Nārada Purāṇa 2.21

इति श्रीबृहन्नारदीयपुराणोत्तरभागे धर्माङ्गददिग्विजयो नाम विंशो ऽध्यायः मान्धातोवाच पुत्रस्य वचनं श्रुत्वा किं चकार महीपतिः । सा चापि मोहिनी ब्रह्मन्प्रिया राज्ञो विधेः सुता

iti śrībṛhannāradīyapurāṇottarabhāge dharmāṅgadadigvijayo nāma viṃśo 'dhyāyaḥ māndhātovāca putrasya vacanaṃ śrutvā kiṃ cakāra mahīpatiḥ / sā cāpi mohinī brahmanpriyā rājño vidheḥ sutā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आश्चर्यरूपं कथितमाख्यानं तु सुधोपमम् । विशेषतस्त्वया पुण्यं सर्वसंदेहभञ्जनम्

āścaryarūpaṃ kathitamākhyānaṃ tu sudhopamam / viśeṣatastvayā puṇyaṃ sarvasaṃdehabhañjanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वसिष्ठ उवाच तत्पुत्रवचनं श्रुत्वा प्रहृष्टो नृपपुङ्गवः । उदतिष्ठत्प्रियायुक्तस्ताः श्रियश्चावलोकयत्

vasiṣṭha uvāca tatputravacanaṃ śrutvā prahṛṣṭo nṛpapuṅgavaḥ / udatiṣṭhatpriyāyuktastāḥ śriyaścāvalokayat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्षणं हर्षान्वितो भूप राजा विष्णुपरायणः । नागकन्यास्तु ताः सर्वा वारुणीसहिता मुदा

kṣaṇaṃ harṣānvito bhūpa rājā viṣṇuparāyaṇaḥ / nāgakanyāstu tāḥ sarvā vāruṇīsahitā mudā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रददौ तनये प्रेम्णा भार्यार्थं धर्मभूषणे । शेषं दानवनारीभिर्बहुरत्नसमन्वितम्

pradadau tanaye premṇā bhāryārthaṃ dharmabhūṣaṇe / śeṣaṃ dānavanārībhirbahuratnasamanvitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मोहिन्यै प्रददौ राजा कामबाणप्रपीडितः । संविभज्य पिता वित्तं धर्माङ्गदसमाहृतम्

mohinyai pradadau rājā kāmabāṇaprapīḍitaḥ / saṃvibhajya pitā vittaṃ dharmāṅgadasamāhṛtam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पुरोहितमुवाचेदं काले चाहूय भूपतिः । सर्वासां मत्सुतो ब्रह्मन्पाणीन्गृह्णातु धर्मतः

purohitamuvācedaṃ kāle cāhūya bhūpatiḥ / sarvāsāṃ matsuto brahmanpāṇīngṛhṇātu dharmataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कुमारीणां कुमारो ऽयं मद्वाक्ये संस्थितः सदा । वैवाह्यलग्ने नक्षत्रे मुहूर्ते सर्वकामदे

kumārīṇāṃ kumāro 'yaṃ madvākye saṃsthitaḥ sadā / vaivāhyalagne nakṣatre muhūrte sarvakāmade

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वाचयित्वा द्विजान्स्वस्ति गोस्वर्णांबरतोषितान् । विवाहं कुरु पुत्रस्य मम धर्माङ्गदस्य वै

vācayitvā dvijānsvasti gosvarṇāṃbaratoṣitān / vivāhaṃ kuru putrasya mama dharmāṅgadasya vai

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यः पुत्रस्य पितोद्वाहं न करोतीह मन्दधीः । सस मज्जेन्नरके घोरे ह्यप्रतिष्ठे युगायुतम्

yaḥ putrasya pitodvāhaṃ na karotīha mandadhīḥ / sasa majjennarake ghore hyapratiṣṭhe yugāyutam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्माच्चोद्वाहयेत्पुत्रं पिता धर्मसमन्वितः । आत्मा संस्थापितस्तेन येन संस्थापितः सुतः

tasmāccodvāhayetputraṃ pitā dharmasamanvitaḥ / ātmā saṃsthāpitastena yena saṃsthāpitaḥ sutaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वक्रतुफलं तस्य पुत्रोद्वाहे कृते भवेत् । पुत्रस्य गुणयुक्तस्य निर्गुणस्यापि भूसुर

sarvakratuphalaṃ tasya putrodvāhe kṛte bhavet / putrasya guṇayuktasya nirguṇasyāpi bhūsura

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पित्रा कारयितव्यो हि विवाहो धर्ममिच्छता । यो न दारैश्च वित्तैश्च पुत्रान्संयोजयेत्पिता

pitrā kārayitavyo hi vivāho dharmamicchatā / yo na dāraiśca vittaiśca putrānsaṃyojayetpitā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न पुमान्स तु विज्ञेय इहामुत्र विगर्हितः । तस्माद्वृत्तियुताः कार्याः पुत्रा दारैः समन्विताः

na pumānsa tu vijñeya ihāmutra vigarhitaḥ / tasmādvṛttiyutāḥ kāryāḥ putrā dāraiḥ samanvitāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यथा रमन्ते ते तुष्टाः सुखं पुत्राः सुमानिताः । तच्छ्रुत्वा वचनं राज्ञो द्विजस्तस्य पुरोहितः

yathā ramante te tuṣṭāḥ sukhaṃ putrāḥ sumānitāḥ / tacchrutvā vacanaṃ rājño dvijastasya purohitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

धर्माङ्गदविवाहार्थमुद्यतो हर्षसंयुतः । स युवानिच्छमानो ऽपि स्त्रीसौख्यं लज्जाया सुतः

dharmāṅgadavivāhārthamudyato harṣasaṃyutaḥ / sa yuvānicchamāno 'pi strīsaukhyaṃ lajjāyā sutaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्वीचकार पितुर्वाक्याद्दारसंग्रहणं तदा । वरुणात्मजया सार्द्धं नागकन्या मनोहराः

svīcakāra piturvākyāddārasaṃgrahaṇaṃ tadā / varuṇātmajayā sārddhaṃ nāgakanyā manoharāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उपयेमे महाबाहू रूपेणाप्रतिमा भुवि । उद्वाहयित्वा सर्वास्ता विधिदृष्टेन कर्मणा

upayeme mahābāhū rūpeṇāpratimā bhuvi / udvāhayitvā sarvāstā vidhidṛṣṭena karmaṇā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वसुगोरत्नदानानि विप्रेभ्यः प्रददौ मुदा । कृतदारो ववन्दे ऽथ पादान्मातुः पितुर्मुदा

vasugoratnadānāni viprebhyaḥ pradadau mudā / kṛtadāro vavande 'tha pādānmātuḥ piturmudā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततः संध्यावलीदेवीमाह धर्माङ्गदः सुतः । पितुर्वाक्येन मे देवि संजातो दारसंग्रहः

tataḥ saṃdhyāvalīdevīmāha dharmāṅgadaḥ sutaḥ / piturvākyena me devi saṃjāto dārasaṃgrahaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एतन्मे नास्ति मनसि यत्पित्रोद्वाहितो ह्यहम् । अव्ययं पितरं विज्ञं देवि शुश्रूषये ह्यहम्

etanme nāsti manasi yatpitrodvāhito hyaham / avyayaṃ pitaraṃ vijñaṃ devi śuśrūṣaye hyaham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दिव्यैर्भोगैर्न मे किञ्चित्स्वर्गेणापि प्रयोजनम् । कार्या मे पितृशुश्रूषा तव चैव दिवानिशम्

divyairbhogairna me kiñcitsvargeṇāpi prayojanam / kāryā me pitṛśuśrūṣā tava caiva divāniśam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

संध्यावल्युवाच चिरं जीव सुखं पुत्र भुङ्क्ष्व भोगान्मनो ऽनुगान् । पितुः प्रसादाद्दीर्घोयुर्मनो नन्दय मे सुत

saṃdhyāvalyuvāca ciraṃ jīva sukhaṃ putra bhuṅkṣva bhogānmano 'nugān / pituḥ prasādāddīrghoyurmano nandaya me suta

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्वया सुपुत्रिणी पुत्र जाता गुणवता क्षितौ । सपत्नीनां च सर्वासां हृदये संस्थिता ह्यहम्

tvayā suputriṇī putra jātā guṇavatā kṣitau / sapatnīnāṃ ca sarvāsāṃ hṛdaye saṃsthitā hyaham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवमुक्त्वा परिष्वज्य मूर्द्धन्याघ्राय चासकृत् । व्यसर्जयत्ततः पुत्रं राज्यतन्त्रावलोकने

evamuktvā pariṣvajya mūrddhanyāghrāya cāsakṛt / vyasarjayattataḥ putraṃ rājyatantrāvalokane

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विसर्जितस्तदा मात्रा मातॄरन्याः प्रणम्य च । राज्यतन्त्रं तदखिलं चक्रे पितृवचः स्थितः

visarjitastadā mātrā mātṝranyāḥ praṇamya ca / rājyatantraṃ tadakhilaṃ cakre pitṛvacaḥ sthitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दुष्टनिग्रहणं चक्रे शिष्टानां परिपालनम् । अटनं सर्वदेशेषु वीक्षणं सर्वकर्मणाम्

duṣṭanigrahaṇaṃ cakre śiṣṭānāṃ paripālanam / aṭanaṃ sarvadeśeṣu vīkṣaṇaṃ sarvakarmaṇām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चक्रे सर्वत्र कार्याणां मासि मासि निरीक्षणम् । हस्त्यश्वपोषणं चक्रे चारचक्रेक्षणं तथा

cakre sarvatra kāryāṇāṃ māsi māsi nirīkṣaṇam / hastyaśvapoṣaṇaṃ cakre cāracakrekṣaṇaṃ tathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वादसंवीक्षणं चक्रे तुलामानं दिने देने । गृहे गृहे नराणां च चक्रे संरक्षणं नृपः

vādasaṃvīkṣaṇaṃ cakre tulāmānaṃ dine dene / gṛhe gṛhe narāṇāṃ ca cakre saṃrakṣaṇaṃ nṛpaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्तनन्धयी क्वचिद्बालः स्तनहीनो न रोदिति । श्वश्रूर्वध्वा न कुत्रापि प्ररोदित्यवमानिता

stanandhayī kvacidbālaḥ stanahīno na roditi / śvaśrūrvadhvā na kutrāpi prarodityavamānitā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्वचित्समर्थस्तनयः पितरं नहि याचते । न वर्णसंकरो राज्ये केषाञ्चिदभवत्पुनः

kvacitsamarthastanayaḥ pitaraṃ nahi yācate / na varṇasaṃkaro rājye keṣāñcidabhavatpunaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न गूढविभवो लोको धर्मे वदति दूषणम् । न कञ्चुकविहीना तु भवेन्नारी सभर्तृका

na gūḍhavibhavo loko dharme vadati dūṣaṇam / na kañcukavihīnā tu bhavennārī sabhartṛkā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गृहान्निष्क्रमणं स्त्रीणां मास्तु राज्ये मदीयके । मा सकेशा हि विधवा मास्त्वकेशा मभर्तृका

gṛhānniṣkramaṇaṃ strīṇāṃ māstu rājye madīyake / mā sakeśā hi vidhavā māstvakeśā mabhartṛkā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मा व्रतीह सदाक्रोशी मारण्या नगराश्रयाः । सामान्यवृत्त्यदाता मे राज्ये ऽवसतु निर्घृणः

mā vratīha sadākrośī māraṇyā nagarāśrayāḥ / sāmānyavṛttyadātā me rājye 'vasatu nirghṛṇaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गोपालो नगराकाङ्क्षी निर्गुणस्तूपदेशकः । ऋत्विग्वा शास्त्रहीनश्च मा मे राज्ये वसेदिह

gopālo nagarākāṅkṣī nirguṇastūpadeśakaḥ / ṛtvigvā śāstrahīnaśca mā me rājye vasediha

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यो हि निष्पादयेन्नीलीं नीलीरङ्गातिसेचकः । निर्वास्यौ तावुभौ पापौ यो वै मद्यं करोति च

yo hi niṣpādayennīlīṃ nīlīraṅgātisecakaḥ / nirvāsyau tāvubhau pāpau yo vai madyaṃ karoti ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वृथा मांसं हि यो ऽश्नाति पृष्ठमांसप्रियो हि यः । तस्य वासो न मे राज्ये स्वकलत्रं त्यजेच्च यः

vṛthā māṃsaṃ hi yo 'śnāti pṛṣṭhamāṃsapriyo hi yaḥ / tasya vāso na me rājye svakalatraṃ tyajecca yaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विष्णुं परित्यज्य वरं सुराणां संपूजयेद्यो ऽन्यतमं हि देवम् । गच्छेत्सगर्भां युवतीं प्रसूतां दण्ड्यश्च वध्यश्च स चास्मदीयैः

viṣṇuṃ parityajya varaṃ surāṇāṃ saṃpūjayedyo 'nyatamaṃ hi devam / gacchetsagarbhāṃ yuvatīṃ prasūtāṃ daṇḍyaśca vadhyaśca sa cāsmadīyaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.