Library·Yāska: Nirukta·8·8.2

Yāska: Nirukta 8.2

Nir 8.2

ऽऽद्रविनोदस्१।द्रविनसोग्राहहस्तासोअध्वरे। यज्ञेषुदेवमीऌअते।ऽऽ। द्रविनोदस्१।यस्त्वम्। द्रविनसैतिद्रविनसादिनैतिवा। द्रविनसानिनैतिवा। द्रविनसस्तस्मात्पिबत्वितिवा। यज्ञेषुदेवमीऌअते। याचन्तिस्तुवन्तिवर्धयन्तिपूजयन्तिइतिवा। तत्कोद्रविनोदस्१। इन्द्रैतिक्रौस्तुकिह्। सबलधनयोर्दातृतमस्तस्यचसर्वाबलकृतिह्। ऽऽओजसोजातमुतमन्यएनम्।ऽऽ।इतिआह। अथअप्यग्निम्द्राविनोदसमाह। एसपुनरेतस्मात्जायते। ऽऽयोअश्मनोरन्तरग्निम्जजानऽऽ।इत्यपिनिगमोभवति। अथअप्यृतुयाजेषुद्राविनोदसाःप्रवादाभवन्ति। तेषाम्पुनःपात्रस्यैन्द्रपानमितिभवति। अथअप्येनम्सोमपानेनस्तौति। अथअप्याह।ऽऽ।द्रविनोदस्२।पिबतुद्राविनोदसह्ऽऽ।इति। अयमेवअग्निर्द्रविनोदस्१।इतिशाकपूनिह्। आग्नेयेष्वेवहिसूक्तेषुद्राविनोदसाःप्रवादाःभवन्ति। ऽऽदेवाअग्निम्धारयन्द्रविनोदाम्ऽऽ।इत्यपिनिगमोभवति। यथोएतत्सबलधनयोर्दातृतमैति,।सर्वासुदेवतास्वैश्वर्यम्विद्यते। यथोएतद्।ऽऽ।ओजसोजातमुतमन्यएनम्ऽऽ।इतिचआहैत्ययमप्यग्निरोजसाबलेनमथ्यमानोजायते। तस्मादेनमाहसहसस्पुत्रम्सहसःसूनुम्सहसोयहुम्। यथोएतदग्निम्द्राविनोदसमाहैत्यृत्विजोअत्रद्रविनोदसौच्यन्ते। हविसोदाताप्तेचएनम्जनयन्ति। ऽऽऋसीनाम्पुत्रोअधिराजएष#।इत्यपिनिगमोभवति। यथोएतत्तेषाम्पुनःपात्रस्यैन्द्रपानमितिभवतिइति। भक्तिमात्रम्तद्भवति,।यथावायव्यानिइतिसर्वेषाम्सोमपात्रानाम्। यथोएतत्सोमपानेनएनम्स्तौतिइत्यस्मिन्नप्येतदुपपद्यते। ऽऽसोमम्पिबमन्दसानोगनाश्रिभिर्ऽऽ।इत्यपिनिगमोभवति। यथोएतद्द्रविनोदस्१।पिबतुद्राविनोदसैत्यस्यएवतद्भवति।

``dravinodas1.dravinaso.grāha.hastāso.adhvare/ yajñeṣu.devam.īḷate/''. dravinodas1.yas.tvam/ dravinasa.iti.dravina.sādina.iti.vā/ dravina.sānina.iti.vā/ dravinasas.tasmāt.pibatv.iti.vā/ yajñeṣu.devam.īḷate/ yācanti.stuvanti.vardhayanti.pūjayanti.iti.vā/ tat.ko.dravinodas1/ indra.iti.kraustukih/ sa.bala.dhanayor.dātṛtamas.tasya.ca.sarvā.bala.kṛtih/ ``ojaso.jātam.uta.manya.enam/''.iti.āha/ atha.apy.agnim.drāvinodasam.āha/ esa.punar.etasmāt.jāyate/ ``yo.aśmanor.antar.agnim.jajāna''.ity.api.nigamo.bhavati/ atha.apy.ṛtu.yājeṣu.drāvinodasāḥ.pravādā.bhavanti/ teṣām.punaḥ.pātrasya.indra.pānam.iti.bhavati/ atha.apy.enam.soma.pānena.stauti/ atha.apy.āha.''.dravinodas2.pibatu.drāvinodasah''.iti/ ayam.eva.agnir.dravinodas1.iti.śākapūnih/ āgneyeṣv.eva.hi.sūkteṣu.drāvinodasāḥ.pravādāḥ.bhavanti/ ``devā.agnim.dhārayan.dravinodām''.ity.api.nigamo.bhavati/ yatho.etat.sa.bala.dhanayor.dātṛtama.iti,.sarvāsu.devatāsv.aiśvaryam.vidyate/ yatho.etad.''.ojaso.jātam.uta.manya.enam''.iti.ca.āha.ity.ayam.apy.agnir.ojasā.balena.mathyamāno.jāyate/ tasmād.enam.āha.sahasas.putram.sahasaḥ.sūnum.sahaso.yahum/ yatho.etad.agnim.drāvinodasam.āha.ity.ṛtvijo.atra.dravinodasa.ucyante/ haviso.dātāp.te.ca.enam.janayanti/ ``ṛsīnām.putro.adhirāja.eṣa#.ity.api.nigamo.bhavati/ yatho.etat.teṣām.punaḥ.pātrasya.indra.pānam.iti.bhavati.iti/ bhakti.mātram.tad.bhavati,.yathā.vāyavyāni.iti.sarveṣām.soma.pātrānām/ yatho.etat.soma.pānena.enam.stauti.ity.asminn.apy.etad.upapadyate/ ``somam.piba.mandasāno.ganāśribhir''.ity.api.nigamo.bhavati/ yatho.etad.dravinodas1.pibatu.drāvinodasa.ity.asya.eva.tad.bhavati/

Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

Permanent address: hreem.cc/library/Nir/8.2

Cite as: Yāska: Nirukta 8.2, in HREEM (hreem.cc/library/Nir/8.2), after GRETIL, Yaska: Nirukta Based on the edition by Lakshman Sarup Input by Munoe Tokunaga (and partly M.

Edition, numbering and licence

GRETIL 1_veda/5_vedang/3_pratis/niruktau.htm — Yaska: Nirukta Based on the edition by Lakshman Sarup Input by Munoe Tokunaga (and partly M. Kobayashi) 29.7.1999 THIS GRETIL TEXT FILE IS FOR REFERENCE PURPOSES ONLY! COPYRIGHT AND TERMS OF USAGE AS FOR SOURCE FILE. Text converted to Unicode (UTF-8). (This fi

GRETIL (SUB Göttingen), CC BY-NC-SA 4.0 — non-commercial use with attribution; the Companion is kept free while this corpus is held. Devanagari generated mechanically from GRETIL's IAST.

More about this text