Library·Nārada Purāṇa·2·2.22

Nārada Purāṇa 2.22

इति श्रीबृहन्नारदीयपुराणोत्तरभागे शिक्षानिरूपणं नामैकविंशो ऽध्यायः वसिष्ट उवाच एवं धर्माङ्गदो राज्यं चकार वसुधातले । पितुर्ननियोगाद्राजेन्द्र पालयन् हरिवासरम्

iti śrībṛhannāradīyapurāṇottarabhāge śikṣānirūpaṇaṃ nāmaikaviṃśo 'dhyāyaḥ vasiṣṭa uvāca evaṃ dharmāṅgado rājyaṃ cakāra vasudhātale / piturnaniyogādrājendra pālayan harivāsaram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न बभूव जनः कश्चिद्यो न धर्मे व्यवस्थितः । नासुखी नाप्रजः कश्चिन्न वा फुष्ठी महीपते

na babhūva janaḥ kaścidyo na dharme vyavasthitaḥ / nāsukhī nāprajaḥ kaścinna vā phuṣṭhī mahīpate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हृष्टपुष्ट जने तस्मिन् क्ष्मा चैव निधिदायिनी । घटदोग्ध्रीषु नृपते तृप्तवत्सासु धेनुषु

hṛṣṭapuṣṭa jane tasmin kṣmā caiva nidhidāyinī / ghaṭadogdhrīṣu nṛpate tṛptavatsāsu dhenuṣu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पुटके कुटके क्षौद्रं द्रोणमात्रं द्रुमे द्रुमे । प्रहृष्टायां तु मेदिन्यां सर्वधान्यसमुद्भवः

puṭake kuṭake kṣaudraṃ droṇamātraṃ drume drume / prahṛṣṭāyāṃ tu medinyāṃ sarvadhānyasamudbhavaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कृतस्य स्पर्द्धिनि युगे त्रेतान्ते द्वापरे युगे । व्यतीते जलदापाये निर्मले चांबरे गृहे

kṛtasya sparddhini yuge tretānte dvāpare yuge / vyatīte jaladāpāye nirmale cāṃbare gṛhe

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सुगन्धिशालिपक्वाढ्ये कुंभोद्भवविलोकिते । मध्यप्रवाहयुक्तासु निम्नगासु समन्ततः

sugandhiśālipakvāḍhye kuṃbhodbhavavilokite / madhyapravāhayuktāsu nimnagāsu samantataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तीरोत्थैः काशपुष्पैश्च शुक्लकेशैरिवाङ्गना । चन्द्रांशुधवले लोके नातितीव्रे दिवाकरे

tīrotthaiḥ kāśapuṣpaiśca śuklakeśairivāṅganā / candrāṃśudhavale loke nātitīvre divākare

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्मिन्मनुष्यबहुलैर्जलस्नानविचित्रितैः । यत्रोत्सुकैः प्रयातैस्तु भूमिपालैः समन्ततः

tasminmanuṣyabahulairjalasnānavicitritaiḥ / yatrotsukaiḥ prayātaistu bhūmipālaiḥ samantataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रबोधसमये विष्णोराश्विनान्ते जगद्गुरोः । मोहिनी रमयामास तत्काले हृच्छयार्दिता

prabodhasamaye viṣṇorāśvinānte jagadguroḥ / mohinī ramayāmāsa tatkāle hṛcchayārditā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

राजानं विविधैः सौख्यैः सर्वभावेन सुंदरी । वनेषु गिरिशृङ्गेषु नदीनां संगमेषु च

rājānaṃ vividhaiḥ saukhyaiḥ sarvabhāvena suṃdarī / vaneṣu giriśṛṅgeṣu nadīnāṃ saṃgameṣu ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पद्मिनी कुसुमाढ्येषु सरःसु विविधेषु च । मलये मन्दरे विन्ध्ये महेन्द्रे विबुधालये

padminī kusumāḍhyeṣu saraḥsu vividheṣu ca / malaye mandare vindhye mahendre vibudhālaye

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सह्ये प्रालेयसंज्ञे च दिगंबरगिरौ शुभे । अन्येषु चैव राजानं स्वर्गस्थानादिकेषु च

sahye prāleyasaṃjñe ca digaṃbaragirau śubhe / anyeṣu caiva rājānaṃ svargasthānādikeṣu ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रमेयायास राजेन्द्र दिव्यरूपा दिने दिने । राजापि मोहिनीं प्राप्य सर्वं कृत्यं परित्यजन्

rameyāyāsa rājendra divyarūpā dine dine / rājāpi mohinīṃ prāpya sarvaṃ kṛtyaṃ parityajan

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्यक्तं न वासरं विष्णोर्जन्ममृत्युनिकृन्तनम् । व्रतं नोपेक्षते तत्तु अतिमुग्धो ऽपि पार्थिवः

tyaktaṃ na vāsaraṃ viṣṇorjanmamṛtyunikṛntanam / vrataṃ nopekṣate tattu atimugdho 'pi pārthivaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्रीडां त्यजति भूपालो दशम्यादिदिनत्रये । एवं प्रकीडतस्तस्य पूर्णे संवत्सरे गते

krīḍāṃ tyajati bhūpālo daśamyādidinatraye / evaṃ prakīḍatastasya pūrṇe saṃvatsare gate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

काले कालविदां श्रेष्ठः संप्राप्तः कार्तिकः शुभः । निद्राछेदकरो विष्णोः स मासः पुण्यदायकः

kāle kālavidāṃ śreṣṭhaḥ saṃprāptaḥ kārtikaḥ śubhaḥ / nidrāchedakaro viṣṇoḥ sa māsaḥ puṇyadāyakaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यस्मिन्कृतं हि सुकृतं वैष्णवैर्मनुजैर्नृप । अक्षयं हि भवेत्सर्वं विष्णुलोकप्रदायकम्

yasminkṛtaṃ hi sukṛtaṃ vaiṣṇavairmanujairnṛpa / akṣayaṃ hi bhavetsarvaṃ viṣṇulokapradāyakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न कार्तिकसमो मासो न कूतेन समं युगम् । न धर्मस्तु दया तुल्यो न ज्योतिश्चक्षुषा समम्

na kārtikasamo māso na kūtena samaṃ yugam / na dharmastu dayā tulyo na jyotiścakṣuṣā samam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न वेदेन समं शास्त्रं न तीर्थं गङ्गया समम् । न भूम्या सदृशं दानं न सुखं भार्यया समम्

na vedena samaṃ śāstraṃ na tīrthaṃ gaṅgayā samam / na bhūmyā sadṛśaṃ dānaṃ na sukhaṃ bhāryayā samam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न कृष्या तु समं वित्तं न लाभः सुरभीसमः । न तपो ऽनशनादन्यन्न दमेन समं शिवम्

na kṛṣyā tu samaṃ vittaṃ na lābhaḥ surabhīsamaḥ / na tapo 'naśanādanyanna damena samaṃ śivam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तृप्तिर्न रसनातुल्या न समो ऽन्यो द्विजेन च । न धर्मेण समं मित्रं न सत्येन समं यशः

tṛptirna rasanātulyā na samo 'nyo dvijena ca / na dharmeṇa samaṃ mitraṃ na satyena samaṃ yaśaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नारोग्यसममैश्वर्यं न देवः केशवात्परः । न कार्तिकसमं लोके पावनं कवयो विदुः

nārogyasamamaiśvaryaṃ na devaḥ keśavātparaḥ / na kārtikasamaṃ loke pāvanaṃ kavayo viduḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कार्तिकः प्रवरो मासो विष्णोश्चापि प्रियः सदा । अव्रतो हि क्षिपेद्यस्तु मासं दामोदरप्रियम्

kārtikaḥ pravaro māso viṣṇoścāpi priyaḥ sadā / avrato hi kṣipedyastu māsaṃ dāmodarapriyam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तिर्यग्योनिमवाप्नोति सर्वधर्मबहिष्कृतः

tiryagyonimavāpnoti sarvadharmabahiṣkṛtaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मान्धातोवाच संप्राप्य कार्तिके मासे राजा रुक्माङ्गदो मुने । मोहिनीं मोहसंयुक्तां कथं स बुभुजे वद

māndhātovāca saṃprāpya kārtike māse rājā rukmāṅgado mune / mohinīṃ mohasaṃyuktāṃ kathaṃ sa bubhuje vada

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विष्णुभक्तः श्रुतिपरः प्रवरः स महीक्षिताम् । तस्मिन्पुण्यतमे मासे किं चकार नृपोत्तमः

viṣṇubhaktaḥ śrutiparaḥ pravaraḥ sa mahīkṣitām / tasminpuṇyatame māse kiṃ cakāra nṛpottamaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वसिष्ठ उवाच संप्राप्तं कार्तिकं दृष्ट्वा प्रबोधकरणं हरेः । अतिप्रमुग्धो राजेन्द्रो मोहिनीं वाक्यमब्रवीत्

vasiṣṭha uvāca saṃprāptaṃ kārtikaṃ dṛṣṭvā prabodhakaraṇaṃ hareḥ / atipramugdho rājendro mohinīṃ vākyamabravīt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रतं देवि त्वया सार्द्धं मया संवत्सरान्बहून् । तवापमानभीतेन नोक्तं किञ्चिदपि क्वचित्

rataṃ devi tvayā sārddhaṃ mayā saṃvatsarānbahūn / tavāpamānabhītena noktaṃ kiñcidapi kvacit

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सांप्रतं वक्तुकामो ऽहं तन्निबोध शुभानने । त्वय्यासक्तस्य मे देवि बहवः कार्तिका गताः

sāṃprataṃ vaktukāmo 'haṃ tannibodha śubhānane / tvayyāsaktasya me devi bahavaḥ kārtikā gatāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न व्रती कार्तिके जातो मुक्त्वैकं हरिवासरम् । सो ऽहं कार्तिकमिच्छामि व्रते न पर्य्युपासितुम्

na vratī kārtike jāto muktvaikaṃ harivāsaram / so 'haṃ kārtikamicchāmi vrate na paryyupāsitum

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अव्रतेन गतो येषां कार्तिको मर्त्यधर्मिणाम् । इष्टापूर्तौ वृथा तेषां धर्मो द्रुहिणसंभवे

avratena gato yeṣāṃ kārtiko martyadharmiṇām / iṣṭāpūrtau vṛthā teṣāṃ dharmo druhiṇasaṃbhave

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मांसाशिनो ऽपि भूपाला अत्यर्थं मृगयारताः । ते भांसं कार्तिके त्यक्त्वा गता विष्ण्वालयं शुभे

māṃsāśino 'pi bhūpālā atyarthaṃ mṛgayāratāḥ / te bhāṃsaṃ kārtike tyaktvā gatā viṣṇvālayaṃ śubhe

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रवृत्तानां हि भक्ष्याणां कार्तिके नियमे कृते । अवश्यं विष्णुरूपत्वं प्राप्यते साधकेन हि

pravṛttānāṃ hi bhakṣyāṇāṃ kārtike niyame kṛte / avaśyaṃ viṣṇurūpatvaṃ prāpyate sādhakena hi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तिष्ठन्तु बहुवित्तानि दानानि वरवर्णिनि । हृदयायासकर्तॄणि दीपदानाद्दिवं व्रजेत्

tiṣṭhantu bahuvittāni dānāni varavarṇini / hṛdayāyāsakartṝṇi dīpadānāddivaṃ vrajet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्याप्यभावात्सुभगे परदीपप्रबोधनम् । कर्तव्यं भक्तिभावेन सर्वदानाधिकं च तत्

tasyāpyabhāvātsubhage paradīpaprabodhanam / kartavyaṃ bhaktibhāvena sarvadānādhikaṃ ca tat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एकतः सर्वदानानि दीपदानं हि चैकतः । कार्तिकेन समं प्रोक्तं दीपदानात्प्रबोधनम्

ekataḥ sarvadānāni dīpadānaṃ hi caikataḥ / kārtikena samaṃ proktaṃ dīpadānātprabodhanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कर्तव्यं भक्तिभावेन सर्वदानाधिकं स्मृतम् । कार्तिकीं च तिथिं कृत्वा विष्णोर्नाभिसरोरुहे

kartavyaṃ bhaktibhāvena sarvadānādhikaṃ smṛtam / kārtikīṃ ca tithiṃ kṛtvā viṣṇornābhisaroruhe

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आजन्मकृतपापात्तु मुच्यते नात्रसंशयः । व्रतोपवासनियमैः कार्तिको यस्य गच्छति

ājanmakṛtapāpāttu mucyate nātrasaṃśayaḥ / vratopavāsaniyamaiḥ kārtiko yasya gacchati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

देवो वैमानिको भूत्वा स याति परमां गतिम् । तस्मान्मोहिनि मोहं त्वं परित्यज्य ममोपरि

devo vaimāniko bhūtvā sa yāti paramāṃ gatim / tasmānmohini mohaṃ tvaṃ parityajya mamopari

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आज्ञां विधेहि तत्कालं करिष्ये कार्त्तिकव्रतम् । तव वक्षोजपूजाया विरतो नीरजेक्षमे

ājñāṃ vidhehi tatkālaṃ kariṣye kārttikavratam / tava vakṣojapūjāyā virato nīrajekṣame

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अहं व्रतधरश्चैव भविष्ये हरिपूजने । मोहिन्युवाच विस्तरेण समाख्याहि माहात्म्यं कार्तिकस्य च

ahaṃ vratadharaścaiva bhaviṣye haripūjane / mohinyuvāca vistareṇa samākhyāhi māhātmyaṃ kārtikasya ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वपुण्याकरः प्रोक्तो मासो ऽयं राजसत्तमा । विशेषात्कुत्र कथितस्तदादिश महामते

sarvapuṇyākaraḥ prokto māso 'yaṃ rājasattamā / viśeṣātkutra kathitastadādiśa mahāmate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्रुत्वा कार्त्तिकमाहात्म्यं करिष्ये ऽहं यथेप्सितम्

śrutvā kārttikamāhātmyaṃ kariṣye 'haṃ yathepsitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रुक्माङ्गद उवाच माहात्म्यमभिधास्यामि मासस्यास्य वरानने । येन भक्तिर्भवित्री ते प्रकर्तुं हरिपूजनम्

rukmāṅgada uvāca māhātmyamabhidhāsyāmi māsasyāsya varānane / yena bhaktirbhavitrī te prakartuṃ haripūjanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कार्त्तिके कृच्छ्रसेवी यः प्राजापत्यचरो ऽपि वा । एकान्तरोपवासी वा त्रिरात्रोपोषितो ऽपि वा

kārttike kṛcchrasevī yaḥ prājāpatyacaro 'pi vā / ekāntaropavāsī vā trirātropoṣito 'pi vā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यद्वा दशाहं पक्षं वा मासं वा वरवर्णिनि । क्षपयित्वा नरो याति स विष्णोः परमं पदम्

yadvā daśāhaṃ pakṣaṃ vā māsaṃ vā varavarṇini / kṣapayitvā naro yāti sa viṣṇoḥ paramaṃ padam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एकभक्तेन नक्तेन तथैवायाचितेन च । अस्मिन् नरैर्धरा चैव प्राप्यते द्वीपमालिनी

ekabhaktena naktena tathaivāyācitena ca / asmin narairdharā caiva prāpyate dvīpamālinī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विशेषात्पुष्करे तीर्थे द्वारावत्यां च शौकरे । मासो ऽयं भक्तिदः प्रोक्तो व्रतदानार्चनादिभिः

viśeṣātpuṣkare tīrthe dvārāvatyāṃ ca śaukare / māso 'yaṃ bhaktidaḥ prokto vratadānārcanādibhiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्निन्हरि दिनं पुण्यं तथा वै भीष्मपञ्चकम् । प्रबोधिनीं नरः कृत्वा जागरेण समन्विताम्

tasninhari dinaṃ puṇyaṃ tathā vai bhīṣmapañcakam / prabodhinīṃ naraḥ kṛtvā jāgareṇa samanvitām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न मातुर्जठरे तिष्ठेदपि पापान्वितो नरः । तस्मिन्दिने वरारोहे मण्डलं यस्तु पश्यति

na māturjaṭhare tiṣṭhedapi pāpānvito naraḥ / tasmindine varārohe maṇḍalaṃ yastu paśyati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विना सांख्येन योगेन स याति परमं पदम् । कार्तिके मण्डलं दृष्ट्वा शौकरेः सूकरं शुभे

vinā sāṃkhyena yogena sa yāti paramaṃ padam / kārtike maṇḍalaṃ dṛṣṭvā śaukareḥ sūkaraṃ śubhe

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दृष्ट्वा कोकवराहं वा न भूयस्तनयो भवेत् । त्रिविधस्यापि पापस्य दृष्ट्वा मुक्तिर्भवेन्नृणाम्

dṛṣṭvā kokavarāhaṃ vā na bhūyastanayo bhavet / trividhasyāpi pāpasya dṛṣṭvā muktirbhavennṛṇām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मण्डलं चपलापाङ्गि श्रीधरं कुब्जके तथा । कार्तिके वर्जयेत्तैलं कार्त्तिके वर्जयेन्मधु

maṇḍalaṃ capalāpāṅgi śrīdharaṃ kubjake tathā / kārtike varjayettailaṃ kārttike varjayenmadhu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कार्तिके वर्जयेन्मांसं कार्तिके वर्जयेत्स्त्रियः । निष्पावान्कार्तिके देवि त्यञ्जेद्विष्णुतत्परः

kārtike varjayenmāṃsaṃ kārtike varjayetstriyaḥ / niṣpāvānkārtike devi tyañjedviṣṇutatparaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

संवत्सरकृतात्पापाद्ब्रहिर्भवति तत्क्षणात् । प्राप्नोति राजकीं योनिं सकृद्भक्षणसंभवात्

saṃvatsarakṛtātpāpādbrahirbhavati tatkṣaṇāt / prāpnoti rājakīṃ yoniṃ sakṛdbhakṣaṇasaṃbhavāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कार्तिके शौकरमांसं यस्तु भुञ्जीत दुर्मतिः । षष्टिवर्षसहस्राणि रौरवे परिपच्यते

kārtike śaukaramāṃsaṃ yastu bhuñjīta durmatiḥ / ṣaṣṭivarṣasahasrāṇi raurave paripacyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तन्मुक्तो जायते पापी विष्ठाशी ग्राम्यसूकरः । मात्स्यं मांसं न भुञ्जीत न कौर्मं नापि हारिणम्

tanmukto jāyate pāpī viṣṭhāśī grāmyasūkaraḥ / mātsyaṃ māṃsaṃ na bhuñjīta na kaurmaṃ nāpi hāriṇam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चाण्डालो जायते देवि कार्तिके मांसभक्षणात् । कार्तिकः सर्वपापघ्नः किञ्चिद्व्रतधरस्य हि

cāṇḍālo jāyate devi kārtike māṃsabhakṣaṇāt / kārtikaḥ sarvapāpaghnaḥ kiñcidvratadharasya hi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कार्तिके तु कृतादीक्षा नृणां जन्मनिकृन्तनी । तस्मात्सर्वप्रयत्नेन दीक्षां कुर्वीत कार्तिके

kārtike tu kṛtādīkṣā nṛṇāṃ janmanikṛntanī / tasmātsarvaprayatnena dīkṣāṃ kurvīta kārtike

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अदीक्षितस्य वामोरु कृतं सर्वं निरर्थकम् । पशुयोनिमवाप्नोति दीक्षया रहितो नरः

adīkṣitasya vāmoru kṛtaṃ sarvaṃ nirarthakam / paśuyonimavāpnoti dīkṣayā rahito naraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न गृहे कार्तिकं कुर्याद्विशेषेण तु कार्तिकीम् । तीर्थे हि कार्तिकीं कुर्वन्नरो याति हरेः पदम्

na gṛhe kārtikaṃ kuryādviśeṣeṇa tu kārtikīm / tīrthe hi kārtikīṃ kurvannaro yāti hareḥ padam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कार्तिके शुक्लपक्षस्य कगृत्वा ह्येकादशीं नरः । प्रातर्दत्वा शुभान्कुंभान्प्रयाति हरिमन्दिरम्

kārtike śuklapakṣasya kagṛtvā hyekādaśīṃ naraḥ / prātardatvā śubhānkuṃbhānprayāti harimandiram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

संवत्सरव्रतानां हि समाप्तिः कार्तिकं स्मृता । विवाहा यत्र दृश्यन्ते विष्णोर्नाभिसरोरुहे

saṃvatsaravratānāṃ hi samāptiḥ kārtikaṃ smṛtā / vivāhā yatra dṛśyante viṣṇornābhisaroruhe

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दिनानि तत्र चत्वारि यथैकं वरावर्णिनि । विनोत्तरायणे कालं लग्नशुद्धिं विनापि च

dināni tatra catvāri yathaikaṃ varāvarṇini / vinottarāyaṇe kālaṃ lagnaśuddhiṃ vināpi ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दृश्यन्ते यत्र सम्बन्धाः पुत्रपौत्रविवर्द्धनाः । तस्मान्मोहिनि कर्तास्मि कार्तिके व्रतसेवनम्

dṛśyante yatra sambandhāḥ putrapautravivarddhanāḥ / tasmānmohini kartāsmi kārtike vratasevanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अशेषपापनाशाय तव प्रीतिविवृद्धये । मोहिन्युवाच अहो माहात्म्यमतुलं कार्तिकस्य त्वयोरितम्

aśeṣapāpanāśāya tava prītivivṛddhaye / mohinyuvāca aho māhātmyamatulaṃ kārtikasya tvayoritam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चातुर्मास्यव्रतानां हि विधिमुद्यापनं वद । पूर्णता येन भवतगि व्रतानां पृथिवीपते

cāturmāsyavratānāṃ hi vidhimudyāpanaṃ vada / pūrṇatā yena bhavatagi vratānāṃ pṛthivīpate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अवैकल्यं भवेच्चैव व्रतं पुण्यफलस्य तु । राजोवाच नक्तव्रती षड्रसेन ब्राह्मणं भोजयेत्प्रिये

avaikalyaṃ bhaveccaiva vrataṃ puṇyaphalasya tu / rājovāca naktavratī ṣaḍrasena brāhmaṇaṃ bhojayetpriye

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अयाचिते त्वनङ्काहं सहिरण्यं प्रदापयेत् । अमांसाशीभवेद्यस्त्तु गां प्रदद्यात्सदक्षिणाम्

ayācite tvanaṅkāhaṃ sahiraṇyaṃ pradāpayet / amāṃsāśībhavedyasttu gāṃ pradadyātsadakṣiṇām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

धात्रीस्नाने नरो दद्याद्दधिपायसमेव च । फलानां नियमे सुभ्रु फलदानं समाचरेत्

dhātrīsnāne naro dadyāddadhipāyasameva ca / phalānāṃ niyame subhru phaladānaṃ samācaret

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तैलत्यागे घृतं दद्या द्धृतत्यागे पयस्तथा । धान्यानां नियमे शालींस्तत्तद्धान्यमथापि वा

tailatyāge ghṛtaṃ dadyā ddhṛtatyāge payastathā / dhānyānāṃ niyame śālīṃstattaddhānyamathāpi vā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दद्याद्भूशयने शय्यां तूलिकागण्डकान्विताम् । पत्रभोजी नरोदद्याद्भाजनं घृतसंयुतम्

dadyādbhūśayane śayyāṃ tūlikāgaṇḍakānvitām / patrabhojī narodadyādbhājanaṃ ghṛtasaṃyutam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मौने घण्टां तिलान्वापि सहिरण्यान्प्रदापयेत् । दंपत्योर्भोजनं कार्यमुभयोः शयनान्वितम्

maune ghaṇṭāṃ tilānvāpi sahiraṇyānpradāpayet / daṃpatyorbhojanaṃ kāryamubhayoḥ śayanānvitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

संभोगं दक्षिणोपेतं व्रतस्य परिपूर्तये । प्रातः स्नाने हयं दद्यान्निःस्नेहे घृतसक्तुकान्

saṃbhogaṃ dakṣiṇopetaṃ vratasya paripūrtaye / prātaḥ snāne hayaṃ dadyānniḥsnehe ghṛtasaktukān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नखराणां च केशानां धारणे दर्पणं ददेत् । उपानहौ प्रदद्यात्तु पादत्राणविवर्जने

nakharāṇāṃ ca keśānāṃ dhāraṇe darpaṇaṃ dadet / upānahau pradadyāttu pādatrāṇavivarjane

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

लवणस्य तु संत्यागे दातव्या सुरभिस्तथा । आमिषस्य परित्यागे सवत्सां कपिलां ददेत्

lavaṇasya tu saṃtyāge dātavyā surabhistathā / āmiṣasya parityāge savatsāṃ kapilāṃ dadet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नित्यं दीपप्रदो यस्तु व्रते ऽभीष्टे सुरालये । स काञ्चनं तथा ताम्रं सघृतं दीपकं प्रिये

nityaṃ dīpaprado yastu vrate 'bhīṣṭe surālaye / sa kāñcanaṃ tathā tāmraṃ saghṛtaṃ dīpakaṃ priye

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रदद्याद्वाससा छत्रं वैष्णवे व्रतपूर्तये । एकान्तरोपवासी तु क्षौमवस्त्रं प्रदापयेत्

pradadyādvāsasā chatraṃ vaiṣṇave vratapūrtaye / ekāntaropavāsī tu kṣaumavastraṃ pradāpayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्रिरात्रे काञ्चनोपेतां दद्याच्छय्यां स्वलङ्कृताम् । षड्ररात्राद्युपवासेषु शिबिकां छत्रसंयुताम्

trirātre kāñcanopetāṃ dadyācchayyāṃ svalaṅkṛtām / ṣaḍrarātrādyupavāseṣu śibikāṃ chatrasaṃyutām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सवाहपुरुषं पीनमनङ्वाहमथार्पयेत् । अजाविकं त्वेकभक्ते फलाहारे सुवर्णकम्

savāhapuruṣaṃ pīnamanaṅvāhamathārpayet / ajāvikaṃ tvekabhakte phalāhāre suvarṇakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शाकाहारे फलं दद्यात्सौवर्णं घृतसंयुतम् । रसानां चैव सर्वेषां त्यागे ऽनुक्तस्य वापि च

śākāhāre phalaṃ dadyātsauvarṇaṃ ghṛtasaṃyutam / rasānāṃ caiva sarveṣāṃ tyāge 'nuktasya vāpi ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दातव्यं राजतं पात्रं सौवर्ण वापि शक्तितः । यथोक्तस्याप्रदाने तु यथोक्ताकरणे ऽपि वा

dātavyaṃ rājataṃ pātraṃ sauvarṇa vāpi śaktitaḥ / yathoktasyāpradāne tu yathoktākaraṇe 'pi vā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विप्रवाक्यं चरेत्सुभ्रु विष्णुस्मरणपूर्वकम् । वृथा विप्रवचो यस्तु मन्यते मनुजः शुभे

vipravākyaṃ caretsubhru viṣṇusmaraṇapūrvakam / vṛthā vipravaco yastu manyate manujaḥ śubhe

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दक्षिणां नैव दद्याद्वा स याति नरकेध्रुवम् । व्रतवैकल्यमासाद्य कुष्ठी चान्धः प्रजायते

dakṣiṇāṃ naiva dadyādvā sa yāti narakedhruvam / vratavaikalyamāsādya kuṣṭhī cāndhaḥ prajāyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

धरामराणां वचने व्यवस्थिता दिवौकसस्तीर्थगणा मखाश्च । को लङ्घयेत्सुभ्रु वचो हि तेषां श्रेयोभिकामो मनुजस्तु विद्वान्

dharāmarāṇāṃ vacane vyavasthitā divaukasastīrthagaṇā makhāśca / ko laṅghayetsubhru vaco hi teṣāṃ śreyobhikāmo manujastu vidvān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इदं मया धर्मरहस्ययुक्तं विरञ्चये श्रीपतिना यथोक्तम् । प्रकाशितं तुभ्यमनन्यवाच्यं फलप्रदं माधवतुष्टिहेतुम्

idaṃ mayā dharmarahasyayuktaṃ virañcaye śrīpatinā yathoktam / prakāśitaṃ tubhyamananyavācyaṃ phalapradaṃ mādhavatuṣṭihetum

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.