Library·Nārada Purāṇa·2·2.31
इति श्रीबृहन्नारदीयपुराणोत्तरभागे मोहिनीचरिते काष्ठीलाचरितं नाम त्रिंशत्तमो ऽध्यायः वसिष्ठ उवाच तच्छ्रुत्वा वचनं तस्याः काष्ठीलायाः शुचिस्मिते । सन्ध्यावली नाम भृशं तामुवाच ह सादरम्
iti śrībṛhannāradīyapurāṇottarabhāge mohinīcarite kāṣṭhīlācaritaṃ nāma triṃśattamo 'dhyāyaḥ vasiṣṭha uvāca tacchrutvā vacanaṃ tasyāḥ kāṣṭhīlāyāḥ śucismite / sandhyāvalī nāma bhṛśaṃ tāmuvāca ha sādaram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्वद्वाक्याद्विस्मयो जातः काष्ठीले सांप्रतं मम । कथं दृष्टा मया त्वं च यास्यन्ती कुत्सितां गतिम्
tvadvākyādvismayo jātaḥ kāṣṭhīle sāṃprataṃ mama / kathaṃ dṛṣṭā mayā tvaṃ ca yāsyantī kutsitāṃ gatim
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कर्मणा केन ते मुक्तिर्भवेत्कुत्सितयोनितः । तन्मे वद विशालाङ्गे त्वां दृष्ट्वा दुःखिता ह्यहम्
karmaṇā kena te muktirbhavetkutsitayonitaḥ / tanme vada viśālāṅge tvāṃ dṛṣṭvā duḥkhitā hyaham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मांसपिण्डोपमं श्लक्ष्णं नवनीतोपमं शुभे । शरीरं तव संवीक्ष्य तया मे जायते हृदि
māṃsapiṇḍopamaṃ ślakṣṇaṃ navanītopamaṃ śubhe / śarīraṃ tava saṃvīkṣya tayā me jāyate hṛdi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
काष्ठीलोवाच पृथिवीं दास्यसे सुभ्रु सकलामपि मत्कृते । तथापि नैव मुच्येयं सद्यः कुत्सितयोनितः
kāṣṭhīlovāca pṛthivīṃ dāsyase subhru sakalāmapi matkṛte / tathāpi naiva mucyeyaṃ sadyaḥ kutsitayonitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
येन पुण्येन सुभगे मुच्येयं कर्मबन्धनात् । तन्निर्दिशामि सुमहद्गतिदं त्वं निशामय
yena puṇyena subhage mucyeyaṃ karmabandhanāt / tannirdiśāmi sumahadgatidaṃ tvaṃ niśāmaya
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यश्चायं माघमासस्तु सर्वमासोत्तमः स्मृतः । यस्मिन् क्रोशन्ति पापानि ब्रह्महत्यादिकानि च
yaścāyaṃ māghamāsastu sarvamāsottamaḥ smṛtaḥ / yasmin krośanti pāpāni brahmahatyādikāni ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दुर्लभो माघमासो वै दुर्ल्लभं जन्म मानुषम् । दुर्ल्लभं चोषसि स्नानं दुर्लभं कृष्णसेवनम्
durlabho māghamāso vai durllabhaṃ janma mānuṣam / durllabhaṃ coṣasi snānaṃ durlabhaṃ kṛṣṇasevanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दुर्लभो वासरो विष्णोर्विधिना समुपोषितः । देवैस्तेजः परिक्षिप्तं माघमासे स्वकं जले
durlabho vāsaro viṣṇorvidhinā samupoṣitaḥ / devaistejaḥ parikṣiptaṃ māghamāse svakaṃ jale
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्माज्जलं माघमासे पावनं हि विशेषतः । नेदृशी संगरे शूरैर्गतिः प्राप्येत सौख्यदा
tasmājjalaṃ māghamāse pāvanaṃ hi viśeṣataḥ / nedṛśī saṃgare śūrairgatiḥ prāpyeta saukhyadā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यादृशी प्लवने प्रातः प्राप्यते नियमस्थितैः । सरित्तडागवापीषु स्नाने सत्तममीरितम्
yādṛśī plavane prātaḥ prāpyate niyamasthitaiḥ / sarittaḍāgavāpīṣu snāne sattamamīritam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कूपभाण्डजलैर्मध्यं जघन्यं वह्नितापितैः । न सौख्यैर्लभ्यते पुण्यं दुःखैरेवाप्यते तु तत्
kūpabhāṇḍajalairmadhyaṃ jaghanyaṃ vahnitāpitaiḥ / na saukhyairlabhyate puṇyaṃ duḥkhairevāpyate tu tat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
धर्म्मसेवार्थकं स्नानं नाङ्गनैर्मल्यहेतुकम् । होमार्थं सेवनं वह्नेर्न च शीतादिहानये
dharmmasevārthakaṃ snānaṃ nāṅganairmalyahetukam / homārthaṃ sevanaṃ vahnerna ca śītādihānaye
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यावन्नोदयते सूर्यस्तावत्स्नानं विधीयते । आच्छादिते घनैर्व्योम्नि ह्युद्गमिष्यन्तमर्थयेत्
yāvannodayate sūryastāvatsnānaṃ vidhīyate / ācchādite ghanairvyomni hyudgamiṣyantamarthayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अभावे सरिदादीनां नवकुंभस्थितं जलम् । वायुना ताडितं रात्रौ स्नाने गङ्गासमं विदुः
abhāve saridādīnāṃ navakuṃbhasthitaṃ jalam / vāyunā tāḍitaṃ rātrau snāne gaṅgāsamaṃ viduḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
माघस्नायी वरारोहे दुर्गतिं नैव पश्यति । तन्नास्ति पातकं यत्तु माघस्नानं न शोधयेत्
māghasnāyī varārohe durgatiṃ naiva paśyati / tannāsti pātakaṃ yattu māghasnānaṃ na śodhayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अग्निप्रवेशादधिकं माघोषस्येव मज्जनम् । जीवता भुज्यते दुःखं मृतेन बहुलं सुखम्
agnipraveśādadhikaṃ māghoṣasyeva majjanam / jīvatā bhujyate duḥkhaṃ mṛtena bahulaṃ sukham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एतस्मात्कारणाद्भद्रे माघस्नानं विशिष्यते । अहन्यहनि दातव्यास्तिलाः शर्करयान्विताः
etasmātkāraṇādbhadre māghasnānaṃ viśiṣyate / ahanyahani dātavyāstilāḥ śarkarayānvitāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मेघपुंष्पोपपन्नेन सहान्नेन सुमध्यमे । यावकैश्चैव होतव्या गव्यसर्पिः समन्वितैः
meghapuṃṣpopapannena sahānnena sumadhyame / yāvakaiścaiva hotavyā gavyasarpiḥ samanvitaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
माध्यां स्नानसमाप्तै तु दद्याद्विप्राय षड्रसम् । सूर्यो मे प्रीयतां देवो विष्णुमूर्तिर्निरञ्जनः
mādhyāṃ snānasamāptai tu dadyādviprāya ṣaḍrasam / sūryo me prīyatāṃ devo viṣṇumūrtirnirañjanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वासांसि द्विजयुग्माय स सप्तान्नानि चार्पयेत् । त्रिंशच्च मोदका देयास्तिलान्नाः शर्करामयाः
vāsāṃsi dvijayugmāya sa saptānnāni cārpayet / triṃśacca modakā deyāstilānnāḥ śarkarāmayāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भागास्त्रयस्तिलानां तु चतुर्थः शर्करांशकः । तांबूलादीनि भोग्यानि भक्त्यादकद्याद्विधानवित्
bhāgāstrayastilānāṃ tu caturthaḥ śarkarāṃśakaḥ / tāṃbūlādīni bhogyāni bhaktyādakadyādvidhānavit
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्रोतोमुखः सरिति चान्यत्र भास्करसंमुखः । स्नायादावाह्य तीर्थानि गङ्गादीन्य कर्मण्डलात्
srotomukhaḥ sariti cānyatra bhāskarasaṃmukhaḥ / snāyādāvāhya tīrthāni gaṅgādīnya karmaṇḍalāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यदनेकजनुर्जन्यं यज्ज्ञानाज्ञानतः कृतम् । त्वत्तेजसा हतं चास्तु तत्तु पापं सहस्रधा
yadanekajanurjanyaṃ yajjñānājñānataḥ kṛtam / tvattejasā hataṃ cāstu tattu pāpaṃ sahasradhā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दिवाकर जगन्नाथ प्रभाकर नमो ऽस्तु ते । परिपूर्णं कुरुष्वेदं माघस्नानं ममाच्युत
divākara jagannātha prabhākara namo 'stu te / paripūrṇaṃ kuruṣvedaṃ māghasnānaṃ mamācyuta
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तीर्थस्नायी वरारोहे माघस्नायी फलाल्पकः । तीर्थस्नानादियात्स्वर्गं माघस्नानात्परं पदम्
tīrthasnāyī varārohe māghasnāyī phalālpakaḥ / tīrthasnānādiyātsvargaṃ māghasnānātparaṃ padam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
माघस्य धवले पक्षे भवेदेकादशी तु या । रविवारेण संयुक्ता महापातकनाशिनी
māghasya dhavale pakṣe bhavedekādaśī tu yā / ravivāreṇa saṃyuktā mahāpātakanāśinī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विनापि ऋक्षसंयोगं सा शुक्लैकादशी नृणाम् । विनिर्दहति पापानि कुनृपो विषयं यथा
vināpi ṛkṣasaṃyogaṃ sā śuklaikādaśī nṛṇām / vinirdahati pāpāni kunṛpo viṣayaṃ yathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कुपुत्रस्तु कुलं यद्वत्कुभार्या च पतिं यथा । अधर्मस्तु यथा धर्मं कुमन्त्री नृपतिं यथा
kuputrastu kulaṃ yadvatkubhāryā ca patiṃ yathā / adharmastu yathā dharmaṃ kumantrī nṛpatiṃ yathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अज्ञानं च यथा ज्ञानं कुशौचं शुचितां यथा । यथा हन्त्यनृतं सत्यं वादस्संवादमेव च
ajñānaṃ ca yathā jñānaṃ kuśaucaṃ śucitāṃ yathā / yathā hantyanṛtaṃ satyaṃ vādassaṃvādameva ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उष्णं हिममनर्थोर्ऽथं पापं कीर्तिं स्मयस्तपः । यथा रसा महारोगाञ्छ्राद्धं संकेत एव च
uṣṇaṃ himamanarthor'thaṃ pāpaṃ kīrtiṃ smayastapaḥ / yathā rasā mahārogāñchrāddhaṃ saṃketa eva ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तथा दुरितसंघं तु द्वादशी हन्ति साधिता । ब्रह्महत्या सुरापानं स्तेयं गुर्वङ्गनागमः
tathā duritasaṃghaṃ tu dvādaśī hanti sādhitā / brahmahatyā surāpānaṃ steyaṃ gurvaṅganāgamaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
महान्ति पातकान्येतान्याशु हन्ति हरेर्दिनम् । समवेतानि चैतानि न शामयति पुष्करम्
mahānti pātakānyetānyāśu hanti harerdinam / samavetāni caitāni na śāmayati puṣkaram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न चापि नैमिषारण्यं न क्षेत्रं कुरुसंज्ञितम् । प्रभासो न गया देवि न रेवा न सरस्वती
na cāpi naimiṣāraṇyaṃ na kṣetraṃ kurusaṃjñitam / prabhāso na gayā devi na revā na sarasvatī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न गगा यमुना चैव प्रयागो न च देवका । न सरांसि नदाश्चान्ये होमदानतपांसि च
na gagā yamunā caiva prayāgo na ca devakā / na sarāṃsi nadāścānye homadānatapāṃsi ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न चान्यत्सुकृतं सुभ्रु पुराणे पठ्यते स्फुटम् । पापसंघविनाशाय मुक्त्वैकं हरिवासरम्
na cānyatsukṛtaṃ subhru purāṇe paṭhyate sphuṭam / pāpasaṃghavināśāya muktvaikaṃ harivāsaram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उपोषणात्सकृद्देवि विनश्यन्त्यघराशयः । एकतः पृथिवीदानमेकतो हरिवासरम्
upoṣaṇātsakṛddevi vinaśyantyagharāśayaḥ / ekataḥ pṛthivīdānamekato harivāsaram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न समं ब्रह्मणा प्रोक्तमधिकं हरिवासरम् । तस्मिन्वराहवपुषं कृत्वा देवं तु हाटकम्
na samaṃ brahmaṇā proktamadhikaṃ harivāsaram / tasminvarāhavapuṣaṃ kṛtvā devaṃ tu hāṭakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
घटोपरि नवे पात्रे धृत्वा ताम्रमये शुभे । सर्वबीजान्विते चैव सितवस्त्रावगुण्ठिते
ghaṭopari nave pātre dhṛtvā tāmramaye śubhe / sarvabījānvite caiva sitavastrāvaguṇṭhite
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सहिरण्ये सुदीपाढ्ये कृतपुष्पावतंसके । विधिना पूजयित्वा चकुर्याज्जागरणं व्रती
sahiraṇye sudīpāḍhye kṛtapuṣpāvataṃsake / vidhinā pūjayitvā cakuryājjāgaraṇaṃ vratī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रातर्विप्राय दद्याच्च वैष्णवाय कुटुंबिने । तत्कुंभक्रोडसंयुक्तं सनैवेद्यपरिच्छदम्
prātarviprāya dadyācca vaiṣṇavāya kuṭuṃbine / tatkuṃbhakroḍasaṃyuktaṃ sanaivedyaparicchadam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पश्चाच्च पारणं कुर्याद्द्विजान्भोज्य सुहृद्वृतः । एवं कृते वरारोहे न भूयो जायते क्वचित्
paścācca pāraṇaṃ kuryāddvijānbhojya suhṛdvṛtaḥ / evaṃ kṛte varārohe na bhūyo jāyate kvacit
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बहुजन्मार्ज्जितं पापं ज्ञानाज्ञानकृतं च यत् । तत्सर्वं नाशमायाति तमः सूर्योदये यथा
bahujanmārjjitaṃ pāpaṃ jñānājñānakṛtaṃ ca yat / tatsarvaṃ nāśamāyāti tamaḥ sūryodaye yathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यथाशास्त्रं मया तुभ्यं वर्णिता द्वादशी शुभे । या सा कृता त्वया पूर्वमासीद्देव्यन्यजन्मनि
yathāśāstraṃ mayā tubhyaṃ varṇitā dvādaśī śubhe / yā sā kṛtā tvayā pūrvamāsīddevyanyajanmani
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यस्यास्तवातुला पुष्टिर्वर्तते वर्तयिष्यति । भर्त्तुस्तव च पुत्रस्य सर्वदा सुखदायिनी
yasyāstavātulā puṣṭirvartate vartayiṣyati / bharttustava ca putrasya sarvadā sukhadāyinī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्यास्त्वया तुरीयांशो देयश्चेन्मह्यमादरात् । तदा प्रीता गमिष्यामि तद्विष्णोः परमं पदम्
tasyāstvayā turīyāṃśo deyaścenmahyamādarāt / tadā prītā gamiṣyāmi tadviṣṇoḥ paramaṃ padam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वित्ताह्रुतिजं पापं यद्भूतं मम सुंदरि । तस्य पावनहेतुं च तुरीयांशं प्रयच्छ मे
vittāhrutijaṃ pāpaṃ yadbhūtaṃ mama suṃdari / tasya pāvanahetuṃ ca turīyāṃśaṃ prayaccha me
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जीवितेनापि वित्तेन भर्तारं वञ्चयेत्तु या । कृमियोनिशतं गत्वा पुल्कसी जायते तु सा
jīvitenāpi vittena bhartāraṃ vañcayettu yā / kṛmiyoniśataṃ gatvā pulkasī jāyate tu sā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सुरतं याचमानाय पत्ये वित्तं च मानिनि । या न यच्छति दुर्बुद्धिः काष्ठीला जायते ध्रुवम्
surataṃ yācamānāya patye vittaṃ ca mānini / yā na yacchati durbuddhiḥ kāṣṭhīlā jāyate dhruvam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्पातकविशुद्ध्यर्थं देहि मे द्वादशीभवम् । तुरीयांशमितं पुण्यं यद्यस्ति मयि ते घृणा
tatpātakaviśuddhyarthaṃ dehi me dvādaśībhavam / turīyāṃśamitaṃ puṇyaṃ yadyasti mayi te ghṛṇā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एतच्छ्रुत्वा वचस्तस्याः काष्ठीलायाः सुलोचने । पुण्यं दत्तवती तस्यै पाणौ वारि प्रगृह्य च
etacchrutvā vacastasyāḥ kāṣṭhīlāyāḥ sulocane / puṇyaṃ dattavatī tasyai pāṇau vāri pragṛhya ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यत्कृतं हि मया पूर्वमेकादश्या मुपोषणम् । तत्तुरीयांशपुण्येन काष्ठीलेयं विमुच्यताम्
yatkṛtaṃ hi mayā pūrvamekādaśyā mupoṣaṇam / tatturīyāṃśapuṇyena kāṣṭhīleyaṃ vimucyatām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पूर्वजन्मकृतात्पापात्सत्यं सत्यं मयोदितम् । एवमुक्ते तु वचने मया विद्युत्समप्रभा
pūrvajanmakṛtātpāpātsatyaṃ satyaṃ mayoditam / evamukte tu vacane mayā vidyutsamaprabhā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दृष्टा दिव्यविमानस्था गच्छन्ती वैष्णवं पदम् । पतिर्हि दैवतं लोके वञ्चनीयो न भार्यया
dṛṣṭā divyavimānasthā gacchantī vaiṣṇavaṃ padam / patirhi daivataṃ loke vañcanīyo na bhāryayā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
देहेन चापि वित्तेन यदीच्छेच्छोभनां गतिम् । सा त्वं ब्रूहि प्रदास्यामि भर्तुरर्थे तवेप्सितम्
dehena cāpi vittena yadīcchecchobhanāṃ gatim / sā tvaṃ brūhi pradāsyāmi bharturarthe tavepsitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वित्तं देहं तथा पुत्रं यच्चान्यद्वा वरानने । किमन्यद्दैवतं लोके स्त्रीणामेकं पतिं विना
vittaṃ dehaṃ tathā putraṃ yaccānyadvā varānane / kimanyaddaivataṃ loke strīṇāmekaṃ patiṃ vinā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्यार्थे वा त्यजेद्वित्तं जीवितं वा सुलोचने । कल्पकोटिशतं साग्रं विष्णुलोके महीयते
tasyārthe vā tyajedvittaṃ jīvitaṃ vā sulocane / kalpakoṭiśataṃ sāgraṃ viṣṇuloke mahīyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अग्न्यादिसाक्ष्ये वृतमीक्ष्य निष्ठुरा युक्तं सुधोरैर्व्यसनैर्द्विजात्मजा । पतिं ददौ नैव च याचिता धनं तेनैव पापेन बभूव कीटा
agnyādisākṣye vṛtamīkṣya niṣṭhurā yuktaṃ sudhorairvyasanairdvijātmajā / patiṃ dadau naiva ca yācitā dhanaṃ tenaiva pāpena babhūva kīṭā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एतन्मया दुष्टमनङ्गयष्टि कौमारभावे पितृवेश्मवासे । ज्ञात्वा हितं तथ्यमिदं स्वभर्तुर्ददामि सर्वं च गृहाण सुभ्रु
etanmayā duṣṭamanaṅgayaṣṭi kaumārabhāve pitṛveśmavāse / jñātvā hitaṃ tathyamidaṃ svabharturdadāmi sarvaṃ ca gṛhāṇa subhru
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.