमो ऽध्यायः सनत्कुमार उवाच अशोकं शोकनाशार्थं शास्त्रं शान्तिकरं शिवम् । निशम्य लभ्यते बुद्धिर्लब्धायां सुखमेधते

iti śrībṛhannāradīyapurāṇe pūrvabhāge dvitīyapāde bṛhadupākhyāne ṣaṣṭitamo 'dhyāyaḥ sanatkumāra uvāca aśokaṃ śokanāśārthaṃ śāstraṃ śāntikaraṃ śivam / niśamya labhyate buddhirlabdhāyāṃ sukhamedhate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हर्षस्थानसहस्राणि शोकस्थानशतानि च । दिवसे दिवसे मूढमाविशन्ति न पण्डितम्

harṣasthānasahasrāṇi śokasthānaśatāni ca / divase divase mūḍhamāviśanti na paṇḍitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अनिष्टसंप्रंयोगाश्च विप्रयोगात्प्रियस्य च । मनुष्या मानसैर्दुःखैर्युज्यन्ते ये ऽल्पबुद्धयः

aniṣṭasaṃpraṃyogāśca viprayogātpriyasya ca / manuṣyā mānasairduḥkhairyujyante ye 'lpabuddhayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

द्रव्येषु समतीतेषु ये गुणास्तेन्न चिन्दयेत् । ताननाद्रियमाणश्च स्नेहबन्धाद्विमुच्यते

dravyeṣu samatīteṣu ye guṇāstenna cindayet / tānanādriyamāṇaśca snehabandhādvimucyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दोषदर्शी भवेत्तत्र यत्र रागः प्रवर्त्तते । अनिष्टबुद्धितां यच्छेत्ततः क्षिप्रं विराजते

doṣadarśī bhavettatra yatra rāgaḥ pravarttate / aniṣṭabuddhitāṃ yacchettataḥ kṣipraṃ virājate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नार्थो न धर्मो न यशो यो ऽतीतमनुशोचति । अस्याभावेन युज्येतं तञ्चास्य तु निवर्तते

nārtho na dharmo na yaśo yo 'tītamanuśocati / asyābhāvena yujyetaṃ tañcāsya tu nivartate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गुणैर्भूतानि युज्यन्ते तथैव च न युज्यते । सर्वाणि नैतदेकस्य शोकस्थानं हि विद्यते

guṇairbhūtāni yujyante tathaiva ca na yujyate / sarvāṇi naitadekasya śokasthānaṃ hi vidyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मृतं वा यदि वा नष्टं यो ऽतीतमनुशोचति । दुःखेन लभते दुःखं महानर्थे प्रपद्यते

mṛtaṃ vā yadi vā naṣṭaṃ yo 'tītamanuśocati / duḥkhena labhate duḥkhaṃ mahānarthe prapadyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दुःखोपघाते शारीरे मानसे चाप्युपस्थिते । यस्मिन्न शक्यते कर्तुं यत्नस्तन्नानुर्चितयेत्

duḥkhopaghāte śārīre mānase cāpyupasthite / yasminna śakyate kartuṃ yatnastannānurcitayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भैषज्यमेतद्दःखस्य यदेतन्नानुचिन्तयेत् । चिन्त्यमानं हि न व्येति भूयश्चाभिप्रवर्द्धते

bhaiṣajyametaddaḥkhasya yadetannānucintayet / cintyamānaṃ hi na vyeti bhūyaścābhipravarddhate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रज्ञया मानसं दुःखं हन्याच्छारीरमौषधैः । एतद्विज्ञाय सामर्थ्यं न वान्यैः समतामियात्

prajñayā mānasaṃ duḥkhaṃ hanyācchārīramauṣadhaiḥ / etadvijñāya sāmarthyaṃ na vānyaiḥ samatāmiyāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अनित्यं जीवितं रूपं यौवनं द्रव्यसञ्चयः । आरोग्यं प्रियसंवासं न मृध्येत्पण्डितः क्वचित्

anityaṃ jīvitaṃ rūpaṃ yauvanaṃ dravyasañcayaḥ / ārogyaṃ priyasaṃvāsaṃ na mṛdhyetpaṇḍitaḥ kvacit

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नाज्ञानप्रभवं दुःखमेकं शोचितुमर्हति । अशोचन्प्रतिकुर्वीत यदि पश्येदुपक्रमम्

nājñānaprabhavaṃ duḥkhamekaṃ śocitumarhati / aśocanpratikurvīta yadi paśyedupakramam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सुखात्प्रियतरं दुःखं जीविते नात्र संशयः । जरामरणदुःखेभ्यः प्रियमात्मानमुद्धरेत्

sukhātpriyataraṃ duḥkhaṃ jīvite nātra saṃśayaḥ / jarāmaraṇaduḥkhebhyaḥ priyamātmānamuddharet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भजन्ति हि शारीराणि रोगाः शरीरमानसाः । सायका इव तीक्ष्णाग्राः प्रयुक्ता दृढधन्विभिः

bhajanti hi śārīrāṇi rogāḥ śarīramānasāḥ / sāyakā iva tīkṣṇāgrāḥ prayuktā dṛḍhadhanvibhiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

व्याधितस्य चिकित्साभिस्त्रस्यतो जीवितैषिणः । आमयस्य विनाशाय शरीरमनुकृष्यते

vyādhitasya cikitsābhistrasyato jīvitaiṣiṇaḥ / āmayasya vināśāya śarīramanukṛṣyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्रंसंति न निवर्तन्ते स्रोतांसि सरितामिव । आयुरादाय मर्त्यानां रात्र्यहानि पुनःपुनः

sraṃsaṃti na nivartante srotāṃsi saritāmiva / āyurādāya martyānāṃ rātryahāni punaḥpunaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अपयन्त्ययमत्यन्तं पक्षयोः शुक्लकृष्णयोः । जातं मर्त्यं जरयति निमिषं नावतिष्टते

apayantyayamatyantaṃ pakṣayoḥ śuklakṛṣṇayoḥ / jātaṃ martyaṃ jarayati nimiṣaṃ nāvatiṣṭate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सुखदुःखाभिभूतानामजरो जरयत्यसून् । आदित्यो ह्यस्तमभ्येति पुनः पुनरुदेति च

sukhaduḥkhābhibhūtānāmajaro jarayatyasūn / ādityo hyastamabhyeti punaḥ punarudeti ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अदृष्टपूर्वानादाय भावानपरिशङ्कितान् । इष्टानिष्टा मनुष्याणां मतं गच्छन्ति रात्रयः

adṛṣṭapūrvānādāya bhāvānapariśaṅkitān / iṣṭāniṣṭā manuṣyāṇāṃ mataṃ gacchanti rātrayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यो यदिच्छेद्यथाकामं कामानां तत्तदाप्नुयात् । यदि स्यान्न पराधीनं पुरुषस्य क्रियाफलम्

yo yadicchedyathākāmaṃ kāmānāṃ tattadāpnuyāt / yadi syānna parādhīnaṃ puruṣasya kriyāphalam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

संयताश्चैव तक्षाश्च मतिमन्तश्च मानवाः । दृश्यन्ते निष्फलाः संतः प्रहीनाश्च स्वकर्मभिः

saṃyatāścaiva takṣāśca matimantaśca mānavāḥ / dṛśyante niṣphalāḥ saṃtaḥ prahīnāśca svakarmabhiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अपरे निष्फलाः सन्तो निर्गुणाः पुरुषाधमाः । आशाभिरण्यसंयुक्ता दृश्यन्ते सर्वकामिनः

apare niṣphalāḥ santo nirguṇāḥ puruṣādhamāḥ / āśābhiraṇyasaṃyuktā dṛśyante sarvakāminaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भूतानामपरः कश्चिद्धिंसायां सततोत्थितः । वञ्चनायां च लोकेषु ससुखेष्वेव जीयते

bhūtānāmaparaḥ kaściddhiṃsāyāṃ satatotthitaḥ / vañcanāyāṃ ca lokeṣu sasukheṣveva jīyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अचेष्टमानमासीनं श्रीः कञ्चिदुपतिष्टति । कश्चित्कर्माणि कुरुते न प्राप्यमधिगच्छति

aceṣṭamānamāsīnaṃ śrīḥ kañcidupatiṣṭati / kaścitkarmāṇi kurute na prāpyamadhigacchati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अपराधान्समाच्ष्टुं पुरुषस्य स्वभावतः । शुक्रमन्यत्र संभूतं पुनरन्यत्र गच्छति

aparādhānsamācṣṭuṃ puruṣasya svabhāvataḥ / śukramanyatra saṃbhūtaṃ punaranyatra gacchati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्य योनौ प्रसक्तस्य गर्भो भवति मानवः । आम्रपुष्पोपमा यस्य निवृत्तिरुपलभ्यते

tasya yonau prasaktasya garbho bhavati mānavaḥ / āmrapuṣpopamā yasya nivṛttirupalabhyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

केषाञ्चित्पुत्रकामानामनुसन्तानमिच्छताम् । सिद्धौ प्रयतमानानां नैवाण्डमुपजायते

keṣāñcitputrakāmānāmanusantānamicchatām / siddhau prayatamānānāṃ naivāṇḍamupajāyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गर्भादुद्विजमानानां क्रुद्धादशीविषादिव । आयुष्मान् जायते पुत्रः कथं प्रेतः पितेव सः

garbhādudvijamānānāṃ kruddhādaśīviṣādiva / āyuṣmān jāyate putraḥ kathaṃ pretaḥ piteva saḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

देवानिष्ट्वा तपस्तप्त्वा कृपणैः पुत्रहेतुभिः । दशमासान्परिधृता जायते कुलपांसनाः

devāniṣṭvā tapastaptvā kṛpaṇaiḥ putrahetubhiḥ / daśamāsānparidhṛtā jāyate kulapāṃsanāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अपरे धनधान्यानि भोगांश्च पितृसंचितान् । विमलानभिजायन्ते लब्ध्वा तैरेव मङ्गलैः

apare dhanadhānyāni bhogāṃśca pitṛsaṃcitān / vimalānabhijāyante labdhvā taireva maṅgalaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अन्योन्य समभिप्रेत्य मैथुनस्य समागमे । उपद्रवैवादृष्टो योनौ गर्भः प्रपद्यते

anyonya samabhipretya maithunasya samāgame / upadravaivādṛṣṭo yonau garbhaḥ prapadyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्निग्धत्वादिन्द्रियार्थेषु मोहान्मरणमप्रियम् । परित्यजति यो दुःखं सुखमप्युभयं नरः

snigdhatvādindriyārtheṣu mohānmaraṇamapriyam / parityajati yo duḥkhaṃ sukhamapyubhayaṃ naraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अत्येति ब्रह्म सो ऽत्यन्तं सुखमप्यश्नुते परम् । दुःखमर्था हि त्यज्यन्ते पालने च न ते सुखाः

atyeti brahma so 'tyantaṃ sukhamapyaśnute param / duḥkhamarthā hi tyajyante pālane ca na te sukhāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्रुत्वैव नाधिगमनं नाशमेषां न चिन्तयेत् । अन्यामन्यां धनावस्थां प्राप्य वैशेषिका नराः

śrutvaiva nādhigamanaṃ nāśameṣāṃ na cintayet / anyāmanyāṃ dhanāvasthāṃ prāpya vaiśeṣikā narāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अतृप्ता यान्ति विध्वंसं सन्तोषं यान्ति पण्डिताः । सर्वे क्षयान्ता निचयाः पतनान्ताः समुच्छ्रयाः

atṛptā yānti vidhvaṃsaṃ santoṣaṃ yānti paṇḍitāḥ / sarve kṣayāntā nicayāḥ patanāntāḥ samucchrayāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

संयोगा विप्रयोगान्ता मरणान्तं हि जीवितम् । अन्तो नास्ति पिपासायास्तुष्टिस्तु परमं सुखम्

saṃyogā viprayogāntā maraṇāntaṃ hi jīvitam / anto nāsti pipāsāyāstuṣṭistu paramaṃ sukham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्मात्संतोषमेवेह धनं शंसन्ति पण्डिताः । निमेषमात्रमपि हि यो ऽधिगच्छन्न तिष्टति

tasmātsaṃtoṣameveha dhanaṃ śaṃsanti paṇḍitāḥ / nimeṣamātramapi hi yo 'dhigacchanna tiṣṭati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सशरीरेष्वनित्येषु नित्यं किमनुचिन्तयेत् । भूतेषु भावं संचिन्त्य ये बुद्ध्या तमसः परम्

saśarīreṣvanityeṣu nityaṃ kimanucintayet / bhūteṣu bhāvaṃ saṃcintya ye buddhyā tamasaḥ param

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न शोचन्ति गताध्वानः पश्यन्ति परमां गतिम् । संचिन्वन्नेकमेवैनं कामानावितृप्तकम्

na śocanti gatādhvānaḥ paśyanti paramāṃ gatim / saṃcinvannekamevainaṃ kāmānāvitṛptakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

व्याघ्र पशुमिवासाद्य मृत्युरादाय गच्छति । अथाप्युपायं संपश्येद्दुःखस्यास्य विमोक्षणे

vyāghra paśumivāsādya mṛtyurādāya gacchati / athāpyupāyaṃ saṃpaśyedduḥkhasyāsya vimokṣaṇe

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अशोचन्नारभेन्नैव युक्तश्चाव्यसनी भवेत् । शब्दे स्पर्शे रसे रूपे गन्धे च परमं तथा

aśocannārabhennaiva yuktaścāvyasanī bhavet / śabde sparśe rase rūpe gandhe ca paramaṃ tathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नोपभोगात्परं किञ्चिद्धनिनो वाधनस्य वा । वाक्संप्रयोगाद्भृतानां नास्ति दुःखमनामयम्

nopabhogātparaṃ kiñciddhanino vādhanasya vā / vāksaṃprayogādbhṛtānāṃ nāsti duḥkhamanāmayam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विप्रयोगश्च सर्वस्य न वाचा न च विद्यया । प्रणयं परिसंहृत्य संस्तुतेष्वितरेषु च

viprayogaśca sarvasya na vācā na ca vidyayā / praṇayaṃ parisaṃhṛtya saṃstuteṣvitareṣu ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विचरेदसमुन्नद्धः स सुखी स च पण्डितः । अध्यात्मगतमालीनो निरपेक्षो निरामिषः

vicaredasamunnaddhaḥ sa sukhī sa ca paṇḍitaḥ / adhyātmagatamālīno nirapekṣo nirāmiṣaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आत्मनैव सहायेन चश्चरेत्स सुखी भवेत् । सुखदुःखविपर्यासो यदा समुपपद्यते

ātmanaiva sahāyena caścaretsa sukhī bhavet / sukhaduḥkhaviparyāso yadā samupapadyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नैनं प्रज्ञा सुनियतं त्रायते नापि पौरुषम् । स्वभावाद्यत्नमातिष्ठेद्यत्नवान्नावसीदति

nainaṃ prajñā suniyataṃ trāyate nāpi pauruṣam / svabhāvādyatnamātiṣṭhedyatnavānnāvasīdati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उपद्रव इवानिष्टो योनिं गर्भः प्रपद्यते । तानि पूर्वशरीराणि नित्यमेकं शरीरिणम्

upadrava ivāniṣṭo yoniṃ garbhaḥ prapadyate / tāni pūrvaśarīrāṇi nityamekaṃ śarīriṇam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्राणिनां प्राणसंरोधे मांसश्लेष्मविचेष्टितम् । निर्दग्धं परदेहेन परदेंहं बलाबलम्

prāṇināṃ prāṇasaṃrodhe māṃsaśleṣmaviceṣṭitam / nirdagdhaṃ paradehena paradeṃhaṃ balābalam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विनश्यति विनाशान्ते नावि नावमिवाचलाम् । संगत्या जठरे न्यस्तं रेतोबिन्दुमचेतनम्

vinaśyati vināśānte nāvi nāvamivācalām / saṃgatyā jaṭhare nyastaṃ retobindumacetanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

केन यत्नेन जीवन्तं गर्भं त्वमिह पश्यसि । अन्नपानानि जीर्यन्ते यत्र भक्ष्याश्च भक्षिताः

kena yatnena jīvantaṃ garbhaṃ tvamiha paśyasi / annapānāni jīryante yatra bhakṣyāśca bhakṣitāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्मिन्नेवोदरे गर्भः किं नान्नमिव जीर्यति । गर्भे मूत्रपुरीषाणां स्वभावनियता गतिः

tasminnevodare garbhaḥ kiṃ nānnamiva jīryati / garbhe mūtrapurīṣāṇāṃ svabhāvaniyatā gatiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

धारणे वा विसर्गे च न कर्तुं विद्यते ऽवशः । प्रभवन्त्युदरे गर्भा जायमानास्तथापरे

dhāraṇe vā visarge ca na kartuṃ vidyate 'vaśaḥ / prabhavantyudare garbhā jāyamānāstathāpare

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आगमेन महान्येषां विनाश उपपद्यते । एतस्माद्योनिसंबन्धाद्यो जीवन्परिमुच्यते

āgamena mahānyeṣāṃ vināśa upapadyate / etasmādyonisaṃbandhādyo jīvanparimucyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पूजां न लभते काञ्चित्पुनर्द्धन्द्वेषु मज्जति । गर्भस्य सह जातस्य सप्तमीमीदृशीं दशाम्

pūjāṃ na labhate kāñcitpunarddhandveṣu majjati / garbhasya saha jātasya saptamīmīdṛśīṃ daśām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्राप्नुवन्ति ततः पञ्च न भवन्ति शतायुषः । नाभ्युत्थाने मनुष्याणां योगाः स्युर्नात्र संशयः

prāpnuvanti tataḥ pañca na bhavanti śatāyuṣaḥ / nābhyutthāne manuṣyāṇāṃ yogāḥ syurnātra saṃśayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

व्याधिभिश्च विवध्यन्ते व्याघ्रैः क्षुद्रमृगा इव । व्याधिभिर्भक्ष्यमाणानां त्यजतां विपुलन्धनम्

vyādhibhiśca vivadhyante vyāghraiḥ kṣudramṛgā iva / vyādhibhirbhakṣyamāṇānāṃ tyajatāṃ vipulandhanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वेदना नापकर्षन्ति यतमानाश्चिकित्सकाः

vedanā nāpakarṣanti yatamānāścikitsakāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ते चापि विविधा वैद्याः कुशला संमतौषधाः । व्याधिभिः परिकृष्यन्ते मृगा ज्याघ्रैरिवार्दिताः

te cāpi vividhā vaidyāḥ kuśalā saṃmatauṣadhāḥ / vyādhibhiḥ parikṛṣyante mṛgā jyāghrairivārditāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ते पिबन्ति कषायांश्च सर्पीषि विविधानि च । दृश्यन्ते जरया भग्ना नागैर्नागा इवोत्तमाः

te pibanti kaṣāyāṃśca sarpīṣi vividhāni ca / dṛśyante jarayā bhagnā nāgairnāgā ivottamāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कैर्वा भुवि चिकित्स्येन्त रोगार्त्ता मृगपक्षिणः । श्वापदाश्च दरिद्राश्च प्रायो नार्ता भवन्ति ते

kairvā bhuvi cikitsyenta rogārttā mṛgapakṣiṇaḥ / śvāpadāśca daridrāśca prāyo nārtā bhavanti te

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

घोरानपि दुराधर्षान्नृपतीनुग्रतेजस । आक्रम्य रोग आदत्ते पशून्पशुपचो यथा

ghorānapi durādharṣānnṛpatīnugratejasa / ākramya roga ādatte paśūnpaśupaco yathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इति लोकमनाक्रन्दं मोहशोकपरिप्लुतम् । स्रोतसा महसा क्षिप्रं ह्रियमाणं बलीयसा

iti lokamanākrandaṃ mohaśokapariplutam / srotasā mahasā kṣipraṃ hriyamāṇaṃ balīyasā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न धनेन न राज्येन नोग्रेण तपसा तथा । स्वभावा ह्यतिवर्तन्ते ये निर्मुक्ताः शरीरिषु

na dhanena na rājyena nogreṇa tapasā tathā / svabhāvā hyativartante ye nirmuktāḥ śarīriṣu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उपर्यपरि लोकस्य सर्वो भवितुमिच्छति । यतते च यथाशक्ति न च तद्वर्तते तथा

uparyapari lokasya sarvo bhavitumicchati / yatate ca yathāśakti na ca tadvartate tathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न म्रियेरन्नजीर्येरन्सर्वे स्युः सार्वकामिकाः । नाप्रियं प्रतिपद्येरन्नुत्थानस्य फलं प्रति

na mriyerannajīryeransarve syuḥ sārvakāmikāḥ / nāpriyaṃ pratipadyerannutthānasya phalaṃ prati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ऐश्वर्यमदमत्ताश्च मानान्मयमदेन च । अप्रमत्ताः शठाः क्रूरा विक्रान्ताः पर्युपासते

aiśvaryamadamattāśca mānānmayamadena ca / apramattāḥ śaṭhāḥ krūrā vikrāntāḥ paryupāsate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शोकाः प्रतिनिवर्तन्ते केषाञ्चिदसमीक्षताम् । स्वं स्वं च पुनरन्येषां न कञ्चिदतिगच्छति

śokāḥ pratinivartante keṣāñcidasamīkṣatām / svaṃ svaṃ ca punaranyeṣāṃ na kañcidatigacchati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

महञ्च फलवैषम्यं दृश्यते कर्मसंधिषु । वहॄन्ति शिबिकामन्ये यान्त्यन्ये शिबिकारुहः

mahañca phalavaiṣamyaṃ dṛśyate karmasaṃdhiṣu / vahṝnti śibikāmanye yāntyanye śibikāruhaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वेषामृद्धिकामानामन्ये रथपुरः सराः । मनुजाश्च गतश्रीकाः शतशो विविधाः स्त्रियाः

sarveṣāmṛddhikāmānāmanye rathapuraḥ sarāḥ / manujāśca gataśrīkāḥ śataśo vividhāḥ striyāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

द्वन्द्वारामेषु भूतेषु गच्छन्त्येकैकशो नराः । इदमन्यत्परं पश्य नात्र मोहं करिष्यसि

dvandvārāmeṣu bhūteṣu gacchantyekaikaśo narāḥ / idamanyatparaṃ paśya nātra mohaṃ kariṣyasi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

धर्मं चापि त्यजा धर्मं त्यज सत्यानृतां धियम् । सर्वं त्यक्त्वा स्वरूपस्थः सुखी भव निरामयः

dharmaṃ cāpi tyajā dharmaṃ tyaja satyānṛtāṃ dhiyam / sarvaṃ tyaktvā svarūpasthaḥ sukhī bhava nirāmayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एतत्ते परमं गुह्यमाख्यातमृषिसत्तम । येन देवाः परित्यज्य भर्त्यलोकं दिवं गताः

etatte paramaṃ guhyamākhyātamṛṣisattama / yena devāḥ parityajya bhartyalokaṃ divaṃ gatāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सनन्दन उवाच इत्युक्त्वा व्यासतनयं समापृच्छ्य महामुनिः । सनत्कुमारः प्रययौ पूजितस्तेन सादरम्

sanandana uvāca ityuktvā vyāsatanayaṃ samāpṛcchya mahāmuniḥ / sanatkumāraḥ prayayau pūjitastena sādaram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शुको ऽपि योगिनां श्रेष्ठः सम्यग्ज्ञात्वा ह्यवस्थितम् । ब्रह्मणः पदमन्वेष्टुमुत्सुकः पितरं ययौ

śuko 'pi yogināṃ śreṣṭhaḥ samyagjñātvā hyavasthitam / brahmaṇaḥ padamanveṣṭumutsukaḥ pitaraṃ yayau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततः पित्रा समागम्य प्रणम्य च महामुनिः । शुकः प्रदक्षिणीकृत्य ययौ कैलासपर्वतम्

tataḥ pitrā samāgamya praṇamya ca mahāmuniḥ / śukaḥ pradakṣiṇīkṛtya yayau kailāsaparvatam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

व्यासस्तद्विरहाद्दूनः पुत्रस्नेहसमावृतः । क्षणैकं स्थीयतां पुत्र इति च क्रोश दुर्मनाः

vyāsastadvirahāddūnaḥ putrasnehasamāvṛtaḥ / kṣaṇaikaṃ sthīyatāṃ putra iti ca krośa durmanāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

निरपेक्षः शुको भूत्वा निःस्नेहो मुक्तबन्धनः । मोक्षमेवानुसंचित्य गत एव परं पदम्

nirapekṣaḥ śuko bhūtvā niḥsneho muktabandhanaḥ / mokṣamevānusaṃcitya gata eva paraṃ padam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.